0:00
Libation Bearers
Aeschylus
Ὀρέστης
Ἑρμῆ χθόνιε, πατρῷʼ ἐποπτεύων κράτη,
9
σωτὴρ γενοῦ μοι ξύμμαχός τʼ αἰτουμένῳ·
10
ἥκω γὰρ ἐς γῆν τήνδε καὶ κατέρχομαι.
11
τύμβου δʼ ἐπʼ ὄχθῳ τῷδε κηρύσσω πατρὶ
12
κλύειν, ἀκοῦσαι
13
πλόκαμον Ἰνάχῳ θρεπτήριον.
14
τὸν δεύτερον δὲ τόνδε πενθητήριον
15
οὐ γὰρ παρὼν ᾤμωξα σόν, πάτερ, μόρον
16
οὐδʼ ἐξέτεινα χεῖρʼ ἐπʼ ἐκφορᾷ νεκροῦ.
17
τί χρῆμα λεύσσω; τίς ποθʼ ἥδʼ ὁμήγυρις
18
στείχει γυναικῶν φάρεσιν μελαγχίμοις
19
πρέπουσα; ποίᾳ ξυμφορᾷ προσεικάσω;
20
πότερα δόμοισι πῆμα προσκυρεῖ νέον;
21
ἢ πατρὶ τὠμῷ τάσδʼ ἐπεικάσας τύχω
22
χοὰς φερούσας νερτέροις μειλίγματα;
23
οὐδέν ποτʼ ἄλλο· καὶ γὰρ Ἠλέκτραν δοκῶ
24
στείχειν ἀδελφὴν τὴν ἐμὴν πένθει λυγρῷ
25
πρέπουσαν. ὦ Ζεῦ, δός με τείσασθαι μόρον
26
πατρός, γενοῦ δὲ σύμμαχος θέλων ἐμοί.
27
Πυλάδη, σταθῶμεν ἐκποδών, ὡς ἂν σαφῶς
28
μάθω γυναικῶν ἥτις ἥδε προστροπή.
29
Χορός
ἰαλτὸς ἐκ δόμων ἔβαν
30
χοὰς προπομπὸς ὀξύχειρι σὺν κτύπῳ.
31
πρέπει παρηὶς φοινίοις ἀμυγμοῖς
32
ὄνυχος ἄλοκι νεοτόμῳ·
33
διʼ αἰῶνος δʼ ἰυγμοῖσι βόσκεται κέαρ.
34
λινοφθόροι δʼ ὑφασμάτων
35
λακίδες ἔφλαδον ὑπʼ ἄλγεσιν,
36
προστέρνῳ στολμῷ
37
πέπλων ἀγελάστοις
38
ξυμφοραῖς πεπληγμένων.
39
τορὸς δὲ Φοῖβος ὀρθόθριξ
40
δόμων ὀνειρόμαντις, ἐξ ὕπνου κότον
41
πνέων, ἀωρόνυκτον ἀμβόαμα
42
μυχόθεν ἔλακε περὶ φόβῳ,
43
γυναικείοισιν ἐν δώμασιν βαρὺς πίτνων.
44
κριταί τε τῶνδʼ ὀνειράτων
45
θεόθεν ἔλακον ὑπέγγυοι
46
μέμφεσθαι τοὺς γᾶς
47
νέρθεν περιθύμως
48
τοῖς κτανοῦσί τʼ ἐγκοτεῖν.
49
τοιάνδε χάριν ἀχάριτον ἀπότροπον κακῶν,
50
ἰὼ γαῖα μαῖα,
51
μωμένα μʼ ἰάλλει
52
δύσθεος γυνά. φοβοῦ-
53
μαι δʼ ἔπος τόδʼ ἐκβαλεῖν.
54
τί γὰρ λύτρον πεσόντος αἵματος πέδοι;
55
ἰὼ πάνοιζυς ἑστία,
56
ἰὼ κατασκαφαὶ δόμων.
57
ἀνήλιοι βροτοστυγεῖς
58
δνόφοι καλύπτουσι δόμους
59
δεσποτῶν θανάτοισι.
60
σέβας δʼ ἄμαχον ἀδάματον ἀπόλεμον τὸ πρὶν
61
διʼ ὤτων φρενός τε
62
δαμίας περαῖνον
63
νῦν ἀφίσταται. φοβεῖ-
64
ται δέ τις. τὸ δʼ εὐτυχεῖν,
65
τόδʼ ἐν βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον.
66
ῥοπὴ δʼ ἐπισκοπεῖ δίκας
67
ταχεῖα τοὺς μὲν ἐν φάει,
68
τὰ δʼ ἐν μεταιχμίῳ σκότου
69
μένει χρονίζοντας ἄχη βρύει,
70
τοὺς δʼ ἄκραντος ἔχει νύξ.
71
διʼ αἵματʼ ἐκποθένθʼ ὑπὸ χθονὸς τροφοῦ
72
τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν.
73
διαλγὴς δʼ ἄτα διαφέρει
74
τὸν αἴτιον παναρκέτας νόσου βρύειν.
75
θιγόντι δʼ οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων
76
ἄκος, πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ
77
προβαίνοντες τὸν χερομυσῆ
78
φόνον καθαίροντες ἴθυσαν μάταν.
79
ἐμοὶ δʼ — ἀνάγκαν γὰρ ἀμφίπτολιν
80
θεοὶ προσήνεγκαν· ʽἐκ γὰρ οἴκων
81
πατρῴων δούλιόν μʼ ἐσᾶγον αἶσαν —
82
δίκαια καὶ μὴ δίκαια ἀρχὰς πρέπον
83
βίᾳ φρενῶν αἰνέσαι
84
πικρὸν στύγος κρατούσῃ.
85
δακρύω δʼ ὑφʼ εἱμάτων
86
ματαίοισι δεσποτᾶν
87
τύχαις, κρυφαίοις πένθεσιν παχνουμένη.
88
Ἠλέκτρα
δμωαὶ γυναῖκες, δωμάτων εὐθήμονες,
89
ἐπεὶ πάρεστε τῆσδε προστροπῆς ἐμοὶ
90
πομποί, γένεσθε τῶνδε σύμβουλοι πέρι·
91
τί φῶ χέουσα τάσδε κηδείους χοάς;
92
πῶς εὔφρονʼ εἴπω, πῶς κατεύξομαι πατρί;
93
πότερα λέγουσα παρὰ φίλης φίλῳ φέρειν
94
γυναικὸς ἀνδρί, τῆς ἐμῆς μητρὸς πάρα;
95
τῶνδʼ οὐ πάρεστι θάρσος, οὐδʼ ἔχω τί φῶ,
96
χέουσα τόνδε πέλανον ἐν τύμβῳ πατρός.
97
ἢ τοῦτο φάσκω τοὔπος, ὡς νόμος βροτοῖς,
98
ἔσθλʼ ἀντιδοῦναι τοῖσι πέμπουσιν τάδε
99
στέφη, δόσιν γε τῶν κακῶν ἐπαξίαν;
100
ἢ σῖγʼ ἀτίμως, ὥσπερ οὖν ἀπώλετο
101
πατήρ, τάδʼ ἐκχέασα, γάποτον χύσιν,
102
στείχω καθάρμαθʼ ὥς τις ἐκπέμψας πάλιν
103
δικοῦσα τεῦχος ἀστρόφοισιν ὄμμασιν;
104
τῆσδʼ ἐστὲ βουλῆς, ὦ φίλαι, μεταίτιαι·
105
κοινὸν γὰρ ἔχθος ἐν δόμοις νομίζομεν.
106
μὴ κεύθετʼ ἔνδον καρδίας φόβῳ τινός.
107
τὸ μόρσιμον γὰρ τόν τʼ ἐλεύθερον μένει
108
καὶ τὸν πρὸς ἄλλης δεσποτούμενον χερός.
109
λέγοις ἄν, εἴ τι τῶνδʼ ἔχοις ὑπέρτερον.
110
Χορός
αἰδουμένη σοι βωμὸν ὡς τύμβον πατρὸς
111
λέξω, κελεύεις γάρ, τὸν ἐκ φρενὸς λόγον.
112
Ἠλέκτρα
λέγοις ἄν, ὥσπερ ᾐδέσω τάφον πατρός.
113
Χορός
φθέγγου χέουσα κεδνὰ τοῖσιν εὔφροσιν.
114
Ἠλέκτρα
τίνας δὲ τούτους τῶν φίλων προσεννέπω;
115
Χορός
πρῶτον μὲν αὑτὴν χὤστις Αἴγισθον στυγεῖ.
116
Ἠλέκτρα
ἐμοί τε καὶ σοί τἄρʼ ἐπεύξομαι τάδε;
117
Χορός
αὐτὴ σὺ ταῦτα μανθάνουσʼ ἤδη φράσαι.
118
Ἠλέκτρα
τίνʼ οὖν ἔτʼ ἄλλον τῇδε προστιθῶ στάσει;
119
Χορός
μέμνησʼ Ὀρέστου, κεἰ θυραῖός ἐσθʼ ὅμως.
120
Ἠλέκτρα
εὖ τοῦτο, κἀφρένωσας οὐχ ἥκιστά με.
121
Χορός
τοῖς αἰτίοις νῦν τοῦ φόνου μεμνημένη —
122
Ἠλέκτρα
τί φῶ; δίδασκʼ ἄπειρον ἐξηγουμένη.
123
Χορός
ἐλθεῖν τινʼ αὐτοῖς δαίμονʼ ἢ βροτῶν τινα —
124
Ἠλέκτρα
πότερα δικαστὴν ἢ δικηφόρον λέγεις;
125
Χορός
ἅπλῶς τι φράζουσʼ, ὅστις ἀνταποκτενεῖ.
126
Ἠλέκτρα
καὶ ταῦτά μοὐστὶν εὐσεβῆ θεῶν πάρα;
127
Χορός
πῶς δʼ οὐ τὸν ἐχθρὸν ἀνταμείβεσθαι κακοῖς;
128
Ἠλέκτρα
κῆρυξ μέγιστε τῶν ἄνω τε καὶ κάτω,
129
ἄρηξον, Ἑρμῆ χθόνιε, κηρύξας ἐμοὶ
130
τοὺς γῆς ἔνερθε δαίμονας κλύειν ἐμὰς
131
εὐχάς, πατρῴων δωμάτων ἐπισκόπους,
132
καὶ Γαῖαν αὐτήν, ἣ τὰ πάντα τίκτεται,
133
θρέψασά τʼ αὖθις τῶνδε κῦμα λαμβάνει·
134
κἀγὼ χέουσα τάσδε χέρνιβας βροτοῖς
135
λέγω καλοῦσα πατέρʼ, ἐποίκτιρόν τʼ ἐμὲ
136
φίλον τʼ Ὀρέστην· πῶς ἀνάξομεν δόμοις;
137
πεπραμένοι γὰρ νῦν γέ πως ἀλώμεθα
138
πρὸς τῆς τεκούσης, ἄνδρα δʼ ἀντηλλάξατο
139
Αἴγισθον, ὅσπερ σοῦ φόνου μεταίτιος.
140
κἀγὼ μὲν ἀντίδουλος· ἐκ δὲ χρημάτων
141
φεύγων Ὀρέστης ἐστίν, οἱ δʼ ὑπερκόπως
142
ἐν τοῖσι σοῖς πόνοισι χλίουσιν μέγα.
143
ἐλθεῖν δʼ Ὀρέστην δεῦρο σὺν τύχῃ τινὶ
144
κατεύχομαί σοι, καὶ σὺ κλῦθί μου, πάτερ·
145
αὐτῇ τέ μοι δὸς σωφρονεστέραν πολὺ
146
μητρὸς γενέσθαι χεῖρά τʼ εὐσεβεστέραν.
147
ἡμῖν μὲν εὐχὰς τάσδε, τοῖς δʼ ἐναντίοις
148
λέγω φανῆναί σου, πάτερ, τιμάορον,
149
καὶ τοὺς κτανόντας ἀντικατθανεῖν δίκῃ.
150
ταῦτʼ ἐν μέσῳ τίθημι τῆς καλῆς ἀρᾶς,
151
κείνοις λέγουσα τήνδε τὴν κακὴν ἀράν·
152
ἡμῖν δὲ πομπὸς ἴσθι τῶν ἐσθλῶν ἄνω,
153
σὺν θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ.
154
τοιαῖσδʼ ἐπʼ εὐχαῖς τάσδʼ ἐπισπένδω χοάς.
155
ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος,
156
παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας.
157
Χορός
ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον
158
ὀλομένῳ δεσπότᾳ
159
πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τʼ
160
ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον
161
κεχυμένων χοᾶν. κλύε δέ μοι, κλύε, σέ-
162
βας ὦ δέσποτʼ, ἐξ ἀμαυρᾶς φρενός.
163
ὀτοτοτοτοτοτοτοῖ,
164
ἴτω τις δορυ-
165
σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων,
166
Σκυθικά τʼ ἐν χεροῖν παλίντονʼ
167
ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης
168
σχέδιά τʼ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη.
169
Ἠλέκτρα
ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ·
170
νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε·
171
Χορός
λέγοις ἄν· ὀρχεῖται δὲ καρδία φόβῳ.
172
Ἠλέκτρα
ὁρῶ τομαῖον τόνδε βόστρυχον τάφῳ.
173
Χορός
τίνος ποτʼ ἀνδρός, ἢ βαθυζώνου κόρης;
174
Ἠλέκτρα
εὐξύμβολον τόδʼ ἐστὶ παντὶ δοξάσαι.
175
Χορός
πῶς οὖν; παλαιὰ παρὰ νεωτέρας μάθω.
176
Ἠλέκτρα
οὐκ ἔστιν ὅστις πλὴν ἐμοῦ κείραιτό νιν.
177
Χορός
ἐχθροὶ γὰρ οἷς προσῆκε πενθῆσαι τριχί.
178
Ἠλέκτρα
καὶ μὴν ὅδʼ ἐστὶ κάρτʼ ἰδεῖν ὁμόπτερος —
179
Χορός
ποίαις ἐθείραις; τοῦτο γὰρ θέλω μαθεῖν.
180
Ἠλέκτρα
αὐτοῖσιν ἡμῖν κάρτα προσφερὴς ἰδεῖν.
181
Χορός
μῶν οὖν Ὀρέστου κρύβδα δῶρον ἦν τόδε;
182
Ἠλέκτρα
μάλιστʼ ἐκείνου βοστρύχοις προσείδεται.
183
Χορός
καὶ πῶς ἐκεῖνος δεῦρʼ ἐτόλμησεν μολεῖν;
184
Ἠλέκτρα
ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χάριν πατρός.
185
Χορός
οὐχ ἧσσον εὐδάκρυτά μοι λέγεις τάδε,
186
εἰ τῆσδε χώρας μήποτε ψαύσει ποδί.
187
Ἠλέκτρα
κἀμοὶ προσέστη καρδίας κλυδώνιον
188
χολῆς, ἐπαίσθην δʼ ὡς διανταίῳ βέλει·
189
ἐξ ὀμμάτων δὲ δίψιοι πίπτουσί μοι
190
σταγόνες ἄφρακτοι δυσχίμου πλημμυρίδος,
191
πλόκαμον ἰδούσῃ τόνδε· πῶς γὰρ ἐλπίσω
192
ἀστῶν τινʼ ἄλλον τῆσδε δεσπόζειν φόβης;
193
ἀλλʼ οὐδὲ μήν νιν ἡ κτανοῦσʼ ἐκείρατο,
194
ἐμὴ δὲ μήτηρ, οὐδαμῶς ἐπώνυμον
195
φρόνημα παισὶ δύσθεον πεπαμένη.
196
ἐγὼ δʼ ὅπως μὲν ἄντικρυς τάδʼ αἰνέσω,
197
εἶναι τόδʼ ἀγλάισμά μοι τοῦ φιλτάτου
198
βροτῶν Ὀρέστου — σαίνομαι δʼ ὑπʼ ἐλπίδος.
199
φεῦ.
200
εἴθʼ εἶχε φωνὴν εὔφρονʼ ἀγγέλου δίκην,
201
ὅπως δίφροντις οὖσα μὴ ʼκινυσσόμην,
202
ἀλλʼ εὖ ʼσαφήνει τόνδʼ ἀποπτύσαι πλόκον,
203
εἴπερ γʼ ἀπʼ ἐχθροῦ κρατὸς ἦν τετμημένος,
204
ἢ ξυγγενὴς ὢν εἶχε συμπενθεῖν ἐμοὶ
205
ἄγαλμα τύμβου τοῦδε καὶ τιμὴν πατρός.
206
ἀλλʼ εἰδότας μὲν τοὺς θεοὺς καλούμεθα,
207
οἵοισιν ἐν χειμῶσι ναυτίλων δίκην
208
στροβούμεθʼ· εἰ δὲ χρὴ τυχεῖν σωτηρίας,
209
σμικροῦ γένοιτʼ ἂν σπέρματος μέγας πυθμήν.
210
καὶ μὴν στίβοι γε, δεύτερον τεκμήριον,
211
ποδῶν ὅμοιοι τοῖς τʼ ἐμοῖσιν ἐμφερεῖς —
212
καὶ γὰρ δύʼ ἐστὸν τώδε περιγραφὰ ποδοῖν,
213
αὐτοῦ τʼ ἐκείνου καὶ συνεμπόρου τινός.
214
πτέρναι τενόντων θʼ ὑπογραφαὶ μετρούμεναι
215
εἰς ταὐτὸ συμβαίνουσι τοῖς ἐμοῖς στίβοις.
216
πάρεστι δʼ ὠδὶς καὶ φρενῶν καταφθορά.
217
Ὀρέστης
εὔχου τὰ λοιπά, τοῖς θεοῖς τελεσφόρους
218
εὐχὰς ἐπαγγέλλουσα, τυγχάνειν καλῶς.
219
Ἠλέκτρα
ἐπεὶ τί νῦν ἕκατι δαιμόνων κυρῶ;
220
Ὀρέστης
εἰς ὄψιν ἥκεις ὧνπερ ἐξηύχου πάλαι.
221
Ἠλέκτρα
καὶ τίνα σύνοισθά μοι καλουμένῃ βροτῶν;
222
Ὀρέστης
σύνοιδʼ Ὀρέστην πολλά σʼ ἐκπαγλουμένην.
223
Ἠλέκτρα
καὶ πρὸς τί δῆτα τυγχάνω κατευγμάτων;
224
Ὀρέστης
ὅδʼ εἰμί· μὴ μάτευʼ ἐμοῦ μᾶλλον φίλον.
225
Ἠλέκτρα
ἀλλʼ ἦ δόλον τινʼ, ὦ ξένʼ, ἀμφί μοι πλέκεις;
226
Ὀρέστης
αὐτὸς καθʼ αὑτοῦ τἄρα μηχανορραφῶ.
227
Ἠλέκτρα
ἀλλʼ ἐν κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς γελᾶν θέλεις.
228
Ὀρέστης
κἀν τοῖς ἐμοῖς ἄρʼ, εἴπερ ἔν γε τοῖσι σοῖς
229
Ἠλέκτρα
ὡς ὄντʼ Ὀρέστην τάδε σʼ ἐγὼ προσεννέπω;
230
Ὀρέστης
αὐτὸν μὲν οὖν ὁρῶσα δυσμαθεῖς ἐμέ·
231
κουρὰν δʼ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς
232
ἰχνοσκοποῦσά τʼ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς
233
ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ.
234
σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς
235
σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον τὠμῷ κάρᾳ.
236
ἰδοῦ δʼ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός,
237
σπάθης τε πληγὰς ἠδὲ θήρειον γραφήν.
238
ἔνδον γενοῦ, χαρᾷ δὲ μὴ ʼκπλαγῇς φρένας·
239
τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς.
240
Ἠλέκτρα
ὦ φίλτατον μέλημα δώμασιν πατρός,
241
δακρυτὸς ἐλπὶς σπέρματος σωτηρίου,
242
ἀλκῇ πεποιθὼς δῶμʼ ἀνακτήσῃ πατρός.
243
ὦ τερπνὸν ὄμμα τέσσαρας μοίρας ἔχον
244
ἐμοί· προσαυδᾶν δʼ ἐστʼ ἀναγκαίως ἔχον
245
πατέρα τε, καὶ τὸ μητρὸς ἐς σέ μοι ῥέπει
246
στέργηθρον· ἡ δὲ πανδίκως ἐχθαίρεται·
247
καὶ τῆς τυθείσης νηλεῶς ὁμοσπόρου·
248
πιστὸς δʼ ἀδελφὸς ἦσθʼ, ἐμοὶ σέβας φέρων
249
μόνος· Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ
250
πάντων μεγίστῳ Ζηνὶ συγγένοιτό σοι.
251
Ὀρέστης
Ζεῦ Ζεῦ, θεωρὸς τῶνδε πραγμάτων γενοῦ·
252
ἰδοῦ δὲ γένναν εὖνιν αἰετοῦ πατρός,
253
θανόντος ἐν πλεκταῖσι καὶ σπειράμασιν
254
δεινῆς ἐχίδνης. τοὺς δʼ ἀπωρφανισμένους
255
νῆστις πιέζει λιμός· οὐ γὰρ ἐντελεῖς
256
θήραν πατρῴαν προσφέρειν σκηνήμασιν.
257
οὕτω δὲ κἀμὲ τήνδε τʼ, Ἠλέκτραν λέγω,
258
ἰδεῖν πάρεστί σοι, πατροστερῆ γόνον,
259
ἄμφω φυγὴν ἔχοντε τὴν αὐτὴν δόμων.
260
καὶ τοῦ θυτῆρος καί σε τιμῶντος μέγα
261
πατρὸς νεοσσοὺς τούσδʼ ἀποφθείρας πόθεν
262
ἕξεις ὁμοίας χειρὸς εὔθοινον γέρας;
263
οὔτʼ αἰετοῦ γένεθλʼ ἀποφθείρας, πάλιν
264
πέμπειν ἔχοις ἂν σήματʼ εὐπιθῆ βροτοῖς·
265
οὔτʼ ἀρχικός σοι πᾶς ὅδʼ αὐανθεὶς πυθμὴν
266
βωμοῖς ἀρήξει βουθύτοις ἐν ἤμασιν.
267
κόμιζʼ, ἀπὸ σμικροῦ δʼ ἂν ἄρειας μέγαν
268
δόμον, δοκοῦντα κάρτα νῦν πεπτωκέναι.
269
Χορός
ὦ παῖδες, ὦ σωτῆρες ἑστίας πατρός,
270
σιγᾶθʼ, ὅπως μὴ πεύσεταί τις, ὦ τέκνα,
271
γλώσσης χάριν δὲ πάντʼ ἀπαγγείλῃ τάδε
272
πρὸς τοὺς κρατοῦντας· οὓς ἴδοιμʼ ἐγώ ποτε
273
θανόντας ἐν κηκῖδι πισσήρει φλογός.
274
Ὀρέστης
οὔτοι προδώσει Λοξίου μεγασθενὴς
275
χρησμὸς κελεύων τόνδε κίνδυνον περᾶν,
276
κἀξορθιάζων πολλὰ καὶ δυσχειμέρους
277
ἄτας ὑφʼ ἧπαρ θερμὸν ἐξαυδώμενος,
278
εἰ μὴ μέτειμι τοῦ πατρὸς τοὺς αἰτίους·
279
τρόπον τὸν αὐτὸν ἀνταποκτεῖναι λέγων,
280
ἀποχρημάτοισι ζημίαις ταυρούμενον·
281
αὐτὸν δʼ ἔφασκε τῇ φίλῃ ψυχῇ τάδε
282
τείσειν μʼ ἔχοντα πολλὰ δυστερπῆ κακά.
283
τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς δυσφρόνων μηνίματα
284
βροτοῖς πιφαύσκων εἶπε, τὰς δʼ αἰνῶν νόσους,
285
σαρκῶν ἐπαμβατῆρας ἀγρίαις γνάθοις
286
λειχῆνας ἐξέσθοντας ἀρχαίαν φύσιν·
287
λευκὰς δὲ κόρσας τῇδʼ ἐπαντέλλειν νόσῳ·
288
ἄλλας τʼ ἐφώνει προσβολάς Ἐρινύων
289
ἐκ τῶν πατρῴων αἱμάτων τελουμένας·
290
τὸ γὰρ σκοτεινὸν τῶν ἐνερτέρων βέλος
291
ἐκ προστροπαίων ἐν γένει πεπτωκότων,
292
καὶ λύσσα καὶ μάταιος ἐκ νυκτῶν φόβος
293
ὁρῶντα λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντʼ ὀφρὺν
294
κινεῖ, ταράσσει, καὶ διώκεσθαι πόλεως
295
χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας.
296
καὶ τοῖς τοιούτοις οὔτε κρατῆρος μέρος
297
εἶναι μετασχεῖν, οὐ φιλοσπόνδου λιβός,
298
βωμῶν τʼ ἀπείργειν οὐχ ὁρωμένην πατρὸς
299
μῆνιν· δέχεσθαι δʼ οὔτε συλλύειν τινά.
300
πάντων δʼ ἄτιμον κἄφιλον θνῄσκειν χρόνῳ
301
κακῶς ταριχευθέντα παμφθάρτῳ μόρῳ.
302
τοιοῖσδε χρησμοῖς ἆρα χρὴ πεποιθέναι;
303
κεἰ μὴ πέποιθα, τοὔργον ἔστʼ ἐργαστέον.
304
πολλοὶ γὰρ εἰς ἓν συμπίτνουσιν ἵμεροι,
305
θεοῦ τʼ ἐφετμαὶ καὶ πατρὸς πένθος μέγα,
306
καὶ πρὸς πιέζει χρημάτων ἀχηνία,
307
τὸ μὴ πολίτας εὐκλεεστάτους βροτῶν,
308
Τροίας ἀναστατῆρας εὐδόξῳ φρενί,
309
δυοῖν γυναικοῖν ὧδʼ ὑπηκόους πέλειν.
310
θήλεια γὰρ φρήν· εἰ δὲ μή, τάχʼ εἴσεται.
311
Χορός
ἀλλʼ ὦ μεγάλαι Μοῖραι, Διόθεν
312
τῇδε τελευτᾶν,
313
τὸ δίκαιον μεταβαίνει.
314
ἀντὶ μὲν ἐχθρᾶς γλώσσης ἐχθρὰ
315
γλῶσσα τελείσθω· τοὐφειλόμενον
316
πράσσουσα Δίκη μέγʼ ἀυτεῖ·
317
ἀντὶ δὲ πληγῆς φονίας φονίαν
318
πληγὴν τινέτω. δράσαντι παθεῖν,
319
τριγέρων μῦθος τάδε φωνεῖ.
320
Ὀρέστης
ὦ πάτερ αἰνόπατερ, τί σοι
321
φάμενος ἢ τί ῥέξας
322
τύχοιμʼ ἂν ἕκαθεν οὐρίσας,
323
ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί,
324
σκότῳ φάος ἀντίμοι-
325
ρον; χάριτες δʼ ὁμοίως
326
κέκληνται γόος εὐκλεὴς
327
προσθοδόμοις Ἀτρείδαις.
328
Χορός
τέκνον, φρόνημα τοῦ
329
θανόντος οὐ δαμάζει
330
πυρὸς ἡ μαλερὰ γνάθος,
331
φαίνει δʼ ὕστερον ὀργάς·
332
ὀτοτύζεται δʼ ὁ θνῄσκων,
333
ἀναφαίνεται δʼ ὁ βλάπτων.
334
πατέρων τε καὶ τεκόντων
335
γόος ἔνδικος ματεύει
336
τὸ πᾶν ἀμφιλαφής ταραχθείς.
337
Ἠλέκτρα
κλῦθὶ νυν, ὦ πάτερ, ἐν μέρει
338
πολυδάκρυτα πένθη.
339
δίπαις τοί σʼ ἐπιτύμβιος
340
θρῆνος ἀναστενάζει.
341
τάφος δʼ ἱκέτας δέδεκται
342
φυγάδας θʼ ὁμοίως.
343
τί τῶνδʼ εὖ, τί δʼ ἄτερ κακῶν;
344
οὐκ ἀτρίακτος ἄτα;
345
Χορός
ἀλλʼ ἔτʼ ἂν ἐκ τῶνδε θεὸς χρῄζων
346
θείη κελάδους εὐφθογγοτέρους·
347
ἀντὶ δὲ θρήνων ἐπιτυμβιδίων
348
παιὰν μελάθροις ἐν βασιλείοις
349
νεοκρᾶτα φίλον κομίσειεν.
350
Ὀρέστης
εἰ γὰρ ὑπʼ Ἰλίῳ
351
πρός τινος Λυκίων, πάτερ,
352
δορίτμητος κατηναρίσθης·
353
λιπὼν ἂν εὔκλειαν ἐν δόμοισι
354
τέκνων τʼ ἐν κελεύθοις
355
ἐπιστρεπτὸν αἰῶ
356
κτίσας πολύχωστον ἂν εἶχες
357
τάφον διαποντίου γᾶς
358
δώμασιν εὐφόρητον,
359
Χορός
φίλος φίλοισι τοῖς
360
ἐκεῖ καλῶς θανοῦσιν
361
κατὰ χθονὸς ἐμπρέπων
362
σεμνότιμος ἀνάκτωρ,
363
πρόπολός τε τῶν μεγίστων
364
χθονίων ἐκεῖ τυράννων·
365
βασιλεὺς γὰρ ἦσθʼ, ὄφρʼ ἔζης,
366
μόριμον λάχος πιπλάντων
367
χεροῖν πεισίβροτόν τε βάκτρον.
368
Ἠλέκτρα
μηδʼ ὑπὸ Τρωίας
369
τείχεσι φθίμενος, πάτερ,
370
μετʼ ἄλλῳ δουρικμῆτι λαῷ
371
παρὰ Σκαμάνδρου πόρον τεθάφθαι.
372
πάρος δʼ οἱ κτανόντες
373
νιν οὕτως δαμῆναι
374
φίλοις, θανατηφόρον αἶσαν
375
πρόσω τινὰ πυνθάνεσθαι
376
τῶνδε πόνων ἄπειρον.
377
Χορός
ταῦτα μέν, ὦ παῖ, κρείσσονα χρυσοῦ,
378
μεγάλης δὲ τύχης καὶ ὑπερβορέου
379
μείζονα φωνεῖς· δύνασαι γάρ.
380
ἀλλὰ διπλῆς γὰρ τῆσδε μαράγνης
381
δοῦπος ἱκνεῖται· τῶν μὲν ἀρωγοὶ
382
κατὰ γῆς ἤδη, τῶν δὲ κρατούντων
383
χέρες οὐχ ὅσιαι στυγερῶν τούτων·
384
παισὶ δὲ μᾶλλον γεγένηται.
385
Ὀρέστης
τοῦτο διαμπερὲς οὖς
386
ἵκεθʼ ἅπερ τι βέλος.
387
Ζεῦ Ζεῦ, κάτωθεν ἀμπέμπων
388
ὑστερόποινον ἄταν
389
βροτῶν τλάμονι καὶ πανούργῳ
390
χειρὶ — τοκεῦσι δʼ ὅμως τελεῖται.
391
Χορός
ἐφυμνῆσαι γένοιτό μοι πυκά-
392
εντʼ ὀλολυγμὸν ἀνδρὸς
393
θεινομένου, γυναικός τʼ
394
ὀλλυμένας· τί γὰρ κεύθω φρενὸς οἷον ἔμπας
395
ποτᾶται; πάροιθεν δὲ πρῴρας
396
δριμὺς ἄηται κραδίας
397
θυμὸς ἔγκοτον στύγος.
398
Ἠλέκτρα
καί πότʼ ἂν ἀμφιθαλὴς
399
Ζεὺς ἐπὶ χεῖρα βάλοι,
400
φεῦ φεῦ, κάρανα δαΐξας;
401
πιστὰ γένοιτο χώρᾳ.
402
δίκαν δʼ ἐξ ἀδίκων ἀπαιτῶ.
403
κλῦτε δὲ Γᾶ χθονίων τε τιμαί.
404
Χορός
ἀλλὰ νόμος μὲν φονίας σταγόνας
405
χυμένας ἐς πέδον ἄλλο προσαιτεῖν
406
αἷμα. βοᾷ γὰρ λοιγὸς Ἐρινὺν
407
παρὰ τῶν πρότερον φθιμένων ἄτην
408
ἑτέραν ἐπάγουσαν ἐπʼ ἄτῃ.
409
Ὀρέστης
πόποι δὴ νερτέρων τυραννίδες,
410
ἴδετε πολυκρατεῖς Ἀραὶ φθινομένων,
411
ἴδεσθʼ Ἀτρειδᾶν τὰ λοίπʼ ἀμηχάνως
412
ἔχοντα καὶ δωμάτων
413
ἄτιμα. πᾷ τις τράποιτʼ ἄν, ὦ Ζεῦ;
414
Χορός
πέπαλται δαὖτὲ μοι φίλον κέαρ
415
τόνδε κλύουσαν οἶκτον
416
καὶ τότε μὲν δύσελπις,
417
σπλάγχνα δέ μοι κελαινοῦ-
418
ται πρὸς ἔπος κλυούσᾳ.
419
ὅταν δʼ αὖτʼ ἐπʼ ἀλκῆς ἐπάρῃ μʼ
420
ἐλπὶς, ἀπέστασεν ἄχος
421
προσφανεῖσά μοι καλῶς.
422
Ἠλέκτρα
τί δʼ ἂν φάντες τύχοιμεν ἢ τά περ
423
πάθομεν ἄχεα πρός γε τῶν τεκομένων;
424
πάρεστι σαίνειν, τὰ δʼ οὔτι θέλγεται.
425
λύκος γὰρ ὥστʼ ὠμόφρων
426
ἄσαντος ἐκ ματρός ἐστι θυμός.
427
Χορός
ἔκοψα κομμὸν Ἄριον ἔν τε Κισσίας
428
νόμοις ἰηλεμιστρίας,
429
ἀπριγδόπληκτα πολυπλάνητα δʼ ἦν ἰδεῖν
430
ἐπασσυτεροτριβῆ τὰ χερὸς ὀρέγματα
431
ἄνωθεν ἀνέκαθεν, κτύπῳ δʼ ἐπερρόθει
432
κροτητὸν ἀμὸν καὶ πανάθλιον κάρα.
433
Ἠλέκτρα
ἰὼ ἰὼ δαΐα
434
πάντολμε μᾶτερ, δαΐαις ἐν ἐκφοραῖς
435
ἄνευ πολιτᾶν ἄνακτʼ,
436
ἄνευ δὲ πενθημάτων
437
ἔτλας ἀνοίμωκτον ἄνδρα θάψαι.
438
Ὀρέστης
τὸ πᾶν ἀτίμως ἔλεξας, οἴμοι.
439
πατρὸς δʼ ἀτίμωσιν ἆρα τείσει
440
ἕκατι μὲν δαιμόνων,
441
ἕκατι δʼ ἀμᾶν χερῶν;
442
ἔπειτʼ ἐγὼ νοσφίσας ὀλοίμαν.
443
Χορός
ἐμασχαλίσθη δέ γʼ, ὡς τόδʼ εἰδῇς·
444
ἔπρασσε δʼ, ᾇπέρ νιν ὧδε θάπτει,
445
μόρον κτίσαι μωμένα
446
ἄφερτον αἰῶνι σῷ.
447
κλύεις πατρῴους δύας ἀτίμους.
448
Ἠλέκτρα
λέγεις πατρῷον μόρον· ἐγὼ δʼ ἀπεστάτουν
449
ἄτιμος, οὐδὲν ἀξία·
450
μυχῷ δʼ ἄφερκτος πολυσινοῦς κυνὸς δίκαν
451
ἑτοιμότερα γέλωτος ἀνέφερον λίβη,
452
χέουσα πολύδακρυν γόον κεκρυμμένα.
453
τοιαῦτʼ ἀκούων ἐν φρεσὶν γράφου.
454
Χορός
διʼ ὤτων δὲ συν-
455
τέτραινε μῦθον ἡσύχῳ φρενῶν βάσει.
456
τὰ μὲν γὰρ οὕτως ἔχει,
457
τὰ δʼ αὐτὸς ὄργα μαθεῖν.
458
πρέπει δʼ ἀκάμπτῳ μένει καθήκειν.
459
Ὀρέστης
σὲ τοι λέγω, ξυγγενοῦ, πάτερ, φίλοις.
460
Ἠλέκτρα
ἐγὼ δʼ ἐπιφθέγγομαι κεκλαυμένα.
461
Χορός
στάσις δὲ πάγκοινος ἅδʼ ἐπιρροθεῖ·
462
ἄκουσον ἐς φάος μολών,
463
ξὺν δὲ γενοῦ πρὸς ἐχθρούς.
464
Ὀρέστης
Ἄρης Ἄρει ξυμβαλεῖ, Δίκᾳ Δίκα.
465
Ἠλέκτρα
ἰὼ θεοί, κραίνετʼ ἐνδίκως δίκας.
466
Χορός
τρόμος μʼ ὑφέρπει κλύουσαν εὐγμάτων.
467
τὸ μόρσιμον μένει πάλαι,
468
εὐχομένοις δʼ ἂν ἔλθοι.
469
ὦ πόνος ἐγγενὴς
470
καὶ παράμουσος Ἄτας
471
αἱματόεσσα πλαγά.
472
ἰὼ δύστονʼ ἄφερτα κήδη·
473
ἰὼ δυσκατάπαυστον ἄλγος.
474
δώμασιν ἔμμοτον
475
τῶνδʼ ἄκος, οὐδʼ ἀπʼ ἄλλων
476
ἔκτοθεν, ἀλλʼ ἀπʼ αὐτῶν,
477
διʼ ὠμὰν ἔριν αἱματηράν.
478
θεῶν τῶν κατὰ γᾶς ὅδʼ ὕμνος.
479
ἀλλὰ κλύοντες, μάκαρες χθόνιοι,
480
τῆσδε κατευχῆς πέμπετʼ ἀρωγὴν
481
παισὶν προφρόνως ἐπὶ νίκῃ.
482
Ὀρέστης
πάτερ, τρόποισιν οὐ τυραννικοῖς θανών,
483
αἰτουμένῳ μοι δὸς κράτος τῶν σῶν δόμων.
484
Ἠλέκτρα
κἀγώ, πάτερ, τοιάνδε σου χρείαν ἔχω,
485
φυγεῖν μέγαν προσθεῖσαν Αἰγίσθῳ φθόρον.
486
Ὀρέστης
οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν
487
κτιζοίατʼ· εἰ δὲ μή, παρʼ εὐδείπνοις ἔσῃ
488
ἄτιμος ἐμπύροισι κνισωτοῖς χθονός.
489
Ἠλέκτρα
κἀγὼ χοάς σοι τῆς ἐμῆς παγκληρίας
490
οἴσω πατρῴων ἐκ δόμων γαμηλίους·
491
πάντων δὲ πρῶτον τόνδε πρεσβεύσω τάφον.
492
Ὀρέστης
ὦ Γαῖʼ, ἄνες μοι πατέρʼ ἐποπτεῦσαι μάχην.
493
Ἠλέκτρα
ὦ Περσέφασσα, δὸς δʼ ἔτʼ εὔμορφον κράτος.
494
Ὀρέστης
μέμνησο λουτρῶν οἷς ἐνοσφίσθης, πάτερ.
495
Ἠλέκτρα
μέμνησο δʼ ἀμφίβληστρον ὡς ἐκαίνισαν.
496
Ὀρέστης
πέδαις δʼ ἀχαλκεύτοις ἐθηρεύθης, πάτερ.
497
Ἠλέκτρα
αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν.
498
Ὀρέστης
ἆρʼ ἐξεγείρῃ τοῖσδʼ ὀνείδεσιν, πάτερ;
499
Ἠλέκτρα
ἆρʼ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα;
500
Ὀρέστης
ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις,
501
ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς λαβεῖν,
502
εἴπερ κρατηθείς γʼ ἀντινικῆσαι θέλεις.
503
Ἠλέκτρα
καὶ τῆσδʼ ἄκουσον λοισθίου βοῆς, πάτερ,
504
ἰδὼν νεοσσοὺς τούσδʼ ἐφημένους τάφῳ·
505
οἴκτιρε θῆλυν ἄρσενός θʼ ὁμοῦ γόνον,
506
καὶ μὴ ʼξαλείψῃς σπέρμα Πελοπιδῶν τόδε
507
οὕτω γὰρ οὐ τέθνηκας οὐδὲ περ θανών·
508
παῖδες γὰρ ἀνδρὶ κληδόνες σωτήριοι
509
θανόντι· φελλοὶ δʼ ὣς ἄγουσι δίκτυον,
510
τὸν ἐκ βυθοῦ κλωστῆρα σῴζοντες λίνου.
511
ἄκουʼ, ὑπὲρ σοῦ τοιάδʼ ἔστʼ ὀδύρματα.
512
αὐτὸς δὲ σῴζῃ τόνδε τιμήσας λόγον.
513
Χορός
καὶ μὴν ἀμεμφῆ τόνδʼ ἐτείνατον λόγον,
514
τίμημα τύμβου τῆς ἀνοιμώκτου τύχης.
515
τὰ δʼ ἄλλʼ, ἐπειδὴ δρᾶν κατώρθωσαι φρενί,
516
ἔρδοις ἂν ἤδη δαίμονος πειρώμενος.
517
Ὀρέστης
ἔσται· πυθέσθαι δʼ οὐδέν ἐστʼ ἔξω δρόμου,
518
πόθεν χοὰς ἔπεμψεν, ἐκ τίνος λόγου
519
μεθύστερον τιμῶσʼ ἀνήκεστον πάθος;
520
θανόντι δʼ οὐ φρονοῦντι δειλαία χάρις
521
ἐπέμπετʼ· οὐκ ἔχοιμʼ ἂν εἰκάσαι τόδε.
522
τὰ δῶρα μείω δʼ ἐστὶ τῆς ἁμαρτίας.
523
τὰ πάντα γάρ τις ἐκχέας ἀνθʼ αἵματος
524
ἑνός, μάτην ὁ μόχθος· ὧδʼ ἔχει λόγος.
525
θέλοντι δʼ, εἴπερ οἶσθʼ, ἐμοὶ φράσον τάδε.
526
Χορός
οἶδʼ, ὦ τέκνον, παρῆ γάρ· ἔκ τʼ ὀνειράτων
527
καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη
528
χοὰς ἔπεμψε τάσδε δύσθεος γυνή.
529
Ὀρέστης
ἦ καὶ πέπυσθε τοὔναρ, ὥστʼ ὀρθῶς φράσαι;
530
Χορός
τεκεῖν δράκοντʼ ἔδοξεν, ὡς αὐτὴ λέγει.
531
Ὀρέστης
καὶ ποῖ τελευτᾷ καὶ καρανοῦται λόγος;
532
Χορός
ἐν σπαργάνοισι παιδὸς ὁρμίσαι δίκην.
533
Ὀρέστης
τίνος βορᾶς χρῄζοντα, νεογενὲς δάκος;
534
Χορός
αὐτὴ προσέσχε μαζὸν ἐν τὠνείρατι.
535
Ὀρέστης
καὶ πῶς ἄτρωτον οὖθαρ ἦν ὑπὸ στύγους;
536
Χορός
ὥστʼ ἐν γάλακτι θρόμβον αἵματος σπάσαι.
537
Ὀρέστης
οὔτοι μάταιον· ἀνδρὸς ὄψανον πέλει.
538
Χορός
ἡ δʼ ἐξ ὕπνου κέκλαγγεν ἐπτοημένη.
539
πολλοὶ δʼ ἀνῇθον, ἐκτυφλωθέντες σκότῳ,
540
λαμπτῆρες ἐν δόμοισι δεσποίνης χάριν·
541
πέμπει τʼ ἔπειτα τάσδε κηδείους χοάς,
542
ἄκος τομαῖον ἐλπίσασα πημάτων.
543
Ὀρέστης
ἀλλʼ εὔχομαι γῇ τῇδε καὶ πατρὸς τάφῳ
544
τοὔνειρον εἶναι τοῦτʼ ἐμοὶ τελεσφόρον.
545
κρίνω δέ τοί νιν ὥστε συγκόλλως ἔχειν.
546
εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐκλιπὼν ἐμοὶ
547
οὕφις ἐμοῖσι σπαργάνοις ὡπλίζετο,
548
καὶ μαστὸν ἀμφέχασκʼ ἐμὸν θρεπτήριον,
549
θρόμβῳ δʼ ἔμειξεν αἵματος φίλον γάλα,
550
ἡ δʼ ἀμφὶ τάρβει τῷδʼ ἐπῴμωξεν πάθει,
551
δεῖ τοί νιν, ὡς ἔθρεψεν ἔκπαγλον τέρας,
552
θανεῖν βιαίως· ἐκδρακοντωθεὶς δʼ ἐγὼ
553
κτείνω νιν, ὡς τοὔνειρον ἐννέπει τόδε.
554
Χορός
τερασκόπον δὴ τῶνδέ σʼ αἱροῦμαι πέρι.
555
γένοιτο δʼ οὕτως. τἄλλα δʼ ἐξηγοῦ φίλοις,
556
τοὺς μέν τι ποιεῖν, τοὺς δὲ μή τι δρᾶν λέγων.
557
Ὀρέστης
ἁπλοῦς ὁ μῦθος· τήνδε μὲν στείχειν ἔσω,
558
αἰνῶ δὲ κρύπτειν τάσδε συνθήκας ἐμάς,
559
ὡς ἂν δόλῳ κτείναντες ἄνδρα τίμιον
560
δόλοισι καὶ ληφθῶσιν ἐν ταὐτῷ βρόχῳ
561
θανόντες, καὶ Λοξίας ἐφήμισεν,
562
ἄναξ Ἀπόλλων, μάντις ἀψευδὴς τὸ πρίν.
563
ξένῳ γὰρ εἰκώς, παντελῆ σαγὴν ἔχων,
564
ἥξω σὺν ἀνδρὶ τῷδʼ ἐφʼ ἑρκείους πύλας
565
Πυλάδῃ, ξένος τε καὶ δορύξενος δόμων.
566
ἄμφω δὲ φωνὴν ἥσομεν Παρνησσίδα,
567
γλώσσης ἀυτὴν Φωκίδος μιμουμένω.
568
καὶ δὴ θυρωρῶν οὔτις ἂν φαιδρᾷ φρενὶ
569
δέξαιτʼ, ἐπειδὴ δαιμονᾷ δόμος κακοῖς·
570
μενοῦμεν οὕτως ὥστʼ ἐπεικάζειν τινὰ
571
δόμους παραστείχοντα καὶ τάδʼ ἐννέπειν·
572
τί δὴ πύλαισι τὸν ἱκέτην ἀπείργεται
573
Αἴγισθος, εἴπερ οἶδεν ἔνδημος παρών;
574
εἰ δʼ οὖν ἀμείψω βαλὸν ἑρκείων πυλῶν
575
κἀκεῖνον ἐν θρόνοισιν εὑρήσω πατρός,
576
ἢ καὶ μολὼν ἔπειτά μοι κατὰ στόμα
577
ἀρεῖ, σάφʼ ἴσθι, καὶ κατʼ ὀφθαλμοὺς βαλεῖ,
578
πρὶν αὐτὸν εἰπεῖν ποδαπὸς ὁ ξένος; νεκρὸν
579
θήσω, ποδώκει περιβαλὼν χαλκεύματι.
580
φόνου δʼ Ἐρινὺς οὐχ ὑπεσπανισμένη
581
ἄκρατον αἷμα πίεται τρίτην πόσιν.
582
νῦν οὖν σὺ μὲν φύλασσε τἀν οἴκῳ καλῶς,
583
ὅπως ἂν ἀρτίκολλα συμβαίνῃ τάδε·
584
ὑμῖν δʼ ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν,
585
σιγᾶν θʼ ὅπου δεῖ καὶ λέγειν τὰ καίρια.
586
τὰ δʼ ἄλλα τούτῳ δεῦρʼ ἐποπτεῦσαι λέγω,
587
ξιφηφόρους ἀγῶνας ὀρθώσαντί μοι.
588
Χορός
πολλὰ μὲν γᾶ τρέφει
589
δεινὰ καὶ δειμάτων ἄχη,
590
πόντιαί τʼ ἀγκάλαι κνωδάλων
591
ἀνταίων βρύουσι·
592
πλάθουσι βλαστοῦσι καὶ πεδαίχμιοι
593
λαμπάδες πεδάοροι,
594
πτανά τε καὶ πεδοβά-
595
μονα κἀνεμοέντʼ ἂν
596
αἰγίδων φράσαι κότον.
597
ἀλλʼ ὑπέρτολμον ἀν-
598
δρὸς φρόνημα τίς λέγοι
599
καὶ γυναικῶν φρεσὶν τλαμόνων καὶ
600
παντόλμους ἔρωτας
601
ἄταισι συννόμους βροτῶν;
602
ξυζύγους δʼ ὁμαυλίας
603
θηλυκρατὴς ἀπέρω-
604
τος ἔρως παρανικᾷ
605
κνωδάλων τε καὶ βροτῶν.
606
ἴστω δʼ, ὅστις οὐχ ὑπόπτερος
607
φροντίσιν, δαεὶς
608
τὰν ἁ παιδολυ-
609
μὰς τάλαινα Θεστιὰς μήσατο
610
πυρδαῆτιν πρόνοιαν,
611
καταίθουσα παιδὸς δαφοινὸν
612
δαλὸν ἥλικʼ, ἐπεὶ μολὼν
613
ματρόθεν κελάδησε,
614
ξύμμετρόν τε διαὶ βίου
615
μοιρόκραντον ἐς ἆμαρ.
616
ἄλλαν δεῖ τινʼ ἐν λόγοις στυγεῖν
617
φοινίαν κόραν,
618
ἅτʼ ἐχθρῶν ὑπαὶ
619
φῶτʼ ἀπώλεσεν φίλον Κρητικοῖς
620
χρυσοκμήτοισιν ὅρμοις
621
πιθήσασα δώροισι Μίνω,
622
Νῖσον ἀθανάτας τριχὸς
623
νοσφίσασʼ ἀπροβούλως
624
πνέονθʼ ἁ κυνόφρων ὕπνῳ.
625
κιγχάνει δέ μιν Ἑρμῆς.
626
ἐπεὶ δʼ ἐπεμνασάμαν ἀμειλίχων
627
πόνων, ὁ καιρὸς δὲ δυσφιλὲς γαμή-
628
λευμʼ ἀπεύχετον δόμοις
629
γυναικοβούλους τε μήτιδας φρενῶν
630
ἐπʼ ἀνδρὶ τευχεσφόρῳ,
631
ἐπʼ ἀνδρὶ δᾴοις ἐπεικότως σέβαι.
632
τίω δʼ ἀθέρμαντον ἑστίαν δόμων
633
γυναικείαν τʼ ἄτολμον αἰχμάν.
634
κακῶν δὲ πρεσβεύεται τὸ Λήμνιον
635
λόγῳ· γοᾶται δὲ δὴ πάθος κατά-
636
πτυστον· ᾔκασεν δέ τις
637
τὸ δεινὸν αὖ Λημνίοισι πήμασιν.
638
θεοστυγήτῳ δʼ ἄχει
639
βροτῶν ἀτιμωθὲν οἴχεται γένος.
640
σέβει γὰρ οὔτις τὸ δυσφιλὲς θεοῖς.
641
τί τῶνδʼ οὐκ ἐνδίκως ἀγείρω;
642
τὸ δʼ ἄγχι πλευμόνων ξίφος
643
διανταίαν ὀξυπευκὲς οὐτᾷ
644
διαὶ Δίκας. τὸ μὴ θέμις γὰρ οὖν
645
λὰξ πέδοι πατούμενον, τὸ πᾶν Διὸς
646
σέβας παρεκβάντος οὐ θεμιστῶς.
647
Δίκας δʼ ἐρείδεται πυθμήν·
648
προχαλκεύει δʼ Αἶσα φασγανουργός·
649
τέκνον δʼ ἐπεισφέρει δόμοισιν
650
αἱμάτων παλαιτέρων τίνειν μύσος
651
χρόνῳ κλυτὰ βυσσόφρων Ἐρινύς.
652
Ὀρέστης
παῖ παῖ, θύρας ἄκουσον ἑρκείας κτύπον.
653
τίς ἔνδον, ὦ παῖ, παῖ, μάλʼ αὖθις, ἐν δόμοις;
654
τρίτον τόδʼ ἐκπέραμα δωμάτων καλῶ,
655
εἴπερ φιλόξενʼ ἐστὶν Αἰγίσθου διαί.
656
Οἰκέτης
εἶεν, ἀκούω· ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;
657
Ὀρέστης
ἄγγελλε τοῖσι κυρίοισι δωμάτων,
658
πρὸς οὕσπερ ἥκω καὶ φέρω καινοὺς λόγους.
659
τάχυνε δʼ, ὡς καὶ νυκτὸς ἅρμʼ ἐπείγεται
660
σκοτεινόν, ὥρα δʼ ἐμπόρους καθιέναι
661
ἄγκυραν ἐν δόμοισι πανδόκοις ξένων.
662
ἐξελθέτω τις δωμάτων τελεσφόρος
663
γυνὴ τόπαρχος, ἄνδρα δʼ εὐπρεπέστερον·
664
αἰδὼς γὰρ ἐν λεχθεῖσιν οὐκ ἐπαργέμους
665
λόγους τίθησιν· εἶπε θαρσήσας ἀνὴρ
666
πρὸς ἄνδρα κἀσήμηνεν ἐμφανὲς τέκμαρ.
667
Κλυταιμνήστρα
ξένοι, λέγοιτʼ ἂν εἴ τι δεῖ· πάρεστι γὰρ
668
ὁποῖά περ δόμοισι τοῖσδʼ ἐπεικότα,
669
καὶ θερμὰ λουτρὰ καὶ πόνων θελκτηρία
670
στρωμνή, δικαίων τʼ ὀμμάτων παρουσία.
671
εἰ δʼ ἄλλο πρᾶξαι δεῖ τι βουλιώτερον,
672
ἀνδρῶν τόδʼ ἐστὶν ἔργον, οἷς κοινώσομεν
673
Ὀρέστης
ξένος μέν εἰμι Δαυλιεὺς ἐκ Φωκέων·
674
στείχοντα δʼ αὐτόφορτον οἰκείᾳ σαγῇ
675
εἰς Ἄργος, ὥσπερ δεῦρʼ ἀπεζύγην πόδα,
676
ἀγνὼς πρὸς ἀγνῶτʼ εἶπε συμβαλὼν ἀνήρ,
677
ἐξιστορήσας καὶ σαφηνίσας ὁδόν,
678
Στροφίος ὁ Φωκεύς· πεύθομαι γὰρ ἐν λόγῳ
679
ἐπείπερ ἄλλως, ὦ ξένʼ, εἰς Ἄργος κίεις,
680
πρὸς τοὺς τεκόντας πανδίκως μεμνημένος
681
τεθνεῶτʼ Ὀρέστην εἰπέ, μηδαμῶς λάθῃ.
682
εἴτʼ οὖν κομίζειν δόξα νικήσει φίλων,
683
εἴτʼ οὖν μέτοικον, εἰς τὸ πᾶν ἀεὶ ξένον,
684
θάπτειν, ἐφετμὰς τάσδε πόρθμευσον πάλιν.
685
νῦν γὰρ λέβητος χαλκέου πλευρώματα
686
σποδὸν κέκευθεν ἀνδρὸς εὖ κεκλαυμένου.
687
τοσαῦτʼ ἀκούσας εἶπον. εἰ δὲ τυγχάνω
688
τοῖς κυρίοισι καὶ προσήκουσιν λέγων
689
οὐκ οἶδα, τὸν τεκόντα δʼ εἰκὸς εἰδέναι.
690
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγώ, κατʼ ἄκρας εἶπας ὡς πορθούμεθα.
691
ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,
692
ὡς πόλλʼ ἐπωπᾷς, κἀκποδὼν εὖ κείμενα
693
τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη,
694
φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
695
καὶ νῦν Ὀρέστης — ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,
696
ἔξω κομίζων ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα, —
697
νῦν δʼ ἥπερ ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς
698
ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, προδοῦσαν ἔγγραφε.
699
Ὀρέστης
ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδʼ εὐδαίμοσιν
700
κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον
701
γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι· τί γὰρ
702
ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;
703
πρὸς δυσσεβείας δʼ ἦν ἐμοὶ τόδʼ ἐν φρεσίν,
704
τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις,
705
καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.
706
Κλυταιμνήστρα
οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίως σέθεν,
707
οὐδʼ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.
708
ἄλλος δʼ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδʼ ἀγγελῶν.
709
ἀλλʼ ἔσθʼ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
710
μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα.
711
ἄγʼ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,
712
ὀπισθόπους τε τούσδε καὶ ξυνέμπορον·
713
κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα.
714
αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνῳ τάδε.
715
ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων
716
κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων
717
βουλευσόμεσθα τῆσδε συμφορᾶς πέρι.
718
Χορός
εἶεν, φίλιαι δμωίδες οἴκων,
719
πότε δὴ στομάτων
720
δείξομεν ἰσχὺν ἐπʼ Ὀρέστῃ;
721
ὦ πότνια χθὼν καὶ πότνιʼ ἀκτὴ
722
χώματος, ἣ νῦν ἐπὶ ναυάρχῳ
723
σώματι κεῖσαι τῷ βασιλείῳ,
724
νῦν ἐπάκουσον, νῦν ἐπάρηξον·
725
νῦν γὰρ ἀκμάζει Πειθὼ δολίαν
726
ξυγκαταβῆναι, χθόνιον δʼ Ἑρμῆν
727
καὶ τὸν νύχιον τοῖσδʼ ἐφοδεῦσαι
728
ξιφοδηλήτοισιν ἀγῶσιν.
729
ἔοικεν ἁνὴρ ὁ ξένος τεύχειν κακόν·
730
τροφὸν δʼ Ὀρέστου τήνδʼ ὁρῶ κεκλαυμένην.
731
ποῖ δὴ πατεῖς, Κίλισσα, δωμάτων πύλας;
732
λύπη δʼ ἄμισθός ἐστί σοι ξυνέμπορος;
733
Τροφός
Αἴγισθον ἡ κρατοῦσα τοῖς ξένοις καλεῖν
734
ὅπως τάχιστʼ ἄνωγεν, ὡς σαφέστερον
735
ἀνὴρ ἀπʼ ἀνδρὸς τὴν νεάγγελτον φάτιν
736
ἐλθὼν πύθηται τήνδε, πρὸς μὲν οἰκέτας
737
θετοσκυθρωπῶν ἐντὸς ὀμμάτων γέλων
738
κεύθουσʼ ἐπʼ ἔργοις διαπεπραγμένοις καλῶς
739
κείνῃ, δόμοις δὲ τοῖσδε παγκάκως ἔχειν,
740
φήμης ὕφʼ ἧς ἤγγειλαν οἱ ξένοι τορῶς.
741
ἦ δὴ κλύων ἐκεῖνος εὐφρανεῖ νόον,
742
εὖτʼ ἂν πύθηται μῦθον. ὦ τάλαινʼ ἐγώ·
743
ὥς μοι τὰ μὲν παλαιὰ συγκεκραμένα
744
ἄλγη δύσοιστα τοῖσδʼ ἐν Ἀτρέως δόμοις
745
τυχόντʼ ἐμὴν ἤλγυνεν ἐν στέρνοις φρένα.
746
ἀλλʼ οὔτι πω τοιόνδε πῆμʼ ἀνεσχόμην·
747
τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τλημόνως ἤντλουν κακά·
748
φίλον δʼ Ὀρέστην, τῆς ἐμῆς ψυχῆς τριβήν,
749
ὃν ἐξέθρεψα μητρόθεν δεδεγμένη, —
750
κἀκʼ νυκτιπλάγκτων ὀρθίων κελευμάτων
751
καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρʼ ἀνωφέλητʼ ἐμοὶ
752
τλάσῃ· —τὸ μὴ φρονοῦν γὰρ ὡσπερεὶ βοτὸν
753
τρέφειν ἀνάγκη, πῶς γὰρ οὔ; τρόπῳ φρενός·
754
οὐ γάρ τι φωνεῖ παῖς ἔτʼ ὢν ἐν σπαργάνοις,
755
εἰ λιμός, ἢ δίψη τις, ἢ λιψουρία
756
ἔχει· νέα δὲ νηδὺς αὐτάρκης τέκνων.
757
τούτων πρόμαντις οὖσα, πολλὰ δʼ, οἴομαι,
758
ψευσθεῖσα παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια,
759
γναφεὺς τροφεύς τε ταὐτὸν εἰχέτην τέλος.
760
ἐγὼ διπλᾶς δὲ τάσδε χειρωναξίας
761
ἔχουσʼ Ὀρέστην ἐξεδεξάμην πατρί·
762
τεθνηκότος δὲ νῦν τάλαινα πεύθομαι.
763
στείχω δʼ ἐπʼ ἄνδρα τῶνδε λυμαντήριον
764
οἴκων, θέλων δὲ τόνδε πεύσεται λόγον.
765
Χορός
πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;
766
Τροφός
ἦ πῶς; λέγʼ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.
767
Χορός
εἰ ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.
768
Τροφός
ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.
769
Χορός
μή νυν σὺ ταῦτʼ ἄγγελλε δεσπότου στύγει·
770
ἀλλʼ αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ,
771
ἄνωχθʼ ὅσον τάχιστα γηθούσῃ φρενί.
772
ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται λόγος.
773
Τροφός
ἀλλʼ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;
774
Χορός
ἀλλʼ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ.
775
Τροφός
καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.
776
Χορός
οὔπω· κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.
777
Τροφός
τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;
778
Χορός
ἄγγελλʼ ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.
779
μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ πέρι.
780
Τροφός
ἀλλʼ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις.
781
γένοιτο δʼ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει.
782
Χορός
νῦν παραιτουμένᾳ μοι, πάτερ
783
Ζεῦ θεῶν Ὀλυμπίων,
784
δὸς τύχας τυχεῖν δόμου κυρίως
785
τὰ σώφρονʼ εὖ μαιομένοις ἰδεῖν.
786
διὰ δίκας πᾶν ἔπος
787
ἔλακον· ὦ Ζεῦ, σύ νιν φυλάσσοις.
788
ἓ ἕ, πρὸ δὲ δὴ ʼχθρῶν
789
τὸν ἔσωθεν μελάθρων, Ζεῦ,
790
θές, ἐπεί νιν μέγαν ἄρας,
791
δίδυμα καὶ τριπλᾶ
792
παλίμποινα θέλων ἀμείψει.
793
ἴσθι δʼ ἀνδρὸς φίλου πῶλον εὖ-
794
νιν ζυγέντʼ ἐν ἅρμασιν
795
πημάτων. σὺ δʼ ἐν δρόμῳ προστιθεὶς
796
μέτρον κτίσον σῳζόμενον ῥυθμὸν
797
τοῦτʼ ἰδεῖν διὰ πέδον
798
ἀνομένων βημάτων ὄρεγμα;
799
οἵ τʼ ἔσω δωμάτων
800
πλουτογαθῆ μυχὸν νομίζετε,
801
κλῦτε, σύμφρονες θεοί·
802
ἄγετε τῶν πάλαι πεπραγμένων
803
λύσασθʼ αἷμα προσφάτοις δίκαις.
804
γέρων φόνος μηκέτʼ ἐν δόμοις τέκοι.
805
τὸ δὲ καλῶς κτίμενον ὦ μέγα ναίων
806
στόμιον, εὖ δὸς ἀνιδεῖν δόμον ἀνδρός,
807
καί νιν ἐλευθερίας φῶς
808
λαμπρὸν ἰδεῖν φιλίοις
809
ὄμμασιν ἐκ δνοφερᾶς καλύπτρας.
810
ξυλλάβοι δʼ ἐνδίκως
811
παῖς ὁ Μαίας, ἐπεὶ φορώτατος
812
πρᾶξιν οὐρίαν θέλων·
813
πολλὰ δʼ ἄλλα φανεῖ χρηίζων κρυπτά.
814
ἄσκοπον δʼ ἔπος λέγων
815
νύκτα πρό τʼ ὀμμάτων σκότον φέρει,
816
καθʼ ἡμέραν δʼ οὐδὲν ἐμφανέστερος.
817
καὶ τότʼ ἤδη κλυτὸν
818
δωμάτων λυτήριον,
819
θῆλυν οὐριοστάταν οὐδʼ
820
ὀξύκρεκτον γοα-
821
τᾶν νόμον θήσομεν· πλεῖ τάδʼ εὖ·
822
ἐμὸν ἐμὸν κέρδος αὔξεται τόδʼ· ἄ-
823
τα δʼ ἀποστατεῖ φίλων.
824
σὺ δὲ θαρσῶν, ὅταν ἥκῃ μέρος ἔργων,
825
ἐπαΰσας πατρὸς αὐδὰν
826
θροούσᾳ πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὰν
827
καὶ πέραινʼ ἀνεπίμομφον ἄταν.
828
Περσέως τʼ ἐν φρεσὶν
829
καρδίαν ἀνασχεθών,
830
τοῖς θʼ ὑπὸ χθονὸς φίλοισιν,
831
τοῖς τʼ ἄνωθεν πρόπρασ-
832
σε χάριν ὀργᾶς λυγρᾶς, ἔνδοθεν
833
φόνιον ἄταν τιθείς, τὸν αἴτιον δʼ
834
ἐξαπολλύων μόρου.
835
Αἴγισθος
ἥκω μὲν οὐκ ἄκλητος, ἀλλʼ ὑπάγγελος·
836
νέαν φάτιν δὲ πεύθομαι λέγειν τινὰς
837
ξένους μολόντας οὐδαμῶς ἐφίμερον,
838
μόρον δʼ Ὀρέστου. καὶ τόδʼ ἀμφέρειν δόμοις
839
γένοιτʼ ἂν ἄχθος δειματοσταγὲς φόνῳ
840
τῷ πρόσθεν ἑλκαίνουσι καὶ δεδηγμένοις.
841
πῶς ταῦτʼ ἀληθῆ καὶ βλέποντα δοξάσω;
842
ἢ πρὸς γυναικῶν δειματούμενοι λόγοι
843
πεδάρσιοι θρῴσκουσι, θνῄσκοντες μάτην;
844
τί τῶνδʼ ἂν εἴποις ὥστε δηλῶσαι φρενί;
845
Χορός
ἠκούσαμεν μέν, πυνθάνου δὲ τῶν ξένων
846
ἔσω παρελθών. οὐδὲν ἀγγέλων σθένος
847
ὡς αὐτὸν αὐτῶν ἄνδρα πεύθεσθαι πάρα.
848
Αἴγισθος
ἰδεῖν ἐλέγξαι τʼ αὖ θέλω τὸν ἄγγελον,
849
εἴτʼ αὐτὸς ἦν θνῄσκοντος ἐγγύθεν παρών,
850
εἴτʼ ἐξ ἀμαυρᾶς κληδόνος λέγει μαθών.
851
οὔτοι φρένʼ ἂν κλέψειεν ὠμματωμένην.
852
Χορός
Ζεῦ Ζεῦ, τί λέγω, πόθεν ἄρξωμαι
853
τάδʼ ἐπευχομένη κἀπιθεάζουσʼ,
854
ὑπὸ δʼ εὐνοίας
855
πῶς ἴσον εἰποῦσʼ ἀνύσωμαι;
856
νῦν γὰρ μέλλουσι μιανθεῖσαι
857
πειραὶ κοπάνων ἀνδροδαΐκτων
858
ἢ πάνυ θήσειν Ἀγαμεμνονίων
859
οἴκων ὄλεθρον διὰ παντός,
860
ἢ πῦρ καὶ φῶς ἐπʼ ἐλευθερίᾳ
861
δαίων ἀρχάς τε πολισσονόμους
862
πατέρων θʼ ἕξει μέγαν ὄλβον.
863
τοιάνδε πάλην μόνος ὢν ἔφεδρος
864
δισσοῖς μέλλει θεῖος Ὀρέστης
865
ἅψειν. εἴη δʼ ἐπὶ νίκῃ.
866
Αἴγισθος
ἒ ἔ, ὀτοτοτοῖ.
867
Χορός
ἔα ἔα μάλα·
868
πῶς ἔχει; πῶς κέκρανται δόμοις;
869
ἀποσταθῶμεν πράγματος τελουμένου,
870
ὅπως δοκῶμεν τῶνδʼ ἀναίτιαι κακῶν
871
εἶναι· μάχης γὰρ δὴ κεκύρωται τέλος.
872
Οἰκέτης
οἴμοι, πανοίμοι δεσπότου πεπληγμένου·
873
οἴμοι μάλʼ αὖθις ἐν τρίτοις προσφθέγμασιν.
874
Αἴγισθος οὐκέτʼ ἔστιν. ἀλλʼ ἀνοίξατε
875
ὅπως τάχιστα, καὶ γυναικείους πύλας
876
μοχλοῖς χαλᾶτε· καὶ μάλʼ ἡβῶντος δὲ δεῖ,
877
οὐχ ὡς δʼ ἀρῆξαι διαπεπραγμένῳ· τί γάρ;
878
ἰοὺ ἰού.
879
κωφοῖς ἀυτῶ καὶ καθεύδουσιν μάτην
880
ἄκραντα βάζω; ποῖ Κλυταιμήστρα; τί δρᾷ;
881
ἔοικε νῦν αὐτῆς ἐπὶ ξυροῦ πέλας
882
αὐχὴν πεσεῖσθαι πρὸς δίκην πεπληγμένος.
883
Κλυταιμνήστρα
τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; τίνα βοὴν ἵστης δόμοις;
884
Οἰκέτης
τὸν ζῶντα καίνειν τοὺς τεθνηκότας λέγω.
885
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγώ. ξυνῆκα τοὔπος ἐξ αἰνιγμάτων.
886
δόλοις ὀλούμεθʼ, ὥσπερ οὖν ἐκτείναμεν.
887
δοίη τις ἀνδροκμῆτα πέλεκυν ὡς τάχος·
888
εἰδῶμεν εἰ νικῶμεν, ἢ νικώμεθα·
889
ἐνταῦθα γὰρ δὴ τοῦδʼ ἀφικόμην κακοῦ.
890
Ὀρέστης
σὲ καὶ ματεύω· τῷδε δʼ ἀρκούντως ἔχει.
891
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγώ. τέθνηκας, φίλτατʼ Αἰγίσθου βία.
892
Ὀρέστης
φιλεῖς τὸν ἄνδρα; τοιγὰρ ἐν ταὐτῷ τάφῳ
893
κείσῃ· θανόντα δʼ οὔτι μὴ προδῷς ποτε.
894
Κλυταιμνήστρα
ἐπίσχες, ὦ παῖ, τόνδε δʼ αἴδεσαι, τέκνον,
895
μαστόν, πρὸς ᾧ σὺ πολλὰ δὴ βρίζων ἅμα
896
οὔλοισιν ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα.
897
Ὀρέστης
Πυλάδη τί δράσω; μητέρʼ αἰδεσθῶ κτανεῖν;
898
Πυλάδης
ποῦ δὴ τὰ λοιπὰ Λοξίου μαντεύματα
899
τὰ πυθόχρηστα, πιστὰ δʼ εὐορκώματα;
900
ἅπαντας ἐχθροὺς τῶν θεῶν ἡγοῦ πλέον.
901
Ὀρέστης
κρίνω σὲ νικᾶν, καὶ παραινεῖς μοι καλῶς.
902
ἕπου, πρὸς αὐτὸν τόνδε σὲ σφάξαι θέλω.
903
καὶ ζῶντα γάρ νιν κρείσσονʼ ἡγήσω πατρός·
904
τούτῳ θανοῦσα ξυγκάθευδʼ, ἐπεὶ φιλεῖς
905
τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν δʼ ἐχρῆν φιλεῖν στυγεῖς.
906
Κλυταιμνήστρα
ἐγώ σʼ ἔθρεψα, σὺν δὲ γηράναι θέλω.
907
Ὀρέστης
πατροκτονοῦσα γὰρ ξυνοικήσεις ἐμοί;
908
Κλυταιμνήστρα
ἡ Μοῖρα τούτων, ὦ τέκνον, παραιτία.
909
Ὀρέστης
καὶ τόνδε τοίνυν Μοῖρʼ ἐπόρσυνεν μόρον.
910
Κλυταιμνήστρα
οὐδὲν σεβίζῃ γενεθλίους ἀράς, τέκνον;
911
Ὀρέστης
τεκοῦσα γάρ μʼ ἔρριψας ἐς τὸ δυστυχές.
912
Κλυταιμνήστρα
οὔτοι σʼ ἀπέρριψʼ εἰς δόμους δορυξένους.
913
Ὀρέστης
αἰκῶς ἐπράθην ὢν ἐλευθέρου πατρός.
914
Κλυταιμνήστρα
ποῦ δῆθʼ ὁ τῖμος, ὅντινʼ ἀντεδεξάμην;
915
Ὀρέστης
αἰσχύνομαί σοι τοῦτʼ ὀνειδίσαι σαφῶς.
916
Κλυταιμνήστρα
μὴ ἀλλʼ εἴφʼ ὁμοίως καὶ πατρὸς τοῦ σοῦ μάτας.
917
Ὀρέστης
μὴ ʼλεγχε τὸν πονοῦντʼ ἔσω καθημένη.
918
Κλυταιμνήστρα
ἄλγος γυναιξὶν ἀνδρὸς εἴργεσθαι, τέκνον.
919
Ὀρέστης
τρέφει δέ γʼ ἀνδρὸς μόχθος ἡμένας ἔσω.
920
Κλυταιμνήστρα
κτενεῖν ἔοικας, ὦ τέκνον, τὴν μητέρα.
921
Ὀρέστης
σύ τοι σεαυτήν, οὐκ ἐγώ, κατακτενεῖς.
922
Κλυταιμνήστρα
ὅρα, φύλαξαι μητρὸς ἐγκότους κύνας.
923
Ὀρέστης
τὰς τοῦ πατρὸς δὲ πῶς φύγω, παρεὶς τάδε;
924
Κλυταιμνήστρα
ἔοικα θρηνεῖν ζῶσα πρὸς τύμβον μάτην.
925
Ὀρέστης
πατρὸς γὰρ αἶσα τόνδε σοὐρίζει μόρον.
926
Κλυταιμνήστρα
οἲ ʼγὼ τεκοῦσα τόνδʼ ὄφιν ἐθρεψάμην.
927
Ὀρέστης
ἦ κάρτα μάντις οὑξ ὀνειράτων φόβος.
928
ἔκανες ὃν οὐ χρῆν, καὶ τὸ μὴ χρεὼν πάθε.
929
Χορός
στένω μὲν οὖν καὶ τῶνδε συμφορὰν διπλῆν.
930
ἐπεὶ δὲ πολλῶν αἱμάτων ἐπήκρισε
931
τλήμων Ὀρέστης, τοῦθʼ ὅμως αἱρούμεθα,
932
ὀφθαλμὸν οἴκων μὴ πανώλεθρον πεσεῖν.
933
ἔμολε μὲν δίκα Πριαμίδαις χρόνῳ,
934
βαρύδικος ποινά·
935
ἔμολε δʼ ἐς δόμον τὸν Ἀγαμέμνονος
936
διπλοῦς λέων, διπλοῦς Ἄρης.
937
ἔλασε δʼ ἐς τὸ πᾶν
938
ὁ πυθόχρηστος φυγὰς
939
θεόθεν εὖ φραδαῖσιν ὡρμημένος.
940
ἐπολολύξατʼ ὦ δεσποσύνων δόμων
941
ἀναφυγᾶς κακῶν καὶ κτεάνων τριβᾶς
942
ὑπαὶ δυοῖν μιαστόροιν,
943
δυσοίμου τύχας.
944
ἔμολε δʼ ᾧ μέλει κρυπταδίου μάχας
945
δολιόφρων ποινά·
946
ἔθιγε δʼ ἐν μάχᾳ χερὸς ἐτήτυμος
947
Διὸς κόρα — Δίκαν δέ νιν
948
προσαγορεύομεν βροτοὶ τυχόντες καλῶς —
949
ὀλέθριον πνέουσʼ ἐν ἐχθροῖς κότον.
950
ἐπολολύξατʼ ὦ δεσποσύνων δόμων
951
ἀναφυγᾶς κακῶν καὶ κτεάνων τριβᾶς
952
ὑπαὶ δυοῖν μιαστόροιν,
953
δυσοίμου τύχας.
954
τά περ ὁ Λοξίας ὁ Παρνασσίας
955
μέγαν ἔχων μυχὸν χθονὸς ἐπωρθία-
956
ξεν ἀδόλως δόλοις
957
βλάβαν ἐγχρονισθεῖσαν ἐποίχεται.
958
κρατεῖταί πως τὸ θεῖον παρὰ τὸ μὴ
959
ὑπουργεῖν κακοῖς.
960
ἄξια δʼ οὐρανοῦχον ἀρχὰν σέβειν.
961
πάρα τε φῶς ἰδεῖν
962
μέγα τʼ ἀφῃρέθην ψάλιον οἰκέων.
963
ἄναγε μὰν δόμοι· πολὺν ἄγαν χρόνον
964
χαμαιπετεῖς ἔκεισθʼ ἀεί.
965
τάχα δὲ παντελὴς χρόνος ἀμείψεται
966
πρόθυρα δωμάτων, ὅταν ἀφʼ ἑστίας
967
πᾶν ἐλαθῇ μύσος
968
καθαρμοῖσιν ἀτᾶν ἐλατηρίοις.
969
τύχαι δʼ εὐπροσωποκοῖται τὸ πᾶν
970
ἰδεῖν ἀκοῦσαι πρευμενεῖς
971
μετοίκοις δόμων πεσοῦνται πάλιν.
972
πάρα τε φῶς ἰδεῖν
973
μέγα τʼ ἀφῃρέθην ψάλιον οἰκέων.
974
ἄναγε μὰν δόμοι· πολὺν ἄγαν χρόνον
975
χαμαιπετεῖς ἔκεισθʼ ἀεί.
976
Ὀρέστης
ἴδεσθε χώρας τὴν διπλῆν τυραννίδα
977
πατροκτόνους τε δωμάτων πορθήτορας.
978
σεμνοὶ μὲν ἦσαν ἐν θρόνοις τόθʼ ἥμενοι,
979
φίλοι δὲ καὶ νῦν, ὡς ἐπεικάσαι πάθη
980
πάρεστιν, ὅρκος τʼ ἐμμένει πιστώμασι.
981
ξυνώμοσαν μὲν θάνατον ἀθλίῳ πατρὶ
982
καὶ ξυνθανεῖσθαι· καὶ τάδʼ εὐόρκως ἔχει.
983
ἴδεσθε δʼ αὖτε, τῶνδʼ ἐπήκοοι κακῶν,
984
τὸ μηχάνημα, δεσμὸν ἀθλίῳ πατρί,
985
πέδας τε χειροῖν καὶ ποδοῖν ξυνωρίδα.
986
ἐκτείνατʼ αὐτὸ καὶ κύκλῳ παρασταδὸν
987
στέγαστρον ἀνδρὸς δείξαθʼ, ὡς ἴδῃ πατήρ,
988
οὐχ οὑμός, ἀλλʼ ὁ πάντʼ ἐποπτεύων τάδε
989
Ἥλιος, ἄναγνα μητρὸς ἔργα τῆς ἐμῆς,
990
ὡς ἂν παρῇ μοι μάρτυς ἐν δίκῃ ποτέ,
991
ὡς τόνδʼ ἐγὼ μετῆλθον ἐνδίκως μόρον
992
τὸν μητρός· Αἰγίσθου γὰρ οὐ λέγω μόρον·
993
ἔχει γὰρ αἰσχυντῆρος, ὡς νόμος, δίκην·
994
ἥτις δʼ ἐπʼ ἀνδρὶ τοῦτʼ ἐμήσατο στύγος,
995
ἐξ οὗ τέκνων ἤνεγχʼ ὑπὸ ζώνην βάρος,
996
φίλον τέως, νῦν δʼ ἐχθρόν, ὡς φαίνει, κακόν,
997
τί σοι δοκεῖ; μύραινά γʼ εἴτʼ ἔχιδνʼ ἔφυ
998
σήπειν θιγοῦσʼ ἂν ἄλλον οὐ δεδηγμένον
999
τόλμης ἕκατι κἀκδίκου φρονήματος.
1000
τί νιν προσείπω, κἂν τύχω μάλʼ εὐστομῶν;
1001
ἄγρευμα θηρός, ἢ νεκροῦ ποδένδυτον
1002
δροίτης κατασκήνωμα; δίκτυον μὲν οὖν,
1003
ἄρκυν τʼ ἂν εἴποις καὶ ποδιστῆρας πέπλους.
1004
τοιοῦτον ἂν κτήσαιτο φηλήτης ἀνήρ,
1005
ξένων ἀπαιόλημα κἀργυροστερῆ
1006
βίον νομίζων, τῷδέ τʼ ἂν δολώματι
1007
πολλοὺς ἀναιρῶν πολλὰ θερμαίνοι φρένα.
1008
τοιάδʼ ἐμοὶ ξύνοικος ἐν δόμοισι μὴ
1009
γένοιτʼ· ὀλοίμην πρόσθεν ἐκ θεῶν ἄπαις.
1010
Χορός
αἰαῖ αἰαῖ μελέων ἔργων·
1011
στυγερῷ θανάτῳ διεπράχθης.
1012
ἒ ἔ,
1013
μίμνοντι δὲ καὶ πάθος ἀνθεῖ.
1014
Ὀρέστης
ἔδρασεν ἢ οὐκ ἔδρασε; μαρτυρεῖ δέ μοι
1015
φᾶρος τόδʼ, ὡς ἔβαψεν Αἰγίσθου ξίφος.
1016
φόνου δὲ κηκὶς ξὺν χρόνῳ ξυμβάλλεται,
1017
πολλὰς βαφὰς φθείρουσα τοῦ ποικίλματος.
1018
νῦν αὐτὸν αἰνῶ, νῦν ἀποιμώζω παρών,
1019
πατροκτόνον θʼ ὕφασμα προσφωνῶν τόδε.
1020
ἀλγῶ μὲν ἔργα καὶ πάθος γένος τε πᾶν,
1021
ἄζηλα νίκης τῆσδʼ ἔχων μιάσματα.
1022
Χορός
οὔτις μερόπων ἀσινὴς βίοτον
1023
διὰ παντὸς ἀπήμονʼ ἀμείψει.
1024
ἒ ἔ,
1025
μόχθος δʼ ὁ μὲν αὐτίχʼ, ὁ δʼ ἥξει.
1026
Ὀρέστης
ἀλλʼ, ὡς ἂν εἰδῆτʼ, οὐ γὰρ οἶδʼ ὅπη τελεῖ,
1027
ὥσπερ ξὺν ἵπποις ἡνιοστροφῶ δρόμου
1028
ἐξωτέρω· φέρουσι γὰρ νικώμενον
1029
φρένες δύσαρκτοι· πρὸς δὲ καρδίᾳ φόβος
1030
ᾄδειν ἕτοιμος ἠδʼ ὑπορχεῖσθαι κότῳ.
1031
ἕως δʼ ἔτʼ ἔμφρων εἰμί, κηρύσσω φίλοις
1032
κτανεῖν τέ φημι μητέρʼ οὐκ ἄνευ δίκης,
1033
πατροκτόνον μίασμα καὶ θεῶν στύγος.
1034
καὶ φίλτρα τόλμης τῆσδε πλειστηρίζομαι
1035
τὸν πυθόμαντιν Λοξίαν, χρήσαντʼ ἐμοὶ
1036
πράξαντι μὲν ταῦτʼ ἐκτὸς αἰτίας κακῆς
1037
εἶναι, παρέντα δʼ — οὐκ ἐρῶ τὴν ζημίαν·
1038
τόξῳ γὰρ οὔτις πημάτων ἐφίξεται.
1039
καὶ νῦν ὁρᾶτέ μʼ, ὡς παρεσκευασμένος
1040
ξὺν τῷδε θαλλῷ καὶ στέφει προσίξομαι
1041
μεσόμφαλόν θʼ ἵδρυμα, Λοξίου πέδον,
1042
πυρός τε φέγγος ἄφθιτον κεκλημένον,
1043
φεύγων τόδʼ αἷμα κοινόν· οὐδʼ ἐφʼ ἑστίαν
1044
ἄλλην τραπέσθαι Λοξίας ἐφίετο.
1045
καὶ μαρτυρεῖν μὲν ὡς ἐπορσύνθη κακὰ
1046
τάδʼ ἐν χρόνῳ μοι πάντας Ἀργείους λέγω·
1047
ἐγὼ δʼ ἀλήτης τῆσδε γῆς ἀπόξενος,
1048
ζῶν καὶ τεθνηκὼς τάσδε κληδόνας λιπών.
1049
Χορός
ἀλλʼ εὖ γʼ ἔπραξας, μηδʼ ἐπιζευχθῇς στόμα
1050
φήμῃ πονηρᾷ μηδʼ ἐπιγλωσσῶ κακά,
1051
ἐλευθερώσας πᾶσαν Ἀργείων πόλιν,
1052
δυοῖν δρακόντοιν εὐπετῶς τεμὼν κάρα.
1053
Ὀρέστης
ἆ, ἆ.
1054
δμωαὶ γυναῖκες, αἵδε Γοργόνων δίκην
1055
φαιοχίτωνες καὶ πεπλεκτανημέναι
1056
πυκνοῖς δράκουσιν· οὐκέτʼ ἂν μείναιμʼ ἐγώ.
1057
Χορός
τίνες σε δόξαι, φίλτατʼ ἀνθρώπων πατρί,
1058
στροβοῦσιν; ἴσχε, μὴ φόβου νικῶ πολύ.
1059
Ὀρέστης
οὐκ εἰσὶ δόξαι τῶνδε πημάτων ἐμοί·
1060
σαφῶς γὰρ αἵδε μητρὸς ἔγκοτοι κύνες.
1061
Χορός
ποταίνιον γὰρ αἷμά σοι χεροῖν ἔτι·
1062
ἐκ τῶνδέ τοι ταραγμὸς ἐς φρένας πίτνει.
1063
Ὀρέστης
ἄναξ Ἄπολλον, αἵδε πληθύουσι δή,
1064
κἀξ ὀμμάτων στάζουσιν αἷμα δυσφιλές.
1065
Χορός
εἷς σοὶ καθαρμός· Λοξίας δὲ προσθιγὼν
1066
ἐλεύθερόν σε τῶνδε πημάτων κτίσει.
1067
Ὀρέστης
ὑμεῖς μὲν οὐχ ὁρᾶτε τάσδʼ, ἐγὼ δʼ ὁρῶ·
1068
ἐλαύνομαι δὲ κοὐκέτʼ ἂν μείναιμʼ ἐγὼ.
1069
Χορός
ἀλλʼ εὐτυχοίης, καί σʼ ἐποπτεύων πρόφρων
1070
θεὸς φυλάσσοι καιρίοισι συμφοραῖς.
1071
ὅδε τοι μελάθροις τοῖς βασιλείοις
1072
τρίτος αὖ χειμὼν
1073
πνεύσας γονίας ἐτελέσθη.
1074
παιδοβόροι μὲν πρῶτον ὑπῆρξαν
1075
μόχθοι τάλανές τε Θυέστου·
1076
δεύτερον ἀνδρὸς βασίλεια πάθη·
1077
λουτροδάικτος δʼ ὤλετʼ Ἀχαιῶν
1078
πολέμαρχος ἀνήρ·
1079
νῦν δʼ αὖ τρίτος ἦλθέ ποθεν σωτήρ,
1080
ἢ μόρον εἴπω;
1081
ποῖ δῆτα κρανεῖ, ποῖ καταλήξει
1082
μετακοιμισθὲν μένος ἄτης;
1083