0:00
Odyssey
Book 21
Homer
Narrator
τῇ δʼ ἄρʼ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη,
1
κούρῃ Ἰκαρίοιο, περίφρονι Πηνελοπείῃ,
2
τόξον μνηστήρεσσι θέμεν πολιόν τε σίδηρον
3
ἐν μεγάροις Ὀδυσῆος, ἀέθλια καὶ φόνου ἀρχήν.
4
κλίμακα δʼ ὑψηλὴν προσεβήσετο οἷο δόμοιο,
5
εἵλετο δὲ κληῗδʼ εὐκαμπέα χειρὶ παχείῃ
6
καλὴν χαλκείην· κώπη δʼ ἐλέφαντος ἐπῆεν.
7
βῆ δʼ ἴμεναι θάλαμόνδε σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶν
8
ἔσχατον· ἔνθα δέ οἱ κειμήλια κεῖτο ἄνακτος,
9
χαλκός τε χρυσός τε πολύκμητός τε σίδηρος.
10
ἔνθα δὲ τόξον κεῖτο παλίντονον ἠδὲ φαρέτρη
11
ἰοδόκος, πολλοὶ δʼ ἔνεσαν στονόεντες ὀϊστοί,
12
δῶρα τά οἱ ξεῖνος Λακεδαίμονι δῶκε τυχήσας
13
Ἴφιτος Εὐρυτίδης, ἐπιείκελος ἀθανάτοισι.
14
τὼ δʼ ἐν Μεσσήνῃ ξυμβλήτην ἀλλήλοιϊν
15
οἴκῳ ἐν Ὀρτιλόχοιο δαΐφρονος. ἦ τοι Ὀδυσσεὺς
16
ἦλθε μετὰ χρεῖος, τό ῥά οἱ πᾶς δῆμος ὄφελλε·
17
μῆλα γὰρ ἐξ Ἰθάκης Μεσσήνιοι ἄνδρες ἄειραν
18
νηυσὶ πολυκλήϊσι τριηκόσιʼ ἠδὲ νομῆας.
19
τῶν ἕνεκʼ ἐξεσίην πολλὴν ὁδὸν ἦλθεν Ὀδυσσεὺς
20
παιδνὸς ἐών· πρὸ γὰρ ἧκε πατὴρ ἄλλοι τε γέροντες.
21
Ἴφιτος αὖθʼ ἵππους διζήμενος, αἵ οἱ ὄλοντο
22
δώδεκα θήλειαι, ὑπὸ δʼ ἡμίονοι ταλαεργοί·
23
αἳ δή οἱ καὶ ἔπειτα φόνος καὶ μοῖρα γένοντο,
24
ἐπεὶ δὴ Διὸς υἱὸν ἀφίκετο καρτερόθυμον,
25
φῶθʼ Ἡρακλῆα, μεγάλων ἐπιίστορα ἔργων,
26
ὅς μιν ξεῖνον ἐόντα κατέκτανεν ᾧ ἐνὶ οἴκῳ,
27
σχέτλιος, οὐδὲ θεῶν ὄπιν ᾐδέσατʼ οὐδὲ τράπεζαν,
28
τὴν ἥν οἱ παρέθηκεν· ἔπειτα δὲ πέφνε καὶ αὐτόν,
29
ἵππους δʼ αὐτὸς ἔχε κρατερώνυχας ἐν μεγάροισι.
30
τὰς ἐρέων Ὀδυσῆϊ συνήντετο, δῶκε δὲ τόξον,
31
τὸ πρὶν μέν ῥʼ ἐφόρει μέγας Εὔρυτος, αὐτὰρ ὁ παιδὶ
32
κάλλιπʼ ἀποθνῄσκων ἐν δώμασιν ὑψηλοῖσι.
33
τῷ δʼ Ὀδυσεὺς ξίφος ὀξὺ καὶ ἄλκιμον ἔγχος ἔδωκεν,
34
ἀρχὴν ξεινοσύνης προσκηδέος· οὐδὲ τραπέζῃ
35
γνώτην ἀλλήλων· πρὶν γὰρ Διὸς υἱὸς ἔπεφνεν
36
Ἴφιτον Εὐρυτίδην, ἐπιείκελον ἀθανάτοισιν,
37
ὅς οἱ τόξον ἔδωκε. τὸ δʼ οὔ ποτε δῖος Ὀδυσσεὺς
38
ἐρχόμενος πόλεμόνδε μελαινάων ἐπὶ νηῶν
39
ᾑρεῖτʼ, ἀλλʼ αὐτοῦ μνῆμα ξείνοιο φίλοιο
40
κέσκετʼ ἐνὶ μεγάροισι, φόρει δέ μιν ἧς ἐπὶ γαίης.
41
ἡ δʼ ὅτε δὴ θάλαμον τὸν ἀφίκετο δῖα γυναικῶν
42
οὐδόν τε δρύϊνον προσεβήσετο, τόν ποτε τέκτων
43
ξέσσεν ἐπισταμένως καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνεν,
44
ἐν δὲ σταθμοὺς ἄρσε, θύρας δʼ ἐπέθηκε φαεινάς,
45
αὐτίκʼ ἄρʼ ἥ γʼ ἱμάντα θοῶς ἀπέλυσε κορώνης,
46
ἐν δὲ κληῗδʼ ἧκε, θυρέων δʼ ἀνέκοπτεν ὀχῆας
47
ἄντα τιτυσκομένη· τὰ δʼ ἀνέβραχεν ἠΰτε ταῦρος
48
βοσκόμενος λειμῶνι· τόσʼ ἔβραχε καλὰ θύρετρα
49
πληγέντα κληΐδι, πετάσθησαν δέ οἱ ὦκα.
50
ἡ δʼ ἄρʼ ἐφʼ ὑψηλῆς σανίδος βῆ· ἔνθα δὲ χηλοὶ
51
ἕστασαν, ἐν δʼ ἄρα τῇσι θυώδεα εἵματʼ ἔκειτο.
52
ἔνθεν ὀρεξαμένη ἀπὸ πασσάλου αἴνυτο τόξον
53
αὐτῷ γωρυτῷ, ὅς οἱ περίκειτο φαεινός.
54
ἑζομένη δὲ κατʼ αὖθι, φίλοις ἐπὶ γούνασι θεῖσα,
55
κλαῖε μάλα λιγέως, ἐκ δʼ ᾕρεε τόξον ἄνακτος.
56
ἡ δʼ ἐπεὶ οὖν τάρφθη πολυδακρύτοιο γόοιο,
57
βῆ ῥʼ ἴμεναι μέγαρόνδε μετὰ μνηστῆρας ἀγαυοὺς
58
τόξον ἔχουσʼ ἐν χειρὶ παλίντονον ἠδὲ φαρέτρην
59
ἰοδόκον· πολλοὶ δʼ ἔνεσαν στονόεντες ὀϊστοί.
60
τῇ δʼ ἄρʼ ἅμʼ ἀμφίπολοι φέρον ὄγκιον, ἔνθα σίδηρος
61
κεῖτο πολὺς καὶ χαλκός, ἀέθλια τοῖο ἄνακτος.
62
ἡ δʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,
63
στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,
64
ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα.
65
ἀμφίπολος δʼ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη.
66
αὐτίκα δὲ μνηστῆρσι μετηύδα καὶ φάτο μῦθον·
67
Penelope
κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, οἳ τόδε δῶμα
68
ἐχράετʼ ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν ἐμμενὲς αἰεὶ
69
ἀνδρὸς ἀποιχομένοιο πολὺν χρόνον· οὐδέ τινʼ ἄλλην
70
μύθου ποιήσασθαι ἐπισχεσίην ἐδύνασθε,
71
ἀλλʼ ἐμὲ ἱέμενοι γῆμαι θέσθαι τε γυναῖκα.
72
ἀλλʼ ἄγετε, μνηστῆρες, ἐπεὶ τόδε φαίνετʼ ἄεθλον.
73
θήσω γὰρ μέγα τόξον Ὀδυσσῆος θείοιο·
74
ὃς δέ κε ῥηΐτατʼ ἐντανύσῃ βιὸν ἐν παλάμῃσι
75
καὶ διοϊστεύσῃ πελέκεων δυοκαίδεκα πάντων,
76
τῷ κεν ἅμʼ ἑσποίμην, νοσφισσαμένη τόδε δῶμα
77
κουρίδιον, μάλα καλόν, ἐνίπλειον βιότοιο,
78
τοῦ ποτὲ μεμνήσεσθαι ὀΐομαι ἔν περ ὀνείρῳ.
79
Narrator
ὣς φάτο, καί ῥʼ Εὔμαιον ἀνώγει, δῖον ὑφορβόν,
80
τόξον μνηστήρεσσι θέμεν πολιόν τε σίδηρον.
81
δακρύσας δʼ Εὔμαιος ἐδέξατο καὶ κατέθηκε·
82
κλαῖε δὲ βουκόλος ἄλλοθʼ, ἐπεὶ ἴδε τόξον ἄνακτος.
83
Ἀντίνοος δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
84
Antinous
νήπιοι ἀγροιῶται, ἐφημέρια φρονέοντες,
85
ἆ δειλώ, τί νυ δάκρυ κατείβετον ἠδὲ γυναικὶ
86
θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ὀρίνετον; ᾗ τε καὶ ἄλλως
87
κεῖται ἐν ἄλγεσι θυμός, ἐπεὶ φίλον ὤλεσʼ ἀκοίτην.
88
ἀλλʼ ἀκέων δαίνυσθε καθήμενοι, ἠὲ θύραζε
89
κλαίετον ἐξελθόντε, κατʼ αὐτόθι τόξα λιπόντε,
90
μνηστήρεσσιν ἄεθλον ἀάατον· οὐ γὰρ ὀΐω
91
ῥηϊδίως τόδε τόξον ἐΰξοον ἐντανύεσθαι.
92
οὐ γάρ τις μέτα τοῖος ἀνὴρ ἐν τοίσδεσι πᾶσιν
93
οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκεν· ἐγὼ δέ μιν αὐτὸς ὄπωπα,
94
καὶ γὰρ μνήμων εἰμί, πάϊς δʼ ἔτι νήπιος ἦα.
95
Narrator
ὣς φάτο, τῷ δʼ ἄρα θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἐώλπει
96
νευρὴν ἐντανύσειν διοϊστεύσειν τε σιδήρου.
97
ἦ τοι ὀϊστοῦ γε πρῶτος γεύσεσθαι ἔμελλεν
98
ἐκ χειρῶν Ὀδυσῆος ἀμύμονος, ὃν τότʼ ἀτίμα
99
ἥμενος ἐν μεγάροις, ἐπὶ δʼ ὤρνυε πάντας ἑταίρους.
100
τοῖσι δὲ καὶ μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο·
101
Telemachus
ὢ πόποι, ἦ μάλα με Ζεὺς ἄφρονα θῆκε Κρονίων·
102
μήτηρ μέν μοί φησι φίλη, πινυτή περ ἐοῦσα,
103
ἄλλῳ ἅμʼ ἕψεσθαι νοσφισσαμένη τόδε δῶμα·
104
αὐτὰρ ἐγὼ γελόω καὶ τέρπομαι ἄφρονι θυμῷ.
105
ἀλλʼ ἄγετε, μνηστῆρες, ἐπεὶ τόδε φαίνετʼ ἄεθλον,
106
οἵη νῦν οὐκ ἔστι γυνὴ κατʼ Ἀχαιΐδα γαῖαν,
107
οὔτε Πύλου ἱερῆς οὔτʼ Ἄργεος οὔτε Μυκήνης·
108
οὔτʼ αὐτῆς Ἰθάκης οὔτʼ ἠπείροιο μελαίνης·
109
καὶ δʼ αὐτοὶ τόδε γʼ ἴστε· τί με χρὴ μητέρος αἴνου;
110
ἀλλʼ ἄγε μὴ μύνῃσι παρέλκετε μηδʼ ἔτι τόξου
111
δηρὸν ἀποτρωπᾶσθε τανυστύος, ὄφρα ἴδωμεν.
112
καὶ δέ κεν αὐτὸς ἐγὼ τοῦ τόξου πειρησαίμην·
113
εἰ δέ κεν ἐντανύσω διοϊστεύσω τε σιδήρου,
114
οὔ κέ μοι ἀχνυμένῳ τάδε δώματα πότνια μήτηρ
115
λείποι ἅμʼ ἄλλῳ ἰοῦσʼ, ὅτʼ ἐγὼ κατόπισθε λιποίμην
116
οἷός τʼ ἤδη πατρὸς ἀέθλια κάλʼ ἀνελέσθαι.
117
Narrator
ἦ καὶ ἀπʼ ὤμοιϊν χλαῖναν θέτο φοινικόεσσαν
118
ὀρθὸς ἀναΐξας, ἀπὸ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτʼ ὤμων.
119
πρῶτον μὲν πελέκεας στῆσεν, διὰ τάφρον ὀρύξας
120
πᾶσι μίαν μακρήν, καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνεν,
121
ἀμφὶ δὲ γαῖαν ἔναξε· τάφος δʼ ἕλε πάντας ἰδόντας,
122
ὡς εὐκόσμως στῆσε· πάρος δʼ οὐ πώ ποτʼ ὀπώπει.
123
στῆ δʼ ἄρʼ ἐπʼ οὐδὸν ἰὼν καὶ τόξου πειρήτιζε.
124
τρὶς μέν μιν πελέμιξεν ἐρύσσεσθαι μενεαίνων,
125
τρὶς δὲ μεθῆκε βίης, ἐπιελπόμενος τό γε θυμῷ,
126
νευρὴν ἐντανύειν διοϊστεύσειν τε σιδήρου.
127
καί νύ κε δή ῥʼ ἐτάνυσσε βίῃ τὸ τέταρτον ἀνέλκων,
128
ἀλλʼ Ὀδυσεὺς ἀνένευε καὶ ἔσχεθεν ἱέμενόν περ.
129
τοῖς δʼ αὖτις μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο·
130
Telemachus
ὢ πόποι, ἦ καὶ ἔπειτα κακός τʼ ἔσομαι καὶ ἄκικυς,
131
ἠὲ νεώτερός εἰμι καὶ οὔ πω χερσὶ πέποιθα
132
ἄνδρʼ ἀπαμύνασθαι, ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ.
133
ἀλλʼ ἄγεθʼ, οἵ περ ἐμεῖο βίῃ προφερέστεροί ἐστε,
134
τόξου πειρήσασθε, καὶ ἐκτελέωμεν ἄεθλον.
135
Narrator
ὣς εἰπὼν τόξον μὲν ἀπὸ ἕο θῆκε χαμᾶζε,
136
κλίνας κολλητῇσιν ἐϋξέστῃς σανίδεσσιν,
137
αὐτοῦ δʼ ὠκὺ βέλος καλῇ προσέκλινε κορώνῃ,
138
ἂψ δʼ αὖτις κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ θρόνου ἔνθεν ἀνέστη.
139
τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος μετέφη, Εὐπείθεος υἱός·
140
Antinous
ὄρνυσθʼ ἑξείης ἐπιδέξια πάντες ἑταῖροι,
141
ἀρξάμενοι τοῦ χώρου ὅθεν τέ περ οἰνοχοεύει.
142
Narrator
ὣς ἔφατʼ Ἀντίνοος, τοῖσιν δʼ ἐπιήνδανε μῦθος.
143
Λειώδης δὲ πρῶτος ἀνίστατο, Οἴνοπος υἱός,
144
ὅ σφι θυοσκόος ἔσκε, παρὰ κρητῆρα δὲ καλὸν
145
ἷζε μυχοίτατος αἰέν· ἀτασθαλίαι δέ οἱ οἴῳ
146
ἐχθραὶ ἔσαν, πᾶσιν δὲ νεμέσσα μνηστήρεσσιν·
147
ὅς ῥα τότε πρῶτος τόξον λάβε καὶ βέλος ὠκύ.
148
στῆ δʼ ἄρʼ ἐπʼ οὐδὸν ἰὼν καὶ τόξου πειρήτιζεν,
149
οὐδέ μιν ἐντάνυσε· πρὶν γὰρ κάμε χεῖρας ἀνέλκων
150
ἀτρίπτους ἁπαλάς· μετὰ δὲ μνηστῆρσιν ἔειπεν·
151
Leiodes
ὦ φίλοι, οὐ μὲν ἐγὼ τανύω, λαβέτω δὲ καὶ ἄλλος.
152
πολλοὺς γὰρ τόδε τόξον ἀριστῆας κεκαδήσει
153
θυμοῦ καὶ ψυχῆς, ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτερόν ἐστι
154
τεθνάμεν ἢ ζώοντας ἁμαρτεῖν, οὗθʼ ἕνεκʼ αἰεὶ
155
ἐνθάδʼ ὁμιλέομεν, ποτιδέγμενοι ἤματα πάντα.
156
νῦν μέν τις καὶ ἔλπετʼ ἐνὶ φρεσὶν ἠδὲ μενοινᾷ
157
γῆμαι Πηνελόπειαν, Ὀδυσσῆος παράκοιτιν.
158
αὐτὰρ ἐπὴν τόξου πειρήσεται ἠδὲ ἴδηται,
159
ἄλλην δή τινʼ ἔπειτα Ἀχαιϊάδων εὐπέπλων
160
μνάσθω ἐέδνοισιν διζήμενος· ἡ δέ κʼ ἔπειτα
161
γήμαιθʼ ὅς κε πλεῖστα πόροι καὶ μόρσιμος ἔλθοι.
162
Narrator
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν καὶ ἀπὸ ἕο τόξον ἔθηκε,
163
κλίνας κολλητῇσιν ἐϋξέστῃς σανίδεσσιν,
164
αὐτοῦ δʼ ὠκὺ βέλος καλῇ προσέκλινε κορώνῃ,
165
ἂψ δʼ αὖτις κατʼ ἄρ ἕζετʼ ἐπὶ θρόνου ἔνθεν ἀνέστη.
166
Ἀντίνοος δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
167
Antinous
Λειῶδες, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων,
168
δεινόν τʼ ἀργαλέον τε, — νεμεσσῶμαι δέ τʼ ἀκούων —
169
εἰ δὴ τοῦτό γε τόξον ἀριστῆας κεκαδήσει
170
θυμοῦ καὶ ψυχῆς, ἐπεὶ οὐ δύνασαι σὺ τανύσσαι.
171
οὐ γάρ τοί σέ γε τοῖον ἐγείνατο πότνια μήτηρ
172
οἷόν τε ῥυτῆρα βιοῦ τʼ ἔμεναι καὶ ὀϊστῶν·
173
ἀλλʼ ἄλλοι τανύουσι τάχα μνηστῆρες ἀγαυοί.
174
Narrator
ὣς φάτο, καί ῥʼ ἐκέλευσε Μελάνθιον, αἰπόλον αἰγῶν·
175
Antinous
ἄγρει δή, πῦρ κῆον ἐνὶ μεγάροισι, Μελανθεῦ,
176
πὰρ δὲ τίθει δίφρον τε μέγαν καὶ κῶας ἐπʼ αὐτοῦ,
177
ἐκ δὲ στέατος ἔνεικε μέγαν τροχὸν ἔνδον ἐόντος,
178
ὄφρα νέοι θάλποντες, ἐπιχρίοντες ἀλοιφῇ,
179
τόξου πειρώμεσθα καὶ ἐκτελέωμεν ἄεθλον.
180
Narrator
ὣς φάθʼ, ὁ δʼ αἶψʼ ἀνέκαιε Μελάνθιος ἀκάματον πῦρ,
181
πὰρ δὲ φέρων δίφρον θῆκεν καὶ κῶας ἐπʼ αὐτοῦ,
182
ἐκ δὲ στέατος ἔνεικε μέγαν τροχὸν ἔνδον ἐόντος·
183
τῷ ῥα νέοι θάλποντες ἐπειρῶντʼ· οὐδʼ ἐδύναντο
184
ἐντανύσαι, πολλὸν δὲ βίης ἐπιδευέες ἦσαν.
185
Ἀντίνοος δʼ ἔτʼ ἐπεῖχε καὶ Εὐρύμαχος θεοειδής,
186
ἀρχοὶ μνηστήρων· ἀρετῇ δʼ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι.
187
τὼ δʼ ἐξ οἴκου βῆσαν ὁμαρτήσαντες ἅμʼ ἄμφω
188
βουκόλος ἠδὲ συφορβὸς Ὀδυσσῆος θείοιο·
189
ἐκ δʼ αὐτὸς μετὰ τοὺς δόμου ἤλυθε δῖος Ὀδυσσεύς.
190
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἐκτὸς θυρέων ἔσαν ἠδὲ καὶ αὐλῆς,
191
φθεγξάμενός σφε ἔπεσσι προσηύδα μειλιχίοισι·
192
Odysseus
βουκόλε καὶ σύ, συφορβέ, ἔπος τί κε μυθησαίμην,
193
ἦ αὐτὸς κεύθω; φάσθαι δέ με θυμὸς ἀνώγει.
194
ποῖοί κʼ εἶτʼ Ὀδυσῆϊ ἀμυνέμεν, εἴ ποθεν ἔλθοι
195
ὧδε μάλʼ ἐξαπίνης καί τις θεὸς αὐτὸν ἐνείκαι;
196
ἤ κε μνηστήρεσσιν ἀμύνοιτʼ ἦ Ὀδυσῆϊ;
197
εἴπαθʼ ὅπως ὑμέας κραδίη θυμός τε κελεύει.
198
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ·
199
Eumaeus
Ζεῦ πάτερ, αἲ γὰρ τοῦτο τελευτήσειας ἐέλδωρ,
200
ὡς ἔλθοι μὲν κεῖνος ἀνήρ, ἀγάγοι δέ ἑ δαίμων·
201
γνοίης χʼ οἵη ἐμὴ δύναμις καὶ χεῖρες ἕπονται.
202
Narrator
ὣς δʼ αὔτως Εὔμαιος ἐπεύχετο πᾶσι θεοῖσι
203
νοστῆσαι Ὀδυσῆα πολύφρονα ὅνδε δόμονδε.
204
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τῶν γε νόον νημερτέʼ ἀνέγνω,
205
ἐξαῦτίς σφε ἔπεσσιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·
206
Odysseus
ἔνδον μὲν δὴ ὅδʼ αὐτὸς ἐγώ, κακὰ πολλὰ μογήσας
207
ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.
208
γιγνώσκω δʼ ὡς σφῶϊν ἐελδομένοισιν ἱκάνω
209
οἴοισι δμώων· τῶν δʼ ἄλλων οὔ τευ ἄκουσα
210
εὐξαμένου ἐμὲ αὖτις ὑπότροπον οἴκαδʼ ἱκέσθαι.
211
σφῶϊν δʼ, ὡς ἔσεταί περ, ἀληθείην καταλέξω.
212
εἴ χʼ ὑπʼ ἐμοί γε θεὸς δαμάσῃ μνηστῆρας ἀγαυούς,
213
ἄξομαι ἀμφοτέροις ἀλόχους καὶ κτήματʼ ὀπάσσω
214
οἰκία τʼ ἐγγὺς ἐμεῖο τετυγμένα· καί μοι ἔπειτα
215
Τηλεμάχου ἑτάρω τε κασιγνήτω τε ἔσεσθον.
216
εἰ δʼ ἄγε δή, καὶ σῆμα ἀριφραδὲς ἄλλο τι δείξω,
217
ὄφρα μʼ ἐῢ γνῶτον πιστωθῆτόν τʼ ἐνὶ θυμῷ,
218
οὐλήν, τήν ποτέ με σῦς ἤλασε λευκῷ ὀδόντι
219
Παρνησόνδʼ ἐλθόντα σὺν υἱάσιν Αὐτολύκοιο.
220
Narrator
ὣς εἰπὼν ῥάκεα μεγάλης ἀποέργαθεν οὐλῆς.
221
τὼ δʼ ἐπεὶ εἰσιδέτην εὖ τʼ ἐφράσσαντο ἕκαστα,
222
κλαῖον ἄρʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆϊ δαΐφρονι χεῖρε βαλόντε,
223
καὶ κύνεον ἀγαπαζόμενοι κεφαλήν τε καὶ ὤμους
224
ὣς δʼ αὔτως Ὀδυσεὺς κεφαλὰς καὶ χεῖρας ἔκυσσε.
225
καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο,
226
εἰ μὴ Ὀδυσσεὺς αὐτὸς ἐρύκακε φώνησέν τε·
227
Odysseus
παύεσθον κλαυθμοῖο γόοιό τε, μή τις ἴδηται
228
ἐξελθὼν μεγάροιο, ἀτὰρ εἴπῃσι καὶ εἴσω.
229
ἀλλὰ προμνηστῖνοι ἐσέλθετε, μηδʼ ἅμα πάντες,
230
πρῶτος ἐγώ, μετὰ δʼ ὔμμες· ἀτὰρ τόδε σῆμα τετύχθω·
231
ἄλλοι μὲν γὰρ πάντες, ὅσοι μνηστῆρες ἀγαυοί,
232
οὐκ ἐάσουσιν ἐμοὶ δόμεναι βιὸν ἠδὲ φαρέτρην·
233
ἀλλὰ σύ, δῖʼ Εὔμαιε, φέρων ἀνὰ δώματα τόξον
234
ἐν χείρεσσιν ἐμοὶ θέμεναι, εἰπεῖν τε γυναιξὶ
235
κληῗσαι μεγάροιο θύρας πυκινῶς ἀραρυίας,
236
ἢν δέ τις ἢ στοναχῆς ἠὲ κτύπου ἔνδον ἀκούσῃ
237
ἀνδρῶν ἡμετέροισιν ἐν ἕρκεσι, μή τι θύραζε
238
προβλώσκειν, ἀλλʼ αὐτοῦ ἀκὴν ἔμεναι παρὰ ἔργῳ.
239
σοὶ δέ, Φιλοίτιε δῖε, θύρας ἐπιτέλλομαι αὐλῆς
240
κληῗσαι κληῗδι, θοῶς δʼ ἐπὶ δεσμὸν ἰῆλαι.
241
Narrator
ὣς εἰπὼν εἰσῆλθε δόμους εὖ ναιετάοντας·
242
ἕζετʼ ἔπειτʼ ἐπὶ δίφρον ἰών, ἔνθεν περ ἀνέστη·
243
ἐς δʼ ἄρα καὶ τὼ δμῶε ἴτην θείου Ὀδυσῆος.
244
Εὐρύμαχος δʼ ἤδη τόξον μετὰ χερσὶν ἐνώμα,
245
θάλπων ἔνθα καὶ ἔνθα σέλᾳ πυρός· ἀλλά μιν οὐδʼ ὣς
246
ἐντανύσαι δύνατο, μέγα δʼ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ·
247
ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
248
Antinoos
ὢ πόποι, ἧ μοι ἄχος περί τʼ αὐτοῦ καὶ περὶ πάντων·
249
οὔ τι γάμου τοσσοῦτον ὀδύρομαι, ἀχνύμενός περ·
250
εἰσὶ καὶ ἄλλαι πολλαὶ Ἀχαιΐδες, αἱ μὲν ἐν αὐτῇ
251
ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, αἱ δʼ ἄλλῃσιν πολίεσσιν·
252
ἀλλʼ εἰ δὴ τοσσόνδε βίης ἐπιδευέες εἰμὲν
253
ἀντιθέου Ὀδυσῆος, ὅ τʼ οὐ δυνάμεσθα τανύσσαι
254
τόξον· ἐλεγχείη δὲ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.
255
Narrator
τὸν δʼ αὖτʼ Ἀντίνοος προσέφη, Εὐπείθεος υἱός·
256
Antinous
Εὐρύμαχʼ, οὐχ οὕτως ἔσται· νοέεις δὲ καὶ αὐτός.
257
νῦν μὲν γὰρ κατὰ δῆμον ἑορτὴ τοῖο θεοῖο
258
ἁγνή· τίς δέ κε τόξα τιταίνοιτʼ; ἀλλὰ ἕκηλοι
259
κάτθετʼ· ἀτὰρ πελέκεάς γε καὶ εἴ κʼ εἰῶμεν ἅπαντας
260
ἑστάμεν· οὐ μὲν γάρ τινʼ ἀναιρήσεσθαι ὀΐω,
261
ἐλθόντʼ ἐς μέγαρον Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος.
262
ἀλλʼ ἄγετʼ, οἰνοχόος μὲν ἐπαρξάσθω δεπάεσσιν,
263
ὄφρα σπείσαντες καταθείομεν ἀγκύλα τόξα·
264
ἠῶθεν δὲ κέλεσθε Μελάνθιον, αἰπόλον αἰγῶν,
265
αἶγας ἄγειν, αἳ πᾶσι μέγʼ ἔξοχοι αἰπολίοισιν,
266
ὄφρʼ ἐπὶ μηρία θέντες Ἀπόλλωνι κλυτοτόξῳ
267
τόξου πειρώμεσθα καὶ ἐκτελέωμεν ἄεθλον.
268
Narrator
ὣς ἔφατʼ Ἀντίνοος, τοῖσιν δʼ ἐπιήνδανε μῦθος.
269
τοῖσι δὲ κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,
270
κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,
271
νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσιν.
272
οἱ δʼ ἐπεὶ οὖν σπεῖσάν τʼ ἔπιόν θʼ ὅσον ἤθελε θυμός,
273
τοῖς δὲ δολοφρονέων μετέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
274
Odysseus
κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγακλειτῆς βασιλείης·
275
ὄφρʼ εἴπω τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι κελεύει·
276
Εὐρύμαχον δὲ μάλιστα καὶ Ἀντίνοον θεοειδέα
277
λίσσομʼ, ἐπεὶ καὶ τοῦτο ἔπος κατὰ μοῖραν ἔειπε,
278
νῦν μὲν παῦσαι τόξον, ἐπιτρέψαι δὲ θεοῖσιν·
279
ἠῶθεν δὲ θεὸς δώσει κράτος ᾧ κʼ ἐθέλῃσιν.
280
ἀλλʼ ἄγʼ ἐμοὶ δότε τόξον ἐΰξοον, ὄφρα μεθʼ ὑμῖν
281
χειρῶν καὶ σθένεος πειρήσομαι, ἤ μοι ἔτʼ ἐστὶν
282
ἴς, οἵη πάρος ἔσκεν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσιν,
283
ἦ ἤδη μοι ὄλεσσεν ἄλη τʼ ἀκομιστίη τε.
284
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ὑπερφιάλως νεμέσησαν,
285
δείσαντες μὴ τόξον ἐΰξοον ἐντανύσειεν.
286
Ἀντίνοος δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
287
Antinous
ἆ δειλὲ ξείνων, ἔνι τοι φρένες οὐδʼ ἠβαιαί·
288
οὐκ ἀγαπᾷς ὃ ἕκηλος ὑπερφιάλοισι μεθʼ ἡμῖν
289
δαίνυσαι, οὐδέ τι δαιτὸς ἀμέρδεαι, αὐτὰρ ἀκούεις
290
μύθων ἡμετέρων καὶ ῥήσιος; οὐδέ τις ἄλλος
291
ἡμετέρων μύθων ξεῖνος καὶ πτωχὸς ἀκούει.
292
οἶνός σε τρώει μελιηδής, ὅς τε καὶ ἄλλους
293
βλάπτει, ὃς ἄν μιν χανδὸν ἕλῃ μηδʼ αἴσιμα πίνῃ.
294
οἶνος καὶ Κένταυρον, ἀγακλυτὸν Εὐρυτίωνα,
295
ἄασʼ ἐνὶ μεγάρῳ μεγαθύμου Πειριθόοιο,
296
ἐς Λαπίθας ἐλθόνθʼ· ὁ δʼ ἐπεὶ φρένας ἄασεν οἴνῳ,
297
μαινόμενος κάκʼ ἔρεξε δόμον κάτα Πειριθόοιο·
298
ἥρωας δʼ ἄχος εἷλε, διὲκ προθύρου δὲ θύραζε
299
ἕλκον ἀναΐξαντες, ἀπʼ οὔατα νηλέϊ χαλκῷ
300
ῥῖνάς τʼ ἀμήσαντες· ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσιν ἀασθεὶς
301
ἤϊεν ἣν ἄτην ὀχέων ἀεσίφρονι θυμῷ.
302
ἐξ οὗ Κενταύροισι καὶ ἀνδράσι νεῖκος ἐτύχθη,
303
οἷ δʼ αὐτῷ πρώτῳ κακὸν εὕρετο οἰνοβαρείων.
304
ὣς καὶ σοὶ μέγα πῆμα πιφαύσκομαι, αἴ κε τὸ τόξον
305
ἐντανύσῃς· οὐ γάρ τευ ἐπητύος ἀντιβολήσεις
306
ἡμετέρῳ ἐνὶ δήμῳ, ἄφαρ δέ σε νηῒ μελαίνῃ
307
εἰς Ἔχετον βασιλῆα, βροτῶν δηλήμονα πάντων,
308
πέμψομεν· ἔνθεν δʼ οὔ τι σαώσεαι· ἀλλὰ ἕκηλος
309
πῖνέ τε, μηδʼ ἐρίδαινε μετʼ ἀνδράσι κουροτέροισιν.
310
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
311
Penelope
Ἀντίνοʼ, οὐ μὲν καλὸν ἀτέμβειν οὐδὲ δίκαιον
312
ξείνους Τηλεμάχου, ὅς κεν τάδε δώμαθʼ ἵκηται·
313
ἔλπεαι, αἴ χʼ ὁ ξεῖνος Ὀδυσσῆος μέγα τόξον
314
ἐντανύσῃ χερσίν τε βίηφί τε ἧφι πιθήσας,
315
οἴκαδέ μʼ ἄξεσθαι καὶ ἑὴν θήσεσθαι ἄκοιτιν;
316
οὐδʼ αὐτός που τοῦτό γʼ ἐνὶ στήθεσσιν ἔολπε·
317
μηδέ τις ὑμείων τοῦ γʼ εἵνεκα θυμὸν ἀχεύων
318
ἐνθάδε δαινύσθω, ἐπεὶ οὐδὲ μὲν οὐδὲ ἔοικεν.
319
Narrator
τὴν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος, Πολύβου πάϊς, ἀντίον ηὔδα·
320
Eurymachus
κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρον Πηνελόπεια,
321
οὔ τί σε τόνδʼ ἄξεσθαι ὀϊόμεθʼ· οὐδὲ ἔοικεν·
322
ἀλλʼ αἰσχυνόμενοι φάτιν ἀνδρῶν ἠδὲ γυναικῶν,
323
μή ποτέ τις εἴπῃσι κακώτερος ἄλλος Ἀχαιῶν
324
ἦ πολὺ χείρονες ἄνδρες ἀμύμονος ἀνδρὸς ἄκοιτιν
325
μνῶνται, οὐδέ τι τόξον ἐΰξοον ἐντανύουσιν·
326
ἀλλʼ ἄλλος τις πτωχὸς ἀνὴρ ἀλαλήμενος ἐλθὼν
327
ῥηϊδίως ἐτάνυσσε βιόν, διὰ δʼ ἧκε σιδήρου.
328
ὣς ἐρέουσʼ, ἡμῖν δʼ ἂν ἐλέγχεα ταῦτα γένοιτο.
329
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
330
Penelope
Εὐρύμαχʼ, οὔ πως ἔστιν ἐϋκλεῖας κατὰ δῆμον
331
ἔμμεναι οἳ δὴ οἶκον ἀτιμάζοντες ἔδουσιν
332
ἀνδρὸς ἀριστῆος· τί δʼ ἐλέγχεα ταῦτα τίθεσθε;
333
οὗτος δὲ ξεῖνος μάλα μὲν μέγας ἠδʼ εὐπηγής,
334
πατρὸς δʼ ἐξ ἀγαθοῦ γένος εὔχεται ἔμμεναι υἱός.
335
ἀλλʼ ἄγε οἱ δότε τόξον ἐΰξοον, ὄφρα ἴδωμεν.
336
ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
337
εἴ κέ μιν ἐντανύσῃ, δώῃ δέ οἱ εὖχος Ἀπόλλων,
338
ἕσσω μιν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε, εἵματα καλά,
339
δώσω δʼ ὀξὺν ἄκοντα, κυνῶν ἀλκτῆρα καὶ ἀνδρῶν,
340
καὶ ξίφος ἄμφηκες· δώσω δʼ ὑπὸ ποσσὶ πέδιλα,
341
πέμψω δʼ ὅππη μιν κραδίη θυμός τε κελεύει.
342
Narrator
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
343
Telemachus
μῆτερ ἐμή, τόξον μὲν Ἀχαιῶν οὔ τις ἐμεῖο
344
κρείσσων, ᾧ κʼ ἐθέλω, δόμεναί τε καὶ ἀρνήσασθαι,
345
οὔθʼ ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσιν,
346
οὔθʼ ὅσσοι νήσοισι πρὸς Ἤλιδος ἱπποβότοιο·
347
τῶν οὔ τίς μʼ ἀέκοντα βιήσεται, αἴ κʼ ἐθέλωμι
348
καὶ καθάπαξ ξείνῳ δόμεναι τάδε τόξα φέρεσθαι.
349
ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε,
350
ἱστόν τʼ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε
351
ἔργον ἐποίχεσθαι· τόξον δʼ ἄνδρεσσι μελήσει
352
πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ οἴκῳ.
353
Narrator
ἡ μὲν θαμβήσασα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει·
354
παιδὸς γὰρ μῦθον πεπνυμένον ἔνθετο θυμῷ.
355
ἐς δʼ ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶ
356
κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα, φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον
357
ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.
358
αὐτὰρ ὁ τόξα λαβὼν φέρε καμπύλα δῖος ὑφορβός·
359
μνηστῆρες δʼ ἄρα πάντες ὁμόκλεον ἐν μεγάροισιν·
360
ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
361
Suitor
πῆ δὴ καμπύλα τόξα φέρεις, ἀμέγαρτε συβῶτα,
362
πλαγκτέ; τάχʼ αὖ σʼ ἐφʼ ὕεσσι κύνες ταχέες κατέδονται
363
οἶον ἀπʼ ἀνθρώπων, οὓς ἔτρεφες, εἴ κεν Ἀπόλλων
364
ἡμῖν ἱλήκῃσι καὶ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι.
365
Narrator
ὣς φάσαν, αὐτὰρ, ὁ θῆκε φέρων αὐτῇ ἐνὶ χώρῃ,
366
δείσας, οὕνεκα πολλοὶ ὁμόκλεον ἐν μεγάροισιν.
367
Τηλέμαχος δʼ ἑτέρωθεν ἀπειλήσας ἐγεγώνει·
368
Telemachus
ἄττα, πρόσω φέρε τόξα· τάχʼ οὐκ εὖ πᾶσι πιθήσεις
369
μή σε καὶ ὁπλότερός περ ἐὼν ἀγρόνδε δίωμαι,
370
βάλλων χερμαδίοισι· βίηφι δὲ φέρτερός εἰμι.
371
αἲ γὰρ πάντων τόσσον, ὅσοι κατὰ δώματʼ ἔασι,
372
μνηστήρων χερσίν τε βίηφί τε φέρτερος εἴην·
373
τῷ κε τάχα στυγερῶς τινʼ ἐγὼ πέμψαιμι νέεσθαι
374
ἡμετέρου ἐξ οἴκου, ἐπεὶ κακὰ μηχανόωνται.
375
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπʼ αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν
376
μνηστῆρες, καὶ δὴ μέθιεν χαλεποῖο χόλοιο
377
Τηλεμάχῳ· τὰ δὲ τόξα φέρων ἀνὰ δῶμα συβώτης
378
ἐν χείρεσσʼ Ὀδυσῆϊ δαΐφρονι θῆκε παραστάς.
379
ἐκ δὲ καλεσσάμενος προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν·
380
Eurycleia
Τηλέμαχος κέλεταί σε, περίφρων Εὐρύκλεια,
381
κληῗσαι μεγάροιο θύρας πυκινῶς ἀραρυίας.
382
ἢν δέ τις ἤ στοναχῆς ἠὲ κτύπου ἔνδον ἀκούσῃ
383
ἀνδρῶν ἡμετέροισιν ἐν ἕρκεσι, μή τι θύραζε
384
προβλώσκειν, ἀλλʼ αὐτοῦ ἀκὴν ἔμεναι παρὰ ἔργῳ.
385
Narrator
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος,
386
κλήϊσεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων.
387
σιγῇ δʼ ἐξ οἴκοιο Φιλοίτιος ἆλτο θύραζε,
388
κλήϊσεν δʼ ἄρʼ ἔπειτα θύρας εὐερκέος αὐλῆς.
389
κεῖτο δʼ ὑπʼ αἰθούσῃ ὅπλον νεὸς ἀμφιελίσσης
390
βύβλινον, ᾧ ῥʼ ἐπέδησε θύρας, ἐς δʼ ἤϊεν αὐτός·
391
ἕζετʼ ἔπειτʼ ἐπὶ δίφρον ἰών, ἔνθεν περ ἀνέστη,
392
εἰσορόων Ὀδυσῆα. ὁ δʼ ἤδη τόξον ἐνώμα
393
πάντη ἀναστρωφῶν, πειρώμενος ἔνθα καὶ ἔνθα,
394
μὴ κέρα ἶπες ἔδοιεν ἀποιχομένοιο ἄνακτος.
395
ὧδε τις εἴπεσκεν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον·
396
Suitor
ἦ τις θηητὴρ καὶ ἐπίκλοπος ἔπλετο τόξων·
397
ἤ ῥά νύ που τοιαῦτα καὶ αὐτῷ οἴκοθι κεῖται
398
ἢ ὅ γʼ ἐφορμᾶται ποιησέμεν, ὡς ἐνὶ χερσὶ
399
νωμᾷ ἔνθα καὶ ἔνθα κακῶν ἔμπαιος ἀλήτης.
400
Narrator
ἄλλος δʼ αὖ εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
401
Suitor
αἲ γὰρ δὴ τοσσοῦτον ὀνήσιος ἀντιάσειεν
402
ὡς οὗτός ποτε τοῦτο δυνήσεται ἐντανύσασθαι.
403
Narrator
ὣς ἄρʼ ἔφαν μνηστῆρες· ἀτὰρ πολύμητις Ὀδυσσεύς,
404
αὐτίκʼ ἐπεὶ μέγα τόξον ἐβάστασε καὶ ἴδε πάντη,
405
ὡς ὅτʼ ἀνὴρ φόρμιγγος ἐπιστάμενος καὶ ἀοιδῆς
406
ῥηϊδίως ἐτάνυσσε νέῳ περὶ κόλλοπι χορδήν,
407
ἅψας ἀμφοτέρωθεν ἐϋστρεφὲς ἔντερον οἰός,
408
ὣς ἄρʼ ἄτερ σπουδῆς τάνυσεν μέγα τόξον Ὀδυσσεύς.
409
δεξιτερῇ ἄρα χειρὶ λαβὼν πειρήσατο νευρῆς·
410
ἡ δʼ ὑπὸ καλὸν ἄεισε, χελιδόνι εἰκέλη αὐδήν.
411
μνηστῆρσιν δʼ ἄρʼ ἄχος γένετο μέγα, πᾶσι δʼ ἄρα χρὼς
412
ἐτράπετο· Ζεὺς δὲ μεγάλʼ ἔκτυπε σήματα φαίνων·
413
γήθησέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς.
414
ὅττι ῥά οἱ τέρας ἧκε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω·
415
εἵλετο δʼ ὠκὺν ὀϊστόν, ὅ οἱ παρέκειτο τραπέζῃ
416
γυμνός· τοὶ δʼ ἄλλοι κοίλης ἔντοσθε φαρέτρης
417
κείατο, τῶν τάχʼ ἔμελλον Ἀχαιοὶ πειρήσεσθαι.
418
τόν ῥʼ ἐπὶ πήχει ἑλὼν ἕλκεν νευρὴν γλυφίδας τε,
419
αὐτόθεν ἐκ δίφροιο καθήμενος, ἧκε δʼ ὀϊστὸν
420
ἄντα τιτυσκόμενος, πελέκεων δʼ οὐκ ἤμβροτε πάντων
421
πρώτης στειλειῆς, διὰ δʼ ἀμπερὲς ἦλθε θύραζε
422
ἰὸς χαλκοβαρής· ὁ δὲ Τηλέμαχον προσέειπε·
423
Odysseus
Τηλέμαχʼ, οὔ σʼ ὁ ξεῖνος ἐνὶ μεγάροισιν ἐλέγχει
424
ἥμενος, οὐδέ τι τοῦ σκοποῦ ἤμβροτον οὐδέ τι τόξον
425
δὴν ἔκαμον τανύων· ἔτι μοι μένος ἔμπεδόν ἐστιν,
426
οὐχ ὥς με μνηστῆρες ἀτιμάζοντες ὄνονται.
427
νῦν δʼ ὥρη καὶ δόρπον Ἀχαιοῖσιν τετυκέσθαι
428
ἐν φάει, αὐτὰρ ἔπειτα καὶ ἄλλως ἑψιάασθαι
429
μολπῇ καὶ φόρμιγγι· τὰ γάρ τʼ ἀναθήματα δαιτός.
430
Narrator
ἦ καὶ ἐπʼ ὀφρύσι νεῦσεν· ὁ δʼ ἀμφέθετο ξίφος ὀξὺ
431
Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο,
432
ἀμφὶ δὲ χεῖρα φίλην βάλεν ἔγχεϊ, ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτοῦ
433
πὰρ θρόνον ἑστήκει κεκορυθμένος αἴθοπι χαλκῷ.
434