Euripides was one of the three great tragedians of classical Athens, alongside Aeschylus and Sophocles, and is widely regarded as the most psychologically realistic of the three. He was celebrated in antiquity for his sympathetic portrayals of women, his morally ambiguous heroes, and his willingness to subject traditional myths to rational and emotional scrutiny. His influence on later drama was so profound that Aristotle, in the Poetics, called him 'the most tragic of the poets.'

When and where did Euripides live?

Euripides was born around 480 BCE, traditionally said to be on the island of Salamis on the same day as the famous naval battle, though this detail may be legendary. He spent most of his life in Athens, the cultural centre of the Greek world during the age of Pericles, before relocating late in life to the court of King Archelaus of Macedon. He died in Macedonia around 406 BCE, shortly before his rival Sophocles.

What genre or literary tradition did Euripides work in?

Euripides worked exclusively within the genre of Attic tragedy, composing plays for performance at the City Dionysia and the Lenaia, the major dramatic festivals held in Athens in honour of the god Dionysus. He followed the established formal conventions of Greek tragedy — including a chorus, episodes, and strophic song — while pushing the boundaries of the genre by introducing melodramatic plots, realistic diction, and operatic monodies sung by individual actors. His innovations moved tragedy closer to the sentiments and language of everyday life, a tendency that Aristophanes famously mocked in his comedies Frogs and Thesmophoriazusae.

What did Euripides write?

Euripides is credited with writing approximately ninety-two plays in antiquity, of which nineteen survive — the largest corpus of any ancient Greek tragedian. His extant works include celebrated tragedies such as Medea (431 BCE), Hippolytus (428 BCE), The Trojan Women (415 BCE), Electra, Hecuba, The Bacchae, and Iphigenia at Aulis, the latter two produced posthumously. He also wrote the satyr play Cyclops, the only complete example of that genre to survive from antiquity, and the tragicomedy Helen.

Who and what influenced Euripides?

Euripides was profoundly shaped by the intellectual climate of fifth-century Athens, particularly the Sophistic movement, whose leading figures — Protagoras, Gorgias, and Prodicus — were his contemporaries and, according to ancient tradition, personal acquaintances. The philosopher Anaxagoras, who taught that mind (nous) rather than the gods governed the cosmos, exerted a strong rationalist influence on Euripides' skeptical treatment of traditional religion. He was also heir to the tragic tradition established by Aeschylus and refined by Sophocles, against which he defined his own more psychologically driven approach to myth and character.

What shaped Euripides' life and career?

Euripides lived through the entire arc of the Peloponnesian War (431–404 BCE), and the mounting brutality of that conflict is widely seen as a formative pressure on plays such as The Trojan Women (415 BCE), which premiered in the same year as the Athenian destruction of Melos. Despite writing prolifically, he won the first prize at the City Dionysia only four or five times during his lifetime, suggesting that his unconventional style often met with official disapproval even as it attracted popular admiration. In the final years of his life he accepted the invitation of King Archelaus of Macedon, perhaps disillusioned with Athens, and died there around 406 BCE.

What is Euripides' legacy in Western literature?

Euripides became the most widely read and imitated of the three great tragedians in antiquity: Aristotle's student Theophrastus noted that later poets drew more from Euripides than from either Aeschylus or Sophocles. His plays were translated and adapted by the Roman tragedian Seneca, whose Medea, Phaedra, and Troades transmitted Euripidean themes directly into Renaissance and early modern European drama. In the modern era, his exploration of female interiority, war's moral cost, and divine indifference has made works such as Medea, The Bacchae, and The Trojan Women central texts in theatrical repertoires worldwide and subjects of sustained scholarly and philosophical inquiry.

What genre is Euripides' Medea?

Euripides' Medea is an ancient Greek tragedy, composed for performance at the City Dionysia festival in Athens. Like all Athenian tragedies, it was written in verse and designed for a chorus, three principal actors wearing masks, and an outdoor theatrical space known as the theatron. The play belongs to the tradition of mythological drama that drew on pre-existing legends while reshaping them for contemporary Athenian audiences.

When was Euripides' Medea written?

Euripides' Medea was first performed in 431 BCE at the City Dionysia festival in Athens. It was entered into competition alongside two other tragedies and a satyr play by Euripides, a standard requirement of the festival. The production finished third—last place—behind works by Euphorion and Sophocles, though the play would later be recognized as one of the masterpieces of Greek tragedy.

What is Euripides' Medea about?

Euripides' Medea dramatizes the revenge of Medea, a foreign sorceress from Colchis, after her husband Jason abandons her to marry Glauce, the daughter of Creon, king of Corinth. Medea engineers the deaths of Glauce and Creon through poisoned gifts, then kills her own two children to rob Jason of his heirs and cause him the deepest possible suffering. The play ends with Medea escaping to Athens in a dragon-drawn chariot, leaving Jason utterly bereft.

What are the central themes of Euripides' Medea?

The central themes of Medea include betrayal and vengeance, the vulnerability of women in a patriarchal society, and the conflict between reason and passion. Euripides also interrogates questions of identity and otherness, as Medea's status as a foreigner (xenos) in Greece makes her exile doubly devastating. The play further explores the moral ambiguity of heroism, since Medea's extreme acts are presented within a code of honor—harming enemies and helping friends—that Greek culture itself endorsed.

What is the structure and form of Euripides' Medea?

Medea follows the conventional five-part structure of Athenian tragedy: prologue, parodos (choral entry song), episodic acts interspersed with choral odes (stasima), and the exodos (concluding scene). The play is written in iambic trimeters for spoken dialogue and in lyric meters for choral passages and moments of high emotion. Euripides notably includes a celebrated internal monologue for Medea in lines 1019–1080, in which she debates with herself whether to kill her children—a psychologically sophisticated technique unusual in fifth-century drama.

What was the political and historical context of Euripides' Medea?

Medea was performed in 431 BCE, the very year the Peloponnesian War broke out between Athens and Sparta, a conflict that would dominate Greek life for nearly three decades. The play's themes of exile, broken alliances, and the precariousness of the foreigner in a host city resonated with an Athens increasingly anxious about loyalty and citizenship. Pericles' citizenship law of 451/450 BCE, which restricted Athenian citizenship to those born of two Athenian parents, had also sharpened public debate about the status of non-Athenians, giving Medea's plight as a foreign woman added contemporary relevance.

What are the defining literary features and style of Euripides' Medea?

Euripides' Medea is distinguished by its penetrating psychological realism, its rhetorical set-pieces known as agones (formal debates), and its use of stichomythia—rapid, alternating single-line exchanges—to heighten dramatic tension. Unlike earlier tragic heroines, Medea is given extended, logically structured speeches that resemble the argumentation of the Sophists, reflecting the intellectual climate of fifth-century Athens. Euripides also departs from his predecessors by making Medea herself, rather than unknown assailants, the killer of her children—a plot innovation that ancient commentators noted and that transforms the mythological tradition.

What did Euripides' Medea contribute to literary tradition?

Euripides' Medea made several enduring contributions to literary tradition, most notably the innovation of having Medea deliberately murder her own children as an act of calculated revenge rather than through accident or the agency of others. This recasting established the archetype of the wronged woman who turns her suffering into devastating action, a figure that has shaped tragic literature ever since. The play also pioneered the sustained exploration of a morally compromised yet deeply sympathetic protagonist, anticipating what later critics would call psychological tragedy.

How has Euripides' Medea influenced later literature and culture?

The influence of Medea on Western literature and culture has been vast and continuous. The Roman poet Ovid retold Medea's story in his Metamorphoses and Heroides, while Seneca the Younger wrote his own Medea in the first century CE, which became the primary model for Renaissance tragedy. In modern times, the play has inspired works as varied as Christa Wolf's novel Medea: Stimmen (1996), Pier Paolo Pasolini's 1969 film Medea, and Toni Morrison's Beloved (1987), which engages with the theme of a mother killing her child to spare them a worse fate. The figure of Medea has also been widely adopted in postcolonial and feminist scholarship as a symbol of the marginalized 'Other.'

Who are the key figures in Euripides' Medea?

The principal figures of the play are Medea, a princess and sorceress from Colchis who helped Jason win the Golden Fleece and has since lived in Corinth as his wife; Jason, the Thessalian hero who abandons Medea to pursue a politically advantageous marriage with the Corinthian princess Glauce; and Creon, king of Corinth, who orders Medea's exile. The Nurse and the Tutor serve as domestic observers who frame the action and provide exposition. Aegeus, king of Athens, appears in a pivotal scene in which he unwittingly offers Medea sanctuary, enabling her escape, and the Chorus of Corinthian women functions as a sympathetic but ultimately powerless witness to events.

0:00

Medea

Euripides

Τροφός

Εἴθ’ ὤφελ’ Ἀργοῦς μὴ διαπτάσθαι σκάφος

Κόλχων ἐς αἶαν κυανέας Συμπληγάδας,

μηδ’ ἐν νάπαισι Πηλίου πεσεῖν ποτε

τμηθεῖσα πεύκη, μηδ’ ἐρετμῶσαι χέρας

ἀνδρῶν ἀρίστων, οἳ τὸ πάγχρυσον δέρας

Πελίᾳ μετῆλθον. οὐ γὰρ ἂν δέσποιν’ ἐμὴ

Μήδεια πύργους γῆς ἔπλευσ’ Ἰωλκίας

ἔρωτι θυμὸν ἐκπλαγεῖσ’ Ἰάσονος·

οὐδ’ ἂν κτανεῖν πείσασα Πελιάδας κόρας

πατέρα κατῴκει τήνδε γῆν Κορινθίαν

ξὺν ἀνδρὶ καὶ τέκνοισιν, ἁνδάνουσα μὲν

φυγῇ πολιτῶν ὧν ἀφίκετο χθόνα,

αὐτή τε πάντα ξυμφέρουσ’ Ἰάσονι·

ἥπερ μεγίστη γίγνεται σωτηρία,

ὅταν γυνὴ πρὸς ἄνδρα μὴ διχοστατῇ.

νῦν δ’ ἐχθρὰ πάντα, καὶ νοσεῖ τὰ φίλτατα.

προδοὺς γὰρ αὑτοῦ τέκνα δεσπότιν τ’ ἐμὴν

γάμοις Ἰάσων βασιλικοῖς εὐνάζεται,

γήμας Κρέοντος παῖδ’, ὃς αἰσύμνᾷ χθονός·

Μήδεια δ’ ἡ δύστηνος ἠτιμασμένη

βοᾷ μὲν ὅρκους, ἀνακαλεῖ δὲ δεξιάς,

πίστιν μεγίστην, καὶ θεοὺς μαρτύρεται

οἵας ἀμοιβῆς ἐξ Ἰάσονος κυρεῖ.

κεῖται δ’ ἄσιτος, σῶμ’ ὑφεῖσ’ ἀλγηδόσι,

τὸν πάντα συντήκουσα δακρύοις χρόνον,

ἐπεὶ πρὸς ἀνδρὸς ᾔσθετ’ ἠδικημένη,

οὔτ’ ὄμμ’ ἐπαίρουσ’ οὔτ’ ἀπαλλάσσουσα γῆς

πρόσωπον· ὡς δὲ πέτρος ἢ θαλάσσιος

κλύδων ἀκούει νουθετουμένη φίλων·

ἢν μή ποτε στρέψασα πάλλευκον δέρην

αὐτὴ πρὸς αὑτὴν πατέρ’ ἀποιμώξῃ φίλον

καὶ γαῖαν οἴκους θ’, οὓς προδοῦσ’ ἀφίκετο

μετ’ ἀνδρὸς ὅς σφε νῦν ἀτιμάσας ἔχει.

ἔγνωκε δ’ ἡ τάλαινα συμφορᾶς ὕπο

οἷον πατρῴας μὴ ἀπολείπεσθαι χθονός.

στυγεῖ δὲ παῖδας οὐδ’ ὁρῶσ’ εὐφραίνεται.

δέδοικα δ’ αὐτὴν μή τι βουλεύσῃ νέον·

βαρεῖα γὰρ φρήν, οὐδ’ ἀνέξεται κακῶς

πάσχουσ’· ἐγᾦδα τήνδε, δειμαίνω τέ νιν

μὴ θηκτὸν ὤσῃ φάσγανον δι’ ἥπατος,

σιγῇ δόμους εἰσβᾶσ’, ἵν’ ἔστρωται λέχος,

ἢ καὶ τύραννον τόν τε γήμαντα κτάνῃ,

κἄπειτα μείζω συμφορὰν λάβῃ τινά.

δεινὴ γάρ· οὔτοι ῥᾳδίως γε συμβαλὼν

ἔχθραν τις αὐτῇ καλλίνικον οἴσεται.

ἀλλ’ οἵδε παῖδες ἐκ τρόχων πεπαυμένοι

στείχουσι, μητρὸς οὐδὲν ἐννοούμενοι

θάσσουσι, σεμνὸν ἀμφὶ Πειρήνης ὕδωρ,

ὡς τούσδε παῖδας γῆς ἐλᾶν Κορινθίας

σὺν μητρὶ μέλλοι τῆσδε κοίρανος χθονὸς

Παιδαγωγός

τίς δ’ οὐχὶ θνητῶν; ἄρτι γιγνώσκεις τόδε,

ὡς πᾶς τις αὑτὸν τοῦ πέλας μᾶλλον φιλεῖ,

οἳ μὲν δικαίως, οἳ δὲ καὶ κέρδους χάριν,

εἰ τούσδε γ’ εὐνῆς οὕνεκ’ οὐ στέργει πατήρ.

Τροφός

ἴτ’ — εὖ γὰρ ἔσται — δωμάτων ἔσω, τέκνα.

σὺ δ’ ὡς μάλιστα τούσδ’ ἐρημώσας ἔχε

καὶ μὴ πέλαζε μητρὶ δυσθυμουμένῃ.

ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην

τοῖσδ’, ὥς τι δρασείουσαν· οὐδὲ παύσεται

χόλου, σάφ’ οἶδα, πρὶν κατασκῆψαί τινα...

ἐχθρούς γε μέντοι, μὴ φίλους, δράσειέ τι.

Μήδεια

ἰώ,

δύστανος ἐγὼ μελέα τε πόνων,

ἰώ μοί μοι, πῶς ἂν ὀλοίμαν;

Τροφός

τόδ’ ἐκεῖνο, φίλοι παῖδες· μήτηρ

κινεῖ κραδίαν, κινεῖ δὲ χόλον.

100

σπεύσατε θᾶσσον δώματος εἴσω

101

καὶ μὴ πελάσητ’ ὄμματος ἐγγύς,

102

μηδὲ προσέλθητ’, ἀλλὰ φυλάσσεσθ’

103

ἄγριον ἦθος στυγεράν τε φύσιν

104

φρενὸς αὐθάδους. —

105

ἴτε νῦν, χωρεῖθ’ ὡς τάχος εἴσω. —

106

δῆλον δ’ ἀρχῆς ἐξαιρόμενον

107

νέφος οἰμωγῆς ὡς τάχ’ ἀνάψει

108

μείζονι θυμῷ· τί ποτ’ ἐργάσεται

109

μεγαλόσπλαγχνος δυσκατάπαυστος

110

ψυχὴ δηχθεῖσα αἰαῖ, κακοῖσιν; ἔπαθον

111

Μήδεια

τλάμων

112

ἔπαθον μεγάλων ἄξι’ ὀδυρμῶν·

113

ὦ κατάρατοι παῖδες ὄλοισθε

114

στυγερᾶς ματρὸς σὺν πατρί,

115

καὶ πᾶς δόμος ἔρροι. ἰώ μοί

116

Τροφός

μοι, ἰὼ τλήμων. τί δέ

117

σοι παῖδες πατρὸς ἀμπλακίας μετέχουσι; τί

118

τούσδ’ ἔχθεις; οἴμοι, τέκνα, μή

119

τι πάθηθ’ ὡς ὑπεραλγῶ. δεινὰ τυράννων

120

λήματα καί πως ὀλίγ’ ἀρχόμενοι,

121

πολλὰ κρατοῦντες χαλεπῶς ὀργὰς

122

μεταβάλλουσιν. τὸ γὰρ

123

εἰθίσθαι ζῆν ἐπ’ ἴσοισιν κρεῖσσον· ἐμοὶ

124

γοῦν ἐν μὴ μεγάλοις ὀχυρῶς γ’

125

εἴη καταγηράσκειν. τῶν γὰρ

126

μετρίων πρῶτα μὲν εἰπεῖν τοὔνομα νικᾷ,

127

χρῆσθαί τε μακρῷ λῷστα βροτοῖσιν·

128

τὰ δ’ ὑπερβάλλοντ’ οὐδένα καιρὸν

129

δύναται θνητοῖς· μείζους δ’

130

ἄτας, ὅταν ὀργισθῇ δαίμων οἴκοις,

131

ἀπέδωκεν. ἔκλυον φωνάν,

132

Χορός

ἔκλυον δὲ βοὰν τᾶς δυστάνου

133

Κολχίδος, οὐδέ πω ἤπιος· ἀλλ’

134

ὦ γηραιά, λέξον· ἐπ’

135

ἀμφιπύλου γὰρ ἔσω μελάθρου βοὰν ἔκλυον· οὐδὲ

136

συνήδομαι, ὦ γύναι, ἄλγεσιν δώματος· ἐπεί

137

μοι φίλον κέκρανται. οὐκ εἰσὶ

138

Τροφός

δόμοι· φροῦδα τάδ’ ἤδη. τὸν μὲν

139

γὰρ ἔχει λέκτρα τυράννων, ἃ δ’

140

ἐν θαλάμοις τάκει βιοτὰν δέσποινα, φίλων

141

οὐδενὸς οὐδὲν παραθαλπομένα φρένα

142

μύθοις. αἰαῖ· ὦ

143

Μήδεια

Ζεῦ καὶ Γᾶ καὶ Φῶς· διά μου

144

κεφαλᾶς φλὸξ οὐρανία βαίη· τί

145

δέ μοι ζῆν ἔτι κέρδος; φεῦ φεῦ·

146

θανάτῳ καταλυσαίμαν βιοτὰν στυγερὰν

147

προλιποῦσα.

148

Χορός

— ἄιες· ὦ Ζεῦ καὶ γᾶ καὶ φῶς·

149

ἀχὰν οἵαν ἁ δύστανος

150

μέλπει νύμφα; —

151

τίς σοί ποτε τᾶς ἀπλάτου

152

κοίτας ἔρος, ὦ ματαία;

153

σπεύσει θανάτου τελευτά·

154

μηδὲν τόδε λίσσου. —

155

εἰ δὲ σὸς πόσις

156

καινὰ λέχη σεβίζει,

157

κείνῳ τόδε· μὴ χαράσσου· —

158

Ζεύς σοι τάδε συνδικήσει. μὴ λίαν

159

τάκου δυρομένα σὸν ὦ εὐνάταν. μεγάλα

160

Μήδεια

Θέμι καὶ πότνι’ Ἄρτεμι λεύσσεθ’ ἃ

161

πάσχω, μεγάλοις ὅρκοις ἐνδησαμένα τὸν

162

κατάρατον πόσιν; ὅν

163

ποτ’ ἐγὼ νύμφαν τ’ ἐσίδοιμ’ αὐτοῖς μελάθροις

164

διακναιομένους, οἷ’ ἐμὲ

165

πρόσθεν τολμῶσ’ ἀδικεῖν. ὦ πάτερ,

166

ὦ πόλις, ὧν ἀπενάσθην αἰσχρῶς τὸν

167

ἐμὸν κτείνασα κάσιν. κλύεθ’ οἷα

168

Τροφός

λέγει κἀπιβοᾶται Θέμιν εὐκταίαν

169

Ζῆνά θ’, ὃς ὅρκων θνητοῖς ταμίας

170

νενόμισται; οὐκ ἔστιν

171

ὅπως ἔν τινι μικρῷ δέσποινα χόλον

172

καταπαύσει.

173

Χορός

— πῶς ἂν ἐς ὄψιν τὰν ἁμετέραν

174

ἔλθοι μύθων τ’ αὐδαθέντων

175

δέξαιτ’ ὀμφάν; —

176

εἴ πως βαρύθυμον ὀργὰν

177

καὶ λῆμα φρενῶν μεθείη,

178

μήτοι τό γ’ ἐμὸν πρόθυμον

179

φίλοισιν ἀπέστω. —

180

ἀλλὰ βᾶσά νιν

181

δεῦρο πόρευσον οἴκων

182

ἔξω· φίλα καὶ τάδ’ αὔδα. —

183

σπεῦσον πρίν τι κακῶσαι τοὺς εἴσω·

184

πένθος γὰρ μεγάλως τόδ’ δράσω ὁρμᾶται. τάδ’·

185

Τροφός

ἀτὰρ φόβος εἰ πείσω δέσποιναν ἐμήν·

186

μόχθου δὲ

187

χάριν τήνδ’ ἐπιδώσω. καίτοι τοκάδος

188

δέργμα λεαίνης ἀποταυροῦται δμωσίν,

189

ὅταν τις μῦθον προφέρων

190

πέλας ὁρμηθῇ. σκαιοὺς δὲ

191

λέγων κοὐδέν τι σοφοὺς τοὺς πρόσθε

192

βροτοὺς οὐκ ἂν ἁμάρτοις, οἵτινες ὕμνους

193

ἐπὶ μὲν θαλίαις ἐπί τ’

194

εἰλαπίναις καὶ παρὰ δείπνοις ηὕροντο βίου

195

τερπνὰς ἀκοάς· στυγίους δὲ

196

βροτῶν οὐδεὶς λύπας ηὕρετο μούσῃ

197

καὶ πολυχόρδοις ᾠδαῖς παύειν,

198

ἐξ ὧν θάνατοι δειναί τε

199

τύχαι σφάλλουσι δόμους. καίτοι τάδε

200

μὲν κέρδος ἀκεῖσθαι μολπαῖσι βροτούς·

201

ἵνα δ’ εὔδειπνοι δαῖτες, τί

202

μάτην τείνουσι βοήν; τὸ παρὸν

203

γὰρ ἔχει τέρψιν ἀφ’ αὑτοῦ δαιτὸς πλήρωμα

204

βροτοῖσιν. ἰαχὰν ἄιον

205

Χορός

πολύστονον γόων, λιγυρὰ δ’

206

ἄχεα μογερὰ βοᾷ τὸν ἐν

207

λέχει προδόταν κακόνυμφον· θεοκλυτεῖ δ’

208

ἄδικα παθοῦσα τὰν Ζηνὸς

209

ὁρκίαν Θέμιν, ἅ νιν

210

ἔβασεν Ἑλλάδ’ ἐς

211

ἀντίπορον δι’ ἅλα

212

νύχιον ἐφ’ ἁλμυρὰν πόντου κλῇδ’

213

ἀπέραντον.

214

Μήδεια

Κορίνθιαι γυναῖκες, ἐξῆλθον δόμων,

215

μή μοί τι μέμφησθ’· οἶδα γὰρ πολλοὺς βροτῶν

216

σεμνοὺς γεγῶτας, τοὺς μὲν ὀμμάτων ἄπο,

217

τοὺς δ’ ἐν θυραίοις· οἱ δ’ ἀφ’ ἡσύχου ποδὸς

218

δύσκλειαν ἐκτήσαντο καὶ ῥᾳθυμίαν.

219

δίκη γὰρ οὐκ ἔνεστ’ ἐν ὀφθαλμοῖς βροτῶν,

220

ὅστις πρὶν ἀνδρὸς σπλάγχνον ἐκμαθεῖν σαφῶς

221

στυγεῖ δεδορκώς, οὐδὲν ἠδικημένος...

222

χρὴ δὲ ξένον μὲν κάρτα προσχωρεῖν πόλει...

223

οὐδ’ ἀστὸν ᾔνεσ’ ὅστις αὐθάδης γεγὼς

224

πικρὸς πολίταις ἐστὶν ἀμαθίας ὕπο.

225

ἐμοὶ δ’ ἄελπτον πρᾶγμα προσπεσὸν τόδε

226

ψυχὴν διέφθαρκ’· οἴχομαι δὲ καὶ βίου

227

χάριν μεθεῖσα κατθανεῖν χρῄζω, φίλαι.

228

ἐν ᾧ γὰρ ἦν μοι πάντα γιγνώσκειν καλῶς,

229

κάκιστος ἀνδρῶν ἐκβέβηχ’ οὑμὸς πόσις.

230

πάντων δ’ ὅσ’ ἔστ’ ἔμψυχα καὶ γνώμην ἔχει

231

γυναῖκές ἐσμεν ἀθλιώτατον φυτόν·

232

ἃς πρῶτα μὲν δεῖ χρημάτων ὑπερβολῇ

233

πόσιν πρίασθαι, δεσπότην τε σώματος

234

λαβεῖν· κακοῦ γὰρ τοῦτ’ ἔτ’ ἄλγιον κακόν.

235

κἀν τῷδ’ ἀγὼν μέγιστος, ἢ κακὸν λαβεῖν

236

ἢ χρηστόν. οὐ γὰρ εὐκλεεῖς ἀπαλλαγαὶ

237

γυναιξίν, οὐδ’ οἷόν τ’ ἀνήνασθαι πόσιν.

238

ἐς καινὰ δ’ ἤθη καὶ νόμους ἀφιγμένην

239

δεῖ μάντιν εἶναι, μὴ μαθοῦσαν οἴκοθεν,

240

ὅτῳ μάλιστα χρήσεται ξυνευνέτῃ.

241

κἂν μὲν τάδ’ ἡμῖν ἐκπονουμέναισιν εὖ

242

πόσις ξυνοικῇ μὴ βίᾳ φέρων ζυγόν,

243

ζηλωτὸς αἰών· εἰ δὲ μή, θανεῖν χρεών.

244

ἀνὴρ δ’, ὅταν τοῖς ἔνδον ἄχθηται ξυνών,

245

ἔξω μολὼν ἔπαυσε καρδίαν ἄσης·

246

ἢ πρὸς φίλον τιν’ ἢ πρὸς ἥλικα τραπείς·

247

ἡμῖν δ’ ἀνάγκη πρὸς μίαν ψυχὴν βλέπειν.

248

λέγουσι δ’ ἡμᾶς ὡς ἀκίνδυνον βίον

249

ζῶμεν κατ’ οἴκους, οἳ δὲ μάρνανται δορί·

250

κακῶς φρονοῦντες· ὡς τρὶς ἂν παρ’ ἀσπίδα

251

στῆναι θέλοιμ’ ἂν μᾶλλον ἢ τεκεῖν ἅπαξ.

252

ἀλλ’ οὐ γὰρ αὑτὸς πρὸς σὲ κἄμ’ ἥκει λόγος·

253

σοὶ μὲν πόλις θ’ ἥδ’ ἐστὶ καὶ πατρὸς δόμοι

254

βίου τ’ ὄνησις καὶ φίλων συνουσία,

255

ἐγὼ δ’ ἔρημος ἄπολις οὖσ’ ὑβρίζομαι

256

πρὸς ἀνδρός, ἐκ γῆς βαρβάρου λελῃσμένη,

257

οὐ μητέρ’, οὐκ ἀδελφόν, οὐχὶ συγγενῆ

258

μεθορμίσασθαι τῆσδ’ ἔχουσα συμφορᾶς.

259

τοσοῦτον οὖν σου τυγχάνειν βουλήσομαι,

260

ἤν μοι πόρος τις μηχανή τ’ ἐξευρεθῇ

261

πόσιν δίκην τῶνδ’ ἀντιτείσασθαι κακῶν,

262

τὸν δόντα τ’ αὐτῷ θυγατέρ’ ἥ τ’ ἐγήματο

263

σιγᾶν. γυνὴ γὰρ τἄλλα μὲν φόβου πλέα

264

κακή τ’ ἐς ἀλκὴν καὶ σίδηρον εἰσορᾶν·

265

ὅταν δ’ ἐς εὐνὴν ἠδικημένη κυρῇ,

266

οὐκ ἔστιν ἄλλη φρὴν δράσω μιαιφονωτέρα. τάδ’·

267

Χορός

ἐνδίκως γὰρ ἐκτείσῃ πόσιν, Μήδεια. πενθεῖν

268

δ’ οὔ σε θαυμάζω τύχας. ὁρῶ δὲ

269

καὶ Κρέοντα, τῆσδ’ ἄνακτα γῆς, στείχοντα, καινῶν

270

ἄγγελον βουλευμάτων. σὲ τὴν

271

Κρέων

σκυθρωπὸν καὶ πόσει θυμουμένην, Μήδειαν, εἶπον

272

τῆσδε γῆς ἔξω περᾶν φυγάδα, λαβοῦσαν

273

δισσὰ σὺν σαυτῇ τέκνα· καὶ μή

274

τι μέλλειν· ὡς ἐγὼ βραβεὺς λόγου τοῦδ’ εἰμί,

275

κοὐκ ἄπειμι πρὸς δόμους πάλιν, πρὶν ἄν

276

σε γαίας τερμόνων ἔξω βάλω. αἰαῖ· πανώλης

277

Μήδεια

ἡ τάλαιν’ ἀπόλλυμαι. ἐχθροὶ γὰρ

278

ἐξιᾶσι πάντα δὴ κάλων, κοὐκ ἔστιν

279

ἄτης εὐπρόσοιστος ἔκβασις. ἐρήσομαι δὲ

280

καὶ κακῶς πάσχουσ’ ὅμως· τίνος μ’

281

ἕκατι γῆς ἀποστέλλεις, Κρέον; δέδοικά σ’ —

282

Κρέων

οὐδὲν δεῖ παραμπίσχειν λόγους — μή μοί

283

τι δράσῃς παῖδ’ ἀνήκεστον κακόν. συμβάλλεται δὲ

284

πολλὰ τοῦδε δείματος· σοφὴ πέφυκας

285

καὶ κακῶν πολλῶν ἴδρις, λυπῇ δὲ

286

λέκτρων ἀνδρὸς ἐστερημένη. κλύω δ’

287

ἀπειλεῖν σ’, ὡς ἀπαγγέλλουσί μοι, τὸν δόντα

288

καὶ γήμαντα καὶ γαμουμένην δράσειν τι.

289

ταῦτ’ οὖν πρὶν παθεῖν φυλάξομαι. κρεῖσσον δέ

290

μοι νῦν πρός σ’ ἀπεχθέσθαι, γύναι, ἢ μαλθακισθένθ’

291

ὕστερον μέγα στένειν. φεῦ φεῦ.

292

Μήδεια

οὐ νῦν

293

με πρῶτον, ἀλλὰ πολλάκις, Κρέον, ἔβλαψε δόξα

294

μεγάλα τ’ εἴργασται κακά. χρὴ δ’

295

οὔποθ’ ὅστις ἀρτίφρων πέφυκ’ ἀνὴρ παῖδας περισσῶς

296

ἐκδιδάσκεσθαι σοφούς· χωρὶς γὰρ

297

ἄλλης ἧς ἔχουσιν ἀργίας φθόνον πρὸς

298

ἀστῶν ἀλφάνουσι δυσμενῆ. σκαιοῖσι μὲν

299

γὰρ καινὰ προσφέρων σοφὰ δόξεις ἀχρεῖος

300

κοὐ σοφὸς πεφυκέναι· τῶν δ’

301

αὖ δοκούντων εἰδέναι τι ποικίλον κρείσσων νομισθεὶς

302

ἐν πόλει λυπρὸς φανῇ. ἐγὼ δὲ

303

καὐτὴ τῆσδε κοινωνῶ τύχης. σοφὴ γὰρ

304

οὖσα, τοῖς μέν εἰμ’ ἐπίφθονος, τοῖς δ’

305

ἡσυχαία, τοῖς δὲ θατέρου τρόπου, τοῖς δ’

306

αὖ προσάντης· εἰμὶ δ’ οὐκ ἄγαν σοφή. σὺ δ’

307

οὖν φοβῇ με· μὴ τί πλημμελὲς πάθῃς; οὐχ ὧδ’

308

ἔχει μοι — μὴ τρέσῃς ἡμᾶς, Κρέον — ὥστ’ ἐς

309

τυράννους ἄνδρας ἐξαμαρτάνειν. σὺ γὰρ

310

τί μ’ ἠδίκηκας; ἐξέδου κόρην ὅτῳ σε

311

θυμὸς ἦγεν. ἀλλ’ ἐμὸν πόσιν μισῶ· σὺ

312

δ’, οἶμαι, σωφρονῶν ἔδρας τάδε. καὶ νῦν

313

τὸ μὲν σὸν οὐ φθονῶ καλῶς ἔχειν· νυμφεύετ’, εὖ

314

πράσσοιτε· τήνδε δὲ χθόνα ἐᾶτέ μ’

315

οἰκεῖν. καὶ γὰρ ἠδικημένοι σιγησόμεσθα, κρεισσόνων

316

νικώμενοι. λέγεις ἀκοῦσαι

317

Κρέων

μαλθάκ’, ἀλλ’ ἔσω φρενῶν ὀρρωδία μοι

318

μή τι βουλεύσῃς κακόν, τόσῳ δέ

319

γ’ ἧσσον ἢ πάρος πέποιθά σοι· γυνὴ γὰρ

320

ὀξύθυμος, ὡς δ’ αὔτως ἀνήρ, ῥᾴων φυλάσσειν

321

ἢ σιωπηλὸς σοφός. ἀλλ’ ἔξιθ’

322

ὡς τάχιστα, μὴ λόγους λέγε· ὡς ταῦτ’

343

ἀφορμὴν τοῖς ἐμοῖς, ἐπεὶ πατὴρ οὐδὲν προτιμᾷ

344

μηχανήσασθαι τέκνοις. οἴκτιρε δ’

345

αὐτούς· καὶ σύ τοι παίδων πατὴρ πέφυκας· εἰκὸς

346

δ’ ἐστὶν εὔνοιάν σ’ ἔχειν. τοὐμοῦ γὰρ

347

οὔ μοι φροντίς, εἰ φευξούμεθα, κείνους δὲ

348

κλαίω συμφορᾷ κεχρημένους. ἥκιστα τοὐμὸν

349

Κρέων

λῆμ’ ἔφυ τυραννικόν, αἰδούμενος δὲ

350

πολλὰ δὴ διέφθορα· καὶ νῦν

351

ὁρῶ μὲν ἐξαμαρτάνων, γύναι, ὅμως δὲ

352

τεύξῃ τοῦδε· προυννέπω δέ σοι, εἴ σ’

353

ἡ ’πιοῦσα λαμπὰς ὄψεται θεοῦ καὶ παῖδας

354

ἐντὸς τῆσδε τερμόνων χθονός, θανῇ· λέλεκται

355

μῦθος ἀψευδὴς ὅδε. νῦν δ’,

356

εἰ μένειν δεῖ, μίμν’ ἐφ’ ἡμέραν μίαν· οὐ γάρ

357

τι δράσεις δεινὸν ὧν φόβος μ’ ἔχει. δύστανε γύναι,

358

Χορός

φεῦ φεῦ,

359

μελέα τῶν σῶν ἀχέων. ποῖ ποτε

360

τρέψῃ; τίνα πρὸς ξενίαν; ἦ δόμον

361

ἢ χθόνα σωτῆρα κακῶν ἐξευρήσεις; ὡς

362

εἰς

363

ἄπορόν σε κλύδωνα θεός, Μήδεια, κακῶν

364

ἐπόρευσε.

365

Μήδεια

κακῶς πέπρακται πανταχῇ· τίς ἀντερεῖ;

366

ἀλλ’ οὔτι ταύτῃ ταῦτα, μὴ δοκεῖτέ πω.

367

ἔτ’ εἴσ’ ἀγῶνες τοῖς νεωστὶ νυμφίοις

368

καὶ τοῖσι κηδεύσασιν οὐ σμικροὶ πόνοι.

369

δοκεῖς γὰρ ἄν με τόνδε θωπεῦσαί ποτε,

370

εἰ μή τι κερδαίνουσαν ἢ τεχνωμένην;

371

οὐδ’ ἂν προσεῖπον οὐδ’ ἂν ἡψάμην χεροῖν.

372

ὃ δ’ ἐς τοσοῦτον μωρίας ἀφίκετο,

373

ὥστ’ ἐξὸν αὐτῷ τἄμ’ ἑλεῖν βουλεύματα

374

γῆς ἐκβαλόντι, τήνδ’ ἀφῆκεν ἡμέραν

375

μεῖναί μ’, ἐν ᾗ τρεῖς τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν νεκροὺς

376

θήσω, πατέρα τε καὶ κόρην πόσιν τ’ ἐμόν.

377

πολλὰς δ’ ἔχουσα θανασίμους αὐτοῖς ὁδούς,

378

οὐκ οἶδ’ ὁποίᾳ πρῶτον ἐγχειρῶ, φίλαι·

379

πότερον ὑφάψω δῶμα νυμφικὸν πυρί,

380

ἢ θηκτὸν ὤσω φάσγανον δι’ ἥπάτος,

381

σιγῇ δόμους ἐσβᾶσ’, ἵν’ ἔστρωται λέχος.

382

ἀλλ’ ἕν τί μοι πρόσαντες· εἰ ληφθήσομαι

383

δόμους ὑπεσβαίνουσα καὶ τεχνωμένη,

384

θανοῦσα θήσω τοῖς ἐμοῖς ἐχθροῖς γέλων.

385

κράτιστα τὴν εὐθεῖαν, ᾗ πεφύκαμεν

386

σοφαὶ μάλιστα, φαρμάκοις αὐτοὺς ἑλεῖν.

387

εἶἑν·

388

καὶ δὴ τεθνᾶσι· τίς με δέξεται πόλις;

389

τίς γῆν ἄσυλον καὶ δόμους ἐχεγγύους

390

ξένος παρασχὼν ῥύσεται τοὐμὸν δέμας;

391

οὐκ ἔστι. μείνασ’ οὖν ἔτι σμικρὸν χρόνον,

392

ἢν μέν τις ἡμῖν πύργος ἀσφαλὴς φανῇ,

393

δόλῳ μέτειμι τόνδε καὶ σιγῇ φόνον·

394

ἢν δ’ ἐξελαύνῃ ξυμφορά μ’ ἀμήχανος,

395

αὐτὴ ξίφος λαβοῦσα, κεἰ μέλλω θανεῖν,

396

κτενῶ σφε, τόλμης δ’ εἶμι πρὸς τὸ καρτερόν.

397

οὐ γὰρ μὰ τὴν δέσποιναν ἣν ἐγὼ σέβω

398

μάλιστα πάντων καὶ ξυνεργὸν εἱλόμην,

399

Ἑκάτην, μυχοῖς ναίουσαν ἑστίας ἐμῆς,

400

χαίρων τις αὐτῶν τοὐμὸν ἀλγυνεῖ κέαρ.

401

πικροὺς δ’ ἐγώ σφιν καὶ λυγροὺς θήσω γάμους,

402

πικρὸν δὲ κῆδος καὶ φυγὰς ἐμὰς χθονός.

403

ἀλλ’ εἶα· φείδου μηδὲν ὧν ἐπίστασαι,

404

Μήδεια, βουλεύουσα καὶ τεχνωμένη·

405

ἕρπ’ ἐς τὸ δεινόν· νῦν ἀγὼν εὐψυχίας.

406

ὁρᾷς ἃ πάσχεις· οὐ γέλωτα δεῖ σ’ ὀφλεῖν

407

τοῖς Σισυφείοις τοῖς τ’ Ἰάσονος γάμοις,

408

γεγῶσαν ἐσθλοῦ πατρὸς Ἡλίου τ’ ἄπο.

409

ἐπίστασαι δέ· πρὸς δὲ καὶ πεφύκαμεν

410

γυναῖκες, ἐς μὲν ἔσθλ’ ἀμηχανώταται,

411

κακῶν δὲ πάντων τέκτονες ἄνω σοφώταται. ποταμῶν

412

Χορός

ἱερῶν χωροῦσι παγαί, καὶ δίκα

413

καὶ πάντα πάλιν στρέφεται. ἀνδράσι μὲν

414

δόλιαι βουλαί, θεῶν δ’ οὐκέτι πίστις

415

ἄραρε· τὰν δ’

416

ἐμὰν εὔκλειαν ἔχειν βιοτὰν στρέψουσι φᾶμαι· ἔρχεται τιμὰ

417

γυναικείῳ γένει· οὐκέτι δυσκέλαδος

418

φάμα γυναῖκας ἕξει. μοῦσαι δὲ

419

παλαιγενέων λήξουσ’ ἀοιδῶν τὰν ἐμὰν

420

ὑμνεῦσαι ἀπιστοσύναν. οὐ γὰρ

421

ἐν ἁμετέρᾳ γνώμᾳ λύρας ὤπασε θέσπιν

422

ἀοιδὰν Φοῖβος, ἀγήτωρ

423

μελέων· ἐπεὶ ἀντάχησ’ ἂν ὕμνον ἀρσένων γέννᾳ.

424

μακρὸς δ’ αἰὼν ἔχει πολλὰ μὲν

425

ἁμετέραν ἀνδρῶν τε μοῖραν εἰπεῖν. σὺ δ’

426

ἐκ μὲν οἴκων πατρίων ἔπλευσας μαινομένᾳ κραδίᾳ,

427

διδύμους ὁρίσασα πόντου πέτρας· ἐπὶ

428

δὲ ξένᾳ ναίεις χθονί,

429

τᾶς ἀνάνδρου κοίτας ὀλέσασα

430

λέκτρον, τάλαινα, φυγὰς

431

δὲ χώρας ἄτιμος ἐλαύνῃ.

432

βέβακε δ’

433

ὅρκων χάρις, οὐδ’ ἔτ’ αἰδὼς Ἑλλάδι τᾷ

434

μεγάλᾳ μένει, αἰθερία δ’ ἀνέπτα. σοὶ δ’

435

οὔτε πατρὸς δόμοι, δύστανε, μεθορμίσασθαι

436

μόχθων πάρα,

437

τῶν τε λέκτρων ἄλλα βασίλεια

438

κρείσσων δόμοισιν ἐπέστα.

439

Ἰάσων

οὐ νῦν

440

κατεῖδον πρῶτον ἀλλὰ πολλάκις τραχεῖαν ὀργὴν

441

ὡς ἀμήχανον κακόν. σοὶ γὰρ

442

παρὸν γῆν τήνδε καὶ δόμους ἔχειν κούφως φερούσῃ

443

κρεισσόνων βουλεύματα, λόγων ματαίων

444

οὕνεκ’ ἐκπεσῇ χθονός. κἀμοὶ μὲν

445

οὐδὲν πρᾶγμα· μὴ παύσῃ ποτὲ λέγουσ’ Ἰάσον’

446

ὡς κάκιστός ἐστ’ ἀνήρ· ἃ δ’

447

ἐς τυράννους ἐστί σοι λελεγμένα, πᾶν κέρδος

448

ἡγοῦ ζημιουμένη φυγῇ. κἀγὼ μὲν

449

αἰεὶ βασιλέων θυμουμένων ὀργὰς ἀφῄρουν

450

καί σ’ ἐβουλόμην μένειν· σὺ δ’

451

οὐκ ἀνίεις μωρίας, λέγουσ’ ἀεὶ κακῶς τυράννους·

452

τοιγὰρ ἐκπεσῇ χθονός. ὅμως δὲ

453

κἀκ τῶνδ’ οὐκ ἀπειρηκὼς φίλοις ἥκω, τὸ

454

σὸν δὲ προσκοπούμενος, γύναι, ὡς μήτ’

455

ἀχρήμων σὺν τέκνοισιν ἐκπέσῃς μήτ’ ἐνδεής

456

του· πόλλ’ ἐφέλκεται φυγὴ κακὰ ξὺν

457

αὑτῇ. καὶ γὰρ εἰ σύ με στυγεῖς, οὐκ ἂν

458

δυναίμην σοὶ κακῶς φρονεῖν ποτε.

459

Μήδεια

ὦ παγκάκιστε, τοῦτο γάρ σ’ εἰπεῖν ἔχω,

460

γλώσσῃ μέγιστον εἰς ἀνανδρίαν κακόν·

461

ἦλθες πρὸς ἡμᾶς, ἦλθες ἔχθιστος γεγώς;

462

θεοῖς τε κἀμοὶ παντί τ’ ἀνθρώπων γένει;

463

οὔτοι θράσος τόδ’ ἐστὶν οὐδ’ εὐτολμία,

464

φίλους κακῶς δράσαντ’ ἐναντίον βλέπειν,

465

ἀλλ’ ἡ μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις νόσων

466

πασῶν, ἀναίδει’· εὖ δ’ ἐποίησας μολών·

467

ἐγώ τε γὰρ λέξασα κουφισθήσομαι

468

ψυχὴν κακῶς σε καὶ σὺ λυπήσῃ κλύων.

469

ἐκ τῶν δὲ πρώτων πρῶτον ἄρξομαι λέγειν.

470

ἔσῳσά σ’, ὡς ἴσασιν Ἑλλήνων ὅσοι

471

ταὐτὸν συνεισέβησαν Ἀργῷον σκάφος,

472

πεμφθέντα ταύρων πυρπνόων ἐπιστάτην

473

ζεύγλῃσι καὶ σπεροῦντα θανάσιμον γύην·

474

δράκοντά θ’, ὃς πάγχρυσον ἀμπέχων δέρας

475

σπείραις ἔσῳζε πολυπλόκοις ἄυπνος ὤν,

476

κτείνασ’ ἀνέσχον σοὶ φάος σωτήριον.

477

αὐτὴ δὲ πατέρα καὶ δόμους προδοῦσ’ ἐμοὺς

478

τὴν Πηλιῶτιν εἰς Ἰωλκὸν ἱκόμην

479

σὺν σοί, πρόθυμος μᾶλλον ἢ σοφωτέρα·

480

Πελίαν τ’ ἀπέκτειν’, ὥσπερ ἄλγιστον θανεῖν,

481

παίδων ὑπ’ αὐτοῦ, πάντα τ’ ἐξεῖλον δόμον.

482

καὶ ταῦθ’ ὑφ’ ἡμῶν, ὦ κάκιστ’ ἀνδρῶν, παθὼν

483

προύδωκας ἡμᾶς, καινὰ δ’ ἐκτήσω λέχη —

484

παίδων γεγώτων· εἰ γὰρ ἦσθ’ ἄπαις ἔτι,

485

συγγνώστ’ ἂν ἦν σοι τοῦδ’ ἐρασθῆναι λέχους.

486

ὅρκων δὲ φρούδη πίστις, οὐδ’ ἔχω μαθεῖν

487

ἦ θεοὺς νομίζεις τοὺς τότ’ οὐκ ἄρχειν ἔτι,

488

ἢ καινὰ κεῖσθαι θέσμι’ ἀνθρώποις τὰ νῦν,

489

ἐπεὶ σύνοισθά γ’ εἰς ἔμ’ οὐκ εὔορκος ὤν.

490

φεῦ δεξιὰ χείρ, ἧς σὺ πόλλ’ ἐλαμβάνου,

491

καὶ τῶνδε γονάτων, ὡς μάτην κεχρῴσμεθα

492

κακοῦ πρὸς ἀνδρός, ἐλπίδων δ’ ἡμάρτομεν.

493

ἄγ’· ὡς φίλῳ γὰρ ὄντι σοι κοινώσομαι —

494

δοκοῦσα μὲν τί πρός γε σοῦ πράξειν καλῶς;

495

ὅμως δ’· ἐρωτηθεὶς γὰρ αἰσχίων φανῇ —

496

νῦν ποῖ τράπωμαι; πότερα πρὸς πατρὸς δόμους,

497

οὓς σοὶ προδοῦσα καὶ πάτραν ἀφικόμην;

498

ἢ πρὸς ταλαίνας Πελιάδας; καλῶς γ’ ἂν οὖν

499

δέξαιντό μ’ οἴκοις ὧν πατέρα κατέκτανον.

500

ἔχει γὰρ οὕτω· τοῖς μὲν οἴκοθεν φίλοις

501

ἐχθρὰ καθέστηχ’, οὓς δέ μ’ οὐκ ἐχρῆν κακῶς

502

δρᾶν, σοὶ χάριν φέρουσα πολεμίους ἔχω.

503

τοιγάρ με πολλαῖς μακαρίαν Ἑλληνίδων

504

ἔθηκας ἀντὶ τῶνδε· θαυμαστὸν δέ σε

505

ἔχω πόσιν καὶ πιστὸν ἡ τάλαιν’ ἐγώ,

506

εἰ φεύξομαί γε γαῖαν ἐκβεβλημένη,

507

φίλων ἔρημος, σὺν τέκνοις μόνη μόνοις —

508

καλόν γ’ ὄνειδος τῷ νεωστὶ νυμφίῳ,

509

πτωχοὺς ἀλᾶσθαι παῖδας ἥ τ’ ἔσῳσά σε.

510

ὦ Ζεῦ, τί δὴ χρυσοῦ μὲν ὃς κίβδηλος ᾖ

511

τεκμήρι’ ἀνθρώποισιν ὤπασας σαφῆ,

512

ἀνδρῶν δ’ ὅτῳ χρὴ τὸν κακὸν διειδέναι,

513

οὐδεὶς χαρακτὴρ ἐμπέφυκε δεινή σώματι; τις

514

Χορός

ὀργὴ καὶ δυσίατος πέλει, ὅταν φίλοι

515

φίλοισι συμβάλωσ’ ἔριν.

516

Ἰάσων

δεῖ μ’, ὡς ἔοικε, μὴ κακὸν φῦναι λέγειν,

517

ἀλλ’ ὥστε ναὸς κεδνὸν οἰακοστρόφον

518

ἄκροισι λαίφους κρασπέδοις ὑπεκδραμεῖν

519

τὴν σὴν στόμαργον, ὦ γύναι, γλωσσαλγίαν.

520

ἐγὼ δ’, ἐπειδὴ καὶ λίαν πυργοῖς χάριν,

521

Κύπριν νομίζω τῆς ἐμῆς ναυκληρίας

522

σώτειραν εἶναι θεῶν τε κἀνθρώπων μόνην.

523

σοὶ δ’ ἔστι μὲν νοῦς λεπτός — ἀλλ’ ἐπίφθονος

524

λόγος διελθεῖν, ὡς Ἔρως σ’ ἠνάγκασε

525

τόξοις ἀφύκτοις τοὐμὸν ἐκσῷσαι δέμας.

526

ἀλλ’ οὐκ ἀκριβῶς αὐτὸ θήσομαι λίαν·

527

ὅπῃ γὰρ οὖν ὤνησας, οὐ κακῶς ἔχει.

528

μείζω γε μέντοι τῆς ἐμῆς σωτηρίας

529

εἴληφας ἢ δέδωκας, ὡς ἐγὼ φράσω.

530

πρῶτον μὲν Ἑλλάδ’ ἀντὶ βαρβάρου χθονὸς

531

γαῖαν κατοικεῖς καὶ δίκην ἐπίστασαι

532

νόμοις τε χρῆσθαι μὴ πρὸς ἰσχύος χάριν·

533

πάντες δέ σ’ ᾔσθοντ’ οὖσαν Ἕλληνες σοφὴν

534

καὶ δόξαν ἔσχες· εἰ δὲ γῆς ἐπ’ ἐσχάτοις

535

ὅροισιν ᾤκεις, οὐκ ἂν ἦν λόγος σέθεν.

536

εἴη δ’ ἔμοιγε μήτε χρυσὸς ἐν δόμοις

537

μήτ’ Ὀρφέως κάλλιον ὑμνῆσαι μέλος,

538

εἰ μὴ ’πίσημος ἡ τύχη γένοιτό μοι.

539

τοσαῦτα μέν σοι τῶν ἐμῶν πόνων πέρι

540

ἔλεξ’· ἅμιλλαν γὰρ σὺ προύθηκας λόγων.

541

ἃ δ’ ἐς γάμους μοι βασιλικοὺς ὠνείδισας,

542

ἐν τῷδε δείξω πρῶτα μὲν σοφὸς γεγώς,

543

ἔπειτα σώφρων, εἶτα σοὶ μέγας φίλος

544

καὶ παισὶ τοῖς ἐμοῖσιν — ἀλλ’ ἔχ’ ἥσυχος.

545

ἐπεὶ μετέστην δεῦρ’ Ἰωλκίας χθονὸς

546

πολλὰς ἐφέλκων συμφορὰς ἀμηχάνους,

547

τί τοῦδ’ ἂν εὕρημ’ ηὗρον εὐτυχέστερον

548

ἢ παῖδα γῆμαι βασιλέως φυγὰς γεγώς;

549

οὐχ, ᾗ σὺ κνίζῃ, σὸν μὲν ἐχθαίρων λέχος,

550

καινῆς δὲ νύμφης ἱμέρῳ πεπληγμένος,

551

οὐδ’ εἰς ἅμιλλαν πολύτεκνον σπουδὴν ἔχων·

552

ἅλις γὰρ οἱ γεγῶτες οὐδὲ μέμφομαι·

553

ἀλλ’ ὡς, τὸ μὲν μέγιστον, οἰκοῖμεν καλῶς

554

καὶ μὴ σπανιζοίμεσθα, γιγνώσκων ὅτι

555

πένητα φεύγει πᾶς τις ἐκποδὼν φίλος,

556

παῖδας δὲ θρέψαιμ’ ἀξίως δόμων ἐμῶν

557

σπείρας τ’ ἀδελφοὺς τοῖσιν ἐκ σέθεν τέκνοις

558

ἐς ταὐτὸ θείην, καὶ ξυναρτήσας γένος

559

εὐδαιμονοῖμεν. σοί τε γὰρ παίδων τί δεῖ;

560

ἐμοί τε λύει τοῖσι μέλλουσιν τέκνοις

561

τὰ ζῶντ’ ὀνῆσαι. μῶν βεβούλευμαι κακῶς;

562

οὐδ’ ἂν σὺ φαίης, εἴ σε μὴ κνίζοι λέχος.

563

ἀλλ’ ἐς τοσοῦτον ἥκεθ’ ὥστ’ ὀρθουμένης

564

εὐνῆς γυναῖκες πάντ’ ἔχειν νομίζετε,

565

ἢν δ’ αὖ γένηται ξυμφορά τις ἐς λέχος,

566

τὰ λῷστα καὶ κάλλιστα πολεμιώτατα

567

τίθεσθε. χρῆν γὰρ ἄλλοθέν ποθεν βροτοὺς

568

παῖδας τεκνοῦσθαι, θῆλυ δ’ οὐκ εἶναι γένος·

569

χοὕτως ἂν οὐκ ἦν οὐδὲν ἀνθρώποις Ἰᾶσον, κακόν. εὖ

570

Χορός

μὲν τούσδ’ ἐκόσμησας λόγους· ὅμως δ’

571

ἔμοιγε, κεἰ παρὰ γνώμην ἐρῶ, δοκεῖς προδοὺς

572

σὴν ἄλοχον οὐ δίκαια δρᾶν. ἦ πολλὰ

573

Μήδεια

πολλοῖς εἰμι διάφορος βροτῶν. ἐμοὶ γὰρ

574

ὅστις ἄδικος ὢν σοφὸς λέγειν πέφυκε, πλείστην

575

ζημίαν ὀφλισκάνει· γλώσσῃ γὰρ

576

αὐχῶν τἄδικ’ εὖ περιστελεῖν, τολμᾷ πανουργεῖν·

577

ἔστι δ’ οὐκ ἄγαν σοφός. ὡς καὶ

578

σὺ μή νυν εἰς ἔμ’ εὐσχήμων γένῃ λέγειν τε

579

δεινός. ἓν γὰρ ἐκτενεῖ σ’ ἔπος· χρῆν σ’,

580

εἴπερ ἦσθα μὴ κακός, πείσαντά με γαμεῖν γάμον

581

τόνδ’, ἀλλὰ μὴ σιγῇ φίλων. καλῶς γ’

582

Ἰάσων

ἄν, οἶμαι, τῷδ’ ὑπηρέτεις λόγῳ, εἴ σοι

583

γάμον κατεῖπον, ἥτις οὐδὲ νῦν τολμᾷς μεθεῖναι

584

καρδίας μέγαν χόλον. οὐ τοῦτό

585

Μήδεια

σ’ εἶχεν, ἀλλὰ βάρβαρον λέχος πρὸς γῆρας

586

οὐκ εὔδοξον ἐξέβαινέ σοι. εὖ νῦν

587

Ἰάσων

τόδ’ ἴσθι, μὴ γυναικὸς οὕνεκα γῆμαί με

588

λέκτρα βασιλέων ἃ νῦν ἔχω, ἀλλ’, ὥσπερ

589

εἶπον καὶ πάρος, σῷσαι θέλων σέ, καὶ

590

τέκνοισι τοῖς ἐμοῖς ὁμοσπόρους φῦσαι τυράννους

591

παῖδας, ἔρυμα δώμασι. μή μοι

592

Μήδεια

γένοιτο λυπρὸς εὐδαίμων βίος μηδ’ ὄλβος

593

ὅστις τὴν ἐμὴν κνίζοι φρένα. οἶσθ’ ὡς

594

Ἰάσων

μέτευξαι, καὶ σοφωτέρα φανῇ; τὰ χρηστὰ

595

μή σοι λυπρὰ φαίνεσθαι ποτέ, μηδ’ εὐτυχοῦσα

596

δυστυχὴς εἶναι δοκεῖν. ὕβριζ’, ἐπειδὴ

597

Μήδεια

σοὶ μὲν ἔστ’ ἀποστροφή, ἐγὼ δ’

598

605

ἐμῶν λαβεῖν, λέγ’· ὡς

606

ἕτοιμος ἀφθόνῳ δοῦναι χερὶ ξένοις τε

607

πέμπειν σύμβολ’, οἳ δράσουσί σ’ εὖ. καὶ ταῦτα

608

μὴ θέλουσα μωρανεῖς, γύναι· λήξασα δ’

609

ὀργῆς κερδανεῖς ἀμείνονα. οὔτ’ ἂν

610

Μήδεια

ξένοισι τοῖσι σοῖς χρησαίμεθ’ ἄν, οὔτ’ ἄν

611

τι δεξαίμεσθα, μηδ’ ἡμῖν δίδου· κακοῦ γὰρ

612

ἀνδρὸς δῶρ’ ὄνησιν οὐκ ἔχει. ἀλλ’ οὖν

613

Ἰάσων

ἐγὼ μὲν δαίμονας μαρτύρομαι, ὡς πάνθ’

614

ὑπουργεῖν σοί τε καὶ τέκνοις θέλω· σοὶ δ’

615

οὐκ ἀρέσκει τἀγάθ’, ἀλλ’ αὐθαδίᾳ φίλους ἀπωθῇ·

616

τοιγὰρ ἀλγυνῇ πλέον. χώρει· πόθῳ

617

Μήδεια

γὰρ τῆς νεοδμήτου κόρης αἱρῇ χρονίζων

618

δωμάτων ἐξώπιος. νύμφευ’· ἴσως

619

γάρ — σὺν θεῷ δ’ εἰρήσεται — γαμεῖς τοιοῦτον

620

ὥστε σ’ ἀρνεῖσθαι γάμον.

621

Χορός

ἔρωτες ὑπὲρ μὲν ἄγαν

622

ἐλθόντες οὐκ εὐδοξίαν

623

οὐδ’ ἀρετὰν παρέδωκαν

624

ἀνδράσιν· εἰ δ’ ἅλις ἔλθοι

625

Κύπρις, οὐκ ἄλλα θεὸς εὔχαρις οὕτως.

626

μήποτ’, ὦ δέσποιν’, ἐπ’ ἐμοὶ χρυσέων τόξων ἐφείης

627

ἱμέρῳ χρίσασ’ ἄφυκτον οἰστόν.

628

στέργοι δέ με σωφροσύνα,

629

δώρημα κάλλιστον θεῶν·

630

μηδέ ποτ’ ἀμφιλόγους ὀργὰς

631

ἀκόρεστά τε νείκη

632

θυμὸν ἐκπλήξασ’ ἑτέροις ἐπὶ λέκτροις

633

προσβάλοι δεινὰ Κύπρις, ἀπτολέμους δ’ εὐνὰς σεβίζουσ’

634

ὀξύφρων κρίνοι λέχη γυναικῶν.

635

ὦ πατρίς, ὦ δώματα, μὴ

636

δῆτ’ ἄπολις γενοίμαν

637

τὸν ἀμηχανίας ἔχουσα

638

δυσπέρατον αἰῶν’,

639

οἰκτροτάτων ἀχέων.

640

θανάτῳ θανάτῳ πάρος δαμείην

641

ἁμέραν τάνδ’ ἐξανύσασα· μό-

642

χθων δ’ οὐκ ἄλλος ὕπερθεν ἢ

643

γᾶς πατρίας στέρεσθαι.

644

εἴδομεν, οὐκ ἐξ ἑτέρων

645

μῦθον ἔχω φράσασθαι·

646

σὲ γὰρ οὐ πόλις, οὐ φίλων τις

647

ᾤκτισεν παθοῦσαν

648

δεινότατον παθέων.

649

ἀχάριστος ὄλοιθ’, ὅτῳ πάρεστιν

650

μὴ φίλους τιμᾶν καθαρᾶν ἀνοί-

651

ξαντα κλῇδα φρενῶν· ἐμοὶ

652

μὲν φίλος οὔποτ’ Μήδεια, ἔσται. χαῖρε·

653

Αἰγεύς

τοῦδε γὰρ προοίμιον κάλλιον οὐδεὶς

654

οἶδε προσφωνεῖν φίλους. ὦ χαῖρε

655

Μήδεια

οὐχί, καρτερεῖν δὲ βούλεται. ἀλλ’ ἄντομαί

699

σε τῆσδε πρὸς γενειάδος γονάτων τε

700

τῶν σῶν ἱκεσία τε γίγνομαι, οἴκτιρον οἴκτιρόν

701

με τὴν δυσδαίμονα καὶ μή

702

μ’ ἔρημον ἐκπεσοῦσαν εἰσίδῃς, δέξαι δὲ

703

χώρᾳ καὶ δόμοις ἐφέστιον. οὕτως ἔρως

704

σοὶ πρὸς θεῶν τελεσφόρος γένοιτο παίδων,

705

καὐτὸς ὄλβιος θάνοις. εὕρημα δ’

706

οὐκ οἶσθ’ οἷον ηὕρηκας τόδε· παύσω δέ

707

σ’ ὄντ’ ἄπαιδα καὶ παίδων γονὰς σπεῖραί σε

708

θήσω· τοιάδ’ οἶδα φάρμακα. πολλῶν ἕκατι

709

Αἰγεύς

τήνδε σοι δοῦναι χάριν, γύναι, πρόθυμός

710

εἰμι, πρῶτα μὲν θεῶν, ἔπειτα παίδων

711

ὧν ἐπαγγέλλῃ γονάς· ἐς τοῦτο

712

γὰρ δὴ φροῦδός εἰμι πᾶς ἐγώ. οὕτω δ’

713

ἔχει μοι· σοῦ μὲν ἐλθούσης χθόνα, πειράσομαί σου

714

προξενεῖν δίκαιος ὤν. τόσον γε

715

μέντοι σοι προσημαίνω, γύναι· ἐκ τῆσδε

716

μὲν γῆς οὔ σ’ ἄγειν βουλήσομαι, αὐτὴ δ’

717

ἐάνπερ εἰς ἐμοὺς ἔλθῃς δόμους, μενεῖς ἄσυλος

718

κοὔ σε μὴ μεθῶ τινι. ἐκ τῆσδε

719

δ’ αὐτὴ γῆς ἀπαλλάσσου πόδα· ἀναίτιος γὰρ

720

καὶ ξένοις εἶναι θέλω. ἔσται τάδ’·

721

Μήδεια

ἀλλὰ πίστις εἰ γένοιτό μοι τούτων, ἔχοιμ’

722

ἂν πάντα πρὸς σέθεν καλῶς. μῶν οὐ

723

Αἰγεύς

πέποιθας; ἢ τί σοι τὸ δυσχερές;

724

Μήδεια

πέποιθα· Πελίου δ’ ἐχθρός ἐστί μοι δόμος

725

Κρέων τε. τούτοις δ’ ὁρκίοισι μὲν ζυγεὶς

726

ἄγουσιν οὐ μεθεῖ’ ἂν ἐκ γαίας ἐμέ·

727

λόγοις δὲ συμβὰς καὶ θεῶν ἀνώμοτος

728

φίλος γένοι’ ἂν τἀπικηρυκεύματα· —

729

οὐκ ἂν πίθοιο· τἀμὰ μὲν γὰρ ἀσθενῆ,

730

τοῖς δ’ ὄλβος ἐστὶ καὶ πολλὴν δόμος ἔλεξας τυραννικός. ἐν

731

Αἰγεύς

λόγοις προμηθίαν· ἀλλ’, εἰ δοκεῖ

732

σοι, δρᾶν τάδ’ οὐκ ἀφίσταμαι. ἐμοί τε γὰρ

733

τάδ’ ἐστὶν ἀσφαλέστατα, σκῆψίν τιν’ ἐχθροῖς

734

σοῖς ἔχοντα δεικνύναι, τὸ σόν τ’

735

ἄραρε μᾶλλον· ἐξηγοῦ θεούς. ὄμνυ πέδον Γῆς,

736

Μήδεια

πατέρα θ’ Ἥλιον πατρὸς τοὐμοῦ, θεῶν τε

737

συντιθεὶς ἅπαν γένος. τί χρῆμα δράσειν

738

Αἰγεύς

ἢ τί μὴ δράσειν; λέγε. μήτ’ αὐτὸς ἐκ

739

Μήδεια

γῆς σῆς ἔμ’ ἐκβαλεῖν ποτε, μήτ’ ἄλλος ἤν

740

τις τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν ἄγειν χρῄζῃ, μεθήσειν ζῶν

741

ἑκουσίῳ τρόπῳ. ὄμνυμι Γαῖαν Ἡλίου

742

Αἰγεύς

θ’ ἁγνὸν σέβας θεούς τε πάντας

743

ἐμμενεῖν ἅ σου κλύω. ἀρκεῖ· τί δ’

744

Μήδεια

ὅρκῳ τῷδε μὴ ’μμένων πάθοις; ἃ τοῖσι δυσσεβοῦσι

745

Αἰγεύς

γίγνεται βροτῶν. χαίρων πορεύου· πάντα

746

Μήδεια

γὰρ καλῶς ἔχει. κἀγὼ πόλιν σὴν

747

ὡς τάχιστ’ ἀφίξομαι, πράξασ’ ἃ μέλλω

748

καὶ τυχοῦσ’ ἃ βούλομαι. ἀλλά σ’ ὁ

749

Χορός

Μαίας πομπαῖος ἄναξ πελάσειε δόμοις, ὧν

750

τ’ ἐπίνοιαν σπεύδεις κατέχων πράξειας,

751

ἐπεὶ γενναῖος ἀνήρ, Αἰγεῦ,

752

παρ’ ἐμοὶ

753

δεδόκησαι.

754

Μήδεια

ὦ Ζεῦ Δίκη τε Ζηνὸς Ἡλίου τε φῶς,

755

νῦν καλλίνικοι τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν, φίλαι,

756

γενησόμεσθα κεἰς ὁδὸν βεβήκαμεν·

757

νῦν δ’ ἐλπὶς ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς τείσειν δίκην.

758

οὗτος γὰρ ἁνὴρ ᾗ μάλιστ’ ἐκάμνομεν

759

λιμὴν πέφανται τῶν ἐμῶν βουλευμάτων·

760

ἐκ τοῦδ’ ἀναψόμεσθα πρυμνήτην κάλων,

761

μολόντες ἄστυ καὶ πόλισμα Παλλάδος.

762

ἤδη δὲ πάντα τἀμά σοι βουλεύματα

763

λέξω· δέχου δὲ μὴ πρὸς ἡδονὴν λόγους.

764

πέμψασ’ ἐμῶν τιν’ οἰκετῶν Ἰάσονα

765

ἐς ὄψιν ἐλθεῖν τὴν ἐμὴν αἰτήσομαι·

766

μολόντι δ’ αὐτῷ μαλθακοὺς λέξω λόγους,

767

ὡς καὶ δοκεῖ μοι ταὐτά, καὶ καλῶς ἔχειν

768

γάμους τυράννων οὓς προδοὺς ἡμᾶς ἔχει·

769

καὶ ξύμφορ’ εἶναι καὶ καλῶς ἐγνωσμένα.

770

παῖδας δὲ μεῖναι τοὺς ἐμοὺς αἰτήσομαι,

771

οὐχ ὡς λιποῦσ’ ἂν πολεμίας ἐπὶ χθονὸς

772

ἐχθροῖσι παῖδας τοὺς ἐμοὺς καθυβρίσαι,

773

ἀλλ’ ὡς δόλοισι παῖδα βασιλέως κτάνω.

774

πέμψω γὰρ αὐτοὺς δῶρ’ ἔχοντας ἐν χεροῖν,

775

νύμφῃ φέροντας, τήνδε μὴ φυγεῖν χθόνα,

776

λεπτόν τε πέπλον καὶ πλόκον χρυσήλατον·

777

κἄνπερ λαβοῦσα κόσμον ἀμφιθῇ χροΐ,

778

κακῶς ὀλεῖται πᾶς θ’ ὃς ἂν θίγῃ κόρης·

779

τοιοῖσδε χρίσω φαρμάκοις δωρήματα.

780

ἐνταῦθα μέντοι τόνδ’ ἀπαλλάσσω λόγον·

781

ᾤμωξα δ’ οἷον ἔργον ἔστ’ ἐργαστέον

782

τοὐντεῦθεν ἡμῖν· τέκνα γὰρ κατακτενῶ

783

τἄμ’· οὔτις ἔστιν ὅστις ἐξαιρήσεται·

784

δόμον τε πάντα συγχέασ’ Ἰάσονος

785

ἔξειμι γαίας, φιλτάτων παίδων φόνον

786

φεύγουσα καὶ τλᾶσ’ ἔργον ἀνοσιώτατον.

787

οὐ γὰρ γελᾶσθαι τλητὸν ἐξ ἐχθρῶν, φίλαι.

788

ἴτω· τί μοι ζῆν κέρδος; οὔτε μοι πατρὶς

789

οὔτ’ οἶκος ἔστιν οὔτ’ ἀποστροφὴ κακῶν.

790

ἡμάρτανον τόθ’ ἡνίκ’ ἐξελίμπανον

791

δόμους πατρῴους, ἀνδρὸς Ἕλληνος λόγοις

792

πεισθεῖσ’, ὃς ἡμῖν σὺν θεῷ τείσει δίκην.

793

οὔτ’ ἐξ ἐμοῦ γὰρ παῖδας ὄψεταί ποτε

794

ζῶντας τὸ λοιπὸν οὔτε τῆς νεοζύγου

795

νύμφης τεκνώσει παῖδ’, ἐπεὶ κακῶς κακὴν

796

θανεῖν σφ’ ἀνάγκη τοῖς ἐμοῖσι φαρμάκοις.

797

μηδείς με φαύλην κἀσθενῆ νομιζέτω

798

μηδ’ ἡσυχαίαν, ἀλλὰ θατέρου τρόπου,

799

βαρεῖαν ἐχθροῖς καὶ φίλοισιν εὐμενῆ·

800

τῶν γὰρ τοιούτων ἐπείπερ εὐκλεέστατος ἡμῖν βίος. τόνδ’

801

Χορός

ἐκοίνωσας λόγον, σέ τ’’ ὠφελεῖν

802

θέλουσα, καὶ νόμοις βροτῶν ξυλλαμβάνουσα, δρᾶν σ’

803

ἀπεννέπω τάδε. οὐκ ἔστιν ἄλλως·

804

Μήδεια

σοὶ δὲ συγγνώμη λέγειν τάδ’ ἐστί, μὴ

805

πάσχουσαν, ὡς ἐγώ, κακῶς. ἀλλὰ κτανεῖν σὸν

806

Χορός

σπέρμα τολμήσεις, γύναι; οὕτω γὰρ ἂν

807

Μήδεια

μάλιστα δηχθείη πόσις. σὺ δ’ ἂν

808

Χορός

γένοιό γ’ ἀθλιωτάτη γυνή. ἴτω· περισσοὶ πάντες

809

Μήδεια

οὑν μέσῳ λόγοι. ἀλλ’ εἶα χώρει

810

καὶ κόμιζ’ Ἰάσονα· ἐς πάντα γὰρ

811

δὴ σοὶ τὰ πιστὰ χρώμεθα. λέξῃς δὲ μηδὲν

812

τῶν ἐμοὶ δεδογμένων, εἴπερ φρονεῖς εὖ

813

δεσπόταις γυνή τ’ ἔφυς. Ἐρεχθεΐδαι τὸ παλαιὸν

814

Χορός

ὄλβιοι καὶ θεῶν παῖδες

815

μακάρων, ἱερᾶς χώρας ἀπορθήτου τ’

816

ἄπο, φερβόμενοι κλεινοτάταν σοφίαν, αἰεὶ

817

διὰ λαμπροτάτου βαίνοντες ἁβρῶς αἰθέρος,

818

ἔνθα ποθ’ ἁγνὰς ἐννέα Πιερίδας Μούσας

819

λέγουσι ξανθὰν Ἁρμονίαν φυτεῦσαι·

820

τοῦ καλλινάου τ’

821

ἐπὶ Κηφισοῦ ῥοαῖς τὰν Κύπριν κλῄζουσιν

822

ἀφυσσαμέναν χώραν καταπνεῦσαι μετρίας

823

ἀνέμων ἡδυπνόους αὔρας· αἰεὶ

824

δ’ ἐπιβαλλομέναν χαίταισιν εὐώδη ῥοδέων

825

πλόκον ἀνθέων τᾷ Σοφίᾳ παρέδρους

826

πέμπειν Ἔρωτας, παντοίας ἀρετᾶς ξυνεργούς.

827

πῶς οὖν ἱερῶν

828

ποταμῶν ἢ πόλις; ἦ

829

φίλων πόμπιμός σε χώρα

830

τὰν παιδολέτειραν ἕξει,

831

τὰν οὐχ ὁσίαν

832

μετ’ ἄλλων; σκέψαι τεκέων πλαγάν,

833

σκέψαι φόνον οἷον

834

αἴρῃ. μή, πρὸς γονάτων

835

σε πάντη πάντως ἱκετεύομεν, τέκνα

836

φονεύσῃς. πόθεν

837

θράσος ἢ

838

φρενὸς ἢ χειρὶ τέκνων σέθεν

839

καρδίᾳ τε λήψῃ

840

δεινὰν προσάγουσα τόλμαν;

841

πῶς δ’ ὄμματα

842

προσβαλοῦσα τέκνοις ἄδακρυν μοῖραν

843

σχήσεις φόνου; οὐ

844

δυνάσῃ, παίδων ἱκετᾶν πιτνόντων,

845

τέγξαι χέρα φοινίαν

846

τλάμονι θυμῷ. ἥκω

847

Ἰάσων

κελευσθείς· καὶ

848

γὰρ οὖσα δυσμενὴς οὔ τἂν ἁμάρτοις

849

τοῦδέ γ’, ἀλλ’ ἀκούσομαι τί χρῆμα βούλῃ

850

καινὸν ἐξ ἐμοῦ, γύναι.

851

Μήδεια

Ἰᾶσον, αἰτοῦμαί σε τῶν εἰρημένων

852

συγγνώμον’ εἶναι· τὰς δ’ ἐμὰς ὀργὰς φέρειν

853

εἰκός σ’, ἐπεὶ νῷν πόλλ’ ὑπείργασται φίλα.

854

ἐγὼ δ’ ἐμαυτῇ διὰ λόγων ἀφικόμην

855

κἀλοιδόρησα· Σχετλία, τί μαίνομαι

856

καὶ δυσμεναίνω τοῖσι βουλεύουσιν εὖ,

857

ἐχθρὰ δὲ γαίας κοιράνοις καθίσταμαι

858

πόσει θ’, ὃς ἡμῖν δρᾷ τὰ συμφορώτατα,

859

γήμας τύραννον καὶ κασιγνήτους τέκνοις

860

ἐμοῖς φυτεύων; οὐκ ἀπαλλαχθήσομαι

861

θυμοῦ — τί πάσχω; — θεῶν ποριζόντων καλῶς;

862

οὐκ εἰσὶ μέν μοι παῖδες, οἶδα δὲ χθόνα

863

φεύγοντας ἡμᾶς καὶ σπανίζοντας φίλων;

864

ταῦτ’ ἐννοήσασ’ ᾐσθόμην ἀβουλίαν

865

πολλὴν ἔχουσα καὶ μάτην θυμουμένη.

866

νῦν οὖν ἐπαινῶ· σωφρονεῖν τ’ ἐμοὶ δοκεῖς

867

κῆδος τόδ’ ἡμῖν προσλαβών, ἐγὼ δ’ ἄφρων,

868

ᾗ χρῆν μετεῖναι τῶνδε τῶν βουλευμάτων,

869

καὶ ξυγγαμεῖν σοι, καὶ παρεστάναι λέχει

870

νύμφην τε κηδεύουσαν ἥδεσθαι σέθεν.

871

ἀλλ’ ἐσμὲν οἷόν ἐσμεν, οὐκ ἐρῶ κακόν,

872

γυναῖκες· οὔκουν χρῆν σ’ ὁμοιοῦσθαι κακοῖς,

873

οὐδ’ ἀντιτείνειν νήπι’ ἀντὶ νηπίων.

874

παριέμεσθα, καί φαμεν κακῶς φρονεῖν

875

τότ’, ἀλλ’ ἄμεινον νῦν βεβούλευμαι τάδε·

876

ὦ τέκνα τέκνα, δεῦτε, λείπετε στέγας,

877

ἐξέλθετ’, ἀσπάσασθε καὶ προσείπατε

878

πατέρα μεθ’ ἡμῶν, καὶ διαλλάχθηθ’ ἅμα

879

τῆς πρόσθεν ἔχθρας ἐς φίλους μητρὸς μέτα·

880

σπονδαὶ γὰρ ἡμῖν καὶ μεθέστηκεν χόλος.

881

λάβεσθε χειρὸς δεξιᾶς· οἴμοι, κακῶν

882

ὡς ἐννοοῦμαι δή τι τῶν κεκρυμμένων.

883

ἆρ’, ὦ τέκν’, οὕτω καὶ πολὺν ζῶντες χρόνον

884

φίλην ὀρέξετ’ ὠλένην; τάλαιν’ ἐγώ,

885

ὡς ἀρτίδακρύς εἰμι καὶ φόβου πλέα.

886

χρόνῳ δὲ νεῖκος πατρὸς ἐξαιρουμένη

887

ὄψιν τέρειναν τήνδ’ κἀμοὶ ἔπλησα κατ’ δακρύων. ὄσσων

888

Χορός

χλωρὸν ὡρμήθη δάκρυ· καὶ μὴ προβαίη

889

μεῖζον ἢ τὸ νῦν κακόν. αἰνῶ, γύναι, τάδ’,

890

Ἰάσων

οὐδ’ ἐκεῖνα μέμφομαι· εἰκὸς γὰρ ὀργὰς

891

θῆλυ ποιεῖσθαι γένος γάμου παρεμπολῶντος ἀλλοίου

892

πόσει. ἀλλ’ ἐς τὸ

893

λῷον σὸν μεθέστηκεν κέαρ, ἔγνως δὲ τὴν

894

νικῶσαν, ἀλλὰ τῷ χρόνῳ, βουλήν· γυναικὸς ἔργα

895

ταῦτα σώφρονος. ὑμῖν δέ, παῖδες,

896

οὐκ ἀφροντίστως πατὴρ πολλὴν ἔθηκε σὺν

897

θεοῖς σωτηρίαν· οἶμαι γὰρ ὑμᾶς

898

τῆσδε γῆς Κορινθίας τὰ πρῶτ’ ἔσεσθαι

899

σὺν κασιγνήτοις ἔτι. ἀλλ’ αὐξάνεσθε· τἄλλα

900

δ’ ἐξεργάζεται πατήρ τε καὶ

901

θεῶν ὅστις ἐστὶν εὐμενής· ἴδοιμι δ’ ὑμᾶς

902

εὐτραφεῖς ἥβης τέλος μολόντας, ἐχθρῶν τῶν

903

ἐμῶν ὑπερτέρους. αὕτη, τί χλωροῖς

904

δακρύοις τέγγεις κόρας, στρέψασα λευκὴν ἔμπαλιν

905

παρηίδα; κοὐκ ἀσμένη τόνδ’

906

ἐξ ἐμοῦ δέχῃ λόγον; οὐδέν. τέκνων τῶνδ’

907

Μήδεια

ἐννοουμένη πέρι. θάρσει νυν· εὖ

908

Ἰάσων

γὰρ τῶνδ’ ἐγὼ θήσω πέρι. δράσω τάδ’· οὔτοι

909

Μήδεια

σοῖς ἀπιστήσω λόγοις· γυνὴ δὲ θῆλυ

910

κἀπὶ δακρύοις ἔφυ. τί δῆτα λίαν

911

Ἰάσων

τοῖσδ’ ἐπιστένεις τέκνοις; ἔτικτον αὐτούς· ζῆν

912

Μήδεια

δ’ ὅτ’ ἐξηύχου τέκνα, ἐσῆλθέ μ’ οἶκτος

913

εἰ γενήσεται τάδε. ἀλλ’ ὧνπερ οὕνεκ’

914

εἰς ἐμοὺς ἥκεις λόγους, τὰ μὲν λέλεκται,

915

τῶν δ’ ἐγὼ μνησθήσομαι. ἐπεὶ τυράννοις γῆς

916

μ’ ἀποστεῖλαι δοκεῖ — κἀμοὶ τάδ’ ἐστὶ

917

λῷστα, γιγνώσκω καλῶς, μήτ’ ἐμποδὼν σοὶ

918

μήτε κοιράνοις χθονὸς ναίειν· δοκῶ γὰρ

919

δυσμενὴς εἶναι δόμοις — ἡμεῖς μὲν ἐκ

920

γῆς τῆσδ’ ἀπαίρομεν φυγῇ, παῖδες δ’ ὅπως

921

ἂν ἐκτραφῶσι σῇ χερί, αἰτοῦ Κρέοντα τήνδε

922

μὴ φεύγειν χθόνα. οὐκ οἶδ’ ἂν

923

Ἰάσων

εἰ πείσαιμι, πειρᾶσθαι δὲ χρή. σὺ δ’ ἀλλὰ

924

Μήδεια

σὴν κέλευσον αἰτεῖσθαι πατρὸς γυναῖκα παῖδας τήνδε

925

μὴ φεύγειν χθόνα. μάλιστα, καὶ πείσειν

926

Ἰάσων

γε δοξάζω σφ’ ἐγώ. εἴπερ γυναικῶν ἐστι

927

Μήδεια

τῶν ἄλλων μία. συλλήψομαι δὲ τοῦδέ

928

σοι κἀγὼ πόνου· πέμψω γὰρ αὐτῇ

929

δῶρ’ ἃ καλλιστεύεται τῶν νῦν ἐν

930

ἀνθρώποισιν, οἶδ’ ἐγώ, πολύ, λεπτόν τε πέπλον

931

καὶ πλόκον χρυσήλατον παῖδας φέροντας. ἀλλ’

932

ὅσον τάχος χρεὼν κόσμον κομίζειν δεῦρο

933

προσπόλων τινά. εὐδαιμονήσει δ’ οὐχ

934

ἕν, ἀλλὰ μυρία, ἀνδρός τ’ ἀρίστου

935

σοῦ τυχοῦσ’ ὁμευνέτου κεκτημένη τε κόσμον

936

ὅν ποθ’ Ἥλιος πατρὸς πατὴρ δίδωσιν

937

ἐκγόνοισιν οἷς. λάζυσθε φερνὰς τάσδε,

938

παῖδες, ἐς χέρας καὶ τῇ τυράννῳ

939

μακαρίᾳ νύμφῃ δότε φέροντες· οὔτοι δῶρα

940

μεμπτὰ δέξεται. τί δ’, ὦ

941

Ἰάσων

ματαία, τῶνδε σὰς κενοῖς χέρας; δοκεῖς σπανίζειν δῶμα

942

βασίλειον πέπλων, δοκεῖς δὲ χρυσοῦ;

943

σῷζε, μὴ δίδου τάδε. εἴπερ γὰρ ἡμᾶς

944

ἀξιοῖ λόγου τινὸς γυνή, προθήσει χρημάτων,

945

σάφ’ οἶδ’ ἐγώ. μή μοι σύ·

946

Μήδεια

πείθειν δῶρα καὶ θεοὺς λόγος· χρυσὸς δὲ κρείσσων

947

μυρίων λόγων βροτοῖς. κείνης ὁ δαίμων,

948

κεῖνα νῦν αὔξει θεός, νέα τυραννεῖ· τῶν

949

δ’ ἐμῶν παίδων φυγὰς ψυχῆς ἂν ἀλλαξαίμεθ’,

950

οὐ χρυσοῦ μόνον. ἀλλ’, ὦ τέκν’,

951

εἰσελθόντε πλουσίους δόμους πατρὸς νέαν γυναῖκα,

952

δεσπότιν δ’ ἐμήν, ἱκετεύετ’, ἐξαιτεῖσθε μὴ

953

φυγεῖν χθόνα, κόσμον διδόντες — τοῦδε

954

γὰρ μάλιστα δεῖ — ἐς χεῖρ’ ἐκείνης

955

δῶρα δέξασθαι τάδε. ἴθ’ ὡς τάχιστα·

956

μητρὶ δ’ ὧν ἐρᾷ τυχεῖν εὐάγγελοι γένοισθε πράξαντες

957

καλῶς. νῦν ἐλπίδες οὐκέτι

958

Χορός

μοι παίδων ζόας, οὐκέτι· στείχουσι γὰρ

959

ἐς φόνον ἤδη. δέξεται νύμφα χρυσέων

960

ἀναδεσμῶν δέξεται δύστανος ἄταν·

961

ξανθᾷ δ’ ἀμφὶ

962

κόμᾳ θήσει τὸν Ἅιδα κόσμον αὐτὰ χεροῖν.

963

λαβοῦσα. πείσει χάρις ἀμβρόσιός

964

τ’ αὐγὰ πέπλων χρυσέων τευκτὸν στέφανον

965

περιθέσθαι· νερτέροις δ’ ἤδη

966

πάρα νυμφοκομήσει. τοῖον εἰς ἕρκος

967

πεσεῖται καὶ μοῖραν θανάτου

968

δύστανος· ἄταν δ’ οὐχ ὑπεκφεύξεται. σὺ

969

δ’, ὦ

970

τάλαν, ὦ κακόνυμφε κηδεμὼν τυράννων, παισὶν οὐ κατειδὼς

971

ὄλεθρον βιοτᾷ προσάγεις

972

ἀλόχῳ τε σᾷ στυγερὸν θάνατον.

973

δύστανε μοίρας ὅσον

974

παροίχῃ. μεταστένομαι δὲ σὸν

975

ἄλγος, ὦ τάλαινα παίδων μᾶτερ, ἃ φονεύσεις

976

τέκνα νυμφιδίων ἕνεκεν

977

λεχέων, ἅ σοι προλιπὼν ἀνόμως

978

ἄλλᾳ ξυνοικεῖ πόσις

979

συνεύνῳ. δέσποιν’, ἀφεῖνται παῖδες

980

Παιδαγωγός

οἵδε σοὶ φυγῆς, καὶ δῶρα νύμφη

981

βασιλὶς ἀσμένη χεροῖν ἐδέξατ’· εἰρήνη δὲ

982

τἀκεῖθεν τέκνοις. ἔα. τί συγχυθεῖσ’

983

ἕστηκας

984

ἡνίκ’ εὐτυχεῖς; τί σὴν ἔστρεψας

985

ἔμπαλιν παρηίδα κοὐκ ἀσμένη τόνδ’

986

ἐξ ἐμοῦ δέχῃ λόγον; αἰαῖ. τάδ’ οὐ

987

ξυνῳδὰ

988

τοῖσιν ἐξηγγελμένοις. αἰαῖ μάλ’ αὖθις.

989

Παιδαγωγός.

μῶν τιν’ ἀγγέλλων

990

τύχην οὐκ οἶδα, δόξης

991

δ’ ἐσφάλην εὐαγγέλου; ἤγγειλας οἷ’ ἤγγειλας·

992

Μήδεια

οὐ σὲ μέμφομαι· τί δαὶ κατηφεῖς

1002

ὦ τέκνα τέκνα, σφῷν μὲν ἔστι δὴ πόλις

1003

καὶ δῶμ’, ἐν ᾧ, λιπόντες ἀθλίαν ἐμέ,

1004

οἰκήσετ’ αἰεὶ μητρὸς ἐστερημένοι·

1005

ἐγὼ δ’ ἐς ἄλλην γαῖαν εἶμι δὴ φυγάς,

1006

πρὶν σφῷν ὀνάσθαι κἀπιδεῖν εὐδαίμονας,

1007

πρὶν λέκτρα καὶ γυναῖκα καὶ γαμηλίους

1008

εὐνὰς ἀγῆλαι λαμπάδας τ’ ἀνασχεθεῖν.

1009

ὦ δυστάλαινα τῆς ἐμῆς αὐθαδίας.

1010

ἄλλως ἄρ’ ὑμᾶς, ὦ τέκν’, ἐξεθρεψάμην,

1011

ἄλλως δ’ ἐμόχθουν καὶ κατεξάνθην πόνοις,

1012

στερρὰς ἐνεγκοῦσ’ ἐν τόκοις ἀλγηδόνας.

1013

ἦ μήν ποθ’ ἡ δύστηνος εἶχον ἐλπίδας

1014

πολλὰς ἐν ὑμῖν, γηροβοσκήσειν τ’ ἐμὲ

1015

καὶ κατθανοῦσαν χερσὶν εὖ περιστελεῖν,

1016

ζηλωτὸν ἀνθρώποισι· νῦν δ’ ὄλωλε δὴ

1017

γλυκεῖα φροντίς. σφῷν γὰρ ἐστερημένη

1018

λυπρὸν διάξω βίοτον ἀλγεινόν τ’ ἐμοί.

1019

ὑμεῖς δὲ μητέρ’ οὐκέτ’ ὄμμασιν φίλοις

1020

ὄψεσθ’, ἐς ἄλλο σχῆμ’ ἀποστάντες βίου.

1021

φεῦ φεῦ· τί προσδέρκεσθέ μ’ ὄμμασιν, τέκνα;

1022

τί προσγελᾶτε τὸν πανύστατον γέλων;

1023

αἰαῖ· τί δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται,

1024

γυναῖκες, ὄμμα φαιδρὸν ὡς εἶδον τέκνων.

1025

οὐκ ἂν δυναίμην· χαιρέτω βουλεύματα

1026

τὰ πρόσθεν· ἄξω παῖδας ἐκ γαίας ἐμούς.

1027

τί δεῖ με πατέρα τῶνδε τοῖς τούτων κακοῖς

1028

λυποῦσαν αὐτὴν δὶς τόσα κτᾶσθαι κακά;

1029

οὐ δῆτ’ ἔγωγε. χαιρέτω βουλεύματα.

1030

καίτοι τί πάσχω; βούλομαι γέλωτ’ ὀφλεῖν

1031

ἐχθροὺς μεθεῖσα τοὺς ἐμοὺς ἀζημίους;

1032

τολμητέον τάδ’. ἀλλὰ τῆς ἐμῆς κάκης,

1033

τὸ καὶ προσέσθαι μαλθακοὺς λόγους φρενί.

1034

χωρεῖτε, παῖδες, ἐς δόμους. ὅτῳ δὲ μὴ

1035

θέμις παρεῖναι τοῖς ἐμοῖσι θύμασιν,

1036

αὐτῷ μελήσει· χεῖρα δ’ οὐ διαφθερῶ.

1037

ἆ ἆ.

1038

μὴ δῆτα, θυμέ, μὴ σύ γ’ ἐργάσῃ τάδε·

1039

ἔασον αὐτούς, ὦ τάλαν, φεῖσαι τέκνων·

1040

ἐκεῖ μεθ’ ἡμῶν ζῶντες εὐφρανοῦσί σε.

1041

μὰ τοὺς παρ’ Ἅιδῃ νερτέρους ἀλάστορας,

1042

οὔτοι ποτ’ ἔσται τοῦθ’ ὅπως ἐχθροῖς ἐγὼ

1043

παῖδας παρήσω τοὺς ἐμοὺς καθυβρίσαι.

1044

πάντως σφ’ ἀνάγκη κατθανεῖν· ἐπεὶ δὲ χρή,

1045

ἡμεῖς κτενοῦμεν οἵπερ ἐξεφύσαμεν.

1046

πάντως πέπρακται ταῦτα κοὐκ ἐκφεύξεται.

1047

καὶ δὴ ’πὶ κρατὶ στέφανος, ἐν πέπλοισι δὲ

1048

νύμφη τύραννος ὄλλυται, σάφ’ οἶδ’ ἐγώ.

1049

ἀλλ’, εἶμι γὰρ δὴ τλημονεστάτην ὁδόν,

1050

καὶ τούσδε πέμψω τλημονεστέραν ἔτι,

1051

παῖδας προσειπεῖν βούλομαι. — δότ’, ὦ τέκνα,

1052

δότ’ ἀσπάσασθαι μητρὶ δεξιὰν χέρα.

1053

ὦ φιλτάτη χείρ, φίλτατον δέ μοι στόμα

1054

καὶ σχῆμα καὶ πρόσωπον εὐγενὲς τέκνων,

1055

εὐδαιμονοῖτον, ἀλλ’ ἐκεῖ· τὰ δ’ ἐνθάδε

1056

πατὴρ ἀφείλετ’. ὦ γλυκεῖα προσβολή,

1057

ὦ μαλθακὸς χρὼς πνεῦμά θ’ ἥδιστον τέκνων.

1058

χωρεῖτε χωρεῖτ’· οὐκέτ’ εἰμὶ προσβλέπειν

1059

οἵα τε πρὸς ὑμᾶς, ἀλλὰ νικῶμαι κακοῖς.

1060

καὶ μανθάνω μὲν οἷα δρᾶν μέλλω κακά,

1061

θυμὸς δὲ κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων,

1062

ὅσπερ μεγίστων αἴτιος πολλάκις κακῶν ἤδη βροτοῖς. διὰ

1063

Χορός

λεπτοτέρων μύθων

1064

ἔμολον καὶ πρὸς ἁμίλλας

1065

ἦλθον μείζους ἢ χρὴ γενεὰν

1066

θῆλυν ἐρευνᾶν· ἀλλὰ γὰρ ἔστιν

1067

μοῦσα καὶ ἡμῖν, ἣ προσομιλεῖ σοφίας

1068

ἕνεκεν· πάσαισι μὲν οὔ·

1069

παῦρον δὲ δὴ γένος ἐν πολλαῖς

1070

εὕροις ἂν ἴσως κοὐκ ἀπόμουσον τὸ

1071

γυναικῶν. καί φημι βροτῶν

1072

οἵτινές εἰσιν πάμπαν ἄπειροι μηδ’

1073

ἐφύτευσαν παῖδας, προφέρειν εἰς

1074

εὐτυχίαν τῶν γειναμένων. οἱ

1075

μὲν ἄτεκνοι

1076

δι’ ἀπειροσύνην εἴθ’ ἡδὺ βροτοῖς

1077

εἴτ’ ἀνιαρὸν παῖδες τελέθουσ’ οὐχὶ

1078

τυχόντες πολλῶν μόχθων ἀπέχονται·

1079

οἷσι δὲ τέκνων

1080

ἔστιν ἐν οἴκοις γλυκερὸν βλάστημ’, ὁρῶ

1081

μελέτῃ κατατρυχομένους τὸν ἅπαντα

1082

χρόνον, πρῶτον μὲν ὅπως

1083

θρέψουσι καλῶς βίοτόν θ’ ὁπόθεν

1084

λείψουσι τέκνοις· ἔτι δ’ ἐκ

1085

τούτων εἴτ’ ἐπὶ φλαύροις εἴτ’ ἐπὶ χρηστοῖς

1086

μοχθοῦσι, τόδ’ ἐστὶν

1087

ἄδηλον. ἓν δὲ τὸ

1088

πάντων λοίσθιον ἤδη πᾶσιν κατερῶ θνητοῖσι

1089

κακόν· καὶ δὴ γὰρ

1090

ἅλις βίοτόν θ’ ηὗρον σῶμά τ’ ἐς

1091

ἥβην ἤλυθε τέκνων χρηστοί τ’ ἐγένοντ’·

1092

εἰ δὲ κυρήσαι δαίμων οὕτως, φροῦδος

1093

ἐς Ἅιδην θάνατος προφέρων σώματα

1094

τέκνων. πῶς οὖν λύει

1095

πρὸς τοῖς ἄλλοις τήνδ’ ἔτι λύπην

1096

ἀνιαροτάτην παίδων ἕνεκεν θνητοῖσι

1097

θεοὺς ἐπιβάλλειν;

1098

Μήδεια

φίλαι, πάλαι τοι

1099

προσμένουσα τὴν τύχην καραδοκῶ τἀκεῖθεν οἷ

1100

προβήσεται. καὶ δὴ δέδορκα

1101

τόνδε τῶν Ἰάσονος στείχοντ’ ὀπαδῶν· πνεῦμα

1102

δ’ ἠρεθισμένον δείκνυσιν ὥς τι

1103

καινὸν ἀγγελεῖ κακόν. ὦ δεινὸν ἔργον

1104

Ἄγγελος

παρανόμως εἰργασμένη, Μήδεια, φεῦγε φεῦγε,

1105

μήτε ναΐαν λιποῦσ’ ἀπήνην μήτ’

1106

ὄχον πεδοστιβῆ. τί δ’ ἄξιόν

1107

Μήδεια

μοι τῆσδε τυγχάνει φυγῆς; ὄλωλεν ἡ τύραννος

1108

Ἄγγελος

ἀρτίως κόρη Κρέων θ’ ὁ

1109

φύσας φαρμάκων τῶν σῶν ὕπο. κάλλιστον εἶπας μῦθον,

1110

Μήδεια

ἐν δ’ εὐεργέταις τὸ λοιπὸν ἤδη

1111

καὶ φίλοις ἐμοῖς ἔσῃ. τί φῄς; φρονεῖς

1112

Ἄγγελος

μὲν ὀρθὰ κοὐ μαίνῃ, γύναι, ἥτις, τυράννων ἑστίαν

1113

ᾐκισμένη, χαίρεις κλύουσα κοὐ

1114

φοβῇ τὰ τοιάδε; ἔχω τι κἀγὼ

1115

Μήδεια

τοῖς γε σοῖς ἐναντίον λόγοισιν εἰπεῖν· ἀλλὰ

1116

μὴ σπέρχου, φίλος, λέξον δέ· πῶς

1117

ὤλοντο; δὶς τόσον γὰρ ἂν τέρψειας ἡμᾶς, εἰ

1118

τεθνᾶσι παγκάκως.

1119

Ἄγγελος

ἐπεὶ τέκνων σῶν ἦλθε δίπτυχος γονὴ

1120

σὺν πατρί, καὶ παρῆλθε νυμφικοὺς δόμους,

1121

ἥσθημεν οἵπερ σοῖς ἐκάμνομεν κακοῖς

1122

δμῶες· δι’ ὤτων δ’ εὐθὺς ἦν πολὺς λόγος

1123

σὲ καὶ πόσιν σὸν νεῖκος ἐσπεῖσθαι τὸ πρίν.

1124

κυνεῖ δ’ ὃ μέν τις χεῖρ’, ὃ δὲ ξανθὸν κάρα

1125

παίδων· ἐγὼ δὲ καὐτὸς ἡδονῆς ὕπο

1126

στέγας γυναικῶν σὺν τέκνοις ἅμ’ ἑσπόμην.

1127

δέσποινα δ’ ἣν νῦν ἀντὶ σοῦ θαυμάζομεν,

1128

πρὶν μὲν τέκνων σῶν εἰσιδεῖν ξυνωρίδα,

1129

πρόθυμον εἶχ’ ὀφθαλμὸν εἰς Ἰάσονα·

1130

ἔπειτα μέντοι προὐκαλύψατ’ ὄμματα

1131

λευκήν τ’ ἀπέστρεψ’ ἔμπαλιν παρηίδα,

1132

παίδων μυσαχθεῖσ’ εἰσόδους· πόσις δὲ σὸς

1133

ὀργάς τ’ ἀφῄρει καὶ χόλον νεάνιδος

1134

λέγων τάδ’· Οὐ μὴ δυσμενὴς ἔσῃ φίλοις,

1135

παύσῃ δὲ θυμοῦ καὶ πάλιν στρέψεις κάρα,

1136

φίλους νομίζουσ’ οὕσπερ ἂν πόσις σέθεν,

1137

δέξῃ δὲ δῶρα καὶ παραιτήσῃ πατρὸς

1138

φυγὰς ἀφεῖναι παισὶ τοῖσδ’, ἐμὴν χάριν;

1139

ἣ δ’ ὡς ἐσεῖδε κόσμον, οὐκ ἠνέσχετο,

1140

ἀλλ’ ᾔνεσ’ ἀνδρὶ πάντα, καὶ πρὶν ἐκ δόμων

1141

μακρὰν ἀπεῖναι πατέρα καὶ παῖδας, σέθεν

1142

λαβοῦσα πέπλους ποικίλους ἠμπέσχετο,

1143

χρυσοῦν τε θεῖσα στέφανον ἀμφὶ βοστρύχοις

1144

λαμπρῷ κατόπτρῳ σχηματίζεται κόμην,

1145

ἄψυχον εἰκὼ προσγελῶσα σώματος.

1146

κἄπειτ’ ἀναστᾶσ’ ἐκ θρόνων διέρχεται

1147

στέγας, ἁβρὸν βαίνουσα παλλεύκῳ ποδί,

1148

δώροις ὑπερχαίρουσα, πολλὰ πολλάκις

1149

τένοντ’ ἐς ὀρθὸν ὄμμασι σκοπουμένη.

1150

τοὐνθένδε μέντοι δεινὸν ἦν θέαμ’ ἰδεῖν·

1151

χροιὰν γὰρ ἀλλάξασα λεχρία πάλιν

1152

χωρεῖ τρέμουσα κῶλα καὶ μόλις φθάνει

1153

θρόνοισιν ἐμπεσοῦσα μὴ χαμαὶ πεσεῖν.

1154

καί τις γεραιὰ προσπόλων, δόξασά που

1155

ἢ Πανὸς ὀργὰς ἢ τινὸς θεῶν μολεῖν,

1156

ἀνωλόλυξε, πρίν γ’ ὁρᾷ διὰ στόμα

1157

χωροῦντα λευκὸν ἀφρόν, ὀμμάτων τ’ ἄπο

1158

κόρας στρέφουσαν, αἷμά τ’ οὐκ ἐνὸν χροΐ·

1159

εἶτ’ ἀντίμολπον ἧκεν ὀλολυγῆς μέγαν

1160

κωκυτόν. εὐθὺς δ’ ἣ μὲν ἐς πατρὸς δόμους

1161

ὥρμησεν, ἣ δὲ πρὸς τὸν ἀρτίως πόσιν

1162

φράσουσα νύμφης συμφοράν· ἅπασα δὲ

1163

στέγη πυκνοῖσιν ἐκτύπει δρομήμασιν.

1164

ἤδη δ’ ἀνέλκων κῶλον ἔκπλεθρον δρόμου

1165

ταχὺς βαδιστὴς τερμόνων ἂν ἥπτετο,

1166

ἣ δ’ ἐξ ἀναύδου καὶ μύσαντος ὄμματος

1167

δεινὸν στενάξασ’ ἡ τάλαιν’ ἠγείρετο.

1168

διπλοῦν γὰρ αὐτῇ πῆμ’ ἐπεστρατεύετο·

1169

χρυσοῦς μὲν ἀμφὶ κρατὶ κείμενος πλόκος

1170

θαυμαστὸν ἵει νᾶμα παμφάγου πυρός,

1171

πέπλοι δὲ λεπτοί, σῶν τέκνων δωρήματα,

1172

λεπτὴν ἔδαπτον σάρκα τῆς δυσδαίμονος.

1173

φεύγει δ’ ἀναστᾶσ’ ἐκ θρόνων πυρουμένη,

1174

σείουσα χαίτην κρᾶτά τ’ ἄλλοτ’ ἄλλοσε,

1175

ῥῖψαι θέλουσα στέφανον· ἀλλ’ ἀραρότως

1176

σύνδεσμα χρυσὸς εἶχε, πῦρ δ’, ἐπεὶ κόμην

1177

ἔσεισε, μᾶλλον δὶς τόσως ἐλάμπετο.

1178

πίτνει δ’ ἐς οὖδας συμφορᾷ νικωμένη,

1179

πλὴν τῷ τεκόντι κάρτα δυσμαθὴς ἰδεῖν·

1180

οὔτ’ ὀμμάτων γὰρ δῆλος ἦν κατάστασις

1181

οὔτ’ εὐφυὲς πρόσωπον, αἷμα δ’ ἐξ ἄκρου

1182

ἔσταζε κρατὸς συμπεφυρμένον πυρί,

1183

σάρκες δ’ ἀπ’ ὀστέων ὥστε πεύκινον δάκρυ

1184

γναθμοῖς ἀδήλοις φαρμάκων ἀπέρρεον,

1185

δεινὸν θέαμα· πᾶσι δ’ ἦν φόβος θιγεῖν

1186

νεκροῦ· τύχην γὰρ εἴχομεν διδάσκαλον.

1187

πατὴρ δ’ ὁ τλήμων συμφορᾶς ἀγνωσίᾳ

1188

ἄφνω προσελθὼν δῶμα προσπίτνει νεκρῷ·

1189

ᾤμωξε δ’ εὐθύς, καὶ περιπτύξας χέρας

1190

κυνεῖ προσαυδῶν τοιάδ’· Ὦ δύστηνε παῖ,

1191

τίς σ’ ὧδ’ ἀτίμως δαιμόνων ἀπώλεσε;

1192

τίς τὸν γέροντα τύμβον ὀρφανὸν σέθεν

1193

τίθησιν; οἴμοι, συνθάνοιμί σοι, τέκνον.

1194

ἐπεὶ δὲ θρήνων καὶ γόων ἐπαύσατο,

1195

χρῄζων γεραιὸν ἐξαναστῆσαι δέμας

1196

προσείχεθ’ ὥστε κισσὸς ἔρνεσιν δάφνης

1197

λεπτοῖσι πέπλοις, δεινὰ δ’ ἦν παλαίσματα·

1198

ὃ μὲν γὰρ ἤθελ’ ἐξαναστῆσαι γόνυ,

1199

ἣ δ’ ἀντελάζυτ’. εἰ δὲ πρὸς βίαν ἄγοι,

1200

σάρκας γεραιὰς ἐσπάρασσ’ ἀπ’ ὀστέων.

1201

χρόνῳ δ’ ἀπέσβη καὶ μεθῆχ’ ὁ δύσμορος

1202

ψυχήν· κακοῦ γὰρ οὐκέτ’ ἦν ὑπέρτερος.

1203

κεῖνται δὲ νεκροὶ παῖς τε καὶ γέρων πατὴρ

1204

πέλας, ποθεινὴ δακρύοισι συμφορά.

1205

καί μοι τὸ μὲν σὸν ἐκποδὼν ἔστω λόγου·

1206

γνώσῃ γὰρ αὐτὴ ζημίας ἀποστροφήν.

1207

τὰ θνητὰ δ’ οὐ νῦν πρῶτον ἡγοῦμαι σκιάν,

1208

οὐδ’ ἂν τρέσας εἴποιμι τοὺς σοφοὺς βροτῶν

1209

δοκοῦντας εἶναι καὶ μεριμνητὰς λόγων

1210

τούτους μεγίστην ζημίαν ὀφλισκάνειν.

1211

θνητῶν γὰρ οὐδείς ἐστιν εὐδαίμων ἀνήρ·

1212

ὄλβου δ’ ἐπιρρυέντος εὐτυχέστερος

1213

ἄλλου γένοιτ’ ἂν ἄλλος, εὐδαίμων δ’ ἔοιχ’ ἂν ὁ οὔ. δαίμων

1214

Χορός

πολλὰ τῇδ’ ἐν ἡμέρᾳ κακὰ ξυνάπτειν ἐνδίκως

1215

Ἰάσονι. ὦ τλῆμον, ὥς

1216

σου συμφορὰς οἰκτίρομεν, κόρη Κρέοντος, ἥτις

1217

εἰς Ἅιδου δόμους οἴχῃ γάμων ἕκατι

1218

τῶν Ἰάσονος. φίλαι, δέδοκται τοὔργον

1219

Μήδεια

ὡς τάχιστά μοι παῖδας κτανούσῃ τῆσδ’

1220

ἀφορμᾶσθαι χθονός, καὶ μὴ σχολὴν

1221

ἄγουσαν ἐκδοῦναι τέκνα ἄλλῃ φονεῦσαι δυσμενεστέρᾳ

1222

χερί. πάντως σφ’ ἀνάγκη

1223

κατθανεῖν· ἐπεὶ δὲ χρή, ἡμεῖς κτενοῦμεν, οἵπερ

1224

ἐξεφύσαμεν. ἀλλ’ εἶ’ ὁπλίζου,

1225

καρδία. τί μέλλομεν τὰ δεινὰ κἀναγκαῖα

1226

μὴ πράσσειν κακά; ἄγ’, ὦ τάλαινα

1227

χεὶρ ἐμή, λαβὲ ξίφος, λάβ’, ἕρπε πρὸς

1228

βαλβῖδα λυπηρὰν βίου, καὶ μὴ κακισθῇς

1229

μηδ’ ἀναμνησθῇς τέκνων, ὡς φίλταθ’, ὡς

1230

ἔτικτες· ἀλλὰ τήνδε γε λαθοῦ βραχεῖαν ἡμέραν

1231

παίδων σέθεν, κἄπειτα θρήνει· καὶ

1232

γὰρ εἰ κτενεῖς σφ’, ὅμως φίλοι γ’ ἔφυσαν —

1233

δυστυχὴς δ’ ἐγὼ γυνή.

1234

Χορός

ἰὼ Γᾶ τε καὶ παμφαὴς

1235

ἀκτὶς Ἀελίου, κατίδετ’ ἴδετε τὰν

1236

ὀλομέναν γυναῖκα, πρὶν φοινίαν

1237

τέκνοις προσβαλεῖν χέρ’ αὐτοκτόνον·

1238

τεᾶς γὰρ ἀπὸ χρυσέας γονᾶς

1239

ἔβλαστεν, θεοῦ δ’ αἷμά τι πίτνειν

1240

φόβος ὑπ’ ἀνέρων.

1241

ἀλλά νιν, ὦ φάος διογενές, κάτειρ-

1242

γε κατάπαυσον, ἔξελ’ οἴκων φονίαν

1243

τάλαινάν τ’ Ἐρινὺν ὑπ’ ἀλαστόρων.

1244

μάταν μόχθος ἔρρει τέκνων,

1245

ἆρα μάταν γένος φίλιον ἔτεκες, ὦ

1246

κυανεᾶν λιποῦσα Συμπληγάδων

1247

πετρᾶν ἀξενωτάταν ἐσβολάν;

1248

δειλαία, τί σοι φρενῶν βαρὺς

1249

χόλος προσπίτνει καὶ δυσμενὴς

1250

φόνος; ἀμείβεται

1251

χαλεπὰ γὰρ βροτοῖς ὁμογενῆ μιά-

1252

σματα ἐπὶ γαῖαν αὐτοφόνταις ξυνῳ-

1253

δὰ θεόθεν πίτνοντ’ ἐπὶ δόμοις αἰαῖ. ἄχη.

1254

— ἀκούεις βοὰν ἀκούεις τέκνων; —

1256

ἰὼ τλᾶμον, ὦ κακοτυχὲς γύναι.

1257

Παῖδες

— οἴμοι, τί δράσω; ποῖ φύγω μητρὸς χέρας; —

1258

οὐκ οἶδ’, ἄδελφε φίλτατ’· παρέλθω ὀλλύμεσθα δόμους; γάρ. ἀρῆξαι

1259

Χορός

φόνον δοκεῖ μοι τέκνοις.

1260

Παῖδες

— ναί, πρὸς θεῶν, ἀρήξατ’· ἐν δέοντι γάρ. —

1262

ὡς ἐγγὺς ἤδη γ’ ἐσμὲν ἀρκύων ξίφους.

1263

Χορός

— τάλαιν’, ὡς ἄρ’ ἦσθα πέτρος ἢ σίδα-

1264

ρος, ἅτις τέκνων

1265

ὃν ἔτεκες ἄροτον αὐτόχειρι μοίρᾳ κτενεῖς. —

1266

μίαν δὴ κλύω μίαν τῶν πάρος

1267

γυναῖκ’ ἐν φίλοις χέρα βαλεῖν τέκνοις·

1268

Ἰνὼ μανεῖσαν ἐκ θεῶν, ὅθ’ ἡ Διὸς

1269

δάμαρ νιν ἐξέπεμψε δωμάτων ἄλῃ·

1270

πίτνει δ’ ἁ τάλαιν’ ἐς ἅλμαν φόνῳ

1271

τέκνων δυσσεβεῖ,

1272

ἀκτῆς ὑπερτείνασα ποντίας πόδα,

1273

δυοῖν τε παίδοιν συνθανοῦσ’ ἀπόλλυται.

1274

τί δῆτ’ οὖν γένοιτ’ ἂν ἔτι δεινόν; ὦ

1275

γυναικῶν λέχος

1276

πολύπονον, ὅσα βροτοῖς ἔρεξας γυναῖκες, ἤδη αἳ κακά. τῆσδ’

1277

Ἰάσων

ἐγγὺς ἕστατε στέγης, ἆρ’ ἐν δόμοισιν

1278

ἡ τὰ δείν’ εἰργασμένη Μήδεια τοῖσδ’ ἔτ’,

1279

ἢ μεθέστηκεν φυγῇ; δεῖ γάρ νιν

1280

ἤτοι γῆς γε κρυφθῆναι κάτω, ἢ πτηνὸν ἆραι

1281

σῶμ’ ἐς αἰθέρος βάθος, εἰ μὴ τυράννων

1282

δώμασιν δώσει δίκην· πέποιθ’ ἀποκτείνασα κοιράνους

1283

χθονὸς ἀθῷος αὐτὴ τῶνδε

1284

φεύξεσθαι δόμων; ἀλλ’ οὐ γὰρ

1285

αὐτῆς φροντίδ’ ὡς τέκνων ἔχω· κείνην μὲν οὓς

1286

ἔδρασεν ἔρξουσιν κακῶς, ἐμῶν δὲ παίδων

1287

ἦλθον ἐκσῴσων βίον, μή μοί τι

1288

δράσωσ’ οἱ προσήκοντες γένει, μητρῷον ἐκπράσσοντες ἀνόσιον

1289

φόνον. ὦ τλῆμον, οὐκ

1290

Χορός

οἶσθ’ οἷ κακῶν ἐλήλυθας, Ἰᾶσον· οὐ γὰρ

1291

1300

τὴν δὲ τείσωμαι δίκην. τί τάσδε κινεῖς

1301

Μήδεια

κἀναμοχλεύεις πύλας, νεκροὺς ἐρευνῶν κἀμὲ

1302

τὴν εἰργασμένην; παῦσαι πόνου τοῦδ’.

1303

εἰ δ’ ἐμοῦ χρείαν ἔχεις, λέγ’, εἴ τι

1304

βούλῃ, χειρὶ δ’ οὐ ψαύσεις ποτέ. τοιόνδ’ ὄχημα πατρὸς

1305

Ἥλιος πατὴρ δίδωσιν ἡμῖν, ἔρυμα

1306

πολεμίας χερός. ὦ μῖσος, ὦ

1307

Ἰάσων

μέγιστον ἐχθίστη γύναι θεοῖς τε κἀμοὶ

1308

παντί τ’ ἀνθρώπων γένει, ἥτις τέκνοισι σοῖσιν

1309

ἐμβαλεῖν ξίφος ἔτλης τεκοῦσα, κἄμ’

1310

ἄπαιδ’ ἀπώλεσας· καὶ ταῦτα δράσασ’

1311

ἥλιόν τε προσβλέπεις καὶ γαῖαν, ἔργον

1312

τλᾶσα δυσσεβέστατον· ὄλοι’· ἐγὼ δὲ

1313

νῦν φρονῶ, τότ’ οὐ φρονῶν, ὅτ’ ἐκ δόμων

1314

σε βαρβάρου τ’ ἀπὸ χθονὸς Ἕλλην’ ἐς οἶκον

1315

ἠγόμην, κακὸν μέγα, πατρός τε καὶ

1316

γῆς προδότιν ἥ σ’ ἐθρέψατο. τὸν σὸν δ’

1317

ἀλάστορ’ εἰς ἔμ’ ἔσκηψαν θεοί· κτανοῦσα γὰρ δὴ

1318

σὸν κάσιν παρέστιον τὸ καλλίπρῳρον εἰσέβης

1319

Ἀργοῦς σκάφος. ἤρξω μὲν ἐκ

1320

τοιῶνδε· νυμφευθεῖσα δὲ παρ’ ἀνδρὶ τῷδε

1321

καὶ τεκοῦσά μοι τέκνα, εὐνῆς ἕκατι καὶ

1322

λέχους σφ’ ἀπώλεσας. οὐκ ἔστιν ἥτις

1323

τοῦτ’ ἂν Ἑλληνὶς γυνὴ ἔτλη ποθ’, ὧν

1324

γε πρόσθεν ἠξίουν ἐγὼ γῆμαι σέ, κῆδος

1325

ἐχθρὸν ὀλέθριόν τ’ ἐμοί, λέαιναν, οὐ γυναῖκα,

1326

τῆς Τυρσηνίδος Σκύλλης ἔχουσαν ἀγριωτέραν

1327

φύσιν. ἀλλ’ οὐ γὰρ

1328

ἄν σε μυρίοις ὀνείδεσι δάκοιμι· τοιόνδ’ ἐμπέφυκέ

1329

σοι θράσος· ἔρρ’, αἰσχροποιὲ καὶ

1330

τέκνων μιαιφόνε· ἐμοὶ δὲ τὸν

1331

ἐμὸν δαίμον’ αἰάζειν πάρα, ὃς οὔτε λέκτρων

1332

νεογάμων ὀνήσομαι, οὐ παῖδας οὓς

1333

ἔφυσα κἀξεθρεψάμην ἕξω προσειπεῖν ζῶντας,

1334

ἀλλ’ ἀπώλεσα. μακρὰν ἂν ἐξέτεινα

1335

Μήδεια

τοῖσδ’ ἐναντίον λόγοισιν, εἰ μὴ

1336

Ζεὺς πατὴρ ἠπίστατο οἷ’ ἐξ ἐμοῦ

1337

πέπονθας οἷά τ’ εἰργάσω· σὺ δ’ οὐκ

1338

ἔμελλες τἄμ’ ἀτιμάσας λέχη τερπνὸν διάξειν βίοτον

1339

ἐγγελῶν ἐμοί· οὐδ’ ἡ τύραννος,

1340

οὐδ’ ὁ σοὶ προσθεὶς γάμους Κρέων ἀνατεὶ τῆσδέ

1341

μ’ ἐκβαλεῖν χθονός. πρὸς ταῦτα καὶ

1342

λέαιναν, εἰ βούλῃ, κάλει καὶ Σκύλλαν ἣ

σφας τῇδ’ ἐγὼ θάψω χερί, φέρουσ’ ἐς Ἥρας

1363

τέμενος Ἀκραίας θεοῦ, ὡς μή τις

1364

αὐτοὺς πολεμίων καθυβρίσῃ, τύμβους ἀνασπῶν· γῇ

1365

δὲ τῇδε Σισύφου σεμνὴν ἑορτὴν καὶ

1366

τέλη προσάψομεν τὸ λοιπὸν ἀντὶ

1367

τοῦδε δυσσεβοῦς φόνου. αὐτὴ δὲ γαῖαν

1368

εἶμι τὴν Ἐρεχθέως, Αἰγεῖ συνοικήσουσα τῷ

1369

Πανδίονος. σὺ δ’, ὥσπερ

1370

εἰκός, κατθανῇ κακὸς κακῶς, Ἀργοῦς κάρα σὸν

1371

λειψάνῳ πεπληγμένος, πικρὰς τελευτὰς τῶν

1372

ἐμῶν γάμων ἰδών. ἀλλά σ’ Ἐρινὺς

1373

Ἰάσων

ὀλέσειε τέκνων φονία τε Δίκη.

1374

Μήδεια

τίς δὲ κλύει

1375

σοῦ θεὸς ἢ δαίμων, τοῦ ψευδόρκου καὶ

1376

ξειναπάτου; φεῦ φεῦ, μυσαρὰ

1377

Ἰάσων

καὶ παιδολέτορ. στεῖχε πρὸς οἴκους

1378

Μήδεια

καὶ θάπτ’ ἄλοχον. στείχω, δισσῶν γ’

1379

Ἰάσων

ἄμορος τέκνων. οὔπω θρηνεῖς· μένε

1380

Μήδεια

καὶ γῆρας. ὦ τέκνα φίλτατα.

1381

μητρί γε, σοὶ

1382

δ’ οὔ. κἄπειτ’ ἔκανες; σέ

1383

1396

κἀπιθεάζω, μαρτυρόμενος δαίμονας ὥς

1397

μοι τέκνα κτείνασ’ ἀποκωλύεις

1398

ψαῦσαί τε χεροῖν

1399

θάψαι τε νεκρούς, οὓς μήποτ’ ἐγὼ

1400

φύσας ὄφελον πρὸς σοῦ φθιμένους

1401

ἐπιδέσθαι. πολλῶν ταμίας Ζεὺς

1402

Χορός

ἐν Ὀλύμπῳ, πολλὰ δ’ ἀέλπτως

1403

κραίνουσι θεοί· καὶ τὰ δοκηθέντ’

1404

οὐκ ἐτελέσθη, τῶν δ’ ἀδοκήτων

1405

πόρον ηὗρε θεός. τοιόνδ’ ἀπέβη τόδε

1406

πρᾶγμα.

1407