Aeschylus was an ancient Greek playwright widely regarded as the father of tragedy and one of the three great tragedians of classical Athens, alongside Sophocles and Euripides. He is credited with transforming early Dionysian performance into structured dramatic tragedy by introducing a second actor, enabling genuine dialogue and dramatic conflict for the first time.

When and where did Aeschylus live?

Aeschylus was born around 525 BCE in Eleusis, a town near Athens in Attica, and died in 456 BCE in Gela, Sicily. He lived and worked primarily in Athens during the late Archaic and early Classical periods, a formative era for Greek democracy and culture.

What genre or literary tradition did Aeschylus work in?

Aeschylus worked exclusively in Attic tragedy, a dramatic genre performed at the annual City Dionysia festival in Athens in honor of the god Dionysus. His plays were composed as trilogies or tetralogies — three tragedies followed by a satyr play — a structural convention he helped establish and of which the Oresteia (458 BCE) is the only surviving complete example.

What did Aeschylus write?

Ancient sources credited Aeschylus with approximately 70 to 90 plays, of which only seven survive intact: The Persians (472 BCE), Seven Against Thebes (467 BCE), The Suppliants (c. 463 BCE), and the Oresteia trilogy comprising Agamemnon, The Libation Bearers, and The Eumenides (458 BCE), along with Prometheus Bound, whose authorship remains debated by scholars. His lost works are known only through fragments and ancient catalogues.

Who and what influenced Aeschylus?

Aeschylus drew heavily on Homer's Iliad and Odyssey for mythological material and elevated diction, and he acknowledged a profound debt to the epic tradition. He was also shaped by the religious mysteries of Eleusis, where he was born, as well as the theological and ethical concerns of early Greek lyric poets such as Pindar and Hesiod's theogonic tradition.

What shaped Aeschylus' life and career?

Aeschylus fought as a soldier in the Persian Wars, including the Battle of Marathon in 490 BCE and possibly Salamis in 480 BCE — experiences he regarded as among the most significant of his life. His firsthand witness to Athens' struggle for survival against Persia directly informed The Persians, the oldest surviving European drama, which depicts the Persian defeat from the enemy's perspective.

What is Aeschylus' legacy in Western literature?

Aeschylus fundamentally shaped the trajectory of Western drama by establishing conventions of dramatic structure, the use of multiple actors, elaborate stagecraft, and the exploration of divine justice and human suffering as serious theatrical themes. His Oresteia, examining cycles of vengeance and the birth of Athenian legal institutions, has been continuously read, performed, and adapted from antiquity through to the present day and remains a cornerstone of classical education.

What historical role did Aeschylus play beyond writing?

Beyond his literary achievements, Aeschylus served as a citizen-soldier of Athens and fought at the Battle of Marathon in 490 BCE, a fact he considered important enough to record in his own epitaph, which made no mention of his plays. He also visited the court of the tyrant Hieron I of Syracuse in Sicily on at least two occasions, restaging The Persians there around 470 BCE, helping to disseminate Athenian dramatic culture across the Greek world.

What genre is Aeschylus' Eumenides?

The Eumenides is an ancient Greek tragedy, the third and final play of Aeschylus' trilogy the Oresteia, composed for performance at the festival of the City Dionysia in Athens. As a tragedy it follows the conventions of Athenian dramatic performance, including a chorus, formal odes, and episodic dialogue, but it is distinctive in incorporating elements of divine trial and cosmic resolution that give it an unusually positive, even quasi-comic, ending for the genre.

When was Aeschylus' Eumenides written?

The Eumenides was first performed in 458 BCE at the City Dionysia in Athens, where the entire Oresteia trilogy won first prize. It is one of the latest surviving works of Aeschylus, who died in 456 BCE in Gela, Sicily, making the Oresteia effectively the capstone of his dramatic career.

What is Aeschylus' Eumenides about?

The Eumenides dramatizes the trial of Orestes for the matricide of Clytemnestra, whom he killed in the preceding play, the Choephoroi, to avenge his father Agamemnon. Pursued by the Furies (Erinyes), Orestes seeks refuge first at Delphi and then in Athens, where the goddess Athena establishes the Areopagus court to adjudicate his case; when the jury votes in a tie, Athena casts the deciding vote for acquittal, and the Furies are persuaded to become the Eumenides, benevolent protectors of Athens.

What are the central themes of Aeschylus' Eumenides?

The play's foremost themes are the conflict between archaic blood-vengeance and the civilizing institution of civic justice, and the transition from a world governed by primordial divine forces to one ordered by rational law. Aeschylus also explores the tension between matrilineal and patrilineal claims of kinship—argued explicitly in the trial scene—alongside the broader theme of reconciliation, as the destructive Furies are integrated into the Athenian civic order rather than expelled.

What is the structure and form of Aeschylus' Eumenides?

The Eumenides consists of a prologue at Delphi, two main dramatic locations (Delphi and Athens), a formal trial scene at the Areopagus, and a concluding procession. The chorus of Furies, unusually, is not composed of human bystanders but of divine beings, and their odes—including the celebrated binding-song (the 'Binding Hymn,' lines 307–396)—are among the most archaic and incantatory in extant Greek tragedy. The play runs approximately 1,047 lines in the received text.

What was the political and historical context of Aeschylus' Eumenides?

The Eumenides was performed in 458 BCE, shortly after the Athenian statesman Ephialtes had stripped the ancient Areopagus council of most of its political powers in 462/461 BCE, transferring them to more democratic bodies. Aeschylus' portrayal of the Areopagus as a divinely founded court of homicide, established by Athena herself, is widely read as a response to this reform, implicitly defending the court's dignity and permanent role in Athenian civic life. The play also reflects contemporary Athenian alliance politics, notably the recent treaty with Argos (c. 462 BCE), which Orestes explicitly promises to honor.

What are the defining literary features and style of Aeschylus' Eumenides?

The Eumenides is notable for its bold theatrical spectacle, including the arresting opening tableau of the sleeping Furies at Delphi and the ghost of Clytemnestra rousing them—effects that ancient sources suggest shocked or startled the audience. Aeschylus employs his characteristically dense, compound diction and elevated imagery, but the trial scene introduces a more forensic, argumentative register of speech that anticipates the rhetoric of the later fifth century. The structural innovation of staging a formal legal proceeding as the dramatic climax of a trilogy is without precedent in surviving Greek literature.

What did Aeschylus' Eumenides contribute to literary tradition?

The Eumenides established the foundational literary archetype of the divine or supernatural court as a narrative device for resolving otherwise irresolvable human conflicts. Its invention of the Areopagus trial as the mythological origin of Athenian homicide law contributed a powerful aetiology that influenced how subsequent authors—including Euripides in his Iphigenia in Tauris and Electra—engaged with the Orestes myth. The play also gave the Furies their canonical literary identity as transformed, beneficent Eumenides, a duality that became standard in classical literature and iconography.

How has Aeschylus' Eumenides influenced later literature and culture?

The Eumenides has exerted a continuous influence from antiquity to the present: Virgil draws on its imagery of divine persecution in the Aeneid (29–19 BCE), and the Furies appear as central figures in Dante's Inferno (c. 1320 CE). In the modern era, T. S. Eliot's The Family Reunion (1939) transposed the Orestes myth and its Furies into a twentieth-century English setting, while Eugene O'Neill's Mourning Becomes Electra (1931) adapted the entire Oresteia for post-Civil War America. The play's framing of justice as the sublimation of revenge into legal process has also made it a reference point in legal philosophy and political theory.

Who are the key figures in Aeschylus' Eumenides?

The principal figures are Orestes, the matricide seeking absolution; Athena, goddess of wisdom and patron of Athens, who founds the court and casts the deciding vote; Apollo, who defends Orestes at trial and had commanded the matricide at Delphi; and the chorus of Furies (Erinyes), ancient goddesses of retribution who prosecute Orestes and are ultimately transformed into the Eumenides. The ghost of Clytemnestra appears briefly to rouse the sleeping Furies at the play's opening, and the Pythia (priestess of Apollo at Delphi) delivers the prologue.

0:00

Eumenides

Aeschylus

Πυθιάς

πρῶτον μὲν εὐχῇ τῇδε πρεσβεύω θεῶν

τὴν πρωτόμαντιν Γαῖαν· ἐκ δὲ τῆς Θέμιν,

ἣ δὴ τὸ μητρὸς δευτέρα τόδʼ ἕζετο

μαντεῖον, ὡς λόγος τις· ἐν δὲ τῷ τρίτῳ

λάχει, θελούσης, οὐδὲ πρὸς βίαν τινός,

Τιτανὶς ἄλλη παῖς Χθονὸς καθέζετο,

Φοίβη· δίδωσι δʼ ἣ γενέθλιον δόσιν

Φοίβῳ· τὸ Φοίβης δʼ ὄνομʼ ἔχει παρώνυμον.

λιπὼν δὲ λίμνην Δηλίαν τε χοιράδα,

κέλσας ἐπʼ ἀκτὰς ναυπόρους τὰς Παλλάδος,

ἐς τήνδε γαῖαν ἦλθε Παρνησοῦ θʼ ἕδρας.

πέμπουσι δʼ αὐτὸν καὶ σεβίζουσιν μέγα

κελευθοποιοὶ παῖδες Ἡφαίστου, χθόνα

ἀνήμερον τιθέντες ἡμερωμένην.

μολόντα δʼ αὐτὸν κάρτα τιμαλφεῖ λεώς,

Δελφός τε χώρας τῆσδε πρυμνήτης ἄναξ.

τέχνης δέ νιν Ζεὺς ἔνθεον κτίσας φρένα

ἵζει τέταρτον τοῖσδε μάντιν ἐν θρόνοις·

Διὸς προφήτης δʼ ἐστὶ Λοξίας πατρός.

τούτους ἐν εὐχαῖς φροιμιάζομαι θεούς.

Παλλὰς προναία δʼ ἐν λόγοις πρεσβεύεται·

σέβω δὲ νύμφας, ἔνθα Κωρυκὶς πέτρα

κοίλη, φίλορνις, δαιμόνων ἀναστροφή·

Βρόμιος ἔχει τὸν χῶρον, οὐδʼ ἀμνημονῶ,

ἐξ οὗτε Βάκχαις ἐστρατήγησεν θεός,

λαγὼ δίκην Πενθεῖ καταρράψας μόρον·

Πλειστοῦ τε πηγὰς καὶ Ποσειδῶνος κράτος

καλοῦσα καὶ τέλειον ὕψιστον Δία,

ἔπειτα μάντις ἐς θρόνους καθιζάνω.

καὶ νῦν τυχεῖν με τῶν πρὶν εἰσόδων μακρῷ

ἄριστα δοῖεν· κεἰ παρʼ Ἑλλήνων τινές,

ἴτων πάλῳ λαχόντες, ὡς νομίζεται.

μαντεύομαι γὰρ ὡς ἂν ἡγῆται θεός.

ἦ δεινὰ λέξαι, δεινὰ δʼ ὀφθαλμοῖς δρακεῖν,

πάλιν μʼ ἔπεμψεν ἐκ δόμων τῶν Λοξίου,

ὡς μήτε σωκεῖν μήτε μʼ ἀκταίνειν βάσιν,

τρέχω δὲ χερσίν, οὐ ποδωκείᾳ σκελῶν·

δείσασα γὰρ γραῦς οὐδέν, ἀντίπαις μὲν οὖν.

ἐγὼ μὲν ἕρπω πρὸς πολυστεφῆ μυχόν·

ὁρῶ δʼ ἐπʼ ὀμφαλῷ μὲν ἄνδρα θεομυσῆ

ἕδραν ἔχοντα προστρόπαιον, αἵματι

στάζοντα χεῖρας καὶ νεοσπαδὲς ξίφος

ἔχοντʼ ἐλαίας θʼ ὑψιγέννητον κλάδον,

λήνει μεγίστῳ σωφρόνως ἐστεμμένον,

ἀργῆτι μαλλῷ· τῇδε γὰρ τρανῶς ἐρῶ.

πρόσθεν δὲ τἀνδρὸς τοῦδε θαυμαστὸς λόχος

εὕδει γυναικῶν ἐν θρόνοισιν ἥμενος.

οὔτοι γυναῖκας, ἀλλὰ Γοργόνας λέγω,

οὐδʼ αὖτε Γοργείοισιν εἰκάσω τύποις.

εἶδόν ποτʼ ἤδη Φινέως γεγραμμένας

δεῖπνον φερούσας· ἄπτεροί γε μὴν ἰδεῖν

αὗται, μέλαιναι δʼ ἐς τὸ πᾶν βδελύκτροποι·

ῥέγκουσι δʼ οὐ πλατοῖσι φυσιάμασιν·

ἐκ δʼ ὀμμάτων λείβουσι δυσφιλῆ λίβα·

καὶ κόσμος οὔτε πρὸς θεῶν ἀγάλματα

φέρειν δίκαιος οὔτʼ ἐς ἀνθρώπων στέγας.

τὸ φῦλον οὐκ ὄπωπα τῆσδʼ ὁμιλίας

οὐδʼ ἥτις αἶα τοῦτʼ ἐπεύχεται γένος

τρέφουσʼ ἀνατεὶ μὴ μεταστένειν πόνον.

τἀντεῦθεν ἤδη τῶνδε δεσπότῃ δόμων

αὐτῷ μελέσθω Λοξίᾳ μεγασθενεῖ.

ἰατρόμαντις δʼ ἐστὶ καὶ τερασκόπος

καὶ τοῖσιν ἄλλοις δωμάτων καθάρσιος.

Ἀπόλλων

οὔτοι προδώσω· διὰ τέλους δέ σοι φύλαξ

ἐγγὺς παρεστὼς καὶ πρόσω δʼ ἀποστατῶν

ἐχθροῖσι τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.

καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾷς·

ὕπνῳ πεσοῦσαι δʼ αἱ κατάπτυστοι κόραι,

γραῖαι παλαιαὶ παῖδες, αἷς οὐ μείγνυται

θεῶν τις οὐδʼ ἄνθρωπος οὐδὲ θήρ ποτε.

κακῶν δʼ ἕκατι κἀγένοντʼ, ἐπεὶ κακὸν

σκότον νέμονται Τάρταρόν θʼ ὑπὸ χθονός,

μισήματʼ ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων.

ὅμως δὲ φεῦγε μηδὲ μαλθακὸς γένῃ.

ἐλῶσι γάρ σε καὶ διʼ ἠπείρου μακρᾶς

βιβῶντʼ ἀνʼ αἰεὶ τὴν πλανοστιβῆ χθόνα

ὑπέρ τε πόντον καὶ περιρρύτας πόλεις.

καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος

πόνον· μολὼν δὲ Παλλάδος ποτὶ πτόλιν

ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας.

κἀκεῖ δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους

μύθους ἔχοντες μηχανὰς εὑρήσομεν,

ὥστʼ ἐς τὸ πᾶν σε τῶνδʼ ἀπαλλάξαι πόνων·

καὶ γὰρ κτανεῖν σʼ ἔπεισα μητρῷον δέμας.

Ὀρέστης

ἄναξ Ἄπολλον, οἶσθα μὲν τὸ μὴ ʼδικεῖν·

ἐπεὶ δʼ ἐπίστᾳ, καὶ τὸ μὴ ʼμελεῖν μάθε.

σθένος δὲ ποιεῖν εὖ φερέγγυον τὸ σόν.

Ἀπόλλων

μέμνησο, μὴ φόβος σε νικάτω φρένας.

σὺ δʼ, αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός,

Ἑρμῆ, φύλασσε· κάρτα δʼ ὢν ἐπώνυμος

πομπαῖος ἴσθι, τόνδε ποιμαίνων ἐμὸν

ἱκέτην — σέβει τοι Ζεὺς τόδʼ ἐκνόμων σέβας —

ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχῃ.

Κλυταιμήστρας Εἴδωλον

εὕδοιτʼ ἄν, ὠή, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ;

ἐγὼ δʼ ὑφʼ ὑμῶν ὧδʼ ἀπητιμασμένη

ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν, ὧν μὲν ἔκτανον

ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται,

αἰσχρῶς δʼ ἀλῶμαι· προυννέπω δʼ ὑμῖν ὅτι

ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο·

παθοῦσα δʼ οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων,

100

οὐδεὶς ὑπέρ μου δαιμόνων μηνίεται,

101

κατασφαγείσης πρὸς χερῶν μητροκτόνων.

102

ὁρᾶτε πληγὰς τάσδε καρδίας ὅθεν.

103

εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται,

104

ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρʼ ἀπρόσκοπος βροτῶν.

105

ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε,

106

χοάς τʼ ἀοίνους, νηφάλια μειλίγματα,

107

καὶ νυκτίσεμνα δεῖπνʼ ἐπʼ ἐσχάρᾳ πυρὸς

108

ἔθυον, ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν.

109

καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.

110

ὁ δʼ ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην,

111

καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων

112

ὤρουσεν ὑμῖν ἐγκατιλλώψας μέγα.

113

ἀκούσαθʼ ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς περὶ

114

130

Κλυταιμήστρας Εἴδωλον

ὄναρ διώκεις θῆρα, κλαγγαίνεις δʼ ἅπερ

131

κύων μέριμναν οὔποτʼ ἐκλείπων πόνου.

132

τί δρᾷς; ἀνίστω, μή σε νικάτω πόνος,

133

μηδʼ ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσʼ ὕπνῳ.

134

ἄλγησον ἧπαρ ἐνδίκοις ὀνείδεσιν·

135

τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίγνεται.

136

σὺ δʼ αἱματηρὸν πνεῦμʼ ἐπουρίσασα τῷ,

137

ἀτμῷ κατισχναίνουσα, νηδύος πυρί,

138

ἕπου, μάραινε δευτέροις διώγμασιν.

139

Χορός

ἔγειρʼ, ἔγειρε καὶ σὺ τήνδʼ, ἐγὼ δὲ σέ.

140

εὕδεις; ἀνίστω, κἀπολακτίσασʼ ὕπνον,

141

ἰδώμεθʼ εἴ τι τοῦδε φροιμίου ματᾷ.

142

ἰοὺ ἰοὺ πύπαξ. ἐπάθομεν, φίλαι, —

143

ἦ πολλὰ δὴ παθοῦσα καὶ μάτην ἐγώ, —

144

ἐπάθομεν πάθος δυσαχές, ὦ πόποι,

145

ἄφερτον κακόν·

146

ἐξ ἀρκύων πέπτωκεν οἴχεταί θʼ ὁ θήρ. — ὕπνῳ

147

κρατηθεῖσʼ ἄγραν ὤλεσα. ἰὼ

148

παῖ Διός, ἐπίκλοπος πέλῃ, — νέος

149

δὲ γραίας δαίμονας καθιππάσω, — τὸν

150

ἱκέταν σέβων, ἄθεον ἄνδρα καὶ τοκεῦσιν

151

πικρόν· τὸν

152

μητραλοίαν δʼ ἐξέκλεψας ὢν θεός. — τί τῶνδʼ

153

ἐρεῖ τις δικαίως ἔχειν; ἐμοὶ δʼ

154

ὄνειδος ἐξ ὀνειράτων μολὸν ἔτυψεν δίκαν

155

διφρηλάτου μεσολαβεῖ κέντρῳ

156

ὑπὸ φρένας,

157

ὑπὸ λοβόν. — πάρεστι μαστίκτορος δαΐου

158

δαμίου βαρὺ τὸ περίβαρυ

159

κρύος ἔχειν. τοιαῦτα δρῶσιν οἱ

160

νεώτεροι θεοί, κρατοῦντες τὸ πᾶν

161

δίκας πλέον φονολιβῆ θρόνον περὶ

162

πόδα, περὶ

163

κάρα. — πάρεστι γᾶς ὀμφαλὸν προσδρακεῖν

164

αἱμάτων βλοσυρὸν ἀρόμενον ἄγος ἔχειν.

165

ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν

166

μιάσματι μυχὸν ἐχράνατʼ αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,

167

παρὰ νόμον θεῶν βρότεα

168

μὲν τίων, παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.

169

κἀμοί γε λυπρός, καὶ

170

τὸν οὐκ ἐκλύσεται, ὑπό τε γᾶν φυγὼν

171

οὔ ποτʼ ἐλευθεροῦται. ποτιτρόπαιος ὢν δʼ ἕτερον

172

ἐν κάρᾳ μιάστορʼ ἐκ γένους πάσεται.

173

Ἀπόλλων

ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων

174

τάχος χωρεῖτʼ, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

175

μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν

176

ἀργηστὴν ὄφιν, χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον, ἀνῇς

177

ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ

178

ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν, ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας

179

φόνου. οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι

180

πρέπει· ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι

181

δίκαι σφαγαί τε σπέρματός

182

τʼ ἀποφθορᾷ παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδʼ

183

ἀκρωνία, λευσμός τε, καὶ μύζουσιν

184

οἰκτισμὸν πολὺν ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρʼ

185

ἀκούετε οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι

186

θεοῖς στέργηθρʼ ἔχουσαι; πᾶς δʼ

187

ὑφηγεῖται τρόπος μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

188

οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ

189

χρηστηρίοις ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι

190

μύσος. χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

191

ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις

192

εὐφιλὴς θεῶν. ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν

193

Χορός

μέρει. αὐτὸς σὺ τούτων οὐ

194

μεταίτιος πέλῃ, ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν

195

210

ἀπέρριπται λόγῳ, ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ

211

φίλτατα. εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ

212

γυναικὶ μόρσιμος ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ

213

δίκῃ φρουρουμένη. εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν

214

ἀλλήλους χαλᾷς τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ

215

ἐποπτεύειν κότῳ, οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ

216

ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν. τὰ μὲν γὰρ οἶδα

217

κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην, τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν

218

ἡσυχαιτέραν. δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ

219

226

Ἀπόλλων

ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν

227

ἱκέτην τε ῥύσομαι· δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι

228

κἀν θεοῖς πέλει τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ

229

προδῶ σφʼ ἑκών. ἄνασσʼ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν

230

Ὀρέστης

ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς

231

ἀλάστορα, οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον

232

χέρα, ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος

233

τε πρὸς ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν

234

βροτῶν. ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν

235

ἐκπερῶν, σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

236

πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας

237

τὸ σόν, θεά. αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος

238

δίκης. εἶεν· τόδʼ ἐστὶ τἀνδρὸς

239

Χορός

ἐκφανὲς τέκμαρ. ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου

240

φραδαῖς. τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων

241

νεβρὸν πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν

242

ἐκματεύομεν. πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι

243

φυσιᾷ σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς

244

πεποίμανται τόπος, ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις

245

ποτήμασιν ἦλθον διώκουσʼ, οὐδὲν ὑστέρα

246

νεώς. καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ

247

ἐστί που καταπτακών. ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με

248

προσγελᾷ. ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ,

249

λεύσσετε πάντα, μὴ λάθῃ

250

φύγδα βὰς ὁ

251

ματροφόνος ἀτίτας. ὁ

252

δʼ αὖτέ γʼ

253

οὖν ἀλκὰν ἔχων περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς

254

ἀμβρότου ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χρεῶν.

255

τὸ δʼ οὐ πάρεστιν·

256

αἷμα μητρῷον χαμαὶ δυσαγκόμιστον, παπαῖ, τὸ διερὸν

257

πέδοι χύμενον

258

οἴχεται. ἀλλʼ ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ

259

ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον·

260

ἀπὸ δὲ σοῦ φεροίμαν βοσκὰν πώματος δυσπότου·

261

καὶ ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ

262

ἀπάξομαι κάτω, ἀντίποινʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου

263

δύας. ὄψει δὲ κεἴ τις

264

ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν ἢ θεὸν ἢ ξένον

265

τινʼ ἀσεβῶν ἢ τοκέας

266

φίλους, ἔχονθʼ ἕκαστον τῆς δίκης

267

ἐπάξια. μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν

268

εὔθυνος βροτῶν ἔνερθε χθονός, δελτογράφῳ δὲ

269

πάντʼ ἐπωπᾷ

270

φρενί. ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς

271

Ὀρέστης

ἐπίσταμαι πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν

272

ὅπου δίκη σιγᾶν θʼ ὁμοίως· ἐν

273

δὲ τῷδε πράγματι φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ

274

διδασκάλου. βρίζει γὰρ αἷμα καὶ

275

μαραίνεται χερός, μητροκτόνον μίασμα δʼ ἔκπλυτον

276

πέλει· ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς

277

ἑστίᾳ θεοῦ Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.

278

πολὺς δέ μοι γένοιτʼ

279

ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος, ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.

280

χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων

281

ὁμοῦ. καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ

282

στόματος εὐφήμως καλῶ χώρας ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν

283

ἐμοὶ μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δʼ

284

ἄνευ δορὸς αὐτόν τε καὶ γῆν

285

καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν πιστὸν δικαίως ἐς τὸ

286

πᾶν τε σύμμαχον. ἀλλʼ εἴτε χώρας ἐν

287

τόποις Λιβυστικοῖς, Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου

288

πόρου, τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ

289

πόδα, φίλοις ἀρήγουσʼ, εἴτε Φλεγραίαν

290

πλάκα θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ

291

ἐπισκοπεῖ, ἔλθοι — κλύει δὲ καὶ

292

πρόσωθεν ὢν θεός — ὅπως γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ

293

λυτήριος. οὔτοι σʼ Ἀπόλλων οὐδʼ

294

Χορός

Ἀθηναίας σθένος ῥύσαιτʼ ἂν ὥστε μὴ

295

οὐ παρημελημένον ἔρρειν, τὸ χαίρειν μὴ

296

μαθόνθʼ ὅπου φρενῶν, ἀναίματον βόσκημα δαιμόνων, σκιάν.

297

οὐδʼ ἀντιφωνεῖς, ἀλλʼ ἀποπτύεις

298

λόγους, ἐμοὶ τραφείς τε καὶ

299

καθιερωμένος; καὶ ζῶν με δαίσεις

300

οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς· ὕμνον δʼ ἀκούσῃ τόνδε

301

δέσμιον σέθεν. ἄγε δὴ καὶ χορὸν

302

ἅψωμεν, ἐπεὶ μοῦσαν στυγερὰν ἀποφαίνεσθαι δεδόκηκεν,

303

λέξαι τε

304

λάχη τὰ

305

κατʼ ἀνθρώπους ὡς ἐπινωμᾷ στάσις ἁμά.

306

εὐθυδίκαιοι δʼ οἰόμεθʼ εἶναι·

307

τὸν μὲν καθαρὰς χεῖρας

308

προνέμοντʼ οὔτις ἐφέρπει μῆνις ἀφʼ

309

ἡμῶν, ἀσινὴς δʼ αἰῶνα διοιχνεῖ·

310

ὅστις δʼ ἀλιτὼν ὥσπερ

311

ὅδʼ ἁνὴρ χεῖρας φονίας ἐπικρύπτει, μάρτυρες

312

ὀρθαὶ τοῖσι θανοῦσιν

313

παραγιγνόμεναι πράκτορες αἵματος αὐτῷ

314

τελέως ἐφάνημεν. μᾶτερ

315

ἅ μʼ ἔτικτες,

316

ὦ μᾶτερ Νύξ, ἀλαοῖσι καὶ δεδορκόσιν

317

ποινάν, κλῦθʼ. ὁ Λατοῦς

318

γὰρ ἶ- μʼ ἄτιμον τίθησιν τόνδʼ

319

νίς ἀφαιρούμενος πτῶκα, ματρῷον

320

ἅ- κύριον

321

γνισμα φόνου. ἐπὶ δὲ

322

τῷ τεθυμένῳ

323

τόδε μέλος, παρακοπά, παραφορὰ

324

φρενοδαλής, ὕμνος ἐξ

325

Ἐρινύων, δέσμιος

326

φρενῶν, ἀφόρ- αὐονὰ

327

μικτος, βροτοῖς. τοῦτο γὰρ

328

λάχος διανταία

329

Μοῖρʼ ἐπέκλωσεν ἐμπέδως ἔχειν,

330

θνατῶν τοῖσιν αὐτουργίαι ξυμπέσωσιν

331

μάταιοι, τοῖς ὁμαρτεῖν,

332

ὄφρʼ ἂν

333

γᾶν ὑπέλθῃ· θανὼν δʼ

334

οὐκ ἄγαν ἐλεύθερος. ἐπὶ

335

δὲ τῷ τεθυμένῳ

336

τόδε μέλος, παρακοπά, παραφορὰ

337

φρενοδαλής, ὕμνος ἐξ

338

Ἐρινύων, δέσμιος

339

φρενῶν, ἀφόρ- αὐονὰ

340

μικτος, βροτοῖς. γιγνομέναισι λάχη

341

τάδʼ ἐφʼ

342

ἁμὶν ἐκράνθη· ἀθανάτων δʼ ἀπέχειν χέρας,

343

οὐδέ τις ἐστί συνδαίτωρ μετάκοινος· παλλεύκων δὲ

344

πέπλων ἀπόμοιρος

345

ἄκληρος ἐτύχθην δωμάτων γὰρ εἱλόμαν ἀνατροπάς,

346

ὅταν Ἄρης τιθασὸς

347

ὢν φίλον ἕλῃ.

348

ἐπὶ τὸν ὧδʼ ἱέμεναι

349

κρατερὸν ὄνθʼ ὅμως ἀμαυ-

350

ροῦμεν ὑφʼ αἵματος νέου. σπεύδομεν

351

αἵδʼ ἀφελεῖν τινὰ

352

τάσδε μερίμνας, θεῶν δʼ ἀτέλειαν ἐμαῖς

353

μελέταις ἐπικραίνειν, μηδʼ εἰς ἄγκρισιν ἐλθεῖν·

354

Ζεὺς δʼ αἱμοσταγὲς ἀξιόμισον

355

ἔθνος τόδε λέσχας ἇς ἀπηξιώσατο. δωμάτων γὰρ

356

εἱλόμαν ἀνατροπάς,

357

ὅταν Ἄρης τιθασὸς

358

ὢν φίλον ἕλῃ.

359

ἐπὶ τὸν ὧδʼ ἱέμεναι

360

κρατερὸν ὄνθʼ ὅμως ἀμαυ-

361

ροῦμεν ὑφʼ αἵματος νέου. δόξαι

362

τʼ ἀνδρῶν καὶ

363

μάλʼ ὑπʼ αἰθέρι σεμναὶ τακόμεναι κατὰ γᾶν μινύθουσιν

364

ἄτιμοι ἁμετέραις ἐφόδοις μελανείμοσιν, ὀρχη-

365

σμοῖς τʼ ἐπιφθόνοις ποδός. μάλα

366

γὰρ οὖν ἁλομένα

367

ἀνέκαθεν βαρυπεσῆ καταφέρω ποδὸς

368

ἀκμάν, σφαλερὰ

369

καὶ τανυδρόμοις κῶλα,

370

δύσφορον ἄταν. πίπτων

371

δʼ οὐκ οἶδεν

372

τόδʼ ὑπʼ ἄφρονι λύμᾳ· τοῖον γὰρ ἐπὶ κνέφας

373

ἀνδρὶ μύσος πεπόταται, καὶ δνοφεράν τινʼ ἀχλὺν

374

κατὰ δώματος αὐδᾶ- πολύστονος φάτις. μάλα γὰρ

375

ται οὖν ἁλομένα

376

ἀνέκαθεν βαρυπεσῆ καταφέρω ποδὸς

377

ἀκμάν, σφαλερὰ

378

καὶ τανυδρόμοις κῶλα,

379

δύσφορον ἄταν. μένει

380

γάρ. εὐμήχανοί τε

381

καὶ τέλειοι, κακῶν

382

τε μνήμονες σεμναὶ καὶ

383

δυσπαρήγοροι βροτοῖς, ἄτιμʼ

384

ἀτίετα διόμεναι λάχη

385

θεῶν διχοστατοῦντʼ ἀνηλίῳ

386

λάμπᾳ, δυσοδοπαίπαλα δερκομένοισι καὶ

387

δυσομμάτοις ὁμῶς.

388

τίς οὖν τάδʼ οὐχ

389

ἅζεταί τε καὶ δέδοικεν βροτῶν,

390

ἐμοῦ κλύων θεσμὸν τὸν

391

μοιρόκραντον ἐκ θεῶν

392

δοθέντα τέλεον; ἔτι δέ

393

μοι μένει γέρας παλαιόν, οὐδʼ

394

ἀτιμίας κύρω, καίπερ ὑπὸ χθόνα

395

τάξιν ἔχουσα καὶ δυσήλιον

396

κνέφας. πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοὴν

397

Ἀθηνᾶ

ἀπὸ Σκαμάνδρου γῆν καταφθατουμένη,

398

ἣν δῆτʼ Ἀχαιῶν ἄκτορές

399

τε καὶ πρόμοι, τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος

400

μέγα, ἔνειμαν αὐτόπρεμνον εἰς τὸ

401

πᾶν ἐμοί, ἐξαίρετον δώρημα Θησέως τόκοις·

402

ἔνθεν διώκουσʼ ἦλθον ἄτρυτον

403

πόδα, πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον

404

αἰγίδος. πώλοις ἀκμαίοις τόνδʼ ἐπιζεύξασʼ

405

ὄχον καινὴν δʼ ὁρῶσα τήνδʼ

406

ὁμιλίαν χθονὸς ταρβῶ μὲν οὐδέν, θαῦμα

407

δʼ ὄμμασιν πάρα. τίνες ποτʼ ἐστέ; πᾶσι

408

δʼ ἐς κοινὸν λέγω· βρέτας τε τοὐμὸν τῷδʼ

409

ἐφημένῳ ξένῳ, ὑμᾶς θʼ ὁμοίας οὐδενὶ

410

σπαρτῶν γένει, οὔτʼ ἐν θεαῖσι πρὸς

411

θεῶν ὁρωμένας οὔτʼ οὖν βροτείοις ἐμφερεῖς

412

μορφώμασιν. λέγειν δʼ ἄμομφον ὄντα

413

τοὺς πέλας κακῶς πρόσω δικαίων ἠδʼ ἀποστατεῖ

414

θέμις. πεύσῃ τὰ πάντα συντόμως,

415

Χορός

Διὸς κόρη. ἡμεῖς γάρ ἐσμεν Νυκτὸς

416

αἰανῆ τέκνα. Ἀραὶ δʼ ἐν οἴκοις

417

γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα. γένος μὲν οἶδα κληδόνας

418

Ἀθηνᾶ

τʼ ἐπωνύμους. τιμάς γε μὲν δὴ

419

Χορός

τὰς ἐμὰς πεύσῃ τάχα. μάθοιμʼ ἄν, εἰ λέγοι

420

Ἀθηνᾶ

τις ἐμφανῆ λόγον. βροτοκτονοῦντας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

ὦ ξένʼ, ἐν μέρει θέλεις; λέξας δὲ χώραν καὶ

437

γένος καὶ ξυμφορὰς τὰς σάς, ἔπειτα τόνδʼ

438

ἀμυναθοῦ ψόγον· εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ

439

βρέτας τόδε ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς

440

πέλας σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις

441

Ἰξίονος. τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές

442

τί μοι. ἄνασσʼ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ

443

Ὀρέστης

τῶν ὑστάτων τῶν σῶν ἐπῶν μέλημʼ

444

ἀφαιρήσω μέγα. οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδʼ

445

ἔχων μύσος πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ

446

σὸν ἐφεζόμην βρέτας. τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι

447

λέξω μέγα. ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον

448

νόμος, ἔστʼ ἂν πρὸς ἀνδρὸς

449

αἵματος καθαρσίου σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.

450

πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτʼ

451

ἀφιερώμεθα οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ

452

ῥυτοῖς πόροις. ταύτην μὲν οὕτω φροντίδʼ

453

ἐκποδὼν λέγω. γένος δὲ τοὐμὸν ὡς

454

ἔχει πεύσῃ τάχα. Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δʼ

455

ἱστορεῖς καλῶς, Ἀγαμέμνονʼ, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,

456

ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν

457

ἄπολιν Ἰλίου πόλιν ἔθηκας. ἔφθιθʼ οὗτος οὐ

458

καλῶς, μολὼν εἰς οἶκον· ἀλλά νιν

459

κελαινόφρων ἐμὴ μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν

460

κρύψασʼ, ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει

461

φόνον. κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ

462

τοῦ φεύγων χρόνον, ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ

463

ἀρνήσομαι, ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.

464

καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας

465

ἐπαίτιος, ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,

466

εἰ μή τι τῶνδʼ

467

ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους. σὺ δʼ εἰ δικαίως

468

εἴτε μὴ κρῖνον δίκην· πράξας γὰρ ἐν σοὶ

469

πανταχῇ τάδʼ αἰνέσω. τὸ πρᾶγμα μεῖζον, εἴ

470

Ἀθηνᾶ

τις οἴεται τόδε βροτὸς δικάζειν· οὐδὲ μὴν

471

ἐμοὶ θέμις φόνου διαιρεῖν ὀξυμηνίτου δίκας·

472

ἄλλως τε καὶ σὺ

473

μὲν κατηρτυκὼς ἐμοῖς ἱκέτης προσῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς

474

δόμοις· οὕτως δʼ ἄμομφον ὄντα

475

σʼ αἰδοῦμαι πόλει. αὗται δʼ ἔχουσι μοῖραν

476

οὐκ εὐπέμπελον, καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος

477

νικηφόρου, χώρᾳ μεταῦθις ἰὸς ἐκ

478

φρονημάτων πέδοι πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς

479

νόσος. τοιαῦτα μὲν τάδʼ ἐστίν·

480

ἀμφότερα, μένειν πέμπειν τε δυσπήμαντʼ ἀμηχάνως

481

ἐμοί. ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρʼ

482

ἐπέσκηψεν τόδε, φόνων δικαστὰς ὁρκίους αἱρουμένη

483

θεσμὸν τὸν εἰς ἅπαντʼ

484

ἐγὼ θήσω χρόνον. ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε

485

καὶ τεκμήρια καλεῖσθʼ, ἀρωγὰ τῆς δίκης

486

ὁρκώματα· κρίνασα δʼ ἀστῶν τῶν

487

ἐμῶν τὰ βέλτατα ἥξω, διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμʼ

488

ἐτητύμως, ὅρκον πορόντας μηδὲν ἔκδικον

489

φράσειν. νῦν καταστροφαὶ νέων θεσμίων,

490

Χορός

εἰ κρατή- δίκα

491

σει τε καὶ βλάβα

492

τοῦδε ματροκτόνου. πάντας ἤδη

493

τόδʼ ἔργον

494

εὐχερεί- συναρμόσει βροτούς· πολλὰ δʼ

495

ᾳ ἔτυμα παιδότρωτα

496

πάθεα προσμένει τοκεῦ- μεταῦθις

497

σιν ἐν χρόνῳ. οὐδὲ

498

γὰρ βροτοσκόπων μαινάδων

499

τῶνδʼ ἐφέρ- κότος

500

ψει τις ἐργμάτων — πάντʼ

501

ἐφήσω μόρον. πεύσεται

502

δʼ ἄλλος ἄλλοθεν,

503

προφω- τὰ τῶν πέλας κακά,

504

νῶν λῆξιν ὑπόδοσίν τε μόχθων·

505

ἄκεά τʼ οὐ βέβαια

506

τλά- δέ τις μάταν παρηγορεῖ.

507

μων μηδέ τις κικλῃσκέτω ξυμφορᾷ

508

τετυμμένος, τοῦτʼ ἔπος

509

θροούμενος, ὦ

510

δίκα, ὦ θρόνοι

511

τʼ Ἐρινύων.

512

ταῦτά τις τάχʼ ἂν

513

πατὴρ ἢ τεκοῦσα νεοπαθὴς οἶκτον

514

οἰκτίσαιτʼ, ἐπει- πίτνει

515

δὴ δόμος δίκας. ἔσθʼ

516

ὅπου τὸ δεινὸν

517

εὖ, καὶ φρενῶν ἐπίσκοπον δεῖ

518

μένειν καθήμενον. ξυμφέρει

519

σωφρονεῖν ὑπὸ στένει.

520

τίς

521

δὲ μηδὲν ἐν

522

δέει καρδίαν ἂν ἀνατρέφων ἢ

523

πόλις βροτός θʼ

524

ὁμοί- ἔτʼ ἂν σέβοι δίκαν;

525

ως μήτʼ ἀνάρχετον βίον μήτε

526

δεσποτούμενον αἰνέσῃς. παντὶ

527

μέσῳ τὸ

528

κράτος

529

θεὸς ὤπασεν, ἄλλʼ ἄλλᾳ

530

δʼ ἐφορεύει. ξύμμετρον

531

δʼ ἔπος λέγω,

532

δυσσεβίας μὲν ὕβρις τέκος

533

ὡς ἐτύμως· ἐκ

534

δʼ ὑγιεί- φρενῶν

535

ας ὁ πάμφιλος καὶ

536

πολύευκτος ὄλβος. ἐς

537

τὸ πᾶν δέ

538

σοι λέγω, βωμὸν αἴδεσαι Δίκας· μηδέ

539

νιν κέρδος ἰδὼν

540

ἀθέῳ ποδὶ

541

λὰξ ἀτίσῃς· ποινὰ

542

γὰρ ἐπέσται. κύριον

543

μένει τέλος. πρὸς

544

τάδε τις τοκέων

545

σέβας εὖ προτίων καὶ

546

ξενοτί- δόμων ἐπιστροφὰς

547

μους αἰδόμενός τις

548

ἔστω. ἑκὼν

549

δʼ ἀνάγκας ἄτερ

550

δίκαιος ὢν οὐκ ἄνολβος ἔσται· πανώλεθρος

551

δʼ οὔποτʼ ἂν

552

γένοιτο. τὸν ἀντίτολμον δέ φαμι

553

παρβάταν ἄγοντα πολλὰ παντόφυρτʼ ἄνευ

554

δίκας βιαίως ξὺν χρόνῳ καθήσειν

555

λαῖφος, ὅταν λάβῃ πόνος

556

θραυομένας κεραίας. καλεῖ δʼ

557

ἀκούοντας οὐδὲν

558

ἐν μέσᾳ δυσπαλεῖ τε δίνᾳ· γελᾷ

559

δὲ δαίμων ἐπʼ

560

ἀνδρὶ θερμῷ, τὸν οὔποτʼ αὐχοῦντʼ ἰδὼν

561

ἀμαχάνοις δύαις λαπαδνὸν οὐδʼ ὑπερθέοντʼ

562

ἄκραν· διʼ αἰῶνος δὲ τὸν

563

πρὶν ὄλβον ἕρματι προσβαλὼν δίκας ὤλετʼ

564

ἄκλαυτος, αἶστος. κήρυσσε,

565

Ἀθηνᾶ

κῆρυξ, καὶ στρατὸν

566

κατειργαθοῦ, ἥ τʼ οὖν διάτορος

567

Τυρσηνικὴ σάλπιγξ, βροτείου πνεύματος πληρουμένη,

568

ὑπέρτονον γήρυμα φαινέτω στρατῷ.

569

πληρουμένου γὰρ τοῦδε βουλευτηρίου

570

σιγᾶν ἀρήγει καὶ μαθεῖν

571

θεσμοὺς ἐμοὺς πόλιν τε πᾶσαν εἰς

572

τὸν αἰανῆ χρόνον καὶ τούσδʼ ὅπως ἂν

573

εὖ καταγνωσθῇ δίκη. ἄναξ Ἄπολλον, ὧν ἔχεις

574

Χορός

αὐτὸς κράτει. τί τοῦδε σοὶ μέτεστι

575

πράγματος λέγε. καὶ μαρτυρήσων ἦλθον — ἔστι

576

Ἀπόλλων

γὰρ νόμῳ ἱκέτης ὅδʼ ἁνὴρ καὶ

577

δόμων ἐφέστιος ἐμῶν, φόνου δὲ τοῦδʼ

578

ἐγὼ καθάρσιος — καὶ ξυνδικήσων αὐτός· αἰτίαν

579

δʼ ἔχω τῆς τοῦδε μητρὸς τοῦ

580

φόνου. σὺ δʼ εἴσαγε ὅπως τʼ ἐπίστᾳ τήνδε

581

κύρωσον δίκην. ὑμῶν ὁ μῦθος, εἰσάγω

582

Ἀθηνᾶ

δὲ τὴν δίκην· ὁ γὰρ διώκων πρότερος

583

ἐξ ἀρχῆς λέγων γένοιτʼ ἂν ὀρθῶς πράγματος

584

διδάσκαλος. πολλαὶ μέν ἐσμεν, λέξομεν

585

Χορος

δὲ συντόμως. ἔπος δʼ ἀμείβου πρὸς

δικάζοντας τάδε. ἀνδροκτονοῦσα πατέρʼ ἐμὸν κατέκτανεν.

602

τοιγὰρ σὺ μὲν ζῇς,

603

ἡ δʼ ἐλευθέρα φόνῳ. τί δʼ οὐκ ἐκείνην

604

Ὀρέστης

ζῶσαν ἤλαυνες φυγῇ; οὐκ ἦν ὅμαιμος φωτὸς

605

Χορός

ὃν κατέκτανεν. ἐγὼ δὲ μητρὸς τῆς

606

Ὀρέστης

ἐμῆς ἐν αἵματι; πῶς γάρ σʼ ἔθρεψʼ

607

Χορός

ἂν ἐντός, ὦ μιαιφόνε, ζώνης; ἀπεύχῃ μητρὸς αἷμα

608

φίλτατον; ἤδη σὺ μαρτύρησον· ἐξηγοῦ

609

Ὀρέστης

δέ μοι, Ἄπολλον, εἴ σφε σὺν

610

δίκῃ κατέκτανον. δρᾶσαι γὰρ ὥσπερ ἐστὶν

611

οὐκ ἀρνούμεθα. ἀλλʼ εἰ δίκαιον εἴτε

612

μὴ τῇ σῇ φρενὶ δοκεῖ τόδʼ αἷμα, κρῖνον,

613

ὡς τούτοις φράσω. λέξω πρὸς ὑμᾶς τόνδʼ

614

Ἀπόλλων

Ἀθηναίας μέγαν θεσμὸν δικαίως, — μάντις ὢν

615

δʼ οὐ ψεύσομαι. οὐπώποτʼ εἶπον μαντικοῖσιν ἐν

616

θρόνοις, οὐκ ἀνδρός, οὐ γυναικός,

617

οὐ πόλεως πέρι, ὃ μὴ κελεύσαι Ζεὺς

618

Ὀλυμπίων πατήρ. τὸ μὲν δίκαιον τοῦθʼ

619

ὅσον σθένει μαθεῖν, βουλῇ πιφαύσκω δʼ ὔμμʼ

620

ἐπισπέσθαι πατρός· ὅρκος γὰρ οὔτι Ζηνὸς

621

ἰσχύει πλέον. Ζεύς, ὡς λέγεις σύ,

622

Χορός

τόνδε χρησμὸν ὤπασε, φράζειν Ὀρέστῃ τῷδε, τὸν

623

πατρὸς φόνον πράξαντα μητρὸς μηδαμοῦ τιμὰς

624

νέμειν; οὐ γάρ τι ταὐτὸν

625

Ἀπόλλων

ἄνδρα γενναῖον θανεῖν διοσδότοις σκήπτροισι τιμαλφούμενον, καὶ

626

ταῦτα πρὸς γυναικός,

627

οὔ τι θουρίοις τόξοις ἑκηβόλοισιν, ὥστʼ Ἀμαζόνος,

628

ἀλλʼ ὡς ἀκούσῃ, Παλλὰς

629

οἵ τʼ ἐφήμενοι ψήφῳ διαιρεῖν τοῦδε πράγματος

630

πέρι. ἀπὸ στρατείας γάρ νιν

631

ἠμποληκότα τὰ πλεῖστʼ ἄμεινον εὔφροσιν

632

δεδεγμένη, δροίτῃ περῶντι λουτρὰ κἀπὶ

633

τέρματι φᾶρος περεσκήνωσεν, ἐν δʼ

634

ἀτέρμονι κόπτει πεδήσασʼ ἄνδρα δαιδάλῳ

635

πέπλῳ. ἀνδρὸς μὲν ὑμῖν οὗτος

636

εἴρηται μόρος τοῦ παντοσέμνου, τοῦ στρατηλάτου

637

νεῶν. ταύτην τοιαύτην εἶπον, ὡς

638

δηχθῇ λεώς, ὅσπερ τέτακται τήνδε κυρῶσαι

639

δίκην. πατρὸς προτιμᾷ Ζεὺς μόρον

640

Χορός

τῷ σῷ λόγῳ· αὐτὸς δʼ ἔδησε πατέρα

641

πρεσβύτην Κρόνον. πῶς ταῦτα τούτοις οὐκ

642

ἐναντίως λέγεις; ὑμᾶς δʼ ἀκούειν ταῦτʼ

643

ἐγὼ μαρτύρομαι. ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη

644

Ἀπόλλων

θεῶν, πέδας μὲν ἂν λύσειεν,

645

ἔστι τοῦδʼ ἄκος καὶ κάρτα πολλὴ μηχανὴ

646

λυτήριος· ἀνδρὸς δʼ ἐπειδὰν αἷμʼ

647

ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος, οὔτις ἔστʼ

648

ἀνάστασις. τούτων ἐπῳδὰς οὐκ ἐποίησεν

649

πατὴρ οὑμός, τὰ δʼ ἄλλα

650

πάντʼ ἄνω τε καὶ κάτω στρέφων τίθησιν οὐδὲν ἀσθμαίνων

651

μένει. πῶς γὰρ τὸ φεύγειν

652

Χορός

τοῦδʼ ὑπερδικεῖς ὅρα· τὸ μητρὸς αἷμʼ ὅμαιμον

653

ἐκχέας πέδοι ἔπειτʼ ἐν Ἄργει δώματʼ

654

οἰκήσει πατρός; ποίοισι βωμοῖς χρώμενος τοῖς

655

δημίοις; ποία δὲ χέρνιψ φρατέρων

656

προσδέξεται; καὶ τοῦτο λέξω, καὶ

657

Ἀπόλλων

μάθʼ ὡς ὀρθῶς ἐρῶ. οὔκ ἔστι μήτηρ ἡ

658

κεκλημένου τέκνου τοκεύς, τροφὸς δὲ κύματος

659

νεοσπόρου. τίκτει δʼ ὁ θρῴσκων,

660

ἡ δʼ ἅπερ ξένῳ ξένη ἔσωσεν ἔρνος, οἷσι μὴ

661

βλάψῃ θεός. τεκμήριον δὲ τοῦδέ σοι

662

δείξω λόγου. πατὴρ μὲν ἂν γένοιτʼ

663

ἄνευ μητρός· πέλας μάρτυς πάρεστι παῖς Ὀλυμπίου

664

Διός, οὐδʼ ἐν σκότοισι νηδύος

665

τεθραμμένη, ἀλλʼ οἷον ἔρνος οὔτις

666

ἂν τέκοι θεός. ἐγὼ δέ, Παλλάς, τἄλλα

667

θʼ ὡς ἐπίσταμαι, τὸ σὸν πόλισμα καὶ

668

στρατὸν τεύξω μέγαν, καὶ τόνδʼ ἔπεμψα σῶν

669

δόμων ἐφέστιον, ὅπως γένοιτο πιστὸς εἰς

670

τὸ πᾶν χρόνου καὶ τόνδʼ ἐπικτήσαιο σύμμαχον,

671

θεά, καὶ τοὺς ἔπειτα, καὶ

672

τάδʼ αἰανῶς μένοι στέργειν τὰ πιστὰ τῶνδε

673

τοὺς ἐπισπόρους. ἤδη κελεύω τούσδʼ ἀπὸ

674

Ἀθηνᾶ

γνώμης φέρειν ψῆφον δικαίαν, ὡς ἅλις

675

λελεγμένων; ἡμῖν μὲν ἤδη πᾶν

676

Χορός

τετόξευται βέλος. μένω δʼ ἀκοῦσαι πῶς

677

ἀγὼν κριθήσεται. τί γάρ; πρὸς ὑμῶν

678

Ἀθηνᾶ

πῶς τιθεῖσʼ, ἄμομφος ὦ; ἠκούσαθʼ ὧν ἠκούσατʼ, ἐν

679

Ἀπόλλων

δὲ καρδίᾳ ψῆφον φέροντες ὅρκον αἰδεῖσθε,

680

ξένοι. κλύοιτʼ ἂν ἤδη θεσμόν,

681

Ἀθηνᾶ

Ἀττικὸς λεώς, πρώτας δίκας κρίνοντες αἵματος

682

χυτοῦ. ἔσται δὲ καὶ τὸ

683

λοιπὸν Αἰγέως στρατῷ αἰεὶ δικαστῶν τοῦτο βουλευτήριον.

684

πάγον δʼ Ἄρειον τόνδʼ,

685

Ἀμαζόνων ἕδραν σκηνάς θʼ, ὅτʼ ἦλθον

686

Θησέως κατὰ φθόνον στρατηλατοῦσαι, καὶ πόλιν νεόπτολιν

687

τήνδʼ ὑψίπυργον ἀντεπύργωσαν τότε,

688

Ἄρει δʼ ἔθυον, ἔνθεν

689

ἔστʼ ἐπώνυμος πέτρα, πάγος τʼ Ἄρειος·

690

ἐν δὲ τῷ σέβας ἀστῶν φόβος τε ξυγγενὴς

691

τὸ μὴ ἀδικεῖν σχήσει τό τʼ ἦμαρ

692

καὶ κατʼ εὐφρόνην ὁμῶς, αὐτῶν πολιτῶν μὴ ʼπιχραινόντων

693

νόμους κακαῖς ἐπιρροαῖσι· βορβόρῳ δʼ

694

ὕδωρ λαμπρὸν μιαίνων οὔποθʼ εὑρήσεις

695

ποτόν. τὸ μήτʼ ἄναρχον μήτε

696

δεσποτούμενον ἀστοῖς περιστέλλουσι βουλεύω σέβειν,

697

καὶ μὴ τὸ δεινὸν

698

πᾶν πόλεως ἔξω βαλεῖν. τίς γὰρ δεδοικὼς μηδὲν

699

ἔνδικος βροτῶν; τοιόνδε τοι ταρβοῦντες ἐνδίκως

700

σέβας ἔρυμά τε χώρας καὶ

701

πόλεως σωτήριον ἔχοιτʼ ἄν, οἷον οὔτις

702

ἀνθρώπων ἔχει, οὔτʼ ἐν Σκύθῃσιν οὔτε

703

Πέλοπος ἐν τόποις. κερδῶν ἄθικτον τοῦτο βουλευτήριον,

704

αἰδοῖον, ὀξύθυμον, εὑδόντων ὕπερ

705

ἐγρηγορὸς φρούρημα γῆς καθίσταμαι.

706

ταύτην μὲν ἐξέτεινʼ ἐμοῖς

707

παραίνεσιν ἀστοῖσιν εἰς τὸ λοιπόν·

708

ὀρθοῦσθαι δὲ χρὴ καὶ ψῆφον αἴρειν καὶ

709

διαγνῶναι δίκην αἰδουμένους τὸν ὅρκον. εἴρηται

710

λόγος. καὶ μὴν βαρεῖαν τήνδʼ

711

Χορός

ὁμιλίαν χθονὸς ξύμβουλός εἰμι μηδαμῶς ἀτιμάσαι.

712

Ἀπόλλων

κἄγωγε χρησμοὺς τοὺς ἐμούς

713

τε καὶ Διὸς ταρβεῖν κελεύω μηδʼ ἀκαρπώτους

714

κτίσαι. ἀλλʼ αἱματηρὰ πράγματʼ οὐ

715

Χορός

λαχὼν σέβεις, μαντεῖα δʼ οὐκέθʼ ἁγνὰ

716

μαντεύσῃ νέμων. ἦ καὶ πατήρ τι

717

Ἀπόλλων

σφάλλεται βουλευμάτων πρωτοκτόνοισι προστροπαῖς Ἰξίονος; λέγεις·

718

Χορός

ἐγὼ δὲ μὴ

719

τυχοῦσα τῆς δίκης βαρεῖα χώρᾳ τῇδʼ ὁμιλήσω

720

πάλιν. ἀλλʼ ἔν τε τοῖς

733

πόλει. ἐμὸν τόδʼ ἔργον, λοισθίαν

734

Ἀθηνᾶ

κρῖναι δίκην. ψῆφον δʼ Ὀρέστῃ τήνδʼ

735

ἐγὼ προσθήσομαι. μήτηρ γὰρ οὔτις ἐστὶν

736

ἥ μʼ ἐγείνατο, τὸ δʼ ἄρσεν αἰνῶ

737

πάντα, πλὴν γάμου τυχεῖν, ἅπαντι θυμῷ, κάρτα δʼ

738

εἰμὶ τοῦ πατρός. οὕτω γυναικὸς οὐ προτιμήσω

739

μόρον ἄνδρα κτανούσης δωμάτων ἐπίσκοπον.

740

νικᾷ δʼ Ὀρέστης, κἂν

741

ἰσόψηφος κριθῇ. ἐκβάλλεθʼ ὡς τάχιστα τευχέων

742

πάλους, ὅσοις δικαστῶν τοῦτʼ ἐπέσταλται

743

τέλος. ὦ Φοῖβʼ Ἄπολλον, πῶς

744

Ὀρέστης

ἀγὼν κριθήσεται; ὦ Νὺξ μέλαινα μῆτερ,

745

Χορός

ἆρʼ ὁρᾷς τάδε; νῦν ἀγχόνης μοι τέρματʼ,

746

Ὀρέστης

ἢ φάος βλέπειν. ἡμῖν γὰρ ἔρρειν, ἢ

747

Χορός

πρόσω τιμὰς νέμειν. πεμπάζετʼ ὀρθῶς ἐκβολὰς ψήφων,

748

Ἀπόλλων

ξένοι, τὸ μὴ ʼδικεῖν σέβοντες

749

ἐν διαιρέσει. γνώμης δʼ ἀπούσης πῆμα

750

γίγνεται μέγα, βαλοῦσά τʼ οἶκον ψῆφος

751

ὤρθωσεν μία. ἀνὴρ ὅδʼ ἐκπέφευγεν αἵματος

752

Ἀθηνᾶ

δίκην· ἴσον γάρ ἐστι τἀρίθμημα

753

τῶν πάλων. ὦ Παλλάς, ὦ σώσασα

754

Ὀρέστης

τοὺς ἐμοὺς δόμους. γαίας πατρῴας ἐστερημένον σύ

755

τοι κατῴκισάς με· καί τις

756

Ἑλλήνων ἐρεῖ, Ἀργεῖος ἁνὴρ αὖθις ἔν

757

τε χρήμασιν οἰκεῖ πατρῴοις, Παλλάδος καὶ

758

Λοξίου ἕκατι, καὶ τοῦ πάντα

759

κραίνοντος τρίτου σωτῆρος, ὃς πατρῷον αἰδεσθεὶς

760

μόρον σῴζει με, μητρὸς τάσδε

761

συνδίκους ὁρῶν. ἐγὼ δὲ χώρᾳ τῇδε

762

καὶ τῷ σῷ στρατῷ τὸ λοιπὸν εἰς ἅπαντα

763

πλειστήρη χρόνον ὁρκωμοτήσας νῦν ἄπειμι πρὸς

764

δόμους, μήτοι τινʼ ἄνδρα δεῦρο

765

πρυμνήτην χθονὸς ἐλθόντʼ ἐποίσειν εὖ κεκασμένον

766

δόρυ. αὐτοὶ γὰρ ἡμεῖς ὄντες

767

ἐν τάφοις τότε τοῖς τἀμὰ παρβαίνουσι νῦν

768

ὁρκώματα ἀμηχάνοισι πράξομεν δυσπραξίαις, ὁδοὺς

769

ἀθύμους καὶ παρόρνιθας

770

πόρους τιθέντες, ὡς αὐτοῖσι μεταμέλῃ

771

πόνος· ὀρθουμένων δέ, καὶ πόλιν

772

τὴν Παλλάδος τιμῶσιν αἰεὶ τήνδε συμμάχῳ

773

δορί, αὐτοῖσιν ἡμεῖς ἐσμεν εὐμενέστεροι.

774

καὶ χαῖρε, καὶ σὺ

775

καὶ πολισσοῦχος λεώς· πάλαισμʼ ἄφυκτον τοῖς ἐναντίοις

776

ἔχοις, σωτήριόν τε καὶ δορὸς

777

νικηφόρον. ἰὼ θεοὶ νεώτεροι, παλαιοὺς

778

Χορός

νόμους καθιππάσασθε κἀκ χερῶν εἵλεσθέ

779

μου. ἐγὼ δʼ ἄτιμος ἁ

780

τάλαινα βαρύκοτος ἐν γᾷ τᾷδε, φεῦ,

781

ἰὸν ἰὸν ἀντιπενθῆ μεθεῖσα

782

καρδίας, σταλαγμὸν χθονὶ

783

ἄφορον· ἐκ δὲ τοῦ

784

λειχὴν ἄφυλλος, ἄτεκνος, ἰὼ

785

δίκα, πέδον ἐπισύμενος

786

βροτοφθόρους κηλῖδας ἐν χώρᾳ

787

βαλεῖ. στενάζω· τί ῥέξω; γελῶμαι

788

πολίταις. δύσοισθʼ ἅπαθον.

789

ἰὼ μεγάλα

790

τοὶ κόραι

791

δυστυχεῖς Νυκτὸς ἀτιμοπενθεῖς. ἐμοὶ πίθεσθε

792

Ἀθηνᾶ

μὴ βαρυστόνως

793

φέρειν. οὐ γὰρ νενίκησθʼ, ἀλλʼ

794

ἰσόψηφος δίκη ἐξῆλθʼ ἀληθῶς, οὐκ ἀτιμίᾳ

795

σέθεν· ἀλλʼ ἐκ Διὸς γὰρ

796

λαμπρὰ μαρτύρια παρῆν, αὐτός θʼ ὁ χρήσας

797

αὐτὸς ἦν ὁ μαρτυρῶν, ὡς ταῦτʼ Ὀρέστην δρῶντα

798

μὴ βλάβας ἔχειν. ὑμεῖς δὲ μὴ θυμοῦσθε

799

μηδὲ τῇδε γῇ βαρὺν κότον σκήψητε, μηδʼ

800

ἀκαρπίαν τεύξητʼ, ἀφεῖσαι δαιμόνων σταλάγματα,

801

βρωτῆρας αἰχμὰς σπερμάτων ἀνημέρους.

802

ἐγὼ γὰρ ὑμῖν πανδίκως

803

ὑπίσχομαι ἕδρας τε καὶ κευθμῶνας

804

ἐνδίκου χθονὸς λιπαροθρόνοισιν ἡμένας ἐπʼ ἐσχάραις

805

ἕξειν ὑπʼ ἀστῶν τῶνδε

806

τιμαλφουμένας. ἰὼ θεοὶ νεώτεροι, παλαιοὺς

807

Χορός

νόμους καθιππάσασθε κἀκ χερῶν εἵλεσθέ

808

μου. ἐγὼ δʼ ἄτιμος ἁ

809

τάλαινα βαρύκοτος ἐν γᾷ τᾷδε, φεῦ,

810

ἰὸν ἰὸν ἀντιπενθῆ μεθεῖσα

811

καρδίας, σταλαγμὸν χθονὶ

812

ἄφορον· ἐκ δὲ τοῦ

813

λειχὴν ἄφυλλος, ἄτεκνος, ἰὼ

814

δίκα, πέδον ἐπισύμενος

815

βροτοφθόρους κηλῖδας ἐν χώρᾳ

816

βαλεῖ. στενάζω· τί ῥέξω; γελῶμαι

817

πολίταις· δύσοισθʼ ἅπαθον.

818

ἰὼ μεγάλα

819

τοι κόραι

820

δυστυχεῖς Νυκτὸς ἀτιμοπενθεῖς. οὐκ ἔστʼ

821

Ἀθηνᾶ

ἄτιμοι, μηδʼ

822

ὑπερθύμως ἄγαν θεαὶ βροτῶν κτίσητε δύσκηλον

823

χθόνα. κἀγὼ πέποιθα Ζηνί, καὶ

824

τί δεῖ λέγειν; καὶ κλῇδας οἶδα δώματος

825

μόνη θεῶν, ἐν ᾧ κεραυνός ἐστιν

826

ἐσφραγισμένος· ἀλλʼ οὐδὲν αὐτοῦ δεῖ·

827

σὺ δʼ εὐπιθὴς ἐμοὶ γλώσσης ματαίας μὴ ʼκβάλῃς

828

ἔπη χθονί, καρπὸν φέροντα πάντα μὴ

829

πράσσειν καλῶς κοίμα κελαινοῦ κύματος πικρὸν

830

μένος ὡς σεμνότιμος καὶ ξυνοικήτωρ

831

ἐμοί· πολλῆς δὲ χώρας τῆσδʼ

832

ἔτʼ ἀκροθίνια θύη πρὸ παίδων καὶ

833

γαμηλίου τέλους ἔχουσʼ ἐς αἰεὶ τόνδʼ

834

ἐπαινέσεις λόγον. ἐμὲ παθεῖν τάδε, φεῦ,

835

Χορός

ἐμὲ παλαιόφρονα κατά τε

836

γᾶς οἰκεῖν, φεῦ, ἀτίετον μύσος. πνέω

837

τοι μένος ἅπαντά

838

τε κότον. οἶ οἶ δᾶ, φεῦ.

839

τίς μʼ ὑποδύεται, τίς

840

ὀδύνα πλευράς; θυμὸν ἄιε, μᾶτερ Νύξ·

841

ἀπὸ γάρ με

842

τι- δαναιᾶν θεῶν δυσπάλαμοι παρʼ

843

μᾶν οὐδὲν ἦραν

844

δόλοι. ὀργὰς ξυνοίσω σοι· γεραιτέρα

845

Ἀθηνᾶ

γὰρ εἶ. καὶ τῷ μὲν εἶ

846

σὺ κάρτʼ ἐμοῦ σοφωτέρα· φρονεῖν δὲ κἀμοὶ Ζεὺς

847

ἔδωκεν οὐ κακῶς. ὑμεῖς δʼ ἐς ἀλλόφυλον

848

ἐλθοῦσαι χθόνα γῆς τῆσδʼ ἐρασθήσεσθε· προυννέπω

849

τάδε. οὑπιρρέων γὰρ τιμιώτερος χρόνος

850

ἔσται πολίταις τοῖσδε. καὶ

851

σὺ τιμίαν ἕδραν ἔχουσα πρὸς δόμοις

852

Ἐρεχθέως τεύξῃ παρʼ ἀνδρῶν καὶ

853

γυναικείων στόλων, ὅσων παρʼ ἄλλων οὔποτʼ

854

ἂν σχέθοις βροτῶν. σὺ δʼ ἐν τόποισι

855

τοῖς ἐμοῖσι μὴ βάλῃς μήθʼ αἱματηρὰς θηγάνας, σπλάγχνων

856

βλάβας νέων, ἀοίνοις ἐμμανεῖς θυμώμασιν,

857

μήτʼ, ἐξελοῦσʼ ὡς καρδίαν

858

ἀλεκτόρων, ἐν τοῖς ἐμοῖς ἀστοῖσιν

859

ἱδρύσῃς Ἄρη ἐμφύλιόν τε καὶ πρὸς

860

ἀλλήλους θρασύν. θυραῖος ἔστω πόλεμος, οὐ

861

μόλις παρών, ἐν ᾧ τις ἔσται

862

δεινὸς εὐκλείας ἔρως· ἐνοικίου δʼ ὄρνιθος οὐ

863

λέγω μάχην τοιαῦθʼ ἑλέσθαι σοι πάρεστιν

864

ἐξ ἐμοῦ, εὖ δρῶσαν, εὖ πάσχουσαν,

865

εὖ τιμωμένην χώρας μετασχεῖν τῆσδε θεοφιλεστάτης.

866

Χορός

ἐμὲ παθεῖν τάδε, φεῦ,

867

ἐμὲ παλαιόφρονα κατά τε

868

γᾶς οἰκεῖν, φεῦ, ἀτίετον μύσος. πνέω

869

τοι μένος ἅπαντά

870

τε κότον. οἶ οἶ δᾶ, φεῦ.

871

τίς μʼ ὑποδύεται, τίς

872

ὀδύνα πλευράς; θυμὸν ἄιε, μᾶτερ Νύξ·

873

ἀπὸ γάρ με

874

τι- δαναιᾶν θεῶν δυσπάλαμοι παρʼ

875

μᾶν οὐδὲν ἦραν

876

δόλοι. οὔτοι καμοῦμαί σοι λέγουσα

877

Ἀθηνᾶ

τἀγαθά, ὡς μήποτʼ εἴπῃς πρὸς

878

νεωτέρας ἐμοῦ θεὸς παλαιὰ καὶ πολισσούχων

879

βροτῶν ἄτιμος ἔρρειν τοῦδʼ ἀπόξενος

880

πέδου. ἀλλʼ εἰ μὲν ἁγνόν

881

ἐστί σοι Πειθοῦς σέβας; γλώσσης ἐμῆς μείλιγμα καὶ

882

θελκτήριον, σὺ δʼ οὖν μένοις

883

ἄν· εἰ δὲ μὴ θέλεις μένειν, οὔ τἂν δικαίως τῇδʼ

884

ἐπιρρέποις πόλει μῆνίν τινʼ ἢ κότον

885

τινʼ ἢ βλάβην στρατῷ. ἔξεστι γάρ σοι τῆσδε

886

γαμόρῳ χθονὸς εἶναι δικαίως ἐς τὸ

887

ἐπίσκοπα, καὶ ταῦτα γῆθεν ἔκ

900

τε ποντίας δρόσου ἐξ οὐρανοῦ τε· κἀνέμων

901

ἀήματα εὐηλίως πνέοντʼ ἐπιστείχειν χθόνα·

902

καρπόν τε γαίας καὶ

903

βοτῶν ἐπίρρυτον ἀστοῖσιν εὐθενοῦντα μὴ κάμνειν

904

χρόνῳ, καὶ τῶν βροτείων σπερμάτων

905

σωτηρίαν. τῶν εὐσεβούντων δʼ ἐκφορωτέρα

906

πέλοις. στέργω γάρ, ἀνδρὸς φιτυποίμενος

907

δίκην, τὸ τῶν δικαίων τῶνδʼ

908

ἀπένθητον γένος. τοιαῦτα σοὔστι. τῶν ἀρειφάτων

909

δʼ ἐγὼ πρεπτῶν ἀγώνων οὐκ ἀνέξομαι

910

τὸ μὴ οὐ τήνδʼ ἀστύνικον ἐν βροτοῖς

911

τιμᾶν πόλιν. δέξομαι Παλλάδος ξυνοικίαν, οὐδʼ

912

Χορός

ἀτιμάσω πόλιν, τὰν

913

καὶ Ζεὺς ὁ

914

παγκρατὴς Ἄρης τε φρούριον θεῶν νέμει, ῥυσίβωμον

915

Ἑλλάνων ἄγαλμα δαιμόνων·

916

ᾇτʼ ἐγὼ κατεύχομαι θεσπίσασα

917

πρευμενῶς ἐπισσύτους βίου

918

τύχας ὀνησίμους

919

γαίας ἐξαμβρῦσαι φαιδρὸν ἁλίου

920

σέλας. τάδʼ

921

Ἀθηνᾶ

ἐγὼ προφρόνως τοῖσδε

922

πολίταις πράσσω, μεγάλας καὶ δυσαρέστους

923

δαίμονας αὐτοῦ κατανασσαμένη. πάντα

924

γὰρ αὗται τὰ

925

κατʼ ἀνθρώπους ἔλαχον διέπειν. ὁ δὲ

926

μὴ κύρσας

927

βαρεῶν τούτων οὐκ οἶδεν ὅθεν πληγαὶ

928

βιότου. τὰ γὰρ ἐκ προτέρων

929

ἀπλακήματά νιν πρὸς τάσδʼ ἀπάγει, σιγῶν

930

δʼ ὄλεθρος καὶ μέγα φωνοῦντʼ ἐχθραῖς

931

ὀργαῖς ἀμαθύνει. δενδροπήμων

932

Χορός

δὲ μὴ πνέοι

933

βλάβα, τὰν ἐμὰν χάριν λέγω·

934

φλογμός τʼ ὀμματοστερὴς φυτῶν,

935

τὸ μὴ περᾶν ὅρον τόπων,

936

μηδʼ ἄκαρπος αἰανὴς ἐφερπέτω

937

νόσος, μῆλά τʼ εὐθενοῦντα γᾶ

938

ξὺν διπλοῖσιν ἐμβρύοις τρέφοι

939

χρόνῳ τεταγμένῳ· γόνος

940

δʼ πλουτόχθων ἑρμαίαν δαιμόνων δόσιν

941

τίοι. ἦ

942

Ἀθηνᾶ

τάδʼ ἀκούετε, πόλεως

943

φρούριον, οἷʼ ἐπικραίνει; μέγα γὰρ

944

δύναται πότνιʼ Ἐρινὺς παρά τʼ

945

ἀθανάτοις τοῖς θʼ ὑπὸ γαῖαν,

946

περί τʼ ἀνθρώπων φανερῶς τελέως διαπράσσουσιν, τοῖς

947

μὲν ἀοιδάς, τοῖς

948

δʼ αὖ δακρύων βίον ἀμβλωπὸν παρέχουσαι. ἀνδροκμῆτας

949

Χορός

δʼ ἀώρ- ἀπεννέπω

950

ους τύχας, νεανίδων τʼ

951

ἐπηράτων ἀνδροτυχεῖς

952

βιότους δότε, κύριʼ

953

ἔχοντες, θεαί

954

τʼ ὦ Μοῖραι

955

ματροκασιγνῆται, δαίμονες ὀρθονόμοι, παντὶ

956

δόμῳ

957

μετάκοινοι, παντὶ

958

χρόνῳ δʼ ἐπιβριθεῖς

959

ἐνδίκοις ὁμιλίαις, πάντᾳ τιμιώταται

960

θεῶν. τάδε

961

Ἀθηνᾶ

τοι χώρᾳ τἠμῇ

962

προφρόνως ἐπικραινομένων γάνυμαι· στέργω δʼ

963

ὄμματα

964

Πειθοῦς, ὅτι μοι γλῶσσαν καὶ

965

στόμʼ ἐπωπᾷ πρὸς τάσδʼ ἀγρίως ἀπανηναμένας·

966

ἀλλʼ ἐκράτησε Ζεὺς ἀγοραῖος·

967

νικᾷ δʼ ἀγαθῶν ἔρις

968

ἡμετέρα διὰ παντός.

969

Χορός

τὰν δʼ ἄπληστον κακῶν

970

μήποτʼ ἐν πόλει στάσιν

971

τᾷδʼ ἐπεύχομαι βρέμειν. μηδὲ

972

πιοῦσα κόνις μέλαν

973

αἷμα πολιτᾶν διʼ

974

ὀργὰν ποινᾶς ἀντιφόνους

975

ἄτας ἁρπαλίσαι πόλεως.

976

χάρματα δʼ

977

ἀντιδιδοῖεν κοινοφιλεῖ

978

διανοίᾳ, καὶ στυγεῖν

979

μιᾷ φρενί·

980

πολλῶν γὰρ τόδʼ ἐν

981

βροτοῖς ἄκος. ἆρα φρονοῦσιν γλώσσης ἀγαθῆς

982

Ἀθηνᾶ

ὁδὸν εὑρίσκειν; ἐκ τῶν

983

φοβερῶν τῶνδε

984

προσώπων μέγα κέρδος ὁρῶ τοῖσδε

985

πολίταις· τάσδε γὰρ εὔφρονας εὔφρονες

986

αἰεὶ μέγα τιμῶντες καὶ γῆν

987

καὶ πόλιν ὀρθοδίκαιον πρέψετε πάντως διάγοντες.

988

Χορός

χαίρετε

989

χαίρετʼ ἐν αἰσιμίαισι

990

πλούτου. χαίρετʼ ἀστικὸς λεώς, ἴκταρ

991

ἥμενοι Διός, παρθένου

992

φίλας φίλοι σωφρονοῦντες

993

ἐν χρόνῳ. Παλλάδος

994

δʼ ὑπὸ πτεροῖς

995

ὄντας ἅζεται πατήρ. χαίρετε

996

Ἀθηνᾶ

χὐμεῖς· προτέραν δʼ

997

ἐμὲ χρὴ στείχειν θαλάμους ἀποδείξουσαν πρὸς

998

φῶς ἱερὸν τῶνδε

999

προπομπῶν. ἴτε καὶ σφαγίων τῶνδʼ

1000

ὑπὸ σεμνῶν κατὰ γῆς σύμεναι τὸ

1001

μὲν ἀτηρὸν χώρας κατέχειν, τὸ δὲ

1002

κερδαλέον πέμπειν πόλεως ἐπὶ νίκῃ.

1003

ὑμεῖς δʼ ἡγεῖσθε, πολισσοῦχοι

1004

παῖδες Κραναοῦ, ταῖσδε μετοίκοις.

1005

εἴη δʼ ἀγαθῶν ἀγαθὴ

1006

διάνοια πολίταις. χαίρετε,

1007

Χορός

χαίρετε δʼ αὖθις,

1008

ἐπανδιπλάζω, πάντες οἱ κατὰ πτόλιν,

1009

δαίμονές τε καὶ βροτοί,

1010

Παλλάδος πόλιν νέμον- μετοικίαν

1011

τες· δʼ ἐμὴν εὖ

1012

σέβοντες οὔτι μέμ-

1013

ψεσθε συμφορὰς βίου. αἰνῶ τε

1014

Ἀθηνᾶ

μύθους τῶνδε

1015

τῶν κατευγμάτων πέμψω τε φέγγει λαμπάδων

1016

σελασφόρων εἰς τοὺς ἔνερθε καὶ

1017

κατὰ χθονὸς τόπους ξὺν προσπόλοισιν, αἵτε φρουροῦσιν

1018

βρέτας τοὐμὸν δικαίως. ὄμμα γὰρ

1019

πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτʼ ἂν εὐκλεὴς

1020

λόχος παίδων, γυναικῶν, καὶ στόλος

1021

πρεσβυτίδων. φοινικοβάπτοις ἐνδυτοῖς ἐσθήμασι τιμᾶτε,

1022

καὶ τὸ φέγγος

1023

ὁρμάσθω πυρός, ὅπως ἂν εὔφρων ἥδʼ

1024

ὁμιλία χθονὸς τὸ λοιπὸν εὐάνδροισι συμφοραῖς

1025

πρέπῃ. βᾶτε δόμῳ, μεγάλαι φιλότιμοι

1026

Προπομποί

Νυκτὸς παῖδες ἄπαιδες, ὑπʼ

1027

εὔφρονι πομπᾷ, εὐφαμεῖτε δέ, χωρῖται, γᾶς

1028

ὑπὸ κεύθεσιν ὠγυγίοισιν,

1029

καὶ τιμαῖς καὶ θυσίαις

1030

περίσεπτα τυχοῦσαι, εὐφαμεῖτε δὲ πανδαμεί. ἵλαοι

1031

δὲ καὶ σύμφρονες

1032

γᾷ δεῦρʼ ἴτε, σεμναί, ξὺν

1033

πυριδάπτῳ λαμπάδι τερπόμεναι καθʼ ὁδόν.

1034

ὀλολύξατε νῦν ἐπὶ μολπαῖς.

1035

σπονδαὶ δʼ ἐς τὸ

1036

πᾶν ἐκ μετοίκων Παλλάδος ἀστοῖς. Ζεὺς ὁ

1037

πανόπτας οὕτω Μοῖρά τε συγκατέβα.

1038

ὀλολύξατε νῦν ἐπὶ μολπαῖς.

1039