0:00

Lysistrata

Aristophanes

Λυσιστράτη

ἀλλʼ εἴ τις ἐς Βακχεῖον αὐτὰς ἐκάλεσεν,
ἢ ʼς Πανὸς ἢ ʼπὶ Κωλιάδʼ ἢ ʼς Γενετυλλίδος,
οὐδʼ ἂν διελθεῖν ἦν ἂν ὑπὸ τῶν τυμπάνων.
νῦν δʼ οὐδεμία πάρεστιν ἐνταυθοῖ γυνή·
πλὴν ἥ γʼ ἐμὴ κωμῆτις ἥδʼ ἐξέρχεται.
5
χαῖρʼ ὦ Καλονίκη.

Καλονίκη

καὶ σύ γʼ ὦ Λυσιστράτη.
τί συντετάραξαι; μὴ σκυθρώπαζʼ ὦ τέκνον.
οὐ γὰρ πρέπει σοι τοξοποιεῖν τὰς ὀφρῦς.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ ὦ Καλονίκη κάομαι τὴν καρδίαν,
10
καὶ πόλλʼ ὑπὲρ ἡμῶν τῶν γυναικῶν ἄχθομαι,
ὁτιὴ παρὰ μὲν τοῖς ἀνδράσιν νενομίσμεθα
εἶναι πανοῦργοι —

Καλονίκη

καὶ γάρ ἐσμεν νὴ Δία.

Λυσιστράτη

εἰρημένον δʼ αὐταῖς ἀπαντᾶν ἐνθάδε
15
βουλευσομέναισιν οὐ περὶ φαύλου πράγματος,
εὕδουσι κοὐχ ἥκουσιν.

Καλονίκη

ἀλλʼ ὦ φιλτάτη
ἥξουσι· χαλεπή τοι γυναικῶν ἔξοδος.
ἡ μὲν γὰρ ἡμῶν περὶ τὸν ἄνδρʼ ἐκύπτασεν,
20
ἡ δʼ οἰκέτην ἤγειρεν, ἡ δὲ παιδίον
κατέκλινεν, ἡ δʼ ἔλουσεν, ἡ δʼ ἐψώμισεν.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ ἕτερά τἄρʼ ἦν τῶνδε προὐργιαίτερα
αὐταῖς.

Καλονίκη

τί δʼ ἐστὶν ὦ φίλη Λυσιστράτη,
25
ἐφʼ ὅ τι ποθʼ ἡμᾶς τὰς γυναῖκας συγκαλεῖς;
τί τὸ πρᾶγμα; πηλίκον τι;

Λυσιστράτη

μέγα.

Καλονίκη

μῶν καὶ παχύ;

Λυσιστράτη

καὶ νὴ Δία παχύ.
30

Καλονίκη

κᾆτα πῶς οὐχ ἥκομεν;

Λυσιστράτη

οὐχ οὗτος ὁ τρόπος· ταχὺ γὰρ ἂν ξυνήλθομεν.
ἀλλʼ ἔστιν ὑπʼ ἐμοῦ πρᾶγμʼ ἀνεζητημένον
πολλαῖσί τʼ ἀγρυπνίαισιν ἐρριπτασμένον.

Καλονίκη

ἦ πού τι λεπτόν ἐστι τοὐρριπτασμένον.
35

Λυσιστράτη

οὕτω γε λεπτὸν ὥσθʼ ὅλης τῆς Ἑλλάδος
ἐν ταῖς γυναιξίν ἐστιν ἡ σωτηρία.

Καλονίκη

ἐν ταῖς γυναιξίν; ἐπʼ ὀλίγου γʼ ὠχεῖτʼ ἄρα.

Λυσιστράτη

ὡς ἔστʼ ἐν ἡμῖν τῆς πόλεως τὰ πράγματα,
ἢ μηκέτʼ εἶναι μήτε Πελοποννησίους —
40

Καλονίκη

βέλτιστα τοίνυν μηκέτʼ εἶναι νὴ Δία.

Λυσιστράτη

Βοιωτίους τε πάντας ἐξολωλέναι.

Καλονίκη

μὴ δῆτα πάντας γʼ, ἀλλʼ ἄφελε τὰς ἐγχέλεις.

Λυσιστράτη

περὶ τῶν Ἀθηνῶν δʼ οὐκ ἐπιγλωττήσομαι
τοιοῦτον οὐδέν· ἀλλʼ ὑπονόησον σύ μοι.
45
ἢν δὲ ξυνέλθωσʼ αἱ γυναῖκες ἐνθάδε
αἵ τʼ ἐκ Βοιωτῶν αἵ τε Πελοποννησίων
ἡμεῖς τε, κοινῇ σώσομεν τὴν Ἑλλάδα.

Καλονίκη

τί δʼ ἂν γυναῖκες φρόνιμον ἐργασαίατο
ἢ λαμπρόν, αἳ καθήμεθʼ ἐξηνθισμέναι,
50
κροκωτοφοροῦσαι καὶ κεκαλλωπισμέναι
καὶ Κιμμερίκʼ ὀρθοστάδια καὶ περιβαρίδας;

Λυσιστράτη

ταῦτʼ αὐτὰ γάρ τοι κἄσθʼ ἃ σώσειν προσδοκῶ,
τὰ κροκωτίδια καὶ τὰ μύρα χαἰ περιβαρίδες
χἤγχουσα καὶ τὰ διαφανῆ χιτώνια.
55

Καλονίκη

τίνα δὴ τρόπον ποθʼ;

Λυσιστράτη

ὥστε τῶν νῦν μηδένα
ἀνδρῶν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἄρεσθαι δόρυ —

Καλονίκη

κροκωτὸν ἄρα νὴ τὼ θεὼ ʼγὼ βάψομαι.

Λυσιστράτη

μηδʼ ἀσπίδα λαβεῖν —
60

Καλονίκη

Κιμμερικὸν ἐνδύσομαι.

Λυσιστράτη

μηδὲ ξιφίδιον.

Καλονίκη

κτήσομαι περιβαρίδας.

Λυσιστράτη

ἆρʼ οὐ παρεῖναι τὰς γυναῖκας δῆτʼ ἐχρῆν;

Καλονίκη

οὐ γὰρ μὰ Δίʼ ἀλλὰ πετομένας ἥκειν πάλαι.
65

Λυσιστράτη

ἀλλʼ ὦ μέλʼ ὄψει τοι σφόδρʼ αὐτὰς Ἀττικάς,
ἅπαντα δρώσας τοῦ δέοντος ὕστερον.
ἀλλʼ οὐδὲ Παράλων οὐδεμία γυνὴ πάρα,
οὐδʼ ἐκ Σαλαμῖνος.

Καλονίκη

ἀλλʼ ἐκεῖναί γʼ οἶδʼ ὅτι
70
ἐπὶ τῶν κελήτων διαβεβήκασʼ ὄρθριαι.

Λυσιστράτη

οὐδʼ ἃς προσεδόκων κἀλογιζόμην ἐγὼ
πρώτας παρέσεσθαι δεῦρο τὰς Ἀχαρνέων
γυναῖκας, οὐχ ἥκουσιν.

Καλονίκη

ἡ γοῦν Θεογένους
75
ὡς δεῦρʼ ἰοῦσα θοὐκάταιον ἤρετο.
ἀτὰρ αἵδε καὶ δή σοι προσέρχονταί τινες.

Λυσιστράτη

αἱδί θʼ ἕτεραι χωροῦσί τινες.

Καλονίκη

ἰοὺ ἰού,
πόθεν εἰσίν;
80

Λυσιστράτη

Ἀναγυρουντόθεν.

Καλονίκη

νὴ τὸν Δία·
ὁ γοῦν ἀνάγυρός μοι κεκινῆσθαι δοκεῖ.

Μυρρίνη

μῶν ὕστεραι πάρεσμεν ὦ Λυσιστράτη;
τί φῄς; τί σιγᾷς;
85

Λυσιστράτη

οὔ σʼ ἐπαινῶ Μυρρίνη
ἥκουσαν ἄρτι περὶ τοιούτου πράγματος.

Μυρρίνη

μόλις γὰρ ηὗρον ἐν σκότῳ τὸ ζώνιον.
ἀλλʼ εἴ τι πάνυ δεῖ, ταῖς παρούσαισιν λέγε.

Λυσιστράτη

μὰ Δίʼ ἀλλʼ ἐπαναμείνωμεν ὀλίγου γʼ οὕνεκα
90
τάς τʼ ἐκ Βοιωτῶν τάς τε Πελοποννησίων
γυναῖκας ἐλθεῖν.

Μυρρίνη

πολὺ σὺ κάλλιον λέγεις.
ἡδὶ δὲ καὶ δὴ Λαμπιτὼ προσέρχεται.

Λυσιστράτη

ὦ φιλτάτη Λάκαινα χαῖρε Λαμπιτοῖ.
95
οἷον τὸ κάλλος γλυκυτάτη σου φαίνεται.
ὡς δʼ εὐχροεῖς, ὡς δὲ σφριγᾷ τὸ σῶμά σου.
κἂν ταῦρον ἄγχοις.

Λαμπιτώ

μάλα γʼ οἰῶ ναὶ τὼ σιώ·
γυμνάδδομαι γὰρ καὶ ποτὶ πυγὰν ἅλλομαι.
100

Καλονίκη

ὡς δὴ καλὸν τὸ χρῆμα τιτθίων ἔχεις.

Λαμπιτώ

ᾇπερ ἱερεῖόν τοί μʼ ὑποψαλάσσετε.

Λυσιστράτη

ἡδὶ δὲ ποδαπή ʼσθʼ ἡ νεᾶνις ἡτέρα;

Λαμπιτώ

πρέσβειρά τοι ναὶ τὼ σιὼ Βοιωτία
ἵκει ποθʼ ὑμέ.
105

Μυρρίνη

νὴ μὰ Δία Βοιωτία,
καλόν γʼ ἔχουσα τὸ πεδίον.

Καλονίκη

καὶ νὴ Δία
κομψότατα τὴν βληχώ γε παρατετιλμένη.

Λυσιστράτη

τίς δʼ ἡτέρα παῖς;
110

Λαμπιτώ

χαΐα ναὶ τὼ σιώ,
Κορινθία δʼ αὖ.

Καλονίκη

χαΐα νὴ τὸν Δία
δήλη ʼστὶν οὖσα ταυταγὶ τἀντευθενί.

Λαμπιτώ

τίς δʼ αὖ ξυναλίαξε τόνδε τὸν στόλον
115
τὸν τᾶν γυναικῶν;

Λυσιστράτη

ἥδʼ ἐγώ.

Λαμπιτώ

μύσιδδέ τοι
ὅ τι λῇς ποθʼ ἁμέ.

Καλονίκη

νὴ Δίʼ ὦ φίλη γύναι,
120
λέγε δῆτα τὸ σπουδαῖον ὅ τι τοῦτʼ ἐστί σοι.

Λυσιστράτη

λέγοιμʼ ἂν ἤδη. πρὶν λέγειν δʼ, ὑμᾶς τοδὶ
ἐπερήσομαί τι μικρόν.

Καλονίκη

ὅ τι βούλει γε σύ.

Λυσιστράτη

τοὺς πατέρας οὐ ποθεῖτε τοὺς τῶν παιδίων
125
ἐπὶ στρατιᾶς ἀπόντας; εὖ γὰρ οἶδʼ ὅτι
πάσαισιν ὑμῖν ἐστιν ἀποδημῶν ἀνήρ.

Καλονίκη

ὁ γοῦν ἐμὸς ἀνὴρ πέντε μῆνας ὦ τάλαν
ἄπεστιν ἐπὶ Θρᾴκης φυλάττων Εὐκράτη.

Μυρρίνη

ὁ δʼ ἐμός γε τελέους ἑπτὰ μῆνας ἐν Πύλῳ.
130

Λαμπιτώ

ὁ δʼ ἐμός γα καἴ κʼ ἐκ τᾶς ταγᾶς ἔλσῃ ποκά,
πορπακισάμενος φροῦδος ἀμπτάμενος ἔβα.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ οὐδὲ μοιχοῦ καταλέλειπται φεψάλυξ.
ἐξ οὗ γὰρ ἡμᾶς προὔδοσαν Μιλήσιοι,
οὐκ εἶδον οὐδʼ ὄλισβον ὀκτωδάκτυλον,
135
ὃς ἦν ἂν ἡμῖν σκυτίνη ʼπικουρία.
ἐθέλοιτʼ ἂν οὖν, εἰ μηχανὴν εὕροιμʼ ἐγώ,
μετʼ ἐμοῦ καταλῦσαι τὸν πόλεμον;

Καλονίκη

νὴ τὼ θεώ·
ἔγωγʼ ἂν οὖν κἂν εἴ με χρείη τοὔγκυκλον
140
τουτὶ καταθεῖσαν ἐκπιεῖν αὐθημερόν.

Μυρρίνη

ἐγὼ δέ γʼ ἂν κἂν ὡσπερεὶ ψῆτταν δοκῶ
δοῦναι ἂν ἐμαυτῆς παρατεμοῦσα θἤμισυ.

Λαμπιτώ

ἐγὼ δὲ καί κα ποττὸ Ταΰγετόν γʼ ἄνω
ἔλσοιμʼ ὅπᾳ μέλλοιμί γʼ εἰράναν ἰδεῖν.
145

Λυσιστράτη

λέγοιμʼ ἄν· οὐ δεῖ γὰρ κεκρύφθαι τὸν λόγον.
ἡμῖν γὰρ ὦ γυναῖκες, εἴπερ μέλλομεν
ἀναγκάσειν τοὺς ἄνδρας εἰρήνην ἄγειν,
ἀφεκτέʼ ἐστὶ —

Καλονίκη

τοῦ; φράσον.
150

Λυσιστράτη

ποιήσετʼ οὖν;

Καλονίκη

ποιήσομεν, κἂν ἀποθανεῖν ἡμᾶς δέῃ.

Λυσιστράτη

ἀφεκτέα τοίνυν ἐστὶν ἡμῖν τοῦ πέους.
τί μοι μεταστρέφεσθε; ποῖ βαδίζετε;
αὗται τί μοιμυᾶτε κἀνανεύετε;
155
τί χρὼς τέτραπται; τί δάκρυον κατείβεται;
ποιήσετʼ ἢ οὐ ποιήσετʼ; ἢ τί μέλλετε;

Καλονίκη

οὐκ ἂν ποιήσαιμʼ, ἀλλʼ ὁ πόλεμος ἑρπέτω.

Μυρρίνη

μὰ Δίʼ οὐδʼ ἐγὼ γάρ, ἀλλʼ ὁ πόλεμος ἑρπέτω.

Λυσιστράτη

ταυτὶ σὺ λέγεις ὦ ψῆττα; καὶ μὴν ἄρτι γε
160
ἔφησθα σαυτῆς κἂν παρατεμεῖν θἤμισυ.

Καλονίκη

ἄλλʼ ἄλλʼ ὅ τι βούλει· κἄν με χρῇ διὰ τοῦ πυρὸς
ἐθέλω βαδίζειν· τοῦτο μᾶλλον τοῦ πέους.
οὐδὲν γὰρ οἷον ὦ φίλη Λυσιστράτη.

Λυσιστράτη

τί δαὶ σύ;
165

Ἄλλη

κἀγὼ βούλομαι διὰ τοῦ πυρός.

Λυσιστράτη

ὦ παγκατάπυγον θἠμέτερον ἅπαν γένος,
οὐκ ἐτὸς ἀφʼ ἡμῶν εἰσιν αἱ τραγῳδίαι.
οὐδὲν γάρ ἐσμεν πλὴν Ποσειδῶν καὶ σκάφη.
ἀλλʼ ὦ φίλη Λάκαινα, σὺ γὰρ ἐὰν γένῃ
170
μόνη μετʼ ἐμοῦ, τὸ πρᾶγμʼ ἀνασωσαίμεσθʼ ἔτʼ ἄν,
ξυμψήφισαί μοι.

Λαμπιτώ

χαλεπὰ μὲν ναὶ τὼ σιὼ
γυναῖκάς ἐσθʼ ὑπνῶν ἄνευ ψωλᾶς μόνας.
ὅμως γα μάν· δεῖ τᾶς γὰρ εἰράνας μάλʼ αὖ.
175

Λυσιστράτη

ὦ φιλτάτη σὺ καὶ μόνη τούτων γυνή.

Καλονίκη

εἰ δʼ ὡς μάλιστʼ ἀπεχοίμεθʼ οὗ σὺ δὴ λέγεις,
ὃ μὴ γένοιτο, μᾶλλον ἂν διὰ τουτογὶ
γένοιτʼ ἂν εἰρήνη;

Λυσιστράτη

πολύ γε νὴ τὼ θεώ.
180
εἰ γὰρ καθοίμεθʼ ἔνδον ἐντετριμμέναι,
κἀν τοῖς χιτωνίοισι τοῖς Ἀμοργίνοις
γυμναὶ παρίοιμεν δέλτα παρατετιλμέναι,
στύοιντο δʼ ἅνδρες κἀπιθυμοῖεν σπλεκοῦν,
ἡμεῖς δὲ μὴ προσίοιμεν ἀλλʼ ἀπεχοίμεθα,
185
σπονδὰς ποιήσαιντʼ ἂν ταχέως, εὖ οἶδʼ ὅτι.

Λαμπιτώ

ὁ γῶν Μενέλαος τᾶς Ἑλένας τὰ μᾶλά πᾳ
γυμνᾶς παραϊδὼν ἐξέβαλʼ, οἰῶ, τὸ ξίφος.

Καλονίκη

τί δʼ ἢν ἀφιῶσʼ ἅνδρες ἡμᾶς ὦ μέλε;

Λυσιστράτη

τὸ τοῦ Φερεκράτους, κύνα δέρειν δεδαρμένην.
190

Καλονίκη

φλυαρία ταῦτʼ ἐστὶ τὰ μεμιμημένα.
ἐὰν λαβόντες δʼ ἐς τὸ δωμάτιον βίᾳ
ἕλκωσιν ἡμᾶς;

Λυσιστράτη

ἀντέχου σὺ τῶν θυρῶν.

Καλονίκη

ἐὰν δὲ τύπτωσιν;
195

Λυσιστράτη

παρέχειν χρὴ κακὰ κακῶς.
οὐ γὰρ ἔνι τούτοις ἡδονὴ τοῖς πρὸς βίαν.
κἄλλως ὀδυνᾶν χρή· κἀμέλει ταχέως πάνυ
ἀπεροῦσιν. οὐ γὰρ οὐδέποτʼ εὐφρανθήσεται
ἀνήρ, ἐὰν μὴ τῇ γυναικὶ συμφέρῃ.
200

Καλονίκη

εἴ τοι δοκεῖ σφῷν ταῦτα, χἠμῖν ξυνδοκεῖ.

Λαμπιτώ

καὶ τὼς μὲν ἁμῶν ἄνδρας ἁμὲς πείσομες
παντᾷ δικαίως ἄδολον εἰράναν ἄγειν·
τὸν τῶν Ἀσαναίων γα μὰν ῥυάχετον
πᾷ κά τις ἀμπείσειεν αὖ μὴ πλαδδιῆν;
205

Λυσιστράτη

ἡμεῖς ἀμέλει σοι τά γε παρʼ ἡμῖν πείσομεν.

Λαμπιτώ

οὐχ ἇς πόδας κʼ ἔχωντι ταὶ τριήρεες,
καὶ τὠργύριον τὤβυσσον ᾖ πὰρ τᾷ σιῷ.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ ἔστι καὶ τοῦτʼ εὖ παρεσκευασμένον·
καταληψόμεθα γὰρ τὴν ἀκρόπολιν τήμερον.
210
ταῖς πρεσβυτάταις γὰρ προστέτακται τοῦτο δρᾶν,
ἕως ἂν ἡμεῖς ταῦτα συντιθώμεθα,
θύειν δοκούσαις καταλαβεῖν τὴν ἀκρόπολιν.

Λαμπιτώ

παντᾷ κʼ ἔχοι, καὶ τᾷδε γὰρ λέγεις καλῶς.

Λυσιστράτη

τί δῆτα ταῦτʼ οὐχ ὡς τάχιστʼ ὦ Λαμπιτοῖ
215
ξυνωμόσαμεν, ὅπως ἂν ἀρρήκτως ἔχῃ;

Λαμπιτώ

πάρφαινε μὰν τὸν ὅρκον, ὡς ὀμιόμεθα.

Λυσιστράτη

καλῶς λέγεις. ποῦ ʼσθʼ ἡ Σκύθαινα; ποῖ βλέπεις;
θὲς ἐς τὸ πρόσθεν ὑπτίαν τὴν ἀσπίδα,
καί μοι δότω τὰ τόμιά τις.
220

Καλονίκη

Λυσιστράτη
τίνʼ ὅρκον ὁρκώσεις ποθʼ ἡμᾶς;

Λυσιστράτη

ὅντινα;
εἰς ἀσπίδʼ, ὥσπερ φάσʼ ἐν Αἰσχύλῳ ποτέ,
μηλοσφαγούσας.
225

Καλονίκη

μὴ σύ γʼ ὦ Λυσιστράτη
εἰς ἀσπίδʼ ὀμόσῃς μηδὲν εἰρήνης πέρι.

Λυσιστράτη

τίς ἂν οὖν γένοιτʼ ἂν ὅρκος;

Καλονίκη

εἰ λευκόν ποθεν
ἵππον λαβοῦσαι τόμιον ἐντεμοίμεθα.
230

Λυσιστράτη

ποῖ λευκὸν ἵππον;

Καλονίκη

ἀλλὰ πῶς ὀμούμεθα
ἡμεῖς;

Λυσιστράτη

ἐγώ σοι νὴ Δίʼ, ἢν βούλῃ, φράσω.
θεῖσαι μέλαιναν κύλικα μεγάλην ὑπτίαν,
235
μηλοσφαγοῦσαι Θάσιον οἴνου σταμνίον
ὀμόσωμεν ἐς τὴν κύλικα μὴ ʼπιχεῖν ὕδωρ.

Λαμπιτώ

φεῦ δᾶ τὸν ὅρκον ἄφατον ὡς ἐπαινίω.

Λυσιστράτη

φερέτω κύλικά τις ἔνδοθεν καὶ σταμνίον.

Μυρρίνη

ὦ φίλταται γυναῖκες, ὁ κεραμεὼν ὅσος.
240

Καλονίκη

ταύτην μὲν ἄν τις εὐθὺς ἡσθείη λαβών.

Λυσιστράτη

καταθεῖσα ταύτην προσλαβοῦ μοι τοῦ κάπρου.
δέσποινα Πειθοῖ καὶ κύλιξ φιλοτησία,
τὰ σφάγια δέξαι ταῖς γυναιξὶν εὐμενής.

Καλονίκη

εὔχρων γε θαἶμα κἀποπυτίζει καλῶς.
245

Λαμπιτώ

καὶ μὰν ποτόδδει γʼ ἁδὺ ναὶ τὸν Κάστορα.

Μυρρίνη

ἐᾶτε πρώτην μʼ ὦ γυναῖκες ὀμνύναι.

Καλονίκη

μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὔκ, ἐάν γε μὴ λάχῃς.

Λυσιστράτη

λάζυσθε πᾶσαι τῆς κύλικος ὦ Λαμπιτοῖ·
λεγέτω δʼ ὑπὲρ ὑμῶν μίʼ ἅπερ ἂν κἀγὼ λέγω·
250
ὑμεῖς δʼ ἐπομεῖσθε ταὐτὰ κἀμπεδώσετε.
οὐκ ἔστιν οὐδεὶς οὔτε μοιχὸς οὔτʼ ἀνήρ —

Καλονίκη

οὐκ ἔστιν οὐδεὶς οὔτε μοιχὸς οὔτʼ ἀνήρ —

Λυσιστράτη

ὅστις πρὸς ἐμὲ πρόσεισιν ἐστυκώς. λέγε.

Καλονίκη

ὅστις πρὸς ἐμὲ πρόσεισιν ἐστυκώς. παπαῖ
255
ὑπολύεταί μου τὰ γόνατʼ ὦ Λυσιστράτη.

Λυσιστράτη

οἴκοι δʼ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον —

Καλονίκη

οἴκοι δʼ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον —

Λυσιστράτη

κροκωτοφοροῦσα καὶ κεκαλλωπισμένη, —

Καλονίκη

κροκωτοφοροῦσα καὶ κεκαλλωπισμένη, —
260

Λυσιστράτη

ὅπως ἂν ἁνὴρ ἐπιτυφῇ μάλιστά μου·

Καλονίκη

ὅπως ἂν ἁνὴρ ἐπιτυφῇ μάλιστά μου·

Λυσιστράτη

κοὐδέποθʼ ἑκοῦσα τἀνδρὶ τὠμῷ πείσομαι.

Καλονίκη

κοὐδέποθʼ ἑκοῦσα τἀνδρὶ τὠμῷ πείσομαι.

Λυσιστράτη

ἐὰν δέ μʼ ἄκουσαν βιάζηται βίᾳ, —
265

Καλονίκη

ἐὰν δέ μʼ ἄκουσαν βιάζηται βίᾳ, —

Λυσιστράτη

κακῶς παρέξω κοὐχὶ προσκινήσομαι.

Καλονίκη

κακῶς παρέξω κοὐχὶ προσκινήσομαι.

Λυσιστράτη

οὐ πρὸς τὸν ὄροφον ἀνατενῶ τὼ Περσικά.

Καλονίκη

οὐ πρὸς τὸν ὄροφον ἀνατενῶ τὼ Περσικά.
270

Λυσιστράτη

οὐ στήσομαι λέαινʼ ἐπὶ τυροκνήστιδος.

Καλονίκη

οὐ στήσομαι λέαινʼ ἐπὶ τυροκνήστιδος.

Λυσιστράτη

ταῦτʼ ἐμπεδοῦσα μὲν πίοιμʼ ἐντευθενί·

Καλονίκη

ταῦτʼ ἐμπεδοῦσα μὲν πίοιμʼ ἐντευθενί·

Λυσιστράτη

εἰ δὲ παραβαίην, ὕδατος ἐμπλῇθʼ ἡ κύλιξ.
275

Καλονίκη

εἰ δὲ παραβαίην, ὕδατος ἐμπλῇθʼ ἡ κύλιξ.

Λυσιστράτη

συνεπόμνυθʼ ὑμεῖς ταῦτα πᾶσαι;

Πᾶσαι

νὴ Δία.

Λυσιστράτη

φέρʼ ἐγὼ καθαγίσω τήνδε.

Καλονίκη

τὸ μέρος γʼ ὦ φίλη,
280
ὅπως ἂν ὦμεν εὐθὺς ἀλλήλων φίλαι.

Λαμπιτώ

τίς ὡλολυγά;

Λυσιστράτη

τοῦτʼ ἐκεῖνʼ οὑγὼ ʼλεγον·
αἱ γὰρ γυναῖκες τὴν ἀκρόπολιν τῆς θεοῦ
ἤδη κατειλήφασιν. ἀλλʼ ὦ Λαμπιτοῖ
285
σὺ μὲν βάδιζε καὶ τὰ παρʼ ὑμῶν εὖ τίθει,
τασδὶ δʼ ὁμήρους κατάλιφʼ ἡμῖν ἐνθάδε·
ἡμεῖς δὲ ταῖς ἄλλαισι ταῖσιν ἐν πόλει
ξυνεμβάλωμεν εἰσιοῦσαι τοὺς μοχλούς.

Καλονίκη

οὔκουν ἐφʼ ἡμᾶς ξυμβοηθήσειν οἴει
290
τοὺς ἄνδρας εὐθύς;

Λυσιστράτη

ὀλίγον αὐτῶν μοι μέλει.
οὐ γὰρ τοσαύτας οὔτʼ ἀπειλὰς οὔτε πῦρ
ἥξουσʼ ἔχοντες ὥστʼ ἀνοῖξαι τὰς πύλας
ταύτας, ἐὰν μὴ ʼφʼ οἷσιν ἡμεῖς εἴπομεν.
295

Καλονίκη

μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὐδέποτέ γʼ· ἄλλως γὰρ ἂν
ἄμαχοι γυναῖκες καὶ μιαραὶ κεκλῄμεθʼ ἄν.

Χορὸς γερόντων

χώρει Δράκης, ἡγοῦ βάδην, εἰ καὶ τὸν ὦμον ἀλγεῖς
κορμοῦ τοσουτονὶ βάρος χλωρᾶς φέρων ἐλάας.
ἦ πόλλʼ ἄελπτʼ ἔνεστιν ἐν τῷ μακρῷ βίῳ φεῦ,
300
ἐπεὶ τίς ἄν ποτʼ ἤλπισʼ ὦ Στρυμόδωρʼ ἀκοῦσαι
γυναῖκας, ἃς ἐβόσκομεν
κατʼ οἶκον ἐμφανὲς κακόν,
κατὰ μὲν ἅγιον ἔχειν βρέτας,
κατὰ δʼ ἀκρόπολιν ἐμὰν λαβεῖν
305
μοχλοῖς δὲ καὶ κλῄθροισι
τὰ προπύλαια πακτοῦν;
ἀλλʼ ὡς τάχιστα πρὸς πόλιν σπεύσωμεν ὦ Φιλοῦργε,
ὅπως ἄν, αὐταῖς ἐν κύκλῳ θέντες τὰ πρέμνα ταυτί,
ὅσαι τὸ πρᾶγμα τοῦτʼ ἐνεστήσαντο καὶ μετῆλθον,
310
μίαν πυρὰν νήσαντες ἐμπρήσωμεν αὐτόχειρες
πάσας, ὑπὸ ψήφου μιᾶς, πρώτην δὲ τὴν Λύκωνος.
οὐ γὰρ μὰ τὴν Δήμητρʼ ἐμοῦ ζῶντος ἐγχανοῦνται·
ἐπεὶ οὐδὲ Κλεομένης, ὃς αὐτὴν κατέσχε πρῶτος,
ἀπῆθεν ἀψάλακτος, ἀλλʼ
315
ὅμως Λακωνικὸν πνέων
ᾤχετο θὤπλα παραδοὺς ἐμοί,
σμικρὸν ἔχων πάνυ τριβώνιον,
πινῶν ῥυπῶν ἀπαράτιλτος,
ἓξ ἐτῶν ἄλουτος.
320
οὕτως ἐπολιόρκησʼ ἐγὼ τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον ὠμῶς
ἐφʼ ἑπτακαίδεκʼ ἀσπίδων πρὸς ταῖς πύλαις καθεύδων.
τασδὶ δὲ τὰς Εὐριπίδῃ θεοῖς τε πᾶσιν ἐχθρὰς
ἐγὼ οὐκ ἄρα σχήσω παρὼν τολμήματος τοσούτου;
μή νυν ἔτʼ ἐν τῇ τετραπόλει τοὐμὸν τροπαῖον
325
εἴη.
ἀλλʼ αὐτὸ γάρ μοι τῆς ὁδοῦ
λοιπόν ἐστι χωρίον
τὸ πρὸς πόλιν τὸ σιμόν, οἷ σπουδὴν ἔχω·
χὤπως ποτʼ ἐξαμπρεύσομεν
330
τοῦτʼ ἄνευ κανθηλίου.
ὡς ἐμοῦ γε τὼ ξύλω τὸν ὦμον ἐξιπώκατον·
ἀλλʼ ὅμως βαδιστέον,
καὶ τὸ πῦρ φυσητέον,
μή μʼ ἀποσβεσθὲν λάθῃ πρὸς τῇ τελευτῇ τῆς ὁδοῦ.
335
φῦ φῦ.
ἰοὺ ἰοὺ τοῦ καπνοῦ.
ὡς δεινὸν ὦναξ Ἡράκλεις
προσπεσόν μʼ ἐκ τῆς χύτρας
ὥσπερ κύων λυττῶσα τὠφθαλμὼ δάκνει·
340
κἄστιν γε Λήμνιον τὸ πῦρ
τοῦτο πάσῃ μηχανῇ.
οὐ γὰρ ἄν ποθʼ ὧδʼ ὀδὰξ ἔβρυκε τὰς λήμας ἐμοῦ.
σπεῦδε πρόσθεν ἐς πόλιν
καὶ βοήθει τῇ θεῷ.
345
ἢ πότʼ αὐτῇ μᾶλλον ἢ νῦν ὦ Λάχης ἀρήξομεν;
φῦ φῦ.
ἰοὺ ἰοὺ τοῦ καπνοῦ.
τουτὶ τὸ πῦρ ἐγρήγορεν θεῶν ἕκατι καὶ ζῇ.
οὔκουν ἄν, εἰ τὼ μὲν ξύλω θείμεσθα πρῶτον αὐτοῦ,
350
τῆς ἀμπέλου δʼ ἐς τὴν χύτραν τὸν φανὸν ἐγκαθέντες
ἅψαντες εἶτʼ ἐς τὴν θύραν κριηδὸν ἐμπέσοιμεν;
κἂν μὴ καλούντων τοὺς μοχλοὺς χαλῶσιν αἱ γυναῖκες,
ἐμπιμπράναι χρὴ τὰς θύρας καὶ τῷ καπνῷ πιέζειν.
θώμεσθα δὴ τὸ φορτίον. φεῦ τοῦ καπνοῦ βαβαιάξ.
355
τίς ξυλλάβοιτʼ ἂν τοῦ ξύλου τῶν ἐν Σάμῳ στρατη γῶν;
ταυτὶ μὲν ἤδη τὴν ῥάχιν θλίβοντά μου πέπαυται.
σὸν δʼ ἔργον ἐστὶν ὦ χύτρα τὸν ἄνθρακʼ ἐξεγείρειν,
τὴν λαμπάδʼ ἡμμένην ὅπως πρώτιστʼ ἐμοὶ προσοίσεις.
δέσποινα Νίκη ξυγγενοῦ τῶν τʼ ἐν πόλει γυναικῶν
360
τοῦ νῦν παρεστῶτος θράσους θέσθαι τροπαῖον ἡμᾶς.

Χορὸς Γυναικῶν

λιγνὺν δοκῶ μοι καθορᾶν καὶ καπνὸν ὦ γυναῖκες
ὥσπερ πυρὸς καομένου· σπευστέον ἐστὶ θᾶττον.
πέτου πέτου Νικοδίκη,
πρὶν ἐμπεπρῆσθαι Καλύκην
365
τε καὶ Κρίτυλλαν περιφυσήτω
ὑπό τε νόμων ἀργαλέων
ὑπό τε γερόντων ὀλέθρων.
ἀλλὰ φοβοῦμαι τόδε, μῶν ὑστερόπους βοηθῶ.
νῦν δὴ γὰρ ἐμπλησαμένη τὴν ὑδρίαν κνεφαία
370
μόλις ἀπὸ κρήνης ὑπʼ ὄχλου καὶ θορύβου καὶ πατάγου
χυτρείου,
δούλαισιν ὠστιζομένη
στιγματίαις θʼ, ἁρπαλέως
ἀραμένη ταῖσιν ἐμαῖς
375
δημότισιν καομέναις
φέρουσʼ ὕδωρ βοηθῶ.
ἤκουσα γὰρ τυφογέροντας
ἄνδρας ἔρρειν, στελέχη
φέροντας ὥσπερ βαλανεύσοντας
380
ἐς πόλιν ὡς τριτάλαντον βάρος,
δεινότατʼ ἀπειλοῦντας ἐπῶν
ὡς πυρὶ χρὴ τὰς μυσαρὰς γυναῖκας ἀνθρακεύειν·
ἃς ὦ θεὰ μή ποτʼ ἐγὼ πιμπραμένας ἴδοιμι,
ἀλλὰ πολέμου καὶ μανιῶν ῥυσαμένας Ἑλλάδα καὶ
385
πολίτας,
ἐφʼ οἷσπερ ὦ χρυσολόφα
πολιοῦχε σὰς ἔσχον ἕδρας.
καί σε καλῶ ξύμμαχον ὦ
Τριτογένειʼ, εἴ τις ἐκείνας
390
ὑποπίμπρησιν ἀνήρ,
φέρειν ὕδωρ μεθʼ ἡμῶν.
ἔασον ὦ. τουτὶ τί ἦν; ὦνδρες πόνῳ πόνηροι·
οὐ γάρ ποτʼ ἂν χρηστοί γʼ ἔδρων οὐδʼ εὐσεβεῖς τάδʼ ἄνδρες.

Χορὸς γερόντων

τουτὶ τὸ πρᾶγμʼ ἡμῖν ἰδεῖν ἀπροσδόκητον ἥκει·
395
ἑσμὸς γυναικῶν οὑτοσὶ θύρασιν αὖ βοηθεῖ.

Χορὸς Γυναικῶν

τί βδύλλεθʼ ἡμᾶς; οὔ τί που πολλαὶ δοκοῦμεν εἶναι;
καὶ μὴν μέρος γʼ ἡμῶν ὁρᾶτʼ οὔπω τὸ μυριοστόν.

Χορὸς γερόντων

ὦ Φαιδρία ταύτας λαλεῖν ἐάσομεν τοσαυτί;
οὐ περικατᾶξαι τὸ ξύλον τύπτοντʼ ἐχρῆν τινʼ αὐταῖς;
400

Χορὸς Γυναικῶν

θώμεσθα δὴ τὰς κάλπιδας χἠμεῖς χαμᾶζʼ, ὅπως ἂν
ἢν προσφέρῃ τὴν χεῖρά τις μὴ τοῦτό μʼ ἐμποδίζῃ.

Χορὸς γερόντων

εἰ νὴ Δίʼ ἤδη τὰς γνάθους τούτων τις ἢ δὶς ἢ τρὶς
ἔκοψεν ὥσπερ Βουπάλου, φωνὴν ἂν οὐκ ἂν εἶχον.

Χορὸς Γυναικῶν

καὶ μὴν ἰδοὺ παταξάτω τις· στᾶσʼ ἐγὼ παρέξω,
405
κοὐ μή ποτʼ ἄλλη σου κύων τῶν ὄρχεων λάβηται.

Χορὸς γερόντων

εἰ μὴ σιωπήσει, θενών σου ʼκκοκκιῶ τὸ γῆρας.

Χορὸς Γυναικῶν

ἅψαι μόνον Στρατυλλίδος τῷ δακτύλῳ προσελθών.

Χορὸς γερόντων

τί δʼ ἢν σποδῶ τοῖς κονδύλοις; τί μʼ ἐργάσει τὸ δεινόν;

Χορὸς Γυναικῶν

βρύκουσά σου τοὺς πλεύμονας καὶ τἄντερʼ ἐξαμήσω.
410

Χορὸς γερόντων

οὐκ ἔστʼ ἀνὴρ Εὐριπίδου σοφώτερος ποιητής·
οὐδὲν γὰρ οὕτω θρέμμʼ ἀναιδές ἐστιν ὡς γυναῖκες.

Χορὸς Γυναικῶν

αἰρώμεθʼ ἡμεῖς θοὔδατος τὴν κάλπιν ὦ Ῥοδίππη.

Χορὸς γερόντων

τί δʼ ὦ θεοῖς ἐχθρὰ σὺ δεῦρʼ ὕδωρ ἔχουσʼ ἀφίκου;

Χορὸς Γυναικῶν

τί δαὶ σὺ πῦρ ὦ τύμβʼ ἔχων; ὡς σαυτὸν ἐμπυρεύσων;
415

Χορὸς γερόντων

ἐγὼ μὲν ἵνα νήσας πυρὰν τὰς σὰς φίλας ὑφάψω.

Χορὸς Γυναικῶν

ἐγὼ δέ γʼ ἵνα τὴν σὴν πυρὰν τούτῳ κατασβέσαιμι.

Χορὸς γερόντων

τοὐμὸν σὺ πῦρ κατασβέσεις;

Χορὸς Γυναικῶν

τοὔργον τάχʼ αὐτὸ δείξει.

Χορὸς γερόντων

οὐκ οἶδά σʼ εἰ τῇδʼ ὡς ἔχω τῇ λαμπάδι σταθεύσω.
420

Χορὸς Γυναικῶν

εἰ ῥύμμα τυγχάνεις ἔχων, λουτρόν γʼ ἐγὼ παρέξω.

Χορὸς γερόντων

ἐμοὶ σὺ λουτρὸν ὦ σαπρά;

Χορὸς Γυναικῶν

καὶ ταῦτα νυμφικόν γε.

Χορὸς γερόντων

ἤκουσας αὐτῆς τοῦ θράσους;

Χορὸς Γυναικῶν

ἐλευθέρα γάρ εἰμι.
425

Χορὸς γερόντων

σχήσω σʼ ἐγὼ τῆς νῦν βοῆς.

Χορὸς Γυναικῶν

ἀλλʼ οὐκέθʼ ἡλιάζει.

Χορὸς γερόντων

ἔμπρησον αὐτῆς τὰς κόμας.

Χορὸς Γυναικῶν

σὸν ἔργον ὦχελῷε.

Χορὸς γερόντων

οἴμοι τάλας.
430

Χορὸς Γυναικῶν

μῶν θερμὸν ἦν;

Χορὸς γερόντων

ποῖ θερμόν; οὐ παύσει; τί δρᾷς;

Χορὸς Γυναικῶν

ἄρδω σʼ ὅπως ἂν βλαστάνῃς.

Χορὸς γερόντων

ἀλλʼ αὖός εἰμʼ ἤδη τρέμων.

Χορὸς Γυναικῶν

οὐκοῦν ἐπειδὴ πῦρ ἔχεις, σὺ χλιανεῖς σεαυτόν.
435

Πρόβουλος

ἆρʼ ἐξέλαμψε τῶν γυναικῶν ἡ τρυφὴ
χὠ τυμπανισμὸς χοἰ πυκνοὶ Σαβάζιοι,
ὅ τʼ Ἀδωνιασμὸς οὗτος οὑπὶ τῶν τεγῶν,
οὗ ʼγώ ποτʼ ὢν ἤκουον ἐν τἠκκλησίᾳ;
ἔλεγε δʼ ὁ μὴ ὥρασι μὲν Δημόστρατος
440
πλεῖν ἐς Σικελίαν, ἡ γυνὴ δʼ ὀρχουμένη
αἰαῖ Ἄδωνιν φησίν, ὁ δὲ Δημόστρατος
ἔλεγεν ὁπλίτας καταλέγειν Ζακυνθίων·
ἡ δʼ ὑποπεπωκυῖʼ ἡ γυνὴ ʼπὶ τοῦ τέγους
κόπτεσθʼ Ἄδωνιν φησίν· ὁ δʼ ἐβιάζετο
445
ὁ θεοῖσιν ἐχθρὸς καὶ μιαρὸς Χολοζύγης.
τοιαῦτʼ ἀπʼ αὐτῶν ἐστιν ἀκόλαστʼ ᾄσματα.

Χορὸς γερόντων

τί δῆτʼ ἂν εἰ πύθοιο καὶ τὴν τῶνδʼ ὕβριν;
αἳ τἄλλα θʼ ὑβρίκασι κἀκ τῶν καλπίδων
ἔλουσαν ἡμᾶς, ὥστε θαἰματίδια
450
σείειν πάρεστιν ὥσπερ ἐνεουρηκότας.

Πρόβουλος

νὴ τὸν Ποσειδῶ τὸν ἁλυκὸν δίκαιά γε.
ὅταν γὰρ αὐτοὶ ξυμπονηρευώμεθα
ταῖσιν γυναιξὶ καὶ διδάσκωμεν τρυφᾶν,
τοιαῦτʼ ἀπʼ αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα.
455
οἳ λέγομεν ἐν τῶν δημιουργῶν τοιαδί·
‘ὦ χρυσοχόε τὸν ορμον ὃν ἐπεσκεύασας,
ὀρχουμένης μου τῆς γυναικὸς ἑσπέρας
ἡ βάλανος ἐκπέπτωκεν ἐκ τοῦ τρήματος.
ἐμοὶ μὲν οὖν ἔστʼ ἐς Σαλαμῖνα πλευστέα·
460
σὺ δʼ ἢν σχολάσῃς, πάσῃ τέχνῃ πρὸς ἑσπέραν
ἐλθὼν ἐκείνῃ τὴν βάλανον ἐνάρμοσον.’
ἕτερος δέ τις πρὸς σκυτοτόμον ταδὶ λέγει
νεανίαν καὶ πέος ἔχοντʼ οὐ παιδικόν·
‘ὦ σκυτοτόμε μου τῆς γυναικὸς τοῦ ποδὸς
465
τὸ δακτυλίδιον ξυμπιέζει τὸ ζυγὸν
ἅθʼ ἁπαλὸν ὄν· τοῦτʼ οὖν σὺ τῆς μεσημβρίας
ἐλθὼν χάλασον, ὅπως ἂν εὐρυτέρως ἔχῃ.’
τοιαῦτʼ ἀπήντηκʼ ἐς τοιαυτὶ πράγματα,
ὅτε γʼ ὢν ἐγὼ πρόβουλος, ἐκπορίσας ὅπως
470
κωπῆς ἔσονται, τἀργυρίου νυνὶ δέον,
ὑπὸ τῶν γυναικῶν ἀποκέκλῃμαι ταῖς πύλαις.
ἀλλʼ οὐδὲν ἔργον ἑστάναι. φέρε τοὺς μοχλούς,
ὅπως ἂν αὐτὰς τῆς ὕβρεως ἐγὼ σχέθω.
τί κέχηνας ὦ δύστηνε; ποῖ δʼ αὖ σὺ βλέπεις,
475
οὐδὲν ποιῶν ἀλλʼ ἢ καπηλεῖον σκοπῶν;
οὐχ ὑποβαλόντες τοὺς μοχλοὺς ὑπὸ τὰς πύλας
ἐντεῦθεν ἐκμοχλεύσετʼ; ἐνθενδὶ δʼ ἐγὼ
ξυνεκμοχλεύσω.

Λυσιστράτη

μηδὲν ἐκμοχλεύετε·
480
ἐξέρχομαι γὰρ αὐτομάτη. τί δεῖ μοχλῶν;
οὐ γὰρ μοχλῶν δεῖ μᾶλλον ἢ νοῦ καὶ φρενῶν.

Πρόβουλος

ἄληθες ὦ μιαρὰ σύ; ποῦ ʼσθʼ ὁ τοξότης;
ξυλλάμβανʼ αὐτὴν κὠπίσω τὼ χεῖρε δεῖ.

Λυσιστράτη

εἴ τἄρα νὴ τὴν Ἄρτεμιν τὴν χεῖρά μοι
485
ἄκραν προσοίσει δημόσιος ὤν, κλαύσεται.

Πρόβουλος

ἔδεισας οὗτος; οὐ ξυναρπάσει μέσην
καὶ σὺ μετὰ τούτου κἀνύσαντε δήσετον;

Γυνὴ Α

εἴ τἄρα νὴ τὴν Πάνδροσον ταύτῃ μόνον
τὴν χεῖρʼ ἐπιβαλεῖς, ἐπιχεσεῖ πατούμενος.
490

Πρόβουλος

ἰδού γʼἐπιχεσεῖ. ποῦ ʼστιν ἕτερος τοξότης;
ταύτην προτέραν ξύνδησον, ὁτιὴ καὶ λαλεῖ.

Γυνὴ Β

εἴ τἄρα νὴ τὴν Φωσφόρον τὴν χεῖρʼ ἄκραν
ταύτῃ προσοίσεις, κύαθον αἰτήσεις τάχα.

Πρόβουλος

τουτὶ τί ἦν; ποῦ τοξότης; ταύτης ἔχου.
495
παύσω τινʼ ὑμῶν τῆσδʼ ἐγὼ τῆς ἐξόδου.

Γυνὴ Γ

εἴ τἄρα νὴ τὴν Ταυροπόλον ταύτῃ πρόσει,
ἐκκοκκιῶ σου τὰς στενοκωκύτους τρίχας.

Πρόβουλος

οἴμοι κακοδαίμων· ἐπιλέλοιφʼ ὁ τοξότης.
ἀτὰρ οὐ γυναικῶν οὐδέποτʼ ἔσθʼ ἡττητέα
500
ἡμῖν· ὁμόσε χωρῶμεν αὐταῖς ὦ Σκύθαι
ξυνταξάμενοι.

Λυσιστράτη

νὴ τὼ θεὼ γνώσεσθʼ ἄρα
ὅτι καὶ παρʼ ἡμῖν εἰσι τέτταρες λόχοι
μαχίμων γυναικῶν ἔνδον ἐξωπλισμένων.
505

Πρόβουλος

ἀποστρέφετε τὰς χεῖρας αὐτῶν ὦ Σκύθαι.

Λυσιστράτη

ὦ ξύμμαχοι γυναῖκες ἐκθεῖτʼ ἔνδοθεν,
ὦ σπερμαγοραιολεκιθολαχανοπώλιδες,
ὦ σκοροδοπανδοκευτριαρτοπώλιδες,
οὐχ ἕλξετʼ, οὐ παιήσετʼ, οὐκ ἀράξετε;
510
οὐ λοιδορήσετʼ, οὐκ ἀναισχυντήσετε;
παύσασθʼ, ἐπαναχωρεῖτε, μὴ σκυλεύετε.

Πρόβουλος

οἴμʼ ὡς κακῶς πέπραγέ μου τὸ τοξικόν.

Λυσιστράτη

ἀλλὰ τί γὰρ ᾤου; πότερον ἐπὶ δούλας τινὰς
ἥκειν ἐνόμισας, ἢ γυναιξὶν οὐκ οἴει
515
χολὴν ἐνεῖναι;

Πρόβουλος

νὴ τὸν Ἀπόλλω καὶ μάλα
πολλήν γʼ, ἐάνπερ πλησίον κάπηλος ᾖ.

Χορὸς γερόντων

ὦ πόλλʼ ἀναλώσας ἔπη πρόβουλε τῆσδε τῆς γῆς,
τί τοῖσδε σαυτὸν ἐς λόγους τοῖς θηρίοις συνάπτεις;
520
οὐκ οἶσθα λουτρὸν οἷον αἵδʼ ἡμᾶς ἔλουσαν ἄρτι
ἐν τοῖσιν ἱματιδίοις, καὶ ταῦτʼ ἄνευ κονίας;

Χορὸς Γυναικῶν

ἀλλʼ ὦ μέλʼ οὐ χρὴ προσφέρειν τοῖς πλησίοισιν εἰκῇ
τὴν χεῖρʼ· ἐὰν δὲ τοῦτο δρᾷς, κυλοιδιᾶν ἀνάγκη.
ἐπεὶ ʼθέλω ʼγὼ σωφρόνως ὥσπερ κόρη καθῆσθαι,
525
λυποῦσα μηδένʼ ἐνθαδί, κινοῦσα μηδὲ κάρφος,
ἢν μή τις ὥσπερ σφηκιὰν βλίττῃ με κἀρεθίζῃ.

Χορὸς γερόντων

ὦ Ζεῦ τί ποτε χρησόμεθα τοῖσδε τοῖς κνωδάλοις;
ουʼ γὰρ ἔτʼ ἀνεκτὰ τάδε γʼ, ἀλλὰ βασανιστέον
τόδε σοι τὸ πάθος μετʼ ἐμοῦ
530
ὅ τι βουλόμεναί ποτε τὴν
Κραναὰν κατέλαβον, ἐφʼ ὅ τι τε
μεγαλόπετρον ἄβατον ἀκρόπολιν
ἱερὸν τέμενος.
ἀλλʼ ἀνερώτα καὶ μὴ πείθου καὶ πρόσφερε πάντας ἐλέγχους,
535
ὡς αἰσχρὸν ἀκωδώνιστον ἐᾶν τὸ τοιοῦτον πρᾶγμα μεθέντας.

Πρόβουλος

καὶ μὴν αὐτῶν τοῦτʼ ἐπιθυμῶ νὴ τὸν Δία πρῶτα πυθέσθαι,
ὅ τι βουλόμεναι τὴν πόλιν ἡμῶν ἀπεκλῄσατε τοῖσι μοχλοῖσιν.

Λυσιστράτη

ἵνα τἀργύριον σῶν παρέχοιμεν καὶ μὴ πολεμοῖτε διʼ αὐτό.

Πρόβουλος

διὰ τἀργύριον πολεμοῦμεν γάρ;
540

Λυσιστράτη

καὶ τἄλλα γε πάντʼ ἐκυκήθη.
ἵνα γὰρ Πείσανδρος ἔχοι κλέπτειν χοἰ ταῖς ἀρχαῖς ἐπέχοντες,
ἀεί τινα κορκορυγὴν ἐκύκων. οἱ δʼ οὖν τοῦδʼ οὕνεκα δρώντων
ὅ τι βούλονται· τὸ γὰρ ἀργύριον τοῦτʼ οὐκέτι μὴ καθέλωσιν.

Πρόβουλος

ἀλλὰ τί δράσεις;
545

Λυσιστράτη

τοῦτό μʼ ἐρωτᾷς; ἡμεῖς ταμιεύσομεν αὐτό.

Πρόβουλος

ὑμεῖς ταμιεύσετε τἀργύριον;

Λυσιστράτη

τί δὲ δεινὸν τοῦτο νομίζεις;
οὐ καὶ τἄνδον χρήματα πάντως ἡμεῖς ταμιεύομεν ὑμῖν;

Πρόβουλος

ἀλλʼ οὐ ταὐτόν.
550

Λυσιστράτη

πῶς οὐ ταὐτόν;

Πρόβουλος

πολεμητέον ἔστʼ ἀπὸ τούτου.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ οὐδὲν δεῖ πρῶτον πολεμεῖν.

Πρόβουλος

πῶς γὰρ σωθησόμεθʼ ἄλλως;

Λυσιστράτη

ἡμεῖς ὑμᾶς σώσομεν.
555

Πρόβουλος

ὑμεῖς;

Λυσιστράτη

ἡμεῖς μέντοι.

Πρόβουλος

σχέτλιόν γε.

Λυσιστράτη

ὡς σωθήσει, κἂν μὴ βούλῃ.

Πρόβουλος

δεινόν γε λέγεις.
560

Λυσιστράτη

ἀγανακτεῖς.
ἀλλὰ ποιητέα ταῦτʼ ἐστὶν ὅμως.

Πρόβουλος

νὴ τὴν Δήμητρʼ ἄδικόν γε.

Λυσιστράτη

σωστέον ὦ τᾶν.

Πρόβουλος

κεἰ μὴ δέομαι;
565

Λυσιστράτη

τοῦδʼ οὕνεκα καὶ πολὺ μᾶλλον.

Πρόβουλος

ὑμῖν δὲ πόθεν περὶ τοῦ πολέμου τῆς τʼ εἰρήνης ἐμέλησεν;

Λυσιστράτη

ἡμεῖς φράσομεν.

Πρόβουλος

λέγε δὴ ταχέως, ἵνα μὴ κλάῃς,

Λυσιστράτη

ἀκροῶ δή,
570
καὶ τὰς χεῖρας πειρῶ κατέχειν.

Πρόβουλος

ἀλλʼ οὐ δύναμαι· χαλεπὸν γὰρ
ὑπὸ τῆς ὀργῆς αὐτὰς ἴσχειν.

Γυνὴ Α.

κλαύσει τοίνυν πολὺ μᾶλλον.

Πρόβουλος

τοῦτο μὲν ὦ γραῦ σαυτῇ κρώξαις· σὺ δέ μοι λέγε.
575

Λυσιστράτη

ταῦτα ποιήσω.
ἡμεῖς τὸν μὲν πρότερον πόλεμον καὶ τὸν χρόνον ἠνεσχόμεθα
ὑπὸ σωφροσύνης τῆς ἡμετέρας τῶν ἀνδρῶν ἅττʼ ἐποιεῖτε.
οὐ γὰρ γρύζειν εἰᾶθʼ ἡμᾶς. καίτοὐκ ἠρέσκετέ γʼ ἡμᾶς.
ἀλλʼ ᾐσθανόμεσθα καλῶς ὑμῶν, καὶ πολλάκις ἔνδον ἂν οὖσαι
580
ἠκούσαμεν ἄν τι κακῶς ὑμᾶς βουλευσαμένους μέγα πρᾶγμα·
εἶτʼ ἀλγοῦσαι τἄνδοθεν ὑμᾶς ἐπανηρόμεθʼ ἂν γελάσασαι,
‘τί βεβούλευται περὶ τῶν σπονδῶν ἐν τῇ στήλῃ παραγράψαι
ἐν τῷ δήμῳ τήμερονὑμῖν;’ τίδὲ σοὶ ταῦτʼ; ἦ δʼ
ὃς ἂν ἁνήρ.
585
οὐ σιγήσει; κἀγὼ ἐσίγων.

Γυνὴ Β.

ἀλλʼ οὐκ ἂν ἐγώ ποτʼ ἐσίγων.

Πρόβουλος

κἂν ᾤμωζές γʼ, εἰ μὴ ʼσίγας.

Λυσιστράτη

τοιγὰρ ἔγωγʼ ἔνδον ἐσίγων.
ἔτερόν τι πονηρότερον βούλευμʼ ἐπεπύσμεθʼ ἂν ὑμῶν·
590
εἶτʼ ἠρόμεθʼ ἄν· πῶς ταῦτʼ ὦνερ διαπράττεσθʼ ὧδʼ
ἀνοήτως;
ὁ δέ μʼ εὐθὺς ὑποβλέψας ἂν ἔφασκʼ, εἰ μὴ τὸν στήμονα νήσω,
ὀτοτύξεσθαι μακρὰ τὴν κεφαλήν· πόλεμος δʼ
ἄνδρεσσι μελήσει.
595

Πρόβουλος

ὀρθῶς γε λέγων νὴ Δίʼ ἐκεῖνος.

Λυσιστράτη

πῶς ὀρθῶς ὦ κακόδαιμον,
εἰ μηδὲ κακῶς βουλευομένοις ἐξῆν ὑμῖν ὑποθέσθαι;
ὅτε δὴ δʼ ὑμῶν ἐν ταῖσιν ὁδοῖς φανερῶς ἠκούομεν ἤδη,
οὐκ ἔστιν ἀνὴρ ἐν τῇ χώρᾳ;
600
μὰ Δίʼ οὐ δῆτʼ,
εἶφʼ ἕτερός τις·
μετὰ ταῦθʼ ἡμῖν εὐθὺς ἔδοξεν σῶσαι τὴν Ἑλλάδα κοινῇ
ταῖσι γυναιξὶν συλλεχθείσαις. ποῖ γὰρ καὶ χρῆν ἀναμεῖναι;
ἢν οὖν ἡμῶν χρηστὰ λεγουσῶν ἐθελήσητʼ ἀντακροᾶσθαι
605
κἀντισιωπᾶθʼ ὥσπερ χἠμεῖς, ἐπανορθώσαιμεν ἂν ὑμᾶς.

Πρόβουλος

ὑμεῖς ἡμᾶς; δεινόν γε λέγεις κοὐ τλητὸν ἔμοιγε.

Λυσιστράτη

σιώπα.

Πρόβουλος

σοί γʼ ὦ κατάρατε σιωπῶ ʼγώ, καὶ ταῦτα κάλυμμα φορούσῃ
περὶ τὴν κεφαλήν; μή νυν ζῴην.
610

Λυσιστράτη

ἀλλʼ εἰ τοῦτʼ ἐμπόδιόν σοι,
παρʼ ἐμοῦ τουτὶ τὸ κάλυμμα λαβὼν
ἔχε καὶ περίθου περὶ τὴν κεφαλήν,
κᾆτα σιώπα

Γυνὴ Γ.

καὶ τοῦτον τὸν καλαθίσκον.
615

Λυσιστράτη

κᾆτα ξαίνειν ξυζωσάμενος
κυάμους τρώγων·
πόλεμος δὲ γυναιξὶ μελήσει.

Χορὸς Γυναικῶν

αἰρώμεθʼ ὦ γυναῖκες ἀπὸ τῶν καλπίδων, ὅπως ἂν
ἐν τῷ μέρει χἠμεῖς τι ταῖς φίλαισι συλλάβωμεν.
620
ἔγωγε γὰρ ἂν οὔποτε κάμοιμʼ ἂν ὀρχουμένη,
οὐδὲ τὰ γόνατα κόπος ἕλοι μου καματηρόσ·
ἐθέλω δʼ ἐπὶ πᾶν ἰέναι
μετὰ τῶνδʼ ἀρετῆς ἕνεχʼ, αἷς
ἔνι φύσις, ἔνι χάρις, ἔνι θράσος,
625
ἔνι δὲ σοφόν, ἔνι δὲ φιλόπολις
ἀρετὴ φρόνιμος.
ἀλλʼ ὦ τηθῶν ἀνδρειοτάτων καὶ μητριδίων ἀκαληφῶν,
χωρεῖτʼ ὀργῇ καὶ μὴ τέγγεσθʼ· ἔτι γὰρ νῦν οὔρια θεῖτε.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ ἤνπερ ὅ τε γλυκύθυμος Ἔρως χἠ Κυπρογένειʼ Ἀφροδίτη
630
ἵμερον ἡμῶν κατὰ τῶν κόλπων καὶ τῶν μηρῶν καταπνεύσῃ,
κᾆτʼ ἐντήξῃ τέτανον τερπνὸν τοῖς ἀνδράσι καὶ ῥοπαλισμούς,
οἶμαί ποτε Λυσιμάχας ἡμᾶς ἐν τοῖς Ἕλλησι καλεῖσθαι.

Πρόβουλος

τί ποιησάσας;

Λυσιστράτη

ἢν παύσωμεν πρώτιστον μὲν ξὺν ὅπλοισιν
635
ἀγοράζοντας καὶ μαινομένους.

Γυνὴ Α.

νὴ τὴν Παφίαν Ἀφροδίτην.

Λυσιστράτη

νῦν μὲν γὰρ δὴ κἀν ταῖσι χύτραις κἀν τοῖς λαχάνοισιν ὁμοίως
περιέρχονται κατὰ τὴν ἀγορὰν ξὺν ὅπλοις ὥσπερ Κορύβαντες.

Πρόβουλος

νὴ Δία· χρὴ γὰρ τοὺς ἀνδρείους.
640

Λυσιστράτη

καὶ μὴν τό γε πρᾶγμα γέλοιον,
ὅταν ἀσπίδʼ ἔχων καὶ Γοργόνα τις κᾆτʼ ὠνῆται κορακίνους.

Γυνὴ Β.

νὴ Δίʼ ἐγὼ γοῦν ἄνδρα κομήτην φυλαρχοῦντʼ εἶδον ἐφʼ ἵππου
ἐς τὸν χαλκοῦν ἐμβαλλόμενον πῖλον λέκιθον παρὰ γραός·
ἕτερος δʼ αὖ Θρᾷξ πέλτην σείων κἀκόντιον ὥσπερ ὁ Τηρεύς,
645
ἐδεδίσκετο τὴν ἰσχαδόπωλιν καὶ τὰς δρυπεπεῖς κατέπινεν.

Πρόβουλος

πῶς οὖν ὑμεῖς δυναταὶ παῦσαι τεταραγμένα πράγματα πολλὰ
ἐν ταῖς χώραις καὶ διαλῦσαι;

Λυσιστράτη

φαύλως πάνυ.

Πρόβουλος

πῶς; ἀπόδειξον.
650

Λυσιστράτη

ὥσπερ κλωστῆρʼ, ὅταν ἡμῖν ᾖ τεταραγμένος, ὧδε λαβοῦσαι,
ὑπενεγκοῦσαι τοῖσιν ἀτράκτοις τὸ μὲν ἐνταυθοῖ τὸ δʼ ἐκεῖσε,
οὕτως καὶ τὸν πόλεμον τοῦτον διαλύσομεν, ἤν τις ἐάσῃ,
διενεγκοῦσαι διὰ πρεσβειῶν τὸ μὲν ἐνταυθοῖ τὸ δʼ ἐκεῖσε.

Πρόβουλος

ἐξ ἐρίων δὴ καὶ κλωστήρων καὶ ἀτράκτων πράγματα δεινὰ
655
παύσειν οἴεσθʼ ὦ ἀνόητοι;

Λυσιστράτη

κἂν ὑμῖν γʼ εἴ τις ἐνῆν νοῦς,
ἐκ τῶν ἐρίων τῶν ἡμετέρων ἐπολιτεύεσθʼ ἂν ἅπαντα.

Πρόβουλος

πῶς δή; φέρʼ ἴδω.

Λυσιστράτη

πρῶτον μὲν ἐχρῆν, ὥσπερ πόκου ἐν βαλανείῳ
660
ἐκπλύναντας τὴν οἰσπώτην, ἐκ τῆς πόλεως ἐπὶ κλίνης
ἐκραβδίζειν τοὺς μοχθηροὺς καὶ τοὺς τριβόλους ἀπολέξαι,
καὶ τούς γε συνισταμένους τούτους καὶ τοὺς πιλοῦντας ἑαυτοὺς
ἐπὶ ταῖς ἀρχαῖσι διαξῆναι καὶ τὰς κεφαλὰς ἀποτῖλαι·
εἶτα ξαίνειν ἐς καλαθίσκον κοινὴν εὔνοιαν, ἅπαντας
665
καταμιγνύντας τούς τε μετοίκους κεἴ τις ξένος ἢ φίλος ὑμῖν,
κεἴ τις ὀφείλει τῷ δημοσίῳ, καὶ τούτους ἐγκαταμεῖξαι·
καὶ νὴ Δία τάς γε πόλεις, ὁπόσαι τῆς γῆς τῆσδʼ εἰσὶν ἄποικοι,
διαγιγνώσκειν ὅτι ταῦθʼ ἡμῖν ὥσπερ τὰ κατάγματα κεῖται
χωρὶς ἕκαστον· κᾆτʼ ἀπὸ τούτων πάντων τὸ κάταγμα λαβόντας
670
δεῦρο ξυνάγειν καὶ συναθροίξειν εἰς ἕν, κἄπειτα ποιῆσαι
τολύπην μεγάλην κᾆτʼ ἐκ ταύτης τῷ δήμῳ χλαῖναν ὑφῆναι.

Πρόβουλος

οὔκουν δεινὸν ταυτὶ ταύτας ῥαβδίξειν καὶ τολυπεύειν,
αἶς οὐδὲ μετῆν πάνυ τοῦ πολέμου;

Λυσιστράτη

καὶ μὴν ὦ παγκατάρατε
675
πλεῖν ἤ γε διπλοῦν αὐτὸν φέρομεν, πρώτιστον μέν γε τεκοῦσαι
κἀκπέμψασαι παῖδας ὁπλίτας.

Πρόβουλος

σίγα, μὴ μνησικακήσῃς.

Λυσιστράτη

εἶθʼ ἡνίκα χρῆν εὐφρανθῆναι καὶ τῆς ἥβης ἀπολαῦσαι,
μονοκοιτοῦμεν διὰ τὰς στρατιάς. καὶ θἠμέτερον μὲν ἐᾶτε,
680
περὶ τῶν δὲ κορῶν ἐν τοῖς θαλάμοις γηρασκουσῶν ἀνιῶμαι.

Πρόβουλος

οὔκουν χἄνδρες γηράσκουσιν;

Λυσιστράτη

μὰ Δίʼ ἀλλʼ οὐκ
εἶπας ὅμοιον.
ὁ μὲν ἥκων γάρ, κἂν ᾖ πολιός, ταχὺ παῖδα κόρην γεγάμηκεν·
685
τῆς δὲ γυναικὸς σμικρὸς ὁ καιρός, κἂν τούτου μὴ ʼπιλάβηται,
οὐδεὶς ἐθέλει γῆμαι ταύτην, ὀττευομένη δὲ κάθηται.

Πρόβουλος

ἀλλʼ ὅστις ἔτι στῦσαι δυνατὸς —

Λυσιστράτη

σὺ δὲ δὴ τί μαθὼν οὐκ ἀποθνῄσκεις;
χωρίον ἐστί· σορὸν ὠνήσει·
690
μελιτοῦτταν ἐγὼ καὶ δὴ μάξω.
λαβὲ ταυτὶ καὶ στεφάνωσαι.

Γυνὴ Ξ.

καὶ ταυτασὶ δέξαι παρʼ ἐμοῦ.

Γυνὴ Α.

καὶ τουτονγὶ λαβὲ τὸν στέφανον.

Λυσιστράτη

τοῦ δεῖ; τί ποθεῖς; χώρει ʼς τὴν ναῦν·
695
ὁ Χάρων σε καλεῖ,
σὺ δὲ κωλύεις ἀνάγεσθαι.

Πρόβουλος

εἶτʼ οὐχὶ ταῦτα δεινὰ πάσχειν ἔστʼ ἐμέ;
νὴ τὸν Δίʼ ἀλλὰ τοῖς προβούλοις ἄντικρυς
ἐμαυτὸν ἐπιδείξω βαδίζων ὡς ἔχω.
700

Λυσιστράτη

μῶν ἐγκαλεῖς ὅτι οὐχὶ προὐθέμεσθά σε;
ἀλλʼ ἐς τρίτην γοῦν ἡμέραν σοὶ πρῲ πάνυ
ἥξει παρʼ ἡμῶν τὰ τρίτʼ ἐπεσκευασμένα.

Χορὸς γερόντων

οὐκέτʼ ἔργον ἐγκαθεύδειν ὅστις ἔστʼ ἐλεύθερος,
ἀλλʼ ἐπαποδυώμεθʼ ἄνδρες τουτῳὶ τῷ πράγματι.
705
ἤδη γὰρ ὄζειν ταδὶ πλειόνων καὶ μειζόνων
πραγμάτων μοι δοκεῖ,
καὶ μάλιστʼ ὀσφραίνομαι τῆς Ἱππίου τυραννίδος·
καὶ πάνυ δέδοικα μὴ τῶν Λακώνων τινὲς
δεῦρο συνεληλυθότες ἄνδρες ἐς Κλεισθένους
710
τὰς θεοῖς ἐχθρὰς γυναῖκας ἐξεπαίρωσιν δόλῳ
καταλαβεῖν τὰ χρήμαθʼ ἡμῶν τόν τε μισθόν,
ἔνθεν ἔζων ἐγώ.
δεινὰ γάρ τοι τάσδε γʼ ἤδη τοὺς πολίτας νουθετεῖν,
καὶ λαλεῖν γυναῖκας οὔσας ἀσπίδος χαλκῆς πέρι,
715
καὶ διαλλάττειν πρὸς ἡμᾶς ἀνδράσιν Λακωνικοῖς,
οἷσι πιστὸν οὐδὲν εἰ μή περ λύκῳ κεχηνότι.
ἀλλὰ ταῦθʼ ὕφηναν ἡμῖν ἄνδρες ἐπὶ τυραννίδι.
ἀλλʼ ἐμοῦ μὲν οὐ τυραννεύσουσʼ, ἐπεὶ φυλάξομαι
καὶ φορήσω τὸ ξίφος τὸ λοιπὸν ἐν μύρτου κλαδί,
720
ἀγοράσω τʼ ἐν τοῖς ὅπλοις ἑξῆς Ἀριστογείτονι,
ὧδέ θʼ ἑστήξω παρʼ αὐτόν· αὐτὸσ γάρ μοι γίγνεται
τῆς θεοῖς ἐχθρᾶς πατάξαι τῆσδε γραὸς τὴν γνάθον.

Χορὸς Γυναικῶν

οὐκ ἄρʼ εἰσιόντα σʼ οἴκαδʼ ἡ τεκοῦσα γνώσεται.
ἀλλὰ θώμεσθʼ ὦ φίλαι γρᾶες ταδί πρῶτον χαμαί.
725
ἡμεῖς γὰρ ὦ πάντες ἀστοὶ λόγων κατάρχομεν
τῇ πόλει χρησίμων·
εἰκότως, ἐπεὶ χλιδῶσαν ἀγλαῶς ἔθρεψέ με.
ἑπτὰ μὲν ἔτη γεγῶσʼ εὐθὺς ἠρρηφόρουν·
εἶτʼ ἀλετρὶς ἦ δεκέτις οὖσα τἀρχηγέτι·
730
κᾆτʼ ἔχουσα τὸν κροκωτὸν ἄρκτος ἦ Βραυρωνίοις·
κἀκανηφόρουν ποτʼ οὖσα παῖς καλὴ ʼχουσʼ
ἰσχάδων ὁρμαθόν·
ἆρα προὐφείλω τι χρηστὸν τῇ πόλει παραινέσαι;
εἰ δʼ ἐγὼ γυνὴ πέφυκα, τοῦτο μὴ φθονεῖτέ μοι,
735
ἢν ἀμείνω γʼ εἰσενέγκω τῶν παρόντων πραγμάτων.
τοὐράνου γάρ μοι μέτεστι· καὶ γὰρ ἄνδρας ἐσφέρω,
τοῖς δὲ δυστήνοις γέρουσιν οὐ μέτεσθʼ ὑμῖν, ἐπεὶ
τὸν ἔρανον τὸν λεγόμενον παππῷον ἐκ τῶν Μηδικῶν
εἶτʼ ἀναλώσαντες οὐκ ἀντεσφέρετε τὰς ἐσφοράς,
740
ἀλλʼ ὑφʼ ὑμῶν διαλυθῆναι προσέτι κινδυνεύομεν.
ἆρα γρυκτόν ἐστιν ὑμῖν; εἰ δὲ λυπήσεις τί με,
τῷδέ γʼ ἀψήκτῳ πατάξω τῷ κοθόρνῳ τὴν γνάθον.

Χορὸς γερόντων

ταῦτʼ οὖν οὐχ ὕβρις τὰ πράγματʼ ἐστὶ
πολλή; κἀπιδώσειν μοι δοκεῖ τὸ χρῆμα μᾶλλον.
745
ἀλλʼ ἀμυντέον τὸ πρᾶγμʼ ὅστις γʼ ἐνόρχης ἔστʼ ἀνήρ.
ἀλλὰ τὴν ἐξωμίδʼ ἐκδυώμεθʼ, ὡς τὸν ἄνδρα δεῖ
ἀνδρὸς ὄζειν εὐθύς, ἀλλʼ οὐν ἐντεθριῶσθαι πρέπει.
ἀλλʼ ἄγετε λευκόποδες, οἵπερ επὶ Λείψύδριον ἤλθομεν ὅτʼ ἦμεν
ἔτι,
750
νῦν δεῖ νῦν ἀνηβῆσαι πάλιν κἀναπτερῶσαι
πᾶν τὸ σῶμα κἀποσείσασθαι τὸ γῆρας τόδε.
εἰ γὰρ ἐνδώσει τις ἡμῶν ταῖσδε κἂν σμικρὰν λαβήν,
οὐδὲν ἐλλείψουσιν αὗται λιπαροῦς χειρουργίας,
ἀλλὰ καὶ ναῦς τεκτανοῦνται, κἀπιχειρήσουσʼ ἔτι
755
ναυμαχεῖν καὶ πλεῖν ἐφʼ ἡμἁς ὥσπε, Ἀρτεμισία.
ἢν δʼ ἐφʼ ἱππικὴν τράπωνται, διαγράφω τοὺς ἱππέας.
ἱππικώτατον γάρ ἐστι χρῆμα κἄποχον γυνή,
κοὐκ ἂν ἀπολίσθοι τρέχοντος· τὰς δʼ Ἀμαζόνας σκόπει,
ἃς Μίκων ἔγραψʼ ἐφʼ ἵππων μαχομένας τοῖς ἀνδράσιν.
760
ἀλλὰ τούτων χρῆν ἁπασῶν ἐς τετρημένον ξύλον
ἐγκαθαρμόσαι λαβόντας τουτονὶ τὸν αὐχένα.

Χορὸς Γυναικῶν

εἰ νὴ τὼ θεώ με ζωπυρήσεις,
λύσω τὴν ἐμαυτῆς ὗν ἐγὼ δή, καὶ ποιήσω
τήμερον τοὺς δημότας βωστρεῖν σʼ ἐγὼ πεκτούμενον.
765
ἀλλὰ χἠμεῖς ὦ γυναῖκες θᾶττον ἐκδυώμεθα,
ὡς ἂν ὄζωμεν γυναικῶν αὐτοδὰξ ὠργισμένων.
νῦν πρὸς ἔμʼ ἴτω τις, ἵνα μή ποτε φάγῃ σκόροδα, μηδὲ
κυάμους μέλανας.
ὡς εἰ καὶ μόνον κακῶς ἐρεῖς, ὑπερχολῶ γάρ,
770
αἰετὸν τίκτοντα κάνθαρός σε μαιεύσομαι.
οὐ γὰρ ὑμῶν φροντίσαιμʼ ἄν, ἢν ἐμοὶ ζῇ Λαμπιτὼ
ἥ τε Θηβαία φίλη παῖς εὐγενὴς Ἰσμηνία.
οὐ γὰρ ἔσται δύναμις, οὐδʼ ἢν ἑπτάκις σὺ ψηφίσῃ,
ὅστις ὦ δύστηνʼ ἀπήχθου πᾶσι καὶ τοῖς γείτοσιν.
775
ὥστε κἀχθὲς θἠκάτῃ ποιοῦσα παιγνίαν ἐγὼ
τοῖσι παισὶ τὴν ἑταίραν ἐκάλεσʼ ἐκ τῶν γειτόνων,
παῖδα χρηστὴν κἀγαπητὴν ἐκ Βοιωτῶν ἔγχελυν·
οἱ δὲ πέμψειν οὐκ ἔφασκον διὰ τὰ σὰ ψηφίσματα.
κοὐχὶ μὴ παύσησθε τῶν ψηφισμάτων τούτων, πρὶν ἂν
780
τοῦ σκέλους ὑμᾶς λαβών τις ἐκτραχηλίσῃ φέρων.
ἄνασσα πράγους τοῦδε καὶ βουλεύματος,
τί μοι σκυθρωπὸς ἐξελήλυθας δόμων;

Λυσιστράτη

κακῶν γυναικῶν ἔργα καὶ θήλεια φρὴν
ποιεῖ μʼ ἄθυμον περιπατεῖν τʼ ἄνω κάτω.
785

Χορὸς Γυναικῶν

τί φῄς; τί φῄς;

Λυσιστράτη

ἀληθῆ, ἀληθῆ.

Χορὸς Γυναικῶν

τί δʼ ἐστὶ δεινόν; φράζε ταῖς σαυτῆς φίλαις.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ αἰσχρὸν εἰπεῖν καὶ σιωπῆσαι βαρύ.

Χορὸς Γυναικῶν

μή νύν με κρύψῃς ὅ τι πεπόνθαμεν κακόν.
790

Λυσιστράτη

βινητιῶμεν, ᾗ βράχιστον τοῦ λόγου.

Χορὸς Γυναικῶν

ἰὼ Ζεῦ.

Λυσιστράτη

τί Ζῆνʼ ἀυτεῖς; ταῦτα δʼ οὖν οὕτως ἔχει.
ἐγὼ μὲν οὖν αὐτὰς ἀποσχεῖν οὐκέτι
οἵα τʼ ἀπὸ τῶν ἀνδρῶν· διαδιδράσκουσι γάρ.
795
τὴν μέν γε πρώτην διαλέγουσαν τὴν ὀπὴν
κατέλαβον ᾗ τοῦ Πανός ἐστι ταὐλίον,
τὴν δʼ ἐκ τροχιλείας αὖ κατειλυσπωμένην,
τὴν δʼ αὐτομολοῦσαν, τὴν δʼ ἐπὶ στρούθου μίαν
ἤδη πέτεσθαι διανοουμένην κάτω
800
ἐς Ὀρσιλόχου χθὲς τῶν τριχῶν κατέσπασα.
πάσας τε προφάσεις ὥστʼ ἀπελθεῖν οἴκαδε
ἕλκουσιν. ἤδη γοῦν τις αὐτῶν ἔρχεται.
αὕτη σὺ ποῖ θεῖς;

Γυνὴ Α.

οἴκαδʼ ἐλθεῖν βούλομαι.
805
οἴκοι γάρ ἐστιν ἔριά μοι Μιλήσια
ὑπὸ τῶν σέων κατακοπτόμενα.

Λυσιστράτη

ποίων σέων;
οὐκ εἶ πάλιν;

Γυνὴ Α.

ἀλλʼ ἥξω ταχέως νὴ τὼ θεὼ
810
ὅσον διαπετάσασʼ ἐπὶ τῆς κλίνης μόνον.

Λυσιστράτη

μὴ διαπετάννυ, μηδʼ ἀπέλθῃς μηδαμῇ.

Γυνὴ Α.

ἀλλʼ ἐῶ ʼπολέσθαι τἄριʼ;

Λυσιστράτη

ἢν τούτου δέῃ.

Γυνὴ Β.

τάλαινʼ ἐγώ, τάλαινα τῆς Ἀμοργίδος,
815
ἣν ἄλοπον οἴκοι καταλέλοιφʼ.

Λυσιστράτη

αὕθἠτέρα
ἐπὶ τὴν Ἄμοργιν τὴν ἄλοπον ἐξέρχεται.
χώρει πάλιν δεῦρʼ.

Γυνὴ Β.

ἀλλὰ νὴ τὴν Φωσφόρον
820
ἔγωγʼ ἀποδείρασʼ αὐτίκα μάλʼ ἀνέρχομαι.

Λυσιστράτη

μή μἀποδείρῃς. ἢν γὰρ ἄρξῃς τοῦτο σύ,
ἑτέρα γυνὴ ταὐτὸν ποιεῖν βουλήσεται.

Γυνὴ Γ

ὦ πότνιʼ Εἰλείθυιʼ ἐπίσχες τοῦ τόκου,
ἕως ἂν εἰς ὅσιον μόλω ʼγὼ χωρίον.
825

Λυσιστράτη

τί ταῦτα ληρεῖς;

Γυνὴ Γ

αὐτίκα μάλα τέξομαι.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ οὐκ ἐκύεις σύ γʼ ἐχθές.

Γυνὴ Γ

ἀλλὰ τήμερον.
ἀλλʼ οἴκαδέ μʼ ὡς τὴν μαῖαν ὦ Λυσιστράτη
830
ἀπόπεμψον ὡς τάχιστα.

Λυσιστράτη

τίνα λόγον λέγεις;
τί τοῦτʼ ἔχεις τὸ σκληρόν;

Γυνὴ Γ

ἄρρεν παιδίον.

Λυσιστράτη

μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὐ σύ γʼ, ἀλλʼ ἢ χαλκίον
835
ἔχειν τι φαίνει κοῖλον· εἴσομαι δʼ ἐγώ.
ὦ καταγέλαστʼ ἔχουσα τὴν ἱερὰν κυνῆν
κυεῖν ἔφασκες;

Γυνὴ Γ

καὶ κυῶ γε νὴ Δία.

Λυσιστράτη

τί δῆτα ταύτην εἶχες;
840

Γυνὴ Γ

ἵνα μʼ εἰ καταλάβοι
ὁ τόκος ἔτʼ ἐν πόλει, τέκοιμʼ ἐς τὴν κυνῆν
ἐσβᾶσα ταύτην, ὥσπερ αἱ περιστεραί.

Λυσιστράτη

τί λέγεις; προφασίζει· περιφανῆ τὰ πράγματα.
οὐ τἀμφιδρόμια τῆς κυνῆς αὐτοῦ μενεῖς;
845

Γυνὴ Γ

ἀλλʼ οὐ δύναμαι ʼγωγʼ οὐδὲ κοιμᾶσθʼ ἐν πόλει,
ἐξ οὗ τὸν ὄφιν εἶδον τὸν οἰκουρόν ποτε.

Γυνὴ Δ

ἐγὼ δʼ ὑπὸ τῶν γλαυκῶν γε τάλαινʼ ἀπόλλυμαι
ταῖς ἀγρυπνίαισι κακκαβαζουσῶν ἀεί.

Λυσιστράτη

ὦ δαιμόνιαι παύσασθε τῶν τερατευμάτων.
850
ποθεῖτʼ ἴσως τοὺς ἄνδρας· ἡμᾶς δʼ οὐκ οἴει
ποθεῖν ἐκείνους; ἀργαλέας γʼ εὖ οἶδʼ ὅτι
ἄγουσι νύκτας. ἀλλʼ ἀνάσχεσθʼ ὦγαθαί,
καὶ προσταλαιπωρήσατʼ ἔτʼ ὀλίγον χρόνον,
ὡς χρησμὸς ἡμῖν ἐστιν ἐπικρατεῖν, ἐὰν
855
μὴ στασιάσωμεν· ἔστι δʼ ὁ χρησμὸς οὑτοσί.

Γυνὴ Α

λέγʼ αὐτὸν ἡμῖν ὅ τι λέγει.

Λυσιστράτη

σιγᾶτε δή.
ἀλλʼ ὁπόταν πτήξωσι χελιδόνες εἰς ἕνα χῶρον,
τοὺς ἔποπας φεύγουσαι, ἀπόσχωνταί τε φαλήτων,
860
παῦλα κακῶν ἔσται, τὰ δʼ ὑπέρτερα νέρτερα θήσει
Ζεὺς ὑψιβρεμέτης —

Γυνὴ Β

ἐπάνω κατακεισόμεθʼ ἡμεῖς;

Λυσιστράτη

ἢν δὲ διαστῶσιν καὶ ἀναπτῶνται πτερύγεσσιν
ἐξ ἱεροῦ ναοῖο χελιδόνες, οὐκέτι δόξει
865
ὄρνεον οὐδʼ ὁτιοῦν καταπυγωνέστερον εἶναι.

Γυνὴ Α

σαφής γʼ ὁ χρησμὸς νὴ Δίʼ.

Λυσιστράτη

ὦ πάντες θεοί,
μή νυν ἀπείπωμεν ταλαιπωρούμεναι,
ἀλλʼ εἰσίωμεν. καὶ γὰρ αἰσχρὸν τουτογὶ
870
ὦ φίλταται, τὸν χρησμὸν εἰ προδώσομεν.

Χορὸς γερόντων

μῦθον βούλομαι λέξαι τινʼ ὑμῖν, ὅν ποτʼ ἤκουσʼ
αὐτὸς ἔτι παῖς ὤν.
οὕτως ἦν νεανίσκος Μελανίων τις,
ὃς φεύγων γάμον ἀφίκετʼ ἐς ἐρημίαν,
875
κἀν τοῖς ὄρεσιν ᾤκει·
κᾆτʼ ἐλαγοθήρει
πλεξάμενος ἄρκυς,
καὶ κύνα τινʼ εἶχεν,
κοὐκέτι κατῆλθε πάλιν οἴκαδʼ ὑπὸ μίσους.
880
οὕτω τὰς γυναῖκας ἐβδελύχθη
ʼκʼεῖνος, ἡμεῖς τʼ οὐδὲν ἧττον
τοῦ Μελανίωνος οἱ σώφρονες.

γέρων

βούλομαί σε γραῦ κύσαι —

Γυνή

κρόμμυόν τἄρʼ οὐκ ἔδει.
885

γέρων

κἀνατείνας λακτίσαι.

Γυνή

τὴν λόχμην πολλὴν φορεῖς.

Χορὸς γερόντων

καὶ Μυρωνίδης γὰρ ἦν
τραχὺς ἐντεῦθεν μελάμπυγός
τε τοῖς ἐχθροῖς ἅπασιν,
890
ὥς δὲ καὶ Φορμίων.

Χορὸς Γυναικῶν

κἀγὼ βούλομαι μῦθόν τινʼ ὑμῖν ἀντιλέξαι
τῷ Μελανίωνι.
Τίμων ἦν ἀίδρυτός τις ἀβάτοισιν
ἐν σκώλοισι τὸ πρόσωπον περιειργμένος,
895
Ἐρινύων ἀπορρώξ.
οὗτος οὖν ὁ Τίμων
ᾤχεθʼ ὑπὸ μίσους
πολλὰ καταρασάμενος ἀνδράσι πονηροῖς.
οὕτω ʼκεῖνος ὑμῶν ἀντεμίσει
900
τοὺς πονηροὺς ἄνδρας ἀεί,
ταῖσι δὲ γυναιξὶν ἦν φίλτατος.

Γυνή

τὴν γνάθον βούλει θένω;

γέρων

μηδαμῶς· ἔδεισά γε.

Γυνή

ἀλλὰ κρούσω τῷ σκέλει;
905

γέρων

τὸν σάκανδρον ἐκφανεῖς.

Χορὸς Γυναικῶν

ἀλλʼ ὅμως ἂν οὐκ ἴδοις
καίπερ οὔσης γραὸς ὄντʼ αὐτὸν
κομήτην, ἀλλʼ ἀπεψιλωμένον
τῷ λύχνῳ.
910

Λυσιστράτη

ἰοὺ ἰοὺ γυναῖκες ἴτε δεῦρʼ ὡς ἐμὲ
ταχέως.

Γυνή

τί δʼ ἔστιν; εἰπέ μοι τίς ἡ βοή;

Λυσιστράτη

ἄνδρʼ ἄνδρʼ ὁρῶ προσιόντα παραπεπληγμένον,
τοῖς τῆς Ἀφροδίτης ὀργίοις εἰλημμένον.
915
ὦ πότνια Κύπρου καὶ Κυθήρων καὶ Πάφου
μεδέουσʼ, ἴθʼ ὀρθὴν ἥνπερ ἔρχι τὴν ὁδόν.

Γυνή

ποῦ δʼ ἐστὶν ὅστις ἐστί;

Λυσιστράτη

παρὰ τὸ τῆς Χλόης.

Γυνὴ

ὢ νὴ Δίʼ ἔστι δῆτα. τίς κἀστίν ποτε;
920

Λυσιστράτη

ὁρᾶτε· γιγνώσκει τις ὑμῶν;

Μυρρίνη

νὴ Δία
ἔγωγε· κἀστὶν οὑμὸς ἀνὴρ Κινησίας.

Λυσιστράτη

σὸν ἔργον ἤδη τοῦτον ὀπτᾶν καὶ στρέφειν
κἀξηπεροπεύειν καὶ φιλεῖν καὶ μὴ φιλεῖν,
925
καὶ πάνθʼ ὑπέχειν πλὴν ὧν σύνοιδεν ἡ κύλιξ.

Μυρρίνη

ἀμέλει ποιήσω ταῦτʼ ἐγώ.

Λυσιστράτη

καὶ μὴν ἐγὼ
ξυνηπεροπεύσω σοι παραμένουσʼ ἐνθαδί,
καὶ ξυσταθεύσω τοῦτον. ἀλλʼ ἀπέλθετε.
930

Κινησίας

οἴμοι κακοδαίμων, οἷος ὁ σπασμός μʼ ἔχει
χὠ τέτανος ὥσπερ ἐπὶ τροχοῦ στρεβλούμενον.

Λυσιστράτη

τίς οὗτος οὑντὸς τῶν φυλάκων ἑστώς;

Κινησίας

ἐγώ.

Λυσιστράτη

ἀνήρ;
935

Κινησίας

ἀνὴρ δῆτʼ.

Λυσιστράτη

οὐκ ἄπει δῆτʼ ἐκποδών;

Κινησίας

σὺ δʼ εἶ τίς ἡκβάλλουσά μʼ;

Λυσιστράτη

ἡμεροσκόπος.

Κινησίας

πρὸς τῶν θεῶν νυν ἐκκάλεσόν μοι Μυρρίνην.
940

Λυσιστράτη

ἰδοὺ καλέσω ʼγὼ Μυρρίνην σοι; σὺ δὲ τίς εἶ;

Κινησίας

ἀνὴρ ἐκείνης, Παιονίδης Κινησίας.

Λυσιστράτη

ὦ χαῖρε φίλτατʼ· οὐ γὰρ ἀκλεὲς τοὔνομ
τὸ σὸν παρʼ ἡμῖν ἐστιν οὐδʼ ἀνώνυμον.
ἀεὶ γὰρ ἡ γυνή σʼ ἔχει διὰ στόμα.
945
κἂν ᾠὸν ἢ μῆλον λάβῃ, ‘Κινησίᾳ
τουτὶ γένοιτο,’ φησίν.

Κινησίας

ὢ πρὸς τῶν θεῶν.

Λυσιστράτη

νὴ τὴν Ἀφροδίτην· κἂν περὶ ἀνδρῶν γʼ ἐμπέσῃ
λόγος τις, εἴρηκʼ εὐθέως ἡ σὴ γυνὴ
950
ὅτι λῆρός ἐστι τἄλλα πρὸς Κινησίαν.

Κινησίας

ἴθι νυν κάλεσον αὐτήν.

Λυσιστράτη

τί οὖν; δώσεις τί μοι;

Κινησίας

ἔγωγέ σοι νὴ τὸν Δίʼ, ἢν βούλῃ γε σύ·
ἔχω δὲ τοῦθʼ· ὅπερ οὖν ἔχω, δίδωμί σοι.
955

Λυσιστράτη

φέρε νυν καλέσω καταβᾶσά σοι.

Κινησίας

ταχύ νυν πάνυ.
ὡς οὐδεμίαν ἔχω γε τῷ βίῳ χάριν,
ἐξ οὗπερ αὕτη ʼξῆλθεν ἐκ τῆς οἰκίας·
ἀλλʼ ἄχθομαι μὲν εἰσιών, ἔρημα δὲ
960
εἶναι δοκεῖ μοι πάντα, τοῖς δὲ σιτίοις
χάριν οὐδεμίαν οἶδʼ ἐσθίων· ἔστυκα γάρ.

Μυρρίνη

φιλῶ φιλῶ ʼγὼ τοῦτον· ἀλλʼ οὐ βούλεται
ὑπʼ ἐμοῦ φιλεῖσθαι. σὺ δʼ ἐμὲ τούτῳ μὴ κάλει.

Κινησίας

ὦ γλυκύτατον Μυρρινίδιον τί ταῦτα δρᾷς;
965
κατάβηθι δεῦρο.

Μυρρίνη

μὰ Δίʼ ἐγὼ μὲν αὐτόσʼ οὔ.

Κινησίας

ἐμοῦ καλοῦντος οὐ καταβήσει Μυρρίνη;

Μυρρίνη

οὐ γὰρ δεόμενος οὐδὲν ἐκκαλεῖς ἐμέ.

Κινησίας

ἐγὼ οὐ δεόμενος; ἐπιτετριμμένος μὲν οὖν.
970

Μυρρίνη

ἄπειμι.

Κινησίας

μὴ δῆτʼ, ἀλλὰ τῷ γοῦν παιδίῳ
ὑπάκουσον· οὗτος οὐ καλεῖς τὴν μαμμίαν;

Παῖς Κινησίου

μαμμία, μαμμία, μαμμία.

Κινησίας

αὕτη τί πάσχεις; οὐδʼ ἐλεεῖς τὸ παιδίον
975
ἄλουτον ὂν κἄθηλον ἕκτην ἡμέραν;

Μυρρίνη

ἔγωγʼ ἐλεῶ δῆτʼ· ἀλλʼ ἀμελὴς αὐτῷ πατὴρ
ἔστιν.

Κινησίας

κατάβηθʼ ὦ δαιμονία τῷ παιδίῳ.

Μυρρίνη

οἷον τὸ τεκεῖν· καταβατέον. τί γὰρ πάθω;
980

Κινησίας

ἐμοὶ γὰρ αὕτη καὶ νεωτέρα δοκεῖ
πολλῷ γεγενῆσθαι κἀγανώτερον βλέπειν·
χἂ δυσκολαίνει πρὸς ἐμὲ καὶ βρενθύεται,
ταῦτʼ αὐτὰ δή ʼσθʼ ἃ κἄμʼ ἐπιτρίβει τῷ πόθῳ.

Μυρρίνη

ὦ γλυκύτατον σὺ τεκνίδιον κακοῦ πατρός,
985
φέρε σε φιλήσω γλυκύτατον τῇ μαμμίᾳ.

Κινησίας

τί ὦ πονήρα ταῦτα ποιεῖς χἀτέραις
πείθει γυναιξί, κἀμέ τʼ ἄχθεσθαι ποιεῖς
αὐτή τε λυπεῖ;

Μυρρίνη

μὴ πρόσαγε τὴν χεῖρά μοι.
990

Κινησίας

τὰ δʼ ἔνδον ὄντα τἀμὰ καὶ σὰ χρήματα
χεῖρον διατίθης.

Μυρρίνη

ὀλίγον αὐτῶν μοι μέλει.

Κινησίας

ὀλίγον μέλει σοι τῆς κρόκης φορουμένης
ὑπὸ τῶν ἀλεκτρυόνων;
995

Μυρρίνη

ἔμοιγε νὴ Δία.

Κινησίας

τὰ δὲ τῆς Ἀφροδίτης ἱέρʼ ἀνοργίαστά σοι
χρόνον τοσοῦτόν ἐστιν. οὐ βαδιεῖ πάλιν;

Μυρρίνη

μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγʼ, ἢν μὴ διαλλαχθῆτέ γε
καὶ τοῦ πολέμου παύσησθε.
1000

Κινησίας

τοιγάρ, ἢν δοκῇ,
ποιήσομεν καὶ ταῦτα.

Μυρρίνη

τοιγάρ, ἢν δοκῇ,
κἄγωγʼ ἄπειμʼ ἐκεῖσε· νῦν δʼ ἀπομώμοκα.

Κινησίας

σὺ δʼ ἀλλὰ κατακλίνηθι μετʼ ἐμοῦ διὰ χρόνου.
1005

Μυρρίνη

οὐ δῆτα· καίτοι σʼ οὐκ ἐρῶ γʼ ὡς οὐ φιλῶ.

Κινησίας

φιλεῖς; τί οὖν οὐ κατεκλίνης ὦ Μύρριον;

Μυρρίνη

ὦ καταγέλαστʼ ἐναντίον τοῦ παιδίου;

Κινησίας

μὰ Δίʼ ἀλλὰ τοῦτό γʼ οἴκαδʼ ὦ Μανῆ φέρε.
ἰδοὺ τὸ μέν σοι παιδίον καὶ δὴ ʼκποδών,
1010
σὺ δʼ οὐ κατακλίνει.

Μυρρίνη

ποῦ γὰρ ἄν τις καὶ τάλαν
δράσειε τοῦθʼ;

Κινησίας

ὅπου; τὸ τοῦ Πανὸς καλόν.

Μυρρίνη

καὶ πῶς ἔθʼ ἁγνὴ δῆτʼ ἂν ἔλθοιμʼ ἐς πόλιν;
1015

Κινησίας

κάλλιστα δήπου λουσαμένη τῇ Κλεψύδρᾳ.

Μυρρίνη

ἔπειτʼ ὀμόσασα δῆτʼ ἐπιορκήσω τάλαν;

Κινησίας

εἰς ἐμὲ τράποιτο· μηδὲν ὅρκου φροντίσῃς.

Μυρρίνη

φέρε νυν ἐνέγκω κλινίδιον νῷν.

Κινησίας

μηδαμῶς.
1020
ἀρκεῖ χαμαὶ νῷν.

Μυρρίνη

μὰ τὸν Ἀπόλλω μή σʼ ἐγὼ
καίπερ τοιοῦτον ὄντα κατακλινῶ χαμαί.

Κινησίας

ἥ τοι γυνὴ φιλεῖ με, δήλη ʼστὶν καλῶς.

Μυρρίνη

ἰδοὺ κατάκεισʼ ἀνύσας τι, κἀγὼ ʼκδύομαι.
1025
καίτοι, τὸ δεῖνα, ψίαθός ἐστʼ ἐξοιστέα.

Κινησίας

ποία ψίαθος; μὴ μοί γε.

Μυρρίνη

νὴ τὴν Ἄρτεμιν,
αἰσχρὸν γὰρ ἐπὶ τόνου γε.

Κινησίας

δός μοί νυν κύσαι.
1030

Μυρρίνη

ἰδού.

Κινησίας

παπαιάξ· ἧκέ νυν ταχέως πάνυ.

Μυρρίνη

ἰδοὺ ψίαθος· κατάκεισο, καὶ δὴ ʼκδύομαι.
καίτοι, τὸ δεῖνα, προσκεφάλαιον οὐκ ἔχεις.

Κινησίας

ἀλλʼ οὐδὲ δέομʼ ἔγωγε.
1035

Μυρρίνη

νὴ Δίʼ ἀλλʼ ἐγώ.

Κινησίας

ἀλλʼ ἢ τὸ πέος τόδʼ Ἡρακλῆς ξενίζεται.

Μυρρίνη

ἀνίστασʼ, ἀναπήδησον. ἤδη πάντʼ ἔχω.

Κινησίας

ἅπαντα δῆτα. δεῦρό νυν ὦ χρύσιον.

Μυρρίνη

τὸ στρόφιον ἤδη λύομαι. μέμνησό νυν·
1040
μή μʼ ἐξαπατήσῃς τὰ περὶ τῶν διαλλαγῶν.

Κινησίας

νὴ Δίʼ ἀπολοίμην ἆρα.

Μυρρίνη

σισύραν οὐκ ἔχεις.

Κινησίας

μὰ Δίʼ οὐδὲ δέομαί γʼ, ἀλλὰ βινεῖν βούλομαι.

Μυρρίνη

ἀμέλει ποιήσεις τοῦτο· ταχὺ γὰρ ἔρχομαι.
1045

Κινησίας

ἅνθρωπος ἐπιτρίψει με διὰ τὰ στρώματα.

Μυρρίνη

ἔπαιρε σαυτόν.

Κινησίας

ἀλλʼ ἐπῆρται τοῦτό γε.

Μυρρίνη

βούλει μυρίσω σε;

Κινησίας

μὰ τὸν Ἀπόλλω μὴ μέ γε.
1050

Μυρρίνη

νὴ τὴν Ἀφροδίτην ἤν τε βούλῃ γʼ ἤν τε μή.

Κινησίας

εἴθʼ ἐκχυθείη τὸ μύρον ὦ Ζεῦ δέσποτα.

Μυρρίνη

πρότεινέ νυν τὴν χεῖρα κἀλείφου λαβών.

Κινησίας

οὐχ ἡδὺ τὸ μύρον μὰ τὸν Ἀπόλλω τουτογί,
εἰ μὴ διατριπτικόν γε κοὐκ ὄζον γάμων.
1055

Μυρρίνη

τάλαινʼ ἐγὼ τὸ Ῥόδιον ἤνεγκον μύρον.

Κινησίας

ἀγαθόν· ἔα αὔτʼ ὦ δαιμονία.

Μυρρίνη

ληρεῖς ἔχων.

Κινησίας

κάκιστʼ ἀπόλοιθʼ ὁ πρῶτος ἑψήσας μύρον.

Μυρρίνη

λαβὲ τόνδε τὸν ἀλάβαστον.
1060

Κινησίας

ἀλλʼ ἕτερον ἔχω.
ἀλλʼ ᾠζυρὰ κατάκεισο καὶ μή μοι φέρε
μηδέν.

Μυρρίνη

ποιήσω ταῦτα νὴ τὴν Ἄρτεμιν.
ὑπολύομαι γοῦν. ἀλλʼ ὅπως ὦ φίλτατε
1065
σπονδὰς ποιεῖσθαι ψηφιεῖ.

Κινησίας

βουλεύσομαι.
ἀπολώλεκέν με κἀπιτέτριφεν ἡ γυνὴ
τά τʼ ἄλλα πάντα κἀποδείρασʼ οἴχεται.
οἴμοι τί πάθω; τίνα βινήσω
1070
τῆς καλλίστης πασῶν ψευσθείς;
πῶς ταυτηνὶ παιδοτροφήσω;
ποῦ Κυναλώπηξ;
μίσθωσόν μοι τὴν τίτθην.

Χορὸς γερόντων

ἐν δεινῷ γʼ ὦ δύστηνε κακῷ
1075
τείρει ψυχὴν ἐξαπατηθείς.
κἄγωγʼ οἰκτίρω σʼ αἰαῖ.
ποῖος γὰρ ἂν ἢ νέφρος ἀντίσχοι,
ποία ψυχή, ποῖοι δʼ ὄρχεις,
ποία δʼ ὀσφῦς, ποῖος δʼ ὄρρος
1080
κατατεινόμενος
καὶ μὴ βινῶν τοὺς ὄρθρους;

Κινησίας

ὦ Ζεῦ δεινῶν ἀντισπασμῶν.

Χορὸς γερόντων

ταυτὶ μέντοι νυνί σʼ ἐποίησʼ
ἡ παμβδελυρὰ καὶ παμμυσαρά.
1085

Κινησίας

μὰ Δίʼ ἀλλὰ φίλη καὶ παγγλυκερά.

Χορὸς γερόντων

ποία γλυκερά; μιαρὰ μιαρά.

Κινησίας

μιαρὰ δῆτʼ ὦ Ζεῦ ὦ Ζεῦ·
εἴθʼ αὐτὴν ὥσπερ τοὺς θωμοὺς
μεγάλῳ τυφῷ καὶ πρηστῆρι
1090
ξυστρέψας καὶ ξυγγογγύλας
οἴχοιο φέρων, εἶτα μεθείης,
ἡ δὲ φέροιτʼ αὖ πάλιν ἐς τὴν γῆν,
κᾆτʼ ἐξαίφνης
περὶ τὴν ψωλὴν περιβαίη.
1095

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

πᾷ τᾶν Ἀσανᾶν ἐστιν ἁ γερωχία
ἢ τοὶ πρυτάνιες; λῶ τι μυσίξαι νέον.

Κινησίας

σὺ δʼ εἶ πότερον ἄνθρωπος ἢ κονίσαλος;

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

κᾶρυξ ἐγὼν ὦ κυρσάνιε ναὶ τὼ σιὼ
ἔμολον ἀπὸ Σπάρτας περὶ τᾶν διαλλαγᾶν.
1100

Κινησίας

κἄπειτα δόρυ δῆθʼ ὑπὸ μάλης ἥκεις ἔχων;

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

οὐ τὸν Δίʼ οὐκ ἐγών γα.

Κινησίας

ποῖ μεταστρέφει;
τί δὴ προβάλλει τὴν χλαμύδʼ; ἢ βουβωνιᾷς
ὑπὸ τῆς ὁδοῦ;
1105

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

παλαιόρ γα ναὶ τὸν Κάστορα
ὥνθρωπος.

Κινησίας

ἀλλʼ ἔστυκας ὦ μιαρώτατε.

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

οὐ τὸν Δίʼ οὐκ ἐγών γα· μηδʼ αὖ πλαδδίη.

Κινησίας

τί δʼ ἐστί σοι τοδί;
1110

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

σκυτάλα Λακωνικά.

Κινησίας

εἴπερ γε χαὔτη ʼστὶ σκυτάλη Λακωνική.
ἀλλʼ ὡς πρὸς εἰδότʼ ἐμὲ σὺ τἀληθῆ λέγε.
τί τὰ πράγμαθʼ ὑμῖν ἐστι τἀν Λακεδαίμονι;

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

ὀρσὰ Λακεδαίμων πᾶα καὶ τοὶ σύμμαχοι
1115
ἅπαντες ἐστύκαντι· Πελλάνας δὲ δεῖ.

Κινησίας

ἀπὸ τοῦ δὲ τουτὶ τὸ κακὸν ὑμῖν ἐνέπεσεν;
ἀπὸ Πανός;

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

οὔκ, ἀλλʼ ἆρχεν οἰῶ Λαμπιτώ,
ἔπειτα τἄλλαι ταὶ κατὰ Σπάρταν ἅμα
1120
γυναῖκες ᾇπερ ἀπὸ μιᾶς ὑσπλαγίδος
ἀπήλααν τὼς ἄνδρας ἀπὸ τῶν ὑσσάκων.

Κινησίας

πῶς οὖν ἔχετε;

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

μογίομες. ἂν γὰρ τὰν πόλιν
ᾇπερ λυχνοφορίοντες ἐπικεκύφαμες.
1125
ταὶ γὰρ γυναῖκες οὐδὲ τῶ μύρτω σιγεῖν
ἐῶντι, πρίν γʼ ἅπαντες ἐξ ἑνὸς λόγω
σπονδὰς ποιησώμεσθα ποττὰν Ἑλλάδα.

Κινησίας

τουτὶ τὸ πρᾶγμα πανταχόθεν ξυνομώμοται
ὑπὸ τῶν γυναικῶν· ἄρτι νυνὶ μανθάνω.
1130
ἀλλʼ ὡς τάχιστα φράζε περὶ διαλλαγῶν
αὐτοκράτορας πρέσβεις ἀποπέμπειν ἐνθαδί.
ἐγὼ δʼ ἑτέρους ἐνθένδε τῇ βουλῇ φράσω
πρέσβεις ἑλέσθαι τὸ πέος ἐπιδείξας τοδί.

Κῆρυξ Λακεδαιμονίων

ποτάομαι· κράτιστα γὰρ παντᾷ λέγεις.
1135

Χορὸς γερόντων

οὐδέν ἐστι θηρίον γυναικὸς ἀμαχώτερον,
οὐδὲ πῦρ, οὐδʼ ὧδʼ ἀναιδὴς οὐδεμία πόρδαλις.

Χορὸς Γυναικῶν

ταῦτα μέντοι σὺ ξυνιεὶς εἶτα πολεμεῖς ἐμοί,
ἐξὸν ὦ πόνηρε σοὶ βέβαιον ἔμʼ ἔχειν φίλην;

Χορὸς γερόντων

ὡς ἐγὼ μισῶν γυναῖκας οὐδέποτε παύσομαι.
1140

Χορὸς Γυναικῶν

ἀλλʼ ὅταν βούλῃ σύ· νῦν δʼ οὖν οὔ σε περιόψομαι
γυμνὸν ὄνθʼ οὕτως. ὁρῶ γὰρ ὡς καταγέλαστος εἶ.
ἀλλὰ τὴν ἐξωμίδʼ ἐνδύσω σε προσιοῦσʼ ἐγώ.

Χορὸς γερόντων

τοῦτο μὲν μὰ τὸν Δίʼ οὐ πονηρὸν ἐποιήσατε·
ἀλλʼ ὑπʼ ὀργῆς γὰρ πονηρᾶς καὶ τότʼ ἀπέδυν ἐγώ.
1145

Χορὸς Γυναικῶν

πρῶτα μὲν φαίνει γʼ ἀνήρ, εἶτʼ οὐ καταγέλαστος εἶ.
κεἴ με μὴ ʼλύπεις, ἐγώ σου κἂν τόδε τὸ θηρίον
τοὐπὶ τὠφθαλμῷ λαβοῦσʼ ἐξεῖλον ἂν ὃ νῦν ἔνι.

Χορὸς γερόντων

τοῦτʼ ἄρʼ ἦν με τοὐπιτρῖβον, δακτύλιος οὑτοσί·
ἐκσκάλευσον αὐτό, κᾆτα δεῖξον ἀφελοῦσά μοι·
1150
ὡς τὸν ὀφθαλμόν γέ μου νὴ τὸν Δία πάλαι δάκνει.

Χορὸς Γυναικῶν

ἀλλὰ δράσω ταῦτα· καίτοι δύσκολος ἔφυς ἀνήρ.
ἦ μέγʼ ὦ Ζεῦ χρῆμʼ ἰδεῖν τῆς ἐμπίδος ἔνεστί σοι.
οὐχ ὁρᾷς; οὐκ ἐμπίς ἐστιν ἥδε Τρικορυσία;

Χορὸς γερόντων

νὴ Δίʼ ὤνησάς γέ μʼ, ὡς πάλαι γέ μʼ ἐφρεωρύχει,
1155
ὥστʼ ἐπειδὴ ʼξῃρέθη, ῥεῖ μου τὸ δάκρυον πολύ.

Χορὸς Γυναικῶν

ἀλλʼ ἀποψήσω σʼ ἐγώ, καίτοι πάνυ πονηρὸς εἶ,
καὶ φιλήσω.

Χορὸς γερόντων

μὴ φιλήσῃς.

Χορὸς Γυναικῶν

ἤν τε
1160
βούλῃ γʼ ἤν τε μή.

Χορὸς γερόντων

ἀλλὰ μὴ ὥρασʼ ἵκοισθʼ· ὡς ἐστὲ θωπικαὶ φύσει,
κἄστʼ ἐκεῖνο τοὔπος ὀρθῶς κοὐ κακῶς εἰρημένον,
οὔτε σὺν πανωλέθροισιν οὔτʼ ἄνευ πανωλέθρων.
ἀλλὰ νυνὶ σπένδομαί σοι, καὶ τὸ λοιπὸν οὐκέτι
1165
οὔτε δράσω φλαῦρον οὐδὲν οὔθʼ ὑφʼ ὑμῶν πείσομαι.
ἀλλὰ κοινῇ συσταλέντες τοῦ μέλους ἀρξώμεθα.

Χορός

οὐ παρασκευαζόμεσθα
τῶν πολιτῶν οὐδένʼ ὦνδρες
φλαῦρον εἰπεῖν οὐδὲ ἕν.
1170
ἀλλὰ πολὺ τοὔμπαλιν πάντʼ ἀγαθὰ καὶ λέγειν
καὶ δρᾶν· ἱκανὰ γὰρ τὰ κακὰ καὶ τὰ παρακείμενα.
ἀλλʼ ἐπαγγελλέτω πᾶς ἀνὴρ καὶ γυνή,
εἴ τις ἀργυρίδιον δεῖται
λαβεῖν μνᾶς ἢ δύʼ ἢ τρεῖς,
1175
ὡς πόλλʼ ἔσω ʼστὶν
κἄχομεν βαλλάντια.
κἄν ποτʼ εἰρήνη φανῇ,
ὅστις ἂν νυνὶ δανείσηται
παρʼ ἡμῶν,
1180
ἃν λάβῃ μηκέτʼ ἀποδῷ.
ἑστιᾶν δὲ μέλλομεν ξένους
τινὰς Καρυστίους, ἄν —
δρας καλούς τε κἀγαθούς.
κἄστιν ἔτʼ ἔτνος τι· καὶ δελφάκιον ἦν τί μοι,
1185
καὶ τοῦτο τέθυχʼ, ὡς τὰ κρέʼ ἔδεσθʼ ἁπαλὰ καὶ καλά.
ἥκετʼ οὖν εἰς ἐμοῦ τήμερον· πρῲ δὲ χρὴ
τοῦτο δρᾶν λελουμένους αὔ —
τούς τε καὶ τὰ παιδίʼ, εἶτʼ εἴσω βαδίζειν,
μηδʼ ἐρέσθαι μηδένα,
1190
ἀλλὰ χωρεῖν ἄντικρυς
ὥσπερ οἴκαδʼ εἰς ἑαυτῶν
γεννικῶς, ὡς
ἡ θύρα κεκλῄσεται.
καὶ μὴν ἀπὸ τῆς Σπάρτης οἱδὶ πρέσβεις ἕλκοντες ὑπήνας
1195
χωροῦσʼ, ὥσπερ χοιροκομεῖον περὶ τοῖς μηροῖσιν ἔχοντες.
ἄνδρες Λάκωνες πρῶτα μέν μοι χαίρετε,
εἶτʼ εἴπαθʼ ἡμῖν πῶς ἔχοντες ἥκετε.

Λάκων

τί δεῖ ποθʼ ὑμὲ πολλὰ μυσίδδειν ἔπη;
ὁρῆν γὰρ ἔξεσθʼ ὡς ἔχοντες ἵκομες.
1200

Χορός

βαβαί· νενεύρωται μὲν ἥδε συμφορὰ
δεινῶς, τεθερμῶσθαί γε χεῖρον φαίνεται.

Λάκων

ἄφατα. τί κα λέγοι τις; ἀλλʼ ὅπᾳ σέλει
παντᾷ τις ἐλσὼν ἁμὶν εἰράναν σέτω.

Χορός

καὶ μὴν ὁρῶ καὶ τούσδε τοὺς αὐτόχθονας
1205
ὥσπερ παλαιστὰς ἄνδρας ἀπὸ τῶν γαστέρων
θαἰμάτιʼ ἀποστέλλοντας· ὥστε φαίνεται
ἀσκητικὸν τὸ χρῆμα τοῦ νοσήματος.

Ἀθηναῖος

τίς ἂν φράσεις ποῦʼ στιν ἡ Λυσιστράτη;
ὡς ἄνδρες ἡμεῖς οὑτοιὶ τοιουτοιί.
1210

Χορός

χαὔτη ξυνᾴδει χἠτέρα ταύτῃ νόσῳ.
ἦ που πρὸς ὄρθρον σπασμὸς ὑμᾶς λαμβάνει;

Ἀθηναῖος

μὰ Δίʼ ἀλλὰ ταυτὶ δρῶντες ἐπιτετρίμμεθα.
ὥστʼ εἴ τις ἡμᾶς μὴ διαλλάξει ταχύ,
οὐκ ἔσθʼ ὅπως οὐ Κλεισθένη βινήσομεν.
1215

Χορός

εἰ σωφρονεῖτε, θαἰμάτια λήψεσθʼ, ὅπως
τῶν Ἑρμοκοπιδῶν μή τις ὑμᾶς ὄψεται.

Ἀθηναῖος

νὴ τὸν Δίʼ εὖ μέντοι λέγεις.

Λάκων

ναὶ τὼ σιὼ
παντᾷ γα. φέρε τὸ ἔσθος ἀμβαλώμεθα.
1220

Ἀθηναῖος

ὢ χαίρετʼ ὦ Λάκωνες· αἰσχρά γʼ ἐπάθομεν.

Λάκων

ὦ Πολυχαρείδα δεινά κʼ αὖ ʼπεπόνθεμες,
αἰ εἶδον ἁμὲ τὤνδρες ἀμπεφλασμένως.

Ἀθηναῖος

ἄγε δὴ Λάκωνες αὔθʼ ἕκαστα χρὴ λέγειν.
ἐπὶ τί πάρεστε δεῦρο;
1225

Λάκων

περὶ διαλλαγᾶν
πρέσβεις.

Ἀθηναῖος

καλῶς δὴ λέγετε· χἠμεῖς τουτογί.
τί οὐ καλοῦμεν δῆτα τὴν Λυσιστράην,
ἥπερ διαλλάξειεν ἡμᾶς ἂν μόνη;
1230

Λάκων

ναὶ τὼ σιὼ κἂν λῆτε τὸν Λυσίστρατον.

Ἀθηναῖος

ἀλλʼ οὐδὲν ἡμᾶς, ὡς ἔοικε, δεῖ καλεῖν·
αὐτὴ γάρ, ὡς ἤκουσεν, ἥδʼ ἐξέρχεται.

Χορός

χαῖρʼ ὦ πασῶν ἀνδρειοτάτη· δεῖ δὴ νυνί σε γενέσθαι
δεινὴν δειλὴν ἀγαθὴν φαύλην σεμνὴν ἀγανὴν πολύπειρον·
1235
ὡς οἱ πρῶτοι τῶν Ἑλλήνων τῇ σῇ ληφθέντες ἴυγγι
συνεχώρησάν σοι καὶ κοινῇ τἀγκλήματα πάντʼ ἐπέτρεψαν.

Λυσιστράτη

ἀλλʼ οὐχὶ χαλεπὸν τοὔργον, εἰ λάβοι γέ τις
ὀργῶντας ἀλλήλων τε μὴ ʼκπειρωμένους.
τάχα δʼ εἴσομαι ʼγώ. ποῦ ʼστιν ἡ Διαλλαγή;
1240
πρόσαγε λαβοῦσα πρῶτα τοὺς Λακωνικούς,
καὶ μὴ χαλεπῇ τῇ χειρὶ μηδʼ αὐθαδικῇ,
μηδʼ ὥσπερ ἡμῶν ἅνδρες ἀμαθῶς τοῦτʼ ἔδρων,
ἀλλʼ ὡς γυναῖκας εἰκός, οἰκείως πάνυ,
ἢν μὴ διδῷ τὴν χεῖρα, τῆς σάθης ἄγε.
1245
ἴθι καὶ σὺ τούτους τοὺς Ἀθηναίους ἄγε,
οὗ δʼ ἂν διδῶσι πρόσαγε τούτους λαβομένη.
ἄνδρες Λάκωνες στῆτε παρʼ ἐμὲ πλησίον,
ἐνθένδε δʼ ὑμεῖς, καὶ λόγων ἀκούσατε.
ἐγὼ γυνὴ μέν εἰμι, νοῦς δʼ ἔνεστί μοι,
1250
αὐτὴ δʼ ἐμαυτῆς οὐ κακῶς γνώμης ἔχω,
τοὺς δʼ ἐκ πατρός τε καὶ γεραιτέρων λόγους
πολλοὺς ἀκούσασʼ οὐ μεμούσωμαι κακῶς.
λαβοῦσα δʼ ὑμᾶς λοιδορῆσαι βούλομαι
κοινῇ δικαίως, οἳ μιᾶς ἐκ χέρνιβος
1255
βωμοὺς περιρραίνοντες ὥσπερ ξυγγενεῖς
Ὀλυμπίασιν, ἐν Πύλαις, Πυθοῖ ʽπόσους
εἴποιμʼ ἂν ἄλλους, εἴ με μηκύνειν δέοι; ʼ
ἐχθρῶν παρόντων βαρβάρων στρατεύματι
Ἕλληνας ἄνδρας καὶ πόλεις ἀπόλλυτε.
1260
εἷς μὲν λόγος μοι δεῦρʼ ἀεὶ περαίνεται.

Ἀθηναῖος

ἐγὼ δʼ ἀπόλλυμαί γʼ ἀπεψωλημένος.

Λυσιστράτη

εἶτʼ ὦ Λάκωνες, πρὸς γὰρ ὑμᾶς τρέψομαι,
οὐκ ἴσθʼ ὅτʼ ἐλθὼν δεῦρο Περικλείδας ποτὲ
ὁ Λάκων Ἀθηναίων ἱκέτης καθέζετο
1265
ἐπὶ τοῖσι βωμοῖς ὠχρὸς ἐν φοινικίδι
στρατιὰν προσαιτῶν; ἡ δὲ Μεσσήνη τότε
ὑμῖν ἐπέκειτο χὠ θεὸς σείων ἅμα.
ἐλθὼν δὲ σὺν ὁπλίταισι τετρακισχιλίοις
Κίμων ὅλην ἔσωσε τὴν Λακεδαίμονα.
1270
ταυτὶ παθόντες τῶν Ἀθηναίων ὕπο
δῃοῦτε χώραν, ἧς ὑπʼ εὖ πεπόνθατε;

Ἀθηναῖος

ἀδικοῦσιν οὗτοι νὴ Δίʼ ὦ Λυσιστράτη.

Λάκων

ἀδικίομες· ἀλλʼ ὁ πρωκτὸς ἄφατον ὡς καλός.

Λυσιστράτη

ὑμᾶς δʼ ἀφήσειν τοὺς Ἀθηναίους μʼ οἴει;
1275
οὐκ ἴσθʼ ὅθʼ ὑμᾶς οἱ Λάκωνες αὖθις αὖ
κατωνάκας φοροῦντας ἐλθόντες δορὶ
πολλοὺς μὲν ἄνδρας Θετταλῶν ἀπώλεσαν,
πολλοὺς δʼ ἑταίρους Ἱππίου καὶ ξυμμάχους,
ξυνεκμαχοῦντες τῇ τόθʼ ἡμέρᾳ μόνοι,
1280
κἠλευθέρωσαν κἀντὶ τῆς κατωνάκης
τὸν δῆμον ὑμῶν χλαῖναν ἠμπέσχον πάλιν;

Λάκων

οὔπα γυναῖκʼ ὄπωπα χαϊωτεραν.

Ἀθηναῖος

ἐγὼ δὲ κύσθον γʼ οὐδέπω καλλίονα.

Λυσιστράτη

τί δῆθʼ υπηργμένων γε πολλῶν κἀγαθῶν
1285
μάχεσθε κοὐ παύεσθε τῆς μοχθηρίας;
τί δʼ οὐ διηλλάγητε; φέρε τί τοὐμποδών;

Λάκων

ἁμές γε λῶμες, αἴ τις ἁμὶν τὤγκυκλον
λῇ τοῦτʼ ἀποδόμεν.

Λυσιστράτη

ποῖον ὦ τᾶν;
1290

Λάκων

τὰν Πύλον,
ἇσπερ πάλαι δεόμεθα καὶ βλιμάττομες.

Ἀθηναῖος

μὰ τὸν Ποσειδῶ τοῦτο μέν γʼ οὐ δράσετε.

Λυσιστράτη

ἄφετʼ ὦγάθʼ αὐτοῖς.

Ἀθηναῖος

κᾆτα τίνα κινήσομεν;
1295

Λυσιστράτη

ἕτερόν γʼ ἀπαιτεῖτʼ ἀντὶ τούτου χωρίον.

Ἀθηναῖος

τὸ δεῖνα τοίνυν παράδοθʼ ἡμῖν τουτονὶ
πρώτιστα τὸν Ἐχινοῦντα καὶ τὸν Μηλιᾶ
κόλπον τὸν ὄπισθεν καὶ τὰ Μεγαρικὰ σκέλη.

Λάκων

οὐ τὼ σιὼ οὐχὶ πάντα γʼ ὦ λισσάνιε.
1300

Λυσιστράτη

ἐᾶτε, μηδὲν διαφέρου περὶ σκελοῖν.

Ἀθηναῖος

ἤδη γεωργεῖν γυμνὸς ἀποδὺς βούλομαι.

Λάκων

ἐγὼ δὲ κοπραγωγεῖν γα πρῶτα ναὶ τὼ σιώ.

Λυσιστράτη

ἐπὴν διαλλαγῆτε, ταῦτα δράσετε.
ἀλλʼ εἰ δοκεῖ δρᾶν ταῦτα, βουλεύσασθε καὶ
1305
τοῖς ξυμμάχοις ἐλθόντες ἀνακοινώσατε.

Ἀθηναῖος

ποίοισιν ὦ τᾶν ξυμμάχοις; ἐστύκαμεν.
οὐ ταὐτὰ δόξει τοῖσι συμμάχοισι νῷν
βινεῖν ἅπασιν;

Λάκων

τοῖσι γῶν ναὶ τὼ σιὼ
1310
ἁμοῖσι.

Ἀθηναῖος

καὶ γὰρ ναὶ μὰ Δία Καρυστίοις.

Λυσιστράτη

καλῶς λέγετε. νῦν οὖν ὅπως ἁγνεύσετε,
ὅπως ἂν αἱ γυναῖκες ὑμᾶς ἐν πόλει
ξενίσωμεν ὧν ἐν ταῖσι κίσταις εἴχομεν.
1315
ὅρκους δʼ ἐκεῖ καὶ πίστιν ἀλλήλοις δότε.
κἄπειτα τὴν αὑτοῦ γυναῖχʼ ὑμῶν λαβὼν
ἄπεισʼ ἕκαστος.

Ἀθηναῖος

ἀλλʼ ἴωμεν ὡς τάχος.

Λάκων

ἄγʼ ὅπᾳ τυ λῇς.
1320

Ἀθηναῖος

νὴ τὸν Δίʼ ὡς τάχιστʼ ἄγε.

Χορός

στρωμάτων δὲ ποικίλων καὶ
χλανιδίων καὶ ξυστίδων καὶ
χρυσίων, ὅσʼ ἐστί μοι,
οὐ φθόνος ἔνεστί μοι πᾶσι παρέχειν φέρειν
1325
τοῖς παισίν, ὁπόταν τε θυγάτηρ τινὶ κανηφορῇ.
πᾶσιν ὑμῖν λέγω λαμβάνειν τῶν ἐμῶν
χρημάτων νῦν ἔνδοθεν, καὶ
μηδὲν οὕτως εὖ σεσημάν —
θαι τὸ μὴ οὐχὶ
1330
τοὺς ῥύπους ἀνασπάσαι,
χἄττʼ ἂν ἔνδον ᾖ φορεῖν.
ὄψεται δʼ οὐδὲν σκοπῶν, εἰ
μή τις ὑμῶν
ὀξύτερον ἐμοῦ βλέπει.
1335
εἰ δέ τῳ μὴ σῖτος ὑμῶν
ἔστι, βόσκει δʼ οἰκέτας καὶ
σμικρὰ πολλὰ παιδία,
ἔστι παρʼ ἐμοῦ λαβεῖν πυρίδια λεπτὰ μέν,
ὁ δʼ ἄρτος ἀπὸ χοίνικος ἰδεῖν μάλα νεανίας.
1340
ὅστις οὖν βούλεται τῶν πενήτων ἴτω
εἰς ἐμοῦ σάκκους ἔχων καὶ
κωρύκους, ὡς λήψεται πυ —
ρούς· ὁ Μανῆς δʼ
οὑμὸς αὐτοῖς ἐμβαλεῖ.
1345
πρός γε μέντοι τὴν θύραν
προαγορεύω μὴ βαδίζειν
τὴν ἐμήν, ἀλλʼ
εὐλαβεῖσθαι τὴν κύνα.

Ἀθηναῖος Α.

ἄνοιγε τὴν θύραν· παραχωρεῖν οὐ θέλεις;
1350
ὑμεῖς τί κάθησθε; μῶν ἐγὼ τῇ λαμπάδι
ὑμᾶς κατακαύσω; φορτικὸν τὸ χωρίον.
οὐκ ἂν ποιήσαιμʼ. εἰ δὲ πάνυ δεῖ τοῦτο δρᾶν,
ὑμῖν χαρίσασθαι, προσταλαιπωρήσομεν.

Ἀθηναῖος Β

χἠμεῖς γε μετὰ σοῦ ξυνταλαιπωρήσομεν.
1355

Ἀθηναῖος Α.

οὐκ ἄπιτε; κωκύσεσθε τὰς τρίχας μακρά.
οὐκ ἄπιθʼ, ὅπως ἂν οἱ Λάκωνες ἔνδοθεν
καθʼ ἡσυχίαν ἀπίωσιν εὐωχημένοι;

Ἀθηναῖος Β.

οὔπω τοιοῦτον συμπόσιον ὄπωπʼ ἐγώ.
ἦ καὶ χαρίεντες ἦσαν οἱ Λακωνικοί·
1360
ἡμεῖς δʼ ἐν οἴνῳ συμπόται σοφώτατοι.

Ἀθηναῖος Α.

ὀρθῶς γʼ, ὁτιὴ νήφοντες οὐχ ὑγιαίνομεν·
ἢν τοὺς Ἀθηναίους ἐγὼ πείσω λέγων,
μεθύοντες ἀεὶ πανταχοῖ πρεσβεύσομεν.
νῦν μὲν γὰρ ὅταν ἔλθωμεν ἐς Λακεδαίμονα
1365
νήφοντες, εὐθὺς βλέπομεν ὅ τι ταράξομεν·
ὥσθʼ ὅ τι μὲν ἂν λέγωσιν οὐκ ἀκούομεν,
ἃ δʼ οὐ λέγουσι, ταῦθʼ ὑπονενοήκαμεν,
ἀγγέλλομεν δʼ οὐ ταὐτὰ τῶν αὐτῶν πέρι.
νυνὶ δʼ ἅπαντʼ ἤρεσκεν· ὥστʼ εἰ μέν γέ τις
1370
ᾄδοι Τελαμῶνος, Κλειταγόρας ᾄδειν δέον,
ἐπῃνέσαμεν ἂν καὶ προσεπιωρκήσαμεν.
ἀλλʼ οὑτοιὶ γὰρ αὖθις ἔρχονται πάλιν
ἐς ταὐτόν. οὐκ ἐρρήσετʼ ὦ μαστιγίαι;

Ἀθηναῖος Β.

νὴ τὸν Δίʼ ὡς ἤδη γε χωροῦσʼ ἔνδοθεν.
1375

Λάκων

ὦ Πολυχαρείδα λαβὲ τὰ φυσατήρια,
ἵνʼ ἐγὼ διποδιάξω τε κἀείσω καλὸν
ἐς τὼς Ἀσαναίως τε καὶ ἐς ἡμᾶς ἅμα.

Ἀθηναῖος

λαβὲ δῆτα τὰς φυσαλλίδας πρὸς τῶν θεῶν,
ὡς ἥδομαί γʼ ὑμᾶς ὁρῶν ὀρχουμένους.
1380

Χορὸς Λακεδαιμονίων

ὅρμαον
τὼς κυρσανίως ὦ Μναμοΰνα
τάν τʼ ἐμὰν Μῶαν, ἅτις
οἶδεν ἁμὲ τώς τʼ Ἀσαναίως,
ὅκα τοὶ μὲν ἐπʼ Ἀρταμιτίῳ
1385
πρὤκροον σιοείκελοι
ποττὰ κᾶλα τὼς Μήδως τʼ ἐνίκων,
ἁμὲ δʼ αὖ Λεωνίδας
ἆγεν ᾇπερ τὼς κάπρως
θάγοντας οἰῶ τὸν ὀδόντα·
1390
πολὺς δʼ ἀμφὶ τὰς γένυας ἀφρὸς ἤνσει,
πολὺς δʼ ἁμᾷ καττῶν σκελῶν ἀφρὸς ἵετο.
ἦν γὰρ τὤνδρες οὐκ ἐλάσσως
τᾶς ψάμμας τοὶ Πέρσαι.
ἀγροτέρα σηροκτόνε
1395
μόλε δεῦρο παρσένε σιὰ
ποττὰς σπονδάς,
ὡς συνέχῃς πολὺν ἁμὲ χρόνον.
νῦν δʼ αὖ φιλία τʼ αἰὲς εὔπορος εἴη
ταῖς συνθήκαις,
1400
καὶ τᾶν αἱμυλᾶν ἀλωπέκων παυσαίμεθα.
ὢ δεῦρʼ ἴθι δεῦρʼ ὦ
κυναγὲ παρσένε.

Ἀθηναῖος

ἄγε νυν ἐπειδὴ τἄλλα πεποίηται καλῶς,
ἀπάγεσθε ταύτας ὦ Λάκωνες, τάσδε τε
1405
ὑμεῖς· ἀνὴρ δὲ παρὰ γυναῖκα καὶ γυνὴ
στήτω παρʼ ἄνδρα, κᾆτʼ ἐπʼ ἀγαθαῖς συμφοραῖς
ὀρχησάμενοι θεοῖσιν εὐλαβώμεθα
τὸ λοιπὸν αὖθις μὴ ʼξαμαρτάνειν ἔτι.

Χορὸς Ἀθηναίων

πρόσαγε χορόν, ἔπαγε δὲ Χάριτας,
1410
ἐπὶ δὲ κάλεσον Ἄρτεμιν,
ἐπὶ δὲ δίδυμον ἀγέχορον
Ἰήιον
εὔφρονʼ, ἐπὶ δὲ Νύσιον,
ὃς μετὰ μαινάσι Βάκχιος ὄμμασι δαίεται,
1415
Δία τε πυρὶ φλεγόμενον, ἐπί τε
πότνιαν ἄλοχον ὀλβίαν·
εἶτα δὲ δαίμονας, οἷς ἐπιμάρτυσι
χρησόμεθʼ οὐκ ἐπιλήσμοσιν
Ἡσυχίας πέρι τῆς ἀγανόφρονος,
1420
ἣν ἐποίησε θεὰ Κύπρις.
ἀλαλαὶ ἰὴ παιήων·
αἴρεσθʼ ἄνω ἰαί,
ὡς ἐπὶ νίκῃ ἰαί.
εὐοῖ εὐοῖ, εὐαί εὐαί.
1425

Ἀθηναῖος

πρόφαινε δὴ σὺ Μοῦσαν ἐπὶ νέᾳ νέαν.

Χορὸς Λακεδαιμονίων

Ταΰγετον αὖτʼ ἐραννὸν ἐκλιπῶα
Μῶα μόλε Λάκαινα πρεπτὸν ἁμὶν
κλέωα τὸν Ἀμύκλαις σιὸν
καὶ χαλκίοικον Ἀσάναν,
1430
Τυνδαρίδας τʼ ἀγασώς,
τοὶ δὴ πὰρ Εὐρώταν ψιάδδοντι.
εἶα μάλʼ ἔμβη
ὢ εἶα κοῦφα πάλλων,
ὡς Σπάρταν ὑμνίωμες,
1435
τᾷ σιῶν χοροὶ μέλοντι
καὶ ποδῶν κτύπος,
ᾇ τε πῶλοι ταὶ κόραι
πὰρ τὸν Εὐρωταν
ἀμπάλλοντι πυκνὰ ποδοῖν
1440
ἀγκονίωαι,
ταὶ δὲ κόμαι σείονθʼ ᾇπερ Βακχᾶν
θυρσαδδωᾶν καὶ παιδδωᾶν.
ἁγεῖται δʼ ἁ Λήδας παῖς
ἁγνὰ χοραγὸς εὐπρεπής.
1445
ἀλλʼ ἄγε κόμαν παραμπύκιδδε χερί, ποδοῖν τε πάδη
ᾇ τις ἔλαφος· κρότον δʼ ἁμᾷ ποίει χορωφελήταν.
καὶ τὰν σιὰν δʼ αὖ τὰν κρατίσταν Χαλκίοικον ὕμνει τὰν
πάμμαχον.

Source Text: Aristophanes Aristophanes Comoediae, ed. F.W. Hall and W.M. Geldart, vol. 2 Clarendon Press, Oxford 1907. Public Domain.
Translation, Audio, Morphology, and Analyses AI-generated unless otherwise specified. Copyright LexAudio, LLC.