Aeschylus was an ancient Greek playwright widely regarded as the father of tragedy and one of the three great tragedians of classical Athens, alongside Sophocles and Euripides. He is credited with transforming early Dionysian performance into structured dramatic tragedy by introducing a second actor, enabling genuine dialogue and dramatic conflict for the first time.

When and where did Aeschylus live?

Aeschylus was born around 525 BCE in Eleusis, a town near Athens in Attica, and died in 456 BCE in Gela, Sicily. He lived and worked primarily in Athens during the late Archaic and early Classical periods, a formative era for Greek democracy and culture.

What genre or literary tradition did Aeschylus work in?

Aeschylus worked exclusively in Attic tragedy, a dramatic genre performed at the annual City Dionysia festival in Athens in honor of the god Dionysus. His plays were composed as trilogies or tetralogies — three tragedies followed by a satyr play — a structural convention he helped establish and of which the Oresteia (458 BCE) is the only surviving complete example.

What did Aeschylus write?

Ancient sources credited Aeschylus with approximately 70 to 90 plays, of which only seven survive intact: The Persians (472 BCE), Seven Against Thebes (467 BCE), The Suppliants (c. 463 BCE), and the Oresteia trilogy comprising Agamemnon, The Libation Bearers, and The Eumenides (458 BCE), along with Prometheus Bound, whose authorship remains debated by scholars. His lost works are known only through fragments and ancient catalogues.

Who and what influenced Aeschylus?

Aeschylus drew heavily on Homer's Iliad and Odyssey for mythological material and elevated diction, and he acknowledged a profound debt to the epic tradition. He was also shaped by the religious mysteries of Eleusis, where he was born, as well as the theological and ethical concerns of early Greek lyric poets such as Pindar and Hesiod's theogonic tradition.

What shaped Aeschylus' life and career?

Aeschylus fought as a soldier in the Persian Wars, including the Battle of Marathon in 490 BCE and possibly Salamis in 480 BCE — experiences he regarded as among the most significant of his life. His firsthand witness to Athens' struggle for survival against Persia directly informed The Persians, the oldest surviving European drama, which depicts the Persian defeat from the enemy's perspective.

What is Aeschylus' legacy in Western literature?

Aeschylus fundamentally shaped the trajectory of Western drama by establishing conventions of dramatic structure, the use of multiple actors, elaborate stagecraft, and the exploration of divine justice and human suffering as serious theatrical themes. His Oresteia, examining cycles of vengeance and the birth of Athenian legal institutions, has been continuously read, performed, and adapted from antiquity through to the present day and remains a cornerstone of classical education.

What historical role did Aeschylus play beyond writing?

Beyond his literary achievements, Aeschylus served as a citizen-soldier of Athens and fought at the Battle of Marathon in 490 BCE, a fact he considered important enough to record in his own epitaph, which made no mention of his plays. He also visited the court of the tyrant Hieron I of Syracuse in Sicily on at least two occasions, restaging The Persians there around 470 BCE, helping to disseminate Athenian dramatic culture across the Greek world.

What genre is Aeschylus' Persians?

Aeschylus' Persians is an ancient Greek tragedy, composed for performance at the City Dionysia festival in Athens. It belongs to the tradition of Athenian tragic drama, in which choral odes, spoken dialogue, and mythological or historical subject matter combine to explore themes of fate, hubris, and divine justice. Uniquely among surviving Greek tragedies, it is based not on myth but on a recent historical event: the Persian Wars of the early fifth century BCE.

When was Aeschylus' Persians written?

Aeschylus' Persians was performed in 472 BCE at the City Dionysia in Athens, making it the earliest surviving complete Greek tragedy. It was produced by the statesman Pericles and won first prize at the festival. The play was composed roughly eight years after the Battle of Salamis in 480 BCE, the naval engagement that forms its dramatic centerpiece.

What is Aeschylus' Persians about?

The Persians dramatizes the reception in Susa, the Persian capital, of news of the catastrophic Persian defeat at the Battle of Salamis in 480 BCE. The action centers on Queen Atossa, mother of King Xerxes, the Chorus of Persian elders, and the ghost of the former king Darius, who is summoned to explain the disaster. The play concludes with Xerxes' own return to Susa in disgrace, lamenting the destruction of his fleet and army.

What are the central themes of Aeschylus' Persians?

The central themes of the Persians include hubris and divine retribution, as Xerxes' overweening pride in bridging the Hellespont and invading Greece is presented as an offense against the gods that inevitably attracts punishment. The play also explores the fragility of imperial power, the weight of lamentation and grief, and the contrast between Persian despotism and Greek liberty. The ghost of Darius explicitly frames the defeat as the fulfillment of ancient oracles and Zeus's justice.

What is the structure and form of Aeschylus' Persians?

The Persians follows the formal conventions of fifth-century Athenian tragedy, consisting of a prologue spoken by the Chorus of Persian elders, alternating episodes of spoken iambic dialogue, and choral odes (stasima) in lyric meters. The play has no division into formal acts but moves through a prologue, the arrival of a Messenger, the summoning of Darius's ghost, and Xerxes' lament (kommos) at the close. The kommos at the end, a shared lyric lament between Xerxes and the Chorus, is notably extended and musically elaborate.

What was the political and historical context of Aeschylus' Persians?

The Persians was performed in 472 BCE, during the period of Athenian confidence and expansion following the repulsion of the Persian invasions of 490 and 480–479 BCE. Athens had emerged as the dominant naval power in the Aegean, and the Battle of Salamis was celebrated as the decisive moment of Greek survival. Aeschylus himself reportedly fought at Marathon in 490 BCE, and the play reflects an Athenian civic perspective shaped by direct experience of the Persian Wars.

What are the defining literary features and style of Aeschylus' Persians?

Aeschylus employs a grand, elevated diction characterized by compound epithets, dense imagery, and elaborate lyric meters in the choral odes. The Messenger's speech describing the Battle of Salamis is a masterpiece of vivid narrative, cataloguing the carnage with precise geographical and tactical detail. The play makes innovative use of the ghost of Darius as a prophetic voice, a device that bridges the human and divine realms and heightens the sense of cosmic order underlying the historical events.

What did Aeschylus' Persians contribute to literary tradition?

The Persians is the earliest surviving example of historical drama in Western literature, establishing the precedent of dramatizing contemporary or near-contemporary events on the tragic stage rather than drawing exclusively from mythological cycles. It also provided an influential model for representing the enemy's perspective with a degree of tragic dignity, an approach that shaped subsequent treatments of defeated or lamenting peoples in both Greek and Latin literature. The play's extended messenger speech became a template for narrative battle descriptions in later tragedy and epic.

How has Aeschylus' Persians influenced later literature and culture?

The Persians has exerted influence across more than two millennia, from Roman adaptations—Accius reportedly wrote a Latin version titled Persidae—to modern stagings that have used the play to comment on imperial overreach and military defeat. In the twentieth and twenty-first centuries, directors including Peter Sellars (1993 production set in Los Angeles) have adapted it to address contemporary conflicts, exploiting its theme of a superpower brought low by hubris. The play's unusual choice to dramatize a great victory through the eyes of the defeated enemy has made it a touchstone for discussions of tragedy, empire, and the ethics of representation.

Who are the key figures in Aeschylus' Persians?

The principal figures are Queen Atossa, the widow of Darius and mother of Xerxes, who serves as the play's central human consciousness and questioner; the ghost of King Darius I, summoned from the underworld to deliver moral and prophetic commentary on his son's failure; and Xerxes himself, who appears only at the end in tattered robes to lead the closing lament. A nameless Messenger delivers the pivotal account of the Battle of Salamis, and the Chorus of loyal Persian elders provides continuous lyric response and moral framing throughout the play.

0:00

Persians

Aeschylus

Χορός

Τάδε μὲν Περσῶν τῶν οἰχομένων

Ἑλλάδʼ ἐς αἶαν πιστὰ καλεῖται,

καὶ τῶν ἀφνεῶν καὶ πολυχρύσων

ἑδράνων φύλακες, κατὰ πρεσβείαν

οὓς αὐτὸς ἄναξ Ξέρξης βασιλεὺς

Δαρειογενὴς

εἵλετο χώρας ἐφορεύειν.

ἀμφὶ δὲ νόστῳ τῷ βασιλείῳ

καὶ πολυχρύσου στρατιᾶς ἤδη

κακόμαντις ἄγαν ὀρσολοπεῖται

θυμὸς ἔσωθεν.

πᾶσα γὰρ ἰσχὺς Ἀσιατογενὴς

ᾤχωκε, νέον δʼ ἄνδρα βαΰζει,

κοὔτε τις ἄγγελος οὔτε τις ἱππεὺς

ἄστυ τὸ Περσῶν ἀφικνεῖται·

οἵτε τὸ Σούσων ἠδʼ Ἀγβατάνων

καὶ τὸ παλαιὸν Κίσσιον ἕρκος

προλιπόντες ἔβαν, τοὶ μὲν ἐφʼ ἵππων.

τοὶ δʼ ἐπὶ ναῶν, πεζοί τε βάδην

πολέμου στῖφος παρέχοντες·

οἷος Ἀμίστρης ἠδʼ Ἀρταφρένης

καὶ Μεγαβάτης ἠδʼ Ἀστάσπης,

ταγοὶ Περσῶν,

βασιλῆς βασιλέως ὕποχοι μεγάλου,

σοῦνται, στρατιᾶς πολλῆς ἔφοροι,

τοξοδάμαντές τʼ ἠδʼ ἱπποβάται,

φοβεροὶ μὲν ἰδεῖν, δεινοὶ δὲ μάχην

ψυχῆς εὐτλήμονι δόξῃ·

Ἀρτεμβάρης θʼ ἱππιοχάρμης

καὶ Μασίστρης, ὅ τε τοξοδάμας

ἐσθλὸς Ἰμαῖος, Φαρανδάκης θʼ,

ἵππων τʼ ἐλατὴρ Σοσθάνης.

ἄλλους δʼ ὁ μέγας καὶ πολυθρέμμων

Νεῖλος ἔπεμψεν· Σουσισκάνης,

Πηγασταγὼν Αἰγυπτογενής,

ὅ τε τῆς ἱερᾶς Μέμφιδος ἄρχων

μέγας Ἀρσάμης, τάς τʼ ὠγυγίους

Θήβας ἐφέπων Ἀριόμαρδος,

καὶ ἑλειοβάται ναῶν ἐρέται

δεινοὶ πλῆθός τʼ ἀνάριθμοι.

ἁβροδιαίτων δʼ ἕπεται Λυδῶν

ὄχλος, οἵ τʼ ἐπίπαν ἠπειρογενὲς

κατέχουσιν ἔθνος, τοὺς Μητρογαθὴς

Ἀρκτεύς τʼ ἀγαθός, βασιλῆς δίοποι,

καὶ πολύχρυσοι Σάρδεις ἐπόχους

πολλοῖς ἅρμασιν ἐξορμῶσιν,

δίρρυμά τε καὶ τρίρρυμα τέλη,

φοβερὰν ὄψιν προσιδέσθαι.

στεῦται δʼ ἱεροῦ Τμώλου πελάται

ζυγὸν ἀμφιβαλεῖν δούλιον Ἑλλάδι,

Μάρδων, Θάρυβις, λόγχης ἄκμονες,

καὶ ἀκοντισταὶ Μυσοί· Βαβυλὼν δʼ

ἡ πολύχρυσος πάμμικτον ὄχλον

πέμπει σύρδην, ναῶν τʼ ἐπόχους

καὶ τοξουλκῷ λήματι πιστούς·

τὸ μαχαιροφόρον τʼ ἔθνος ἐκ πάσης

Ἀσίας ἕπεται

δειναῖς βασιλέως ὑπὸ πομπαῖς.

τοιόνδʼ ἄνθος Περσίδος αἴας

οἴχεται ἀνδρῶν,

οὓς πέρι πᾶσα χθὼν Ἀσιῆτις

θρέψασα πόθῳ στένεται μαλερῷ,

τοκέες τʼ ἄλοχοί θʼ ἡμερολεγδὸν

τείνοντα χρόνον τρομέονται.

πεπέρακεν μὲν ὁ περσέπτολις ἤδη

βασίλειος στρατὸς εἰς ἀν-

τίπορον γείτονα χώραν,

λινοδέσμῳ σχεδίᾳ πορθ-

μὸν ἀμείψας

Ἀθαμαντίδος Ἕλλας,

πολύγομφον ὅδισμα

ζυγὸν ἀμφιβαλὼν αὐχένι πόντου.

πολυάνδρου δʼ Ἀσίας θούριος ἄρχων

ἐπὶ πᾶσαν χθόνα ποιμα-

νόριον θεῖον ἐλαύνει

διχόθεν, πεζονόμον τʼ ἔκ

τε θαλάσσας,

ἐχυροῖσι πεποιθὼς

στυφελοῖς ἐφέταις, χρυ-

σογόνου γενεᾶς ἰσόθεος φώς.

κυάνεον δʼ ὄμμασι λεύσσων

φονίου δέργμα δράκοντος,

πολύχειρ καὶ πολυναύτας,

Σύριόν θʼ ἅρμα διώκων,

ἐπάγει δουρικλύτοις ἀν-

δράσι τοξόδαμνον Ἄρη.

δόκιμος δʼ οὔτις ὑποστὰς

μεγάλῳ ῥεύματι φωτῶν

ἐχυροῖς ἕρκεσιν εἴργειν

ἄμαχον κῦμα θαλάσσας·

ἀπρόσοιστος γὰρ ὁ Περσᾶν

στρατὸς ἀλκίφρων τε λαός.

θεόθεν γὰρ κατὰ Μοῖρʼ

ἐκράτησεν τὸ παλαι-

όν, ἐπέσκηψε δὲ Πέρσαις

πολέμους πυργοδαΐκτους

διέπειν ἱππιοχάρμας

τε κλόνους

πόλεών τʼ ἀναστάσεις.

ἔμαθον δʼ εὐρυπόροι-

100

ο θαλάσσας πολιαι-

101

νομένας πνεύματι λάβρῳ

102

ἐσορᾶν πόντιον ἄλσος,

103

πίσυνοι λεπτοδόμοις πεί-

104

σμασι λα-

105

οπόροις τε μαχαναῖς.

106

δολόμητιν δʼ ἀπάταν θεοῦ

107

τίς ἀνὴρ θνατὸς ἀλύξει;

108

τίς ὁ κραιπνῷ ποδὶ πήδη-

109

μα τόδʼ εὐπετῶς ἀνᾴσσων;

110

φιλόφρων γὰρ παρασαίνει

111

βροτὸν εἰς ἄρκυας Ἄτα,

112

τόθεν οὐκ ἔστιν ὕπερθέν

113

νιν ἄνατον ἐξαλύξαι.

114

ταῦτά μοι μελαγχίτων

115

φρὴν ἀμύσσεται φόβῳ,

116

ὀᾶ, Περσικοῦ στρατεύματος

117

τοῦδε, μὴ πόλις πύθη-

118

ται κένανδρον μέγʼ ἄστυ Σουσίδος,

119

καὶ τὸ Κισσίων πόλισμʼ

120

ἀντίδουπον ᾄσεται,

121

ὀᾶ, τοῦτʼ ἔπος γυναικοπλη-

122

θὴς ὅμιλος ἀπύων,

123

βυσσίνοις δʼ ἐν πέπλοις πέσῃ λακίς.

124

πᾶς γὰρ ἱππηλάτας

125

καὶ πεδοστιβὴς λεὼς

126

σμῆνος ὣς ἐκλέλοιπεν μελισ-

127

σᾶν σὺν ὀρχάμῳ στρατοῦ,

128

τὸν ἀμφίζευκτον ἐξαμείψας

129

ἀμφοτέρας ἅλιον

130

πρῶνα κοινὸν αἴας.

131

λέκτρα δʼ ἀνδρῶν πόθῳ

132

πίμπλαται δακρύμασιν·

133

Περσίδες δʼ ἁβροπενθεῖς ἑκά-

134

στα πόθῳ φιλάνορι

135

τὸν αἰχμάεντα θοῦρον εὐνα-

136

τῆρʼ ἀποπεμψαμένα

137

λείπεται μονόζυξ.

138

ἀλλʼ ἄγε, Πέρσαι, τόδʼ ἐνεζόμενοι

139

στέγος ἀρχαῖον,

140

φροντίδα κεδνὴν καὶ βαθύβουλον

141

θώμεθα, χρεία δὲ προσήκει,

142

πῶς ἄρα πράσσει Ξέρξης βασιλεὺς

143

Δαρειογενής,

144

τὸ πατρωνύμιον γένος ἡμέτερον·

145

πότερον τόξου ῥῦμα τὸ νικῶν,

146

ἢ δορικράνου

147

λόγχης ἰσχὺς κεκράτηκεν.

148

ἀλλʼ ἥδε θεῶν ἴσον ὀφθαλμοῖς

149

φάος ὁρμᾶται μήτηρ βασιλέως,

150

βασίλεια δʼ ἐμή· προσπίτνω·

151

καὶ προσφθόγγοις δὲ χρεὼν αὐτὴν

152

πάντας μύθοισι προσαυδᾶν.

153

ὦ βαθυζώνων ἄνασσα Περσίδων ὑπερτάτη,

154

μῆτερ ἡ Ξέρξου γεραιά, χαῖρε, Δαρείου γύναι·

155

θεοῦ μὲν εὐνάτειρα Περσῶν, θεοῦ δὲ καὶ μήτηρ ἔφυς,

156

εἴ τι μὴ δαίμων παλαιὸς νῦν μεθέστηκε στρατῷ.

157

Ἄτοσσα

ταῦτα δὴ λιποῦσʼ ἱκάνω χρυσεοστόλμους δόμους

158

καὶ τὸ Δαρείου τε κἀμὸν κοινὸν εὐνατήριον.

159

κἀμὲ καρδίαν ἀμύσσει φροντίς· ἐς δʼ ὑμᾶς ἐρῶ

160

μῦθον οὐδαμῶς ἐμαυτῆς οὖσʼ ἀδείμαντος, φίλοι,

161

μὴ μέγας πλοῦτος κονίσας οὖδας ἀντρέψῃ ποδὶ

162

ὄλβον, ὃν Δαρεῖος ἦρεν οὐκ ἄνευ θεῶν τινος.

163

ταῦτά μοι διπλῆ μέριμνα φραστός ἐστιν ἐν φρεσίν,

164

μήτε χρημάτων ἀνάνδρων πλῆθος ἐν τιμῇ σέβειν

165

μήτʼ ἀχρημάτοισι λάμπειν φῶς ὅσον σθένος πάρα.

166

ἔστι γὰρ πλοῦτός γʼ ἀμεμφής, ἀμφὶ δʼ ὀφθαλμῷ φόβος·

167

ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν.

168

πρὸς τάδʼ ὡς οὕτως ἐχόντων τῶνδε, σύμβουλοι λόγου

169

τοῦδέ μοι γένεσθε, Πέρσαι, γηραλέα πιστώματα·

170

πάντα γὰρ τὰ κέδνʼ ἐν ὑμῖν ἐστί μοι βουλεύματα.

171

Χορός

εὖ τόδʼ ἴσθι, γῆς ἄνασσα τῆσδε, μή σε δὶς φράσαι

172

μήτʼ ἔπος μήτʼ ἔργον ὧν ἂν δύναμις ἡγεῖσθαι θέλῃ·

173

εὐμενεῖς γὰρ ὄντας ἡμᾶς τῶνδε συμβούλους καλεῖς.

174

Ἄτοσσα

πολλοῖς μὲν αἰεὶ νυκτέροις ὀνείρασιν

175

ξύνειμʼ, ἀφʼ οὗπερ παῖς ἐμὸς στείλας στρατὸν

176

Ἰαόνων γῆν οἴχεται πέρσαι θέλων·

177

ἀλλʼ οὔτι πω τοιόνδʼ ἐναργὲς εἰδόμην

178

ὡς τῆς πάροιθεν εὐφρόνης· λέξω δέ σοι.

179

ἐδοξάτην μοι δύο γυναῖκʼ εὐείμονε,

180

ἡ μὲν πέπλοισι Περσικοῖς ἠσκημένη,

181

ἡ δʼ αὖτε Δωρικοῖσιν, εἰς ὄψιν μολεῖν,

182

μεγέθει τε τῶν νῦν ἐκπρεπεστάτα πολύ,

183

κάλλει τʼ ἀμώμω, καὶ κασιγνήτα γένους

184

ταὐτοῦ· πάτραν δʼ ἔναιον ἡ μὲν Ἑλλάδα

185

κλήρῳ λαχοῦσα γαῖαν, ἡ δὲ βάρβαρον.

186

τούτω στάσιν τινʼ, ὡς ἐγὼ ʼδόκουν ὁρᾶν,

187

τεύχειν ἐν ἀλλήλαισι· παῖς δʼ ἐμὸς μαθὼν

188

κατεῖχε κἀπράυνεν, ἅρμασιν δʼ ὕπο

189

ζεύγνυσιν αὐτὼ καὶ λέπαδνʼ ἐπʼ αὐχένων

190

τίθησι. χἠ μὲν τῇδʼ ἐπυργοῦτο στολῇ

191

ἐν ἡνίαισί τʼ εἶχεν εὔαρκτον στόμα,

192

ἡ δʼ ἐσφάδαζε, καὶ χεροῖν ἔντη δίφρου

193

διασπαράσσει καὶ ξυναρπάζει βίᾳ

194

ἄνευ χαλινῶν καὶ ζυγὸν θραύει μέσον.

195

πίπτει δʼ ἐμὸς παῖς, καὶ πατὴρ παρίσταται

196

Δαρεῖος οἰκτείρων σφε· τὸν δʼ ὅπως ὁρᾷ

197

Ξέρξης, πέπλους ῥήγνυσιν ἀμφὶ σώματι.

198

καὶ ταῦτα μὲν δὴ νυκτὸς εἰσιδεῖν λέγω.

199

ἐπεὶ δʼ ἀνέστην καὶ χεροῖν καλλιρρόου

200

ἔψαυσα πηγῆς, σὺν θυηπόλῳ χερὶ

201

βωμὸν προσέστην, ἀποτρόποισι δαίμοσιν

202

θέλουσα θῦσαι πέλανον, ὧν τέλη τάδε.

203

ὁρῶ δὲ φεύγοντʼ αἰετὸν πρὸς ἐσχάραν

204

Φοίβου· φόβῳ δʼ ἄφθογγος ἐστάθην, φίλοι·

205

μεθύστερον δὲ κίρκον εἰσορῶ δρόμῳ

206

πτεροῖς ἐφορμαίνοντα καὶ χηλαῖς κάρα

207

τίλλονθʼ· ὁ δʼ οὐδὲν ἄλλο γʼ ἢ πτήξας δέμας

208

παρεῖχε. ταῦτʼ ἔμοιγε δείματʼ εἰσιδεῖν,

209

ὑμῖν δʼ ἀκούειν. εὖ γὰρ ἴστε, παῖς ἐμὸς

210

πράξας μὲν εὖ θαυμαστὸς ἂν γένοιτʼ ἀνήρ,

211

κακῶς δὲ πράξας, οὐχ ὑπεύθυνος πόλει,

212

σωθεὶς δʼ ὁμοίως τῆσδε κοιρανεῖ χθονός.

213

Χορός

οὔ σε βουλόμεσθα, μῆτερ, οὔτʼ ἄγαν φοβεῖν λόγοις

214

οὔτε θαρσύνειν. θεοὺς δὲ προστροπαῖς ἱκνουμένη,

215

εἴ τι φλαῦρον εἶδες, αἰτοῦ τῶνδʼ ἀποτροπὴν τελεῖν,

216

τὰ δʼ ἀγάθʼ ἐκτελῆ γενέσθαι σοί τε καὶ τέκνοις σέθεν

217

καὶ πόλει φίλοις τε πᾶσι. δεύτερον δὲ χρὴ χοὰς

218

Γῇ τε καὶ φθιτοῖς χέασθαι· πρευμενῶς δʼ αἰτοῦ τάδε,

219

σὸν πόσιν Δαρεῖον, ὅνπερ φὴς ἰδεῖν κατʼ εὐφρόνην,

220

ἐσθλά σοι πέμπειν τέκνῳ τε γῆς ἔνερθεν ἐς φάος,

221

τἄμπαλιν δὲ τῶνδε γαίᾳ κάτοχα μαυροῦσθαι σκότῳ.

222

ταῦτα θυμόμαντις ὤν σοι πρευμενῶς παρῄνεσα.

223

εὖ δὲ πανταχῇ τελεῖν σοι τῶνδε κρίνομεν πέρι.

224

Ἄτοσσα

ἀλλὰ μὴν εὔνους γʼ ὁ πρῶτος τῶνδʼ ἐνυπνίων κριτὴς

225

παιδὶ καὶ δόμοις ἐμοῖσι τήνδʼ ἐκύρωσας φάτιν.

226

ἐκτελοῖτο δὴ τὰ χρηστά· ταῦτα δʼ, ὡς ἐφίεσαι,

227

πάντα θήσομεν θεοῖσι τοῖς τʼ ἔνερθε γῆς φίλοις,

246

καὶ φέρει σαφές τι πρᾶγος ἐσθλὸν ἢ κακὸν κλύειν.

247

Ἄγγελος

ὦ γῆς ἁπάσης Ἀσιάδος πολίσματα,

248

ὦ Περσὶς αἶα καὶ πολὺς πλούτου λιμήν,

249

ὡς ἐν μιᾷ πληγῇ κατέφθαρται πολὺς

250

ὄλβος, τὸ Περσῶν δʼ ἄνθος οἴχεται πεσόν.

251

ὤμοι, κακὸν μὲν πρῶτον ἀγγέλλειν κακά·

252

σιγῶ πάλαι δύστηνος ἐκπεπληγμένη

289

κακοῖς· ὑπερβάλλει γὰρ ἥδε συμφορὰ

290

τὸ μήτε λέξαι μήτʼ ἐρωτῆσαι πάθη.

291

ὅμως δʼ ἀνάγκη πημονὰς βροτοῖς φέρειν

292

θεῶν διδόντων· πᾶν δʼ ἀναπτύξας πάθος

293

λέξον καταστάς, κεἰ στένεις κακοῖς ὅμως.

294

τίς οὐ τέθνηκε, τίνα δὲ καὶ πενθήσομεν

295

τῶν ἀρχελείων, ὅστʼ ἐπὶ σκηπτουχίᾳ

296

ταχθεὶς ἄνανδρον τάξιν ἠρήμου θανών;

297

Ἄγγελος

Ξέρξης μὲν αὐτὸς ζῇ τε καὶ βλέπει φάος.

298

Ἄτοσσα

ἐμοῖς μὲν εἶπας δώμασιν φάος μέγα

299

καὶ λευκὸν ἦμαρ νυκτὸς ἐκ μελαγχίμου.

300

Ἄγγελος

Ἀρτεμβάρης δὲ μυρίας ἵππου βραβεὺς

301

στύφλους παρʼ ἀκτὰς θείνεται Σιληνιῶν.

302

χὠ χιλίαρχος Δαδάκης πληγῇ δορὸς

303

πήδημα κοῦφον ἐκ νεὼς ἀφήλατο·

304

Τενάγων τʼ ἀριστεὺς Βακτρίων ἰθαιγενὴς

305

θαλασσόπληκτον νῆσον Αἴαντος πολεῖ.

306

Λίλαιος, Ἀρσάμης τε κἈργήστης τρίτος,

307

οἵδʼ ἀμφὶ νῆσον τὴν πελειοθρέμμονα

308

δινούμενοι ʼκύρισσον ἰσχυρὰν χθόνα·

309

πηγαῖς τε Νείλου γειτονῶν Αἰγυπτίου

310

Ἀρκτεύς, Ἀδεύης, καὶ φερεσσάκης τρίτος

311

Φαρνοῦχος, οἵδε ναὸς ἐκ μιᾶς πέσον.

312

Χρυσεὺς Μάταλλος μυριόνταρχος θανών,

313

ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας,

314

πυρρὰν ζαπληθῆ δάσκιον γενειάδα

315

ἔτεγγʼ, ἀμείβων χρῶτα πορφυρέᾳ βαφῇ.

316

καὶ Μᾶγος Ἄραβος, Ἀρτάβης τε Βάκτριος,

317

σκληρᾶς μέτοικος γῆς, ἐκεῖ κατέφθιτο.

318

Ἄμιστρις Ἀμφιστρεύς τε πολύπονον δόρυ

319

νωμῶν, ὅ τʼ ἐσθλὸς Ἀριόμαρδος Σάρδεσι

320

πένθος παρασχών, Σεισάμης θʼ ὁ Μύσιος,

321

Θάρυβίς τε πεντήκοντα πεντάκις νεῶν

322

ταγός, γένος Λυρναῖος, εὐειδὴς ἀνήρ,

323

κεῖται θανὼν δείλαιος οὐ μάλʼ εὐτυχῶς·

324

Συέννεσίς τε πρῶτος εἰς εὐψυχίαν,

325

Κιλίκων ἄπαρχος, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον

326

ἐχθροῖς παρασχών εὐκλεῶς ἀπώλετο.

327

τοσόνδε ταγῶν νῦν ὑπεμνήσθην πέρι.

328

πολλῶν παρόντων δʼ ὀλίγʼ ἀπαγγέλλω κακά.

329

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν ὕψιστα δὴ κλύω τάδε,

330

αἴσχη τε Πέρσαις καὶ λιγέα κωκύματα.

331

ἀτὰρ φράσον μοι τοῦτʼ ἀναστρέψας πάλιν·

332

πόσον δὲ πλῆθος ἦν νεῶν Ἑλληνίδων,

333

ὥστʼ ἀξιῶσαι Περσικῷ στρατεύματι

334

μάχην συνάψαι ναΐοισιν ἐμβολαῖς;

335

Ἄγγελος

πλήθους μὲν ἂν σάφʼ ἴσθʼ ἕκατι βάρβαρον

336

ναυσὶν κρατῆσαι. καὶ γὰρ Ἕλλησιν μὲν ἦν

337

ὁ πᾶς ἀριθμὸς ἐς τριακάδας δέκα

338

ναῶν, δεκὰς δʼ ἦν τῶνδε χωρὶς ἔκκριτος·

339

Ξέρξῃ δέ, καὶ γὰρ οἶδα, χιλιὰς μὲν ἦν

340

ὧν ἦγε πλῆθος, αἱ δʼ ὑπέρκοποι τάχει

341

ἑκατὸν δὶς ἦσαν ἑπτά θʼ· ὧδʼ ἔχει λόγος.

342

μή σοι δοκοῦμεν τῇδε λειφθῆναι μάχῃ;

343

ἀλλʼ ὧδε δαίμων τις κατέφθειρε στρατόν,

344

τάλαντα βρίσας οὐκ ἰσορρόπῳ τύχῃ.

345

θεοὶ πόλιν σῴζουσι Παλλάδος θεᾶς.

346

Ἄτοσσα

ἔτʼ ἆρʼ Ἀθηνῶν ἔστʼ ἀπόρθητος πόλις;

347

Ἄγγελος

ἀνδρῶν γὰρ ὄντων ἕρκος ἐστὶν ἀσφαλές.

348

Ἄτοσσα

ἀρχὴ δὲ ναυσὶ συμβολῆς τίς ἦν, φράσον·

349

τίνες κατῆρξαν, πότερον Ἕλληνες, μάχης,

350

ἢ παῖς ἐμός, πλήθει καταυχήσας νεῶν;

351

Ἄγγελος

ἦρξεν μέν, ὦ δέσποινα, τοῦ παντὸς κακοῦ

352

φανεὶς ἀλάστωρ ἢ κακὸς δαίμων ποθέν.

353

ἀνὴρ γὰρ Ἕλλην ἐξ Ἀθηναίων στρατοῦ

354

ἐλθὼν ἔλεξε παιδὶ σῷ Ξέρξῃ τάδε,

355

ὡς εἰ μελαίνης νυκτὸς ἵξεται κνέφας,

356

Ἕλληνες οὐ μενοῖεν, ἀλλὰ σέλμασιν

357

ναῶν ἐπανθορόντες ἄλλος ἄλλοσε

358

δρασμῷ κρυφαίῳ βίοτον ἐκσωσοίατο.

359

ὁ δʼ εὐθὺς ὡς ἤκουσεν, οὐ ξυνεὶς δόλον

360

Ἕλληνος ἀνδρὸς οὐδὲ τὸν θεῶν φθόνον,

361

πᾶσιν προφωνεῖ τόνδε ναυάρχοις λόγον,

362

εὖτʼ ἂν φλέγων ἀκτῖσιν ἥλιος χθόνα

363

λήξῃ, κνέφας δὲ τέμενος αἰθέρος λάβῃ,

364

τάξαι νεῶν στῖφος μὲν ἐν στοίχοις τρισὶν

365

ἔκπλους φυλάσσειν καὶ πόρους ἁλιρρόθους,

366

ἄλλας δὲ κύκλῳ νῆσον Αἴαντος πέριξ·

367

ὡς εἰ μόρον φευξοίαθʼ Ἕλληνες κακόν,

368

ναυσὶν κρυφαίως δρασμὸν εὑρόντες τινά,

369

πᾶσιν στέρεσθαι κρατὸς ἦν προκείμενον.

370

τοσαῦτʼ ἔλεξε κάρθʼ ὑπʼ εὐθύμου φρενός·

371

οὐ γὰρ τὸ μέλλον ἐκ θεῶν ἠπίστατο.

372

οἱ δʼ οὐκ ἀκόσμως, ἀλλὰ πειθάρχῳ φρενὶ

373

δεῖπνόν τʼ ἐπορσύνοντο, ναυβάτης τʼ ἀνὴρ

374

τροποῦτο κώπην σκαλμὸν ἀμφʼ εὐήρετμον.

375

ἐπεὶ δὲ φέγγος ἡλίου κατέφθιτο

376

καὶ νὺξ ἐπῄει, πᾶς ἀνὴρ κώπης ἄναξ

377

ἐς ναῦν ἐχώρει πᾶς θʼ ὅπλων ἐπιστάτης·

378

τάξις δὲ τάξιν παρεκάλει νεὼς μακρᾶς·

379

πλέουσι δʼ ὡς ἕκαστος ἦν τεταγμένος,

380

καὶ πάννυχοι δὴ διάπλοον καθίστασαν

381

ναῶν ἄνακτες πάντα ναυτικὸν λεών.

382

καὶ νὺξ ἐχώρει, κοὐ μάλʼ Ἑλλήνων στρατὸς

383

κρυφαῖον ἔκπλουν οὐδαμῇ καθίστατο·

384

ἐπεί γε μέντοι λευκόπωλος ἡμέρα

385

πᾶσαν κατέσχε γαῖαν εὐφεγγὴς ἰδεῖν,

386

πρῶτον μὲν ἠχῇ κέλαδος Ἑλλήνων πάρα

387

μολπηδὸν ηὐφήμησεν, ὄρθιον δʼ ἅμα

388

ἀντηλάλαξε νησιώτιδος πέτρας

389

ἠχώ· φόβος δὲ πᾶσι βαρβάροις παρῆν

390

γνώμης ἀποσφαλεῖσιν· οὐ γὰρ ὡς φυγῇ

391

παιᾶνʼ ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες τότε,

392

ἀλλʼ ἐς μάχην ὁρμῶντες εὐψύχῳ θράσει·

393

σάλπιγξ δʼ ἀϋτῇ πάντʼ ἐκεῖνʼ ἐπέφλεγεν.

394

εὐθὺς δὲ κώπης ῥοθιάδος ξυνεμβολῇ

395

ἔπαισαν ἅλμην βρύχιον ἐκ κελεύματος,

396

θοῶς δὲ πάντες ἦσαν ἐκφανεῖς ἰδεῖν.

397

τὸ δεξιὸν μὲν πρῶτον εὐτάκτως κέρας

398

ἡγεῖτο κόσμῳ, δεύτερον δʼ ὁ πᾶς στόλος

399

ἐπεξεχώρει, καὶ παρῆν ὁμοῦ κλύειν

400

πολλὴν βοήν, ὦ παῖδες Ἑλλήνων ἴτε,

401

ἐλευθεροῦτε πατρίδʼ, ἐλευθεροῦτε δὲ

402

παῖδας, γυναῖκας, θεῶν τέ πατρῴων ἕδη,

403

θήκας τε προγόνων· νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.

404

καὶ μὴν παρʼ ἡμῶν Περσίδος γλώσσης ῥόθος

405

ὑπηντίαζε, κοὐκέτʼ ἦν μέλλειν ἀκμή.

406

εὐθὺς δὲ ναῦς ἐν νηὶ χαλκήρη στόλον

407

ἔπαισεν· ἦρξε δʼ ἐμβολῆς Ἑλληνικὴ

408

ναῦς, κἀποθραύει πάντα Φοινίσσης νεὼς

409

κόρυμβʼ, ἐπʼ ἄλλην δʼ ἄλλος ηὔθυνεν δόρυ.

410

τὰ πρῶτα μέν νυν ῥεῦμα Περσικοῦ στρατοῦ

411

ἀντεῖχεν· ὡς δὲ πλῆθος ἐν στενῷ νεῶν

412

ἤθροιστʼ ἀρωγὴ δʼ οὔτις ἀλλήλοις παρῆν,

413

αὐτοὶ δʼ ὑφʼ αὑτῶν ἐμβόλοις χαλκοστόμοις

414

παίοντʼ, ἔθραυον πάντα κωπήρη στόλον,

415

Ἑλληνικαί τε νῆες οὐκ ἀφρασμόνως

416

κύκλῳ πέριξ ἔθεινον, ὑπτιοῦτο δὲ

417

σκάφη νεῶν, θάλασσα δʼ οὐκέτʼ ἦν ἰδεῖν,

418

ναυαγίων πλήθουσα καὶ φόνου βροτῶν.

419

ἀκταὶ δὲ νεκρῶν χοιράδες τʼ ἐπλήθυον,

420

φυγῇ δʼ ἀκόσμῳ πᾶσα ναῦς ἠρέσσετο,

421

ὅσαιπερ ἦσαν βαρβάρου στρατεύματος.

422

τοὶ δʼ ὥστε θύννους ἤ τινʼ ἰχθύων βόλον

423

ἀγαῖσι κωπῶν θραύμασίν τʼ ἐρειπίων

424

ἔπαιον, ἐρράχιζον· οἰμωγὴ δʼ ὁμοῦ

425

κωκύμασιν κατεῖχε πελαγίαν ἅλα,

426

ἕως κελαινῆς νυκτὸς ὄμμʼ ἀφείλετο.

427

κακῶν δὲ πλῆθος, οὐδʼ ἂν εἰ δέκʼ ἤματα

428

στοιχηγοροίην, οὐκ ἂν ἐκπλήσαιμί σοι.

429

εὖ γὰρ τόδʼ ἴσθι, μηδάμʼ ἡμέρᾳ μιᾷ

430

πλῆθος τοσουτάριθμον ἀνθρώπων θανεῖν.

431

Ἄτοσσα

αἰαῖ, κακῶν δὴ πέλαγος ἔρρωγεν μέγα

432

Πέρσαις τε καὶ πρόπαντι βαρβάρων γένει.

433

Ἄγγελος

εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μηδέπω μεσοῦν κακόν·

434

τοιάδʼ ἐπʼ αὐτοῖς ἦλθε συμφορὰ πάθους

435

ὡς τοῖσδε καὶ δὶς ἀντισηκῶσαι ῥοπῇ.

436

Ἄτοσσα

καὶ τίς γένοιτʼ ἂν τῆσδʼ ἔτʼ ἐχθίων τύχη;

437

λέξον τίνʼ αὖ φὴς τήνδε συμφορὰν στρατῷ

438

ἐλθεῖν κακῶν ῥέπουσαν ἐς τὰ μάσσονα.

439

Ἄγγελος

Περσῶν ὅσοιπερ ἦσαν ἀκμαῖοι φύσιν,

440

ψυχήν τʼ ἄριστοι κεὐγένειαν ἐκπρεπεῖς,

441

αὐτῷ τʼ ἄνακτι πίστιν ἐν πρώτοις ἀεί,

442

τεθνᾶσιν αἰσχρῶς δυσκλεεστάτῳ μόρῳ.

443

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα συμφορᾶς κακῆς, φίλοι.

444

ποίῳ μόρῳ δὲ τούσδε φὴς ὀλωλέναι;

445

Ἄγγελος

νῆσός τις ἔστι πρόσθε Σαλαμῖνος τόπων,

446

βαιά, δύσορμος ναυσίν, ἣν ὁ φιλόχορος

447

Πὰν ἐμβατεύει, ποντίας ἀκτῆς ἔπι.

448

ἐνταῦθα πέμπει τούσδʼ, ὅπως, ὅταν νεῶν

449

φθαρέντες ἐχθροὶ νῆσον ἐκσῳζοίατο,

450

κτείνοιεν εὐχείρωτον Ἑλλήνων στρατόν,

451

φίλους δʼ ὑπεκσῴζοιεν ἐναλίων πόρων,

452

κακῶς τὸ μέλλον ἱστορῶν. ὡς γὰρ θεὸς

453

ναῶν ἔδωκε κῦδος Ἕλλησιν μάχης,

454

αὐθημερὸν φράξαντες εὐχάλκοις δέμας

455

ὅπλοισι ναῶν ἐξέθρῳσκον· ἀμφὶ δὲ

456

κυκλοῦντο πᾶσαν νῆσον, ὥστʼ ἀμηχανεῖν

457

ὅποι τράποιντο. πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ χερῶν

458

πέτροισιν ἠράσσοντο, τοξικῆς τʼ ἄπο

459

θώμιγγος ἰοὶ προσπίτνοντές ὤλλυσαν·

460

τέλος δʼ ἐφορμηθέντες ἐξ ἑνὸς ῥόθου

461

παίουσι, κρεοκοποῦσι δυστήνων μέλη,

462

ἕως ἁπάντων ἐξαπέφθειραν βίον.

463

Ξέρξης δʼ ἀνῴμωξεν κακῶν ὁρῶν βάθος·

464

ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ,

465

ὑψηλὸν ὄχθον ἄγχι πελαγίας ἁλός·

466

ῥήξας δὲ πέπλους κἀνακωκύσας λιγύ,

467

πεζῷ παραγγείλας ἄφαρ στρατεύματι,

468

ἵησʼ ἀκόσμῳ ξὺν φυγῇ. τοιάνδε σοι

469

πρὸς τῇ πάροιθε συμφορὰν πάρα στένειν.

470

Ἄτοσσα

ὦ στυγνὲ δαῖμον, ὡς ἄρʼ ἔψευσας φρενῶν

471

Πέρσας· πικρὰν δὲ παῖς ἐμὸς τιμωρίαν

472

κλεινῶν Ἀθηνῶν ηὗρε, κοὐκ ἀπήρκεσαν

473

οὓς πρόσθε Μαραθὼν βαρβάρων ἀπώλεσεν·

474

ὧν ἀντίποινα παῖς ἐμὸς πράξειν δοκῶν

475

τοσόνδε πλῆθος πημάτων ἐπέσπασεν.

476

σὺ δʼ εἰπέ, ναῶν αἳ πεφεύγασιν μόρον,

477

ποῦ τάσδʼ ἔλειπες· οἶσθα σημῆναι τορῶς;

478

Ἄγγελος

ναῶν γε ταγοὶ τῶν λελειμμένων σύδην

479

κατʼ οὖρον οὐκ εὔκοσμον αἴρονται φυγήν·

480

στρατὸς δʼ ὁ λοιπὸς ἔν τε Βοιωτῶν χθονὶ

481

διώλλυθʼ, οἱ μὲν ἀμφὶ κρηναῖον γάνος

482

δίψῃ πονοῦντες, οἱ δʼ ὑπʼ ἄσθματος κενοὶ

483

διεκπερῶμεν ἔς τε Φωκέων χθόνα

484

καὶ Δωρίδʼ αἶαν, Μηλιᾶ τε κόλπον, οὗ

485

Σπερχειὸς ἄρδει πεδίον εὐμενεῖ ποτῷ·

486

κἀντεῦθεν ἡμᾶς γῆς Ἀχαιίδος πέδον

487

καὶ Θεσσαλῶν πόλεις ὑπεσπανισμένους

488

βορᾶς ἐδέξαντʼ· ἔνθα δὴ πλεῖστοι ʼθάνον

489

δίψῃ τε λιμῷ τʼ· ἀμφότερα γὰρ ἦν τάδε.

490

Μαγνητικὴν δὲ γαῖαν ἔς τε Μακεδόνων

491

χώραν ἀφικόμεσθʼ, ἐπʼ Ἀξίου πόρον,

492

Βόλβης θʼ ἕλειον δόνακα, Πάγγαιόν τʼ ὄρος,

493

Ἠδωνίδʼ αἶαν· νυκτὶ δʼ ἐν ταύτῃ θεὸς

494

χειμῶνʼ ἄωρον ὦρσε, πήγνυσιν δὲ πᾶν

495

ῥέεθρον ἁγνοῦ Στρυμόνος. θεοὺς δέ τις

496

τὸ πρὶν νομίζων οὐδαμοῦ τότʼ ηὔχετο

497

λιταῖσι, γαῖαν οὐρανόν τε προσκυνῶν.

498

ἐπεὶ δὲ πολλὰ θεοκλυτῶν ἐπαύσατο

499

στρατός, περᾷ κρυσταλλοπῆγα διὰ πόρον·

500

χὤστις μὲν ἡμῶν πρὶν σκεδασθῆναι θεοῦ

501

ἀκτῖνας ὡρμήθη, σεσωσμένος κυρεῖ.

502

φλέγων γὰρ αὐγαῖς λαμπρὸς ἡλίου κύκλος

503

μέσον πόρον διῆκε, θερμαίνων φλογί.

504

πῖπτον δʼ ἐπʼ ἀλλήλοισιν· ηὐτύχει δέ τοι

505

ὅστις τάχιστα πνεῦμʼ ἀπέρρηξεν βίου.

506

ὅσοι δὲ λοιποὶ κἄτυχον σωτηρίας,

507

Θρῄκην περάσαντες μόγις πολλῷ πόνῳ,

508

ἥκουσιν ἐκφυγόντες, οὐ πολλοί τινες,

509

ἐφʼ ἑστιοῦχον γαῖαν· ὡς στένειν πόλιν

510

Περσῶν, ποθοῦσαν φιλτάτην ἥβην χθονός.

511

ταῦτʼ ἔστʼ ἀληθῆ· πολλὰ δʼ ἐκλείπω λέγων

512

κακῶν ἃ Πέρσαις ἐγκατέσκηψεν θεός.

513

Χορός

ὦ δυσπόνητε δαῖμον, ὡς ἄγαν βαρὺς

514

ποδοῖν ἐνήλου παντὶ Περσικῷ γένει.

515

Ἄτοσσα

οἲ ʼγὼ τάλαινα διαπεπραγμένου στρατοῦ·

516

ὦ νυκτὸς ὄψις ἐμφανὴς ἐνυπνίων,

517

ὡς κάρτα μοι σαφῶς ἐδήλωσας κακά.

518

ὑμεῖς δὲ φαύλως αὔτʼ ἄγαν ἐκρίνατε.

519

ὅμως δʼ, ἐπειδὴ τῇδʼ ἐκύρωσεν φάτις

520

ὑμῶν, θεοῖς μὲν πρῶτον εὔξασθαι θέλω·

521

ἔπειτα Γῇ τε καὶ φθιτοῖς δωρήματα

522

ἥξω λαβοῦσα πέλανον ἐξ οἴκων ἐμῶν, —

523

ἐπίσταμαι μὲν ὡς ἐπʼ ἐξειργασμένοις,

524

ἀλλʼ ἐς τὸ λοιπὸν εἴ τι δὴ λῷον πέλοι.

525

ὑμᾶς δὲ χρὴ ʼπὶ τοῖσδε τοῖς πεπραγμένοις

526

πιστοῖσι πιστὰ ξυμφέρειν βουλεύματα·

527

καὶ παῖδʼ, ἐάν περ δεῦρʼ ἐμοῦ πρόσθεν μόλῃ,

528

παρηγορεῖτε, καὶ προπέμπετʼ ἐς δόμους,

529

μὴ καί τι πρὸς κακοῖσι προσθῆται κακόν.

530

Χορός

ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, νῦν γὰρ Περσῶν

531

τῶν μεγαλαύχων καὶ πολυάνδρων

532

στρατιὰν ὀλέσας

533

ἄστυ τὸ Σούσων ἠδʼ Ἀγβατάνων

534

πένθει δνοφερῷ κατέκρυψας·

535

πολλαὶ δʼ ἀταλαῖς χερσὶ καλύπτρας

536

κατερεικόμεναι

537

διαμυδαλέοις δάκρυσι κόλπους

538

τέγγουσʼ, ἄλγους μετέχουσαι.

539

αἱ δʼ ἁβρόγοοι Περσίδες ἀνδρῶν

540

ποθέουσαι ἰδεῖν ἀρτιζυγίαν,

541

λέκτρων εὐνὰς ἁβροχίτωνας,

542

χλιδανῆς ἥβης τέρψιν, ἀφεῖσαι,

543

πενθοῦσι γόοις ἀκορεστοτάτοις.

544

κἀγὼ δὲ μόρον τῶν οἰχομένων

545

αἴρω δοκίμως πολυπενθῆ.

546

νῦν γὰρ δὴ πρόπασα μὲν στένει γαῖʼ

547

Ἀσιὰς ἐκκενουμένα.

548

Ξέρξης μὲν ἄγαγεν, ποποῖ,

549

Ξέρξης δʼ ἀπώλεσεν, τοτοῖ,

550

Ξέρξης δὲ πάντʼ ἐπέσπε δυσφρόνως

551

βαρίδεσσι ποντίαις.

552

τίπτε Δαρεῖος μὲν οὕ-

553

τω τότʼ ἀβλαβὴς ἐπῆν

554

τόξαρχος πολιήταις,

555

Σουσίδαις φίλος ἄκτωρ;

556

πεζούς τε γὰρ καὶ θαλασσίους

557

λινόπτεροι κυανώπιδες

558

νᾶες μὲν ἄγαγον, ποποῖ,

559

νᾶες δʼ ἀπώλεσαν, τοτοῖ,

560

νᾶες πανωλέθροισιν ἐμβολαῖς,

561

αἵ τʼ Ἰαόνων χέρες.

562

τυτθὰ δʼ ἐκφυγεῖν ἄνακτʼ

563

αὐτὸν εἰσακούομεν

564

Θρῄκης ἂμ πεδιήρεις

565

δυσχίμους τε κελεύθους.

566

τοὶ δʼ ἄρα πρωτόμοιροι, φεῦ,

567

λειφθέντες πρὸς ἀνάγκας, ἠέ,

568

ἀκτὰς ἀμφὶ Κυχρείας, ὀᾶ,

569

σύρονται· στένε καὶ δακνά-

570

ζου, βαρὺ δʼ ἀμβόασον

571

οὐράνιʼ ἄχη, ὀᾶ·

572

τεῖνε δὲ δυσβάυκτον

573

βοᾶτιν τάλαιναν αὐδάν.

574

γναπτόμενοι δὲ δίνᾳ, φεῦ,

575

σκύλλονται πρὸς ἀναύδων, ἠέ,

576

παίδων τᾶς ἀμιάντου, ὀᾶ.

577

πενθεῖ δʼ ἄνδρα δόμος στερη-

578

θείς τοκέες τʼ ἄπαιδες

579

δαιμόνιʼ ἄχη, ὀᾶ,

580

δυρόμενοι γέροντες

581

τὸ πᾶν δὴ κλύουσιν ἄλγος.

582

τοὶ δʼ ἀνὰ γᾶν Ἀσίαν δὴν

583

οὐκέτι περσονομοῦνται,

584

οὐδʼ ἔτι δασμοφοροῦσιν

585

δεσποσύνοισιν ἀνάγκαις,

586

οὐδʼ ἐς γᾶν προπίτνοντες

587

ἅζονται· βασιλεία

588

γὰρ διόλωλεν ἰσχύς.

589

οὐδʼ ἔτι γλῶσσα βροτοῖσιν

590

ἐν φυλακαῖς· λέλυται γὰρ

591

λαὸς ἐλεύθερα βάζειν,

592

ὡς ἐλύθη ζυγὸν ἀλκᾶς.

593

αἱμαχθεῖσα δʼ ἄρουραν

594

Αἴαντος περικλύστα

595

νᾶσος ἔχει τὰ Περσᾶν.

596

Ἄτοσσα

φίλοι, κακῶν μὲν ὅστις ἔμπειρος κυρεῖ,

597

ἐπίσταται βροτοῖσιν ὡς ὅταν κλύδων

598

κακῶν ἐπέλθῃ πάντα δειμαίνειν φιλεῖ·

599

ὅταν δʼ ὁ δαίμων εὐροῇ, πεποιθέναι

600

τὸν αὐτὸν αἰεὶ δαίμονʼ οὐριεῖν τύχην.

601

ἐμοὶ γὰρ ἤδη πάντα μὲν φόβου πλέα

602

ἐν ὄμμασιν τἀνταῖα φαίνεται θεῶν,

603

βοᾷ δʼ ἐν ὠσὶ κέλαδος οὐ παιώνιος·

604

τοία κακῶν ἔκπληξις ἐκφοβεῖ φρένας.

605

τοιγὰρ κέλευθον τήνδʼ ἄνευ τʼ ὀχημάτων

606

χλιδῆς τε τῆς πάροιθεν ἐκ δόμων πάλιν

607

ἔστειλα, παιδὸς πατρὶ πρευμενεῖς χοὰς

608

φέρουσʼ. ἅπερ νεκροῖσι μειλικτήρια,

609

βοός τʼ ἀφʼ ἁγνῆς λευκὸν εὔποτον γάλα,

610

τῆς τʼ ἀνθεμουργοῦ στάγμα, παμφαὲς μέλι,

611

λιβάσιν ὑδρηλαῖς παρθένου πηγῆς μέτα,

612

ἀκήρατόν τε μητρὸς ἀγρίας ἄπο

613

ποτὸν παλαιᾶς ἀμπέλου γάνος τόδε·

614

τῆς τʼ αἰὲν ἐν φύλλοισι θαλλούσης βίον

615

ξανθῆς ἐλαίας καρπὸς εὐώδης πάρα,

616

ἄνθη τε πλεκτά, παμφόρου γαίας τέκνα,

617

ἀλλʼ, ὦ φίλοι, χοαῖσι ταῖσδε νερτέρων

618

ὕμνους ἐπευφημεῖτε, τόν τε δαίμονα

619

Δαρεῖον ἀνακαλεῖσθε, γαπότους δʼ ἐγὼ

620

τιμὰς προπέμψω τάσδε νερτέροις θεοῖς.

621

Χορός

βασίλεια γύναι, πρέσβος Πέρσαις,

622

σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὑπὸ γῆς,

623

ἡμεῖς θʼ ὕμνοις αἰτησόμεθα

624

φθιμένων πομποὺς

625

εὔφρονας εἶναι κατὰ γαίας.

626

ἀλλά, χθόνιοι δαίμονες ἁγνοί,

627

Γῆ τε καὶ Ἑρμῆ, βασιλεῦ τʼ ἐνέρων,

628

πέμψατʼ ἔνερθεν ψυχὴν ἐς φῶς·

629

εἰ γάρ τι κακῶν ἄκος οἶδε πλέον,

630

μόνος ἂν θνητῶν πέρας εἴποι.

631

ἦ ῥʼ ἀίει μου μακαρίτας

632

ἰσοδαίμων βασιλεὺς

633

βάρβαρʼ ἀσαφηνῆ

634

ἱέντος τὰ παναίολʼ αἰ-

635

ανῆ δύσθροα βάγματʼ, ἢ

636

παντάλανʼ ἄχη διαβοάσω;

637

νέρθεν ἆρα κλύει μου;

638

ἀλλὰ σύ μοι Γᾶ τε καὶ ἄλλοι

639

χθονίων ἁγεμόνες

640

δαίμονα μεγαυχῆ

641

ἰόντʼ αἰνέσατʼ ἐκ δόμων,

642

Περσᾶν Σουσιγενῆ θεόν·

643

πέμπετε δʼ ἄνω οἷον οὔπω

644

Περσὶς αἶʼ ἐκάλυψεν.

645

ἦ φίλος ἁνήρ, φίλος ὄχθος·

646

φίλα γὰρ κέκευθεν ἤθη.

647

Ἀιδωνεὺς δʼ ἀναπομ-

648

πὸς ἀνείης, Ἀιδωνεύς,

649

θεῖον ἀνάκτορα Δαριᾶνα. ἠέ.

650

οὐδὲ γὰρ ἄνδρας ποτʼ ἀπώλλυ

651

πολεμοφθόροισιν ἄταις,

652

θεομήστωρ δʼ ἐκικλή-

653

σκετο Πέρσαις, θεομήστωρ δʼ

654

ἔσκεν, ἐπεὶ στρατὸν εὖ ποδούχει. ἠέ.

655

βαλήν, ἀρχαῖος βαλήν,

656

ἴθι, ἱκοῦ·

657

ἔλθʼ ἐπʼ ἄκρον κόρυμβον ὄχθου,

658

κροκόβαπτον ποδὸς εὔμαριν ἀείρων,

659

βασιλείου τιάρας

660

φάλαρον πιφαύσκων.

661

βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν, οἶ.

662

ὅπως αἰανῆ κλύῃς

663

νέα τʼ ἄχη,

664

δέσποτα δεσπότου φάνηθι.

665

Στυγία γάρ τις ἐπʼ ἀχλὺς πεπόταται·

666

νεολαία γὰρ ἤδη

667

κατὰ πᾶσʼ ὄλωλεν.

668

βάσκε πάτερ ἄκακε Δαριάν, οἶ.

669

αἰαῖ αἰαῖ·

670

ὦ πολύκλαυτε φίλοισι θανών,

671

τί τάδε δυνάτα δυνάτα

672

περὶ τᾷ σᾷ δίδυμα διαγόεν ἁμάρτια;

673

πᾶσαι γᾷ τᾷδʼ

674

ἐξέφθινται τρίσκαλμοι

675

νᾶες ἄναες ἄναες.

676

Εἴδωλον Δαρείου

ὦ πιστὰ πιστῶν ἥλικές θʼ ἥβης ἐμῆς

677

Πέρσαι γεραιοί, τίνα πόλις πονεῖ πόνον;

678

στένει, κέκοπται, καὶ χαράσσεται πέδον.

679

λεύσσων δʼ ἄκοιτιν τὴν ἐμὴν τάφου πέλας

680

ταρβῶ, χοὰς δὲ πρευμενὴς ἐδεξάμην.

681

ὑμεῖς δὲ θρηνεῖτʼ ἐγγὺς ἑστῶτες τάφου

682

καὶ ψυχαγωγοῖς ὀρθιάζοντες γόοις

683

οἰκτρῶς καλεῖσθέ μʼ· ἐστὶ δʼ οὐκ εὐέξοδον,

684

ἄλλως τε πάντως χοἰ κατὰ χθονὸς θεοὶ

685

λαβεῖν ἀμείνους εἰσὶν ἢ μεθιέναι.

686

ὅμως δʼ ἐκείνοις ἐνδυναστεύσας ἐγὼ

687

ἥκω. τάχυνε δʼ ὡς ἄμεμπτος ὦ χρόνου.

688

τί ἐστι Πέρσαις νεοχμὸν ἐμβριθὲς κακόν·

689

Χορός

σέβομαι μὲν προσιδέσθαι,

690

σέβομαι δʼ ἀντία λέξαι

691

σέθεν ἀρχαίῳ περὶ τάρβει.

692

Δαρεῖος

ἀλλʼ ἐπεὶ κάτωθεν ἦλθον σοῖς γόοις πεπεισμένος,

693

μή τι μακιστῆρα μῦθον, ἀλλὰ σύντομον λέγων

694

εἰπὲ καὶ πέραινε πάντα, τὴν ἐμὴν αἰδῶ μεθείς.

695

Χορός

δίεμαι μὲν χαρίσασθαι,

696

δίεμαι δʼ ἀντία φάσθαι,

697

λέξας δύσλεκτα φίλοισιν.

698

Δαρεῖος

ἀλλʼ ἐπεὶ δέος παλαιὸν σοὶ φρενῶν ἀνθίσταται,

699

τῶν ἐμῶν λέκτρων γεραιὰ ξύννομʼ εὐγενὲς γύναι,

700

κλαυμάτων λήξασα τῶνδε καὶ γόων σαφές τί μοι

701

λέξον· ἀνθρώπεια δʼ ἄν τοι πήματʼ ἂν τύχοι βροτοῖς.

702

πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ θαλάσσης, πολλὰ δʼ ἐκ χέρσου κακὰ

703

γίγνεται θνητοῖς, ὁ μάσσων βίοτος ἢν ταθῇ, πρόσω.

704

Ἄτοσσα

ὦ βροτῶν πάντων ὑπερσχὼν ὄλβον εὐτυχεῖ πότμῳ

705

ὡς ἕως τʼ ἔλευσσες αὐγὰς ἡλίου ζηλωτὸς ὢν

706

βίοτον εὐαίωνα Πέρσαις ὡς θεὸς διήγαγες,

707

νῦν τέ σε ζηλῶ θανόντα, πρὶν κακῶν ἰδεῖν βάθος.

736

διὰ μακροῦ χρόνου τάδʼ ηὔχουν ἐκτελευτήσειν θεούς·

737

ἀλλʼ ὅταν σπεύδῃ τις αὐτός, χὠ θεὸς συνάπτεται.

738

νῦν κακῶν ἔοικε πηγὴ πᾶσιν ηὑρῆσθαι φίλοις.

739

παῖς δʼ ἐμὸς τάδʼ οὐ κατειδὼς ἤνυσεν νέῳ θράσει·

740

ὅστις Ἑλλήσποντον ἱρὸν δοῦλον ὣς δεσμώμασιν

741

ἤλπισε σχήσειν ῥέοντα, Βόσπορον ῥόον θεοῦ·

742

καὶ πόρον μετερρύθμιζε, καὶ πέδαις σφυρηλάτοις

743

περιβαλὼν πολλὴν κέλευθον ἤνυσεν πολλῷ στρατῷ,

744

θνητὸς ὢν θεῶν τε πάντων ᾤετʼ, οὐκ εὐβουλίᾳ,

745

καὶ Ποσειδῶνος κρατήσειν. πῶς τάδʼ οὐ νόσος φρενῶν

746

εἶχε παῖδʼ ἐμόν; δέδοικα μὴ πολὺς πλούτου πόνος

747

οὑμὸς ἀνθρώποις γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή.

748

Ἄτοσσα

ταῦτά τοι κακοῖς ὁμιλῶν ἀνδράσιν διδάσκεται

749

θούριος Ξέρξης· λέγουσι δʼ ὡς σὺ μὲν μέγαν τέκνοις

750

πλοῦτον ἐκτήσω ξὺν αἰχμῇ, τὸν δʼ ἀνανδρίας ὕπο

751

ἔνδον αἰχμάζειν, πατρῷον δʼ ὄλβον οὐδὲν αὐξάνειν.

752

τοιάδʼ ἐξ ἀνδρῶν ὀνείδη πολλάκις κλύων κακῶν

753

τήνδʼ ἐβούλευσεν κέλευθον καὶ στράτευμʼ ἐφʼ Ἑλλάδα.

754

Δαρεῖος

τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον

755

μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω

756

τόδʼ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,

757

ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδʼ ὤπασεν,

758

ἕνʼ ἄνδρʼ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου

759

ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.

760

Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ·

761

ἄλλος δʼ ἐκείνου παῖς τόδʼ ἔργον ἤνυσεν·

762

φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν.

763

τρίτος δʼ ἀπʼ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,

764

ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·

765

Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,

766

Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.

767

θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.

768

Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.

769

πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ

770

θρόνοισί τʼ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ

771

Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,

772

ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδʼ ἦν χρέος.

773

ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δʼ Ἀρταφρένης.

774

κἀγὼ πάλου τʼ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον,

775

κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ·

776

ἀλλʼ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.

777

Ξέρξης δʼ ἐμὸς παῖς ὢν νέος νέα φρονεῖ,

778

κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς·

779

εὖ γὰρ σαφῶς τόδʼ ἴστʼ, ἐμοὶ ξυνήλικες,

780

ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδʼ ἔσχομεν,

781

οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματʼ ἔρξαντες τόσα.

782

Χορός

τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις

783

λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι

784

πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;

785

Δαρεῖος

εἰ μὴ στρατεύοισθʼ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον,

786

μηδʼ εἰ στράτευμα πλεῖον τὸ Μηδικόν.

787

αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.

788

Χορός

πῶς τοῦτʼ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;

789

Δαρεῖος

κτείνουσα λιμῷ τοὺς ὑπερπόλλους ἄγαν.

790

Χορός

ἀλλʼ εὐσταλῆ τοι λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον.

791

Δαρεῖος

ἀλλʼ οὐδʼ ὁ μείνας νῦν ἐν Ἑλλάδος τόποις

792

στρατὸς κυρήσει νοστίμου σωτηρίας.

793

Χορός

πῶς εἶπας; οὐ γὰρ πᾶν στράτευμα βαρβάρων

794

περᾷ τὸν Ἕλλης πορθμὸν Εὐρώπης ἄπο;

795

Δαρεῖος

παῦροι γε πολλῶν, εἴ τι πιστεῦσαι θεῶν

796

χρὴ θεσφάτοισιν, ἐς τὰ νῦν πεπραγμένα

797

βλέψαντα· συμβαίνει γὰρ οὐ τὰ μέν, τὰ δʼ οὔ.

798

κεἴπερ τάδʼ ἐστί, πλῆθος ἔκκριτον στρατοῦ

799

λείπει κεναῖσιν ἐλπίσιν πεπεισμένος.

800

μίμνουσι δʼ ἔνθα πεδίον Ἀσωπὸς ῥοαῖς

801

ἄρδει, φίλον πίασμα Βοιωτῶν χθονί·

802

οὗ σφιν κακῶν ὕψιστʼ ἐπαμμένει παθεῖν,

803

ὕβρεως ἄποινα κἀθέων φρονημάτων·

804

οἳ γῆν μολόντες Ἑλλάδʼ οὐ θεῶν βρέτη

805

ᾐδοῦντο συλᾶν οὐδὲ πιμπράναι νεώς·

806

βωμοὶ δʼ ἄιστοι, δαιμόνων θʼ ἱδρύματα

807

πρόρριζα φύρδην ἐξανέστραπται βάθρων.

808

τοιγὰρ κακῶς δράσαντες οὐκ ἐλάσσονα

809

πάσχουσι, τὰ δὲ μέλλουσι, κοὐδέπω κακῶν

810

κρηνὶς ἀπέσβηκʼ ἀλλʼ ἔτʼ ἐκπιδύεται.

811

τόσος γὰρ ἔσται πέλανος αἱματοσφαγὴς

812

πρὸς γῇ Πλαταιῶν Δωρίδος λόγχης ὕπο·

813

θῖνες νεκρῶν δὲ καὶ τριτοσπόρῳ γονῇ

814

ἄφωνα σημανοῦσιν ὄμμασιν βροτῶν

815

ὡς οὐχ ὑπέρφευ θνητὸν ὄντα χρὴ φρονεῖν.

816

ὕβρις γὰρ ἐξανθοῦσʼ ἐκάρπωσεν στάχυν

817

ἄτης, ὅθεν πάγκλαυτον ἐξαμᾷ θέρος.

818

τοιαῦθʼ ὁρῶντες τῶνδε τἀπιτίμια

819

μέμνησθʼ Ἀθηνῶν Ἑλλάδος τε, μηδέ τις

820

ὑπερφρονήσας τὸν παρόντα δαίμονα

821

ἄλλων ἐρασθεὶς ὄλβον ἐκχέῃ μέγαν.

822

Ζεύς τοι κολαστὴς τῶν ὑπερκόμπων ἄγαν

823

φρονημάτων ἔπεστιν, εὔθυνος βαρύς.

824

πρὸς ταῦτʼ ἐκεῖνον, σωφρονεῖν κεχρημένον,

825

πινύσκετʼ εὐλόγοισι νουθετήμασιν,

826

λῆξαι θεοβλαβοῦνθʼ ὑπερκόμπῳ θράσει.

827

σὺ δʼ, ὦ γεραιὰ μῆτερ ἡ Ξέρξου φίλη,

828

ἐλθοῦσʼ ἐς οἴκους κόσμον ὅστις εὐπρεπὴς

829

λαβοῦσʼ ὑπαντίαζε παιδί. πάντα γὰρ

830

κακῶν ὑπʼ ἄλγους λακίδες ἀμφὶ σώματι

831

στημορραγοῦσι ποικίλων ἐσθημάτων.

832

ἀλλʼ αὐτὸν εὐφρόνως σὺ πράυνον λόγοις·

833

μόνης γάρ, οἶδα, σοῦ κλύων ἀνέξεται.

834

ἐγὼ δʼ ἄπειμι γῆς ὑπὸ ζόφον κάτω.

835

ὑμεῖς δέ, πρέσβεις, χαίρετʼ, ἐν κακοῖς ὅμως

836

ψυχῇ διδόντες ἡδονὴν καθʼ ἡμέραν,

837

ὡς τοῖς θανοῦσι πλοῦτος οὐδὲν ὠφελεῖ.

838

Χορός

ἦ πολλὰ καὶ παρόντα καὶ μέλλοντʼ ἔτι

839

ἤλγησʼ ἀκούσας βαρβάροισι πήματα.

840

Ἄτοσσα

ὦ δαῖμον, ὥς με πόλλʼ ἐσέρχεται κακὰ

841

ἄλγη, μάλιστα δʼ ἥδε συμφορὰ δάκνει,

842

ἀτιμίαν γε παιδὸς ἀμφὶ σώματι

843

ἐσθημάτων κλύουσαν, ἥ νιν ἀμπέχει.

844

ἀλλʼ εἶμι, καὶ λαβοῦσα κόσμον ἐκ δόμων

845

ὑπαντιάζειν παιδί μου πειράσομαι.

846

οὐ γὰρ τὰ φίλτατʼ ἐν κακοῖς προδώσομεν.

847

Χορός

ὦ πόποι ἦ μεγάλας ἀγαθᾶς τε πο-

848

λισσονόμου βιοτᾶς ἐπεκύρσαμεν,

849

εὖθʼ ὁ γηραιὸς

850

πανταρκὴς ἀκάκας

851

ἄμαχος βασιλεὺς

852

ἰσόθεος Δαρεῖος ἆρχε χώρας.

853

πρῶτα μὲν εὐδοκίμους στρατιὰς ἀπε-

854

φαινόμεθʼ, ἠδὲ νομίσματα πύργινα

855

πάντʼ ἐπηύθυνε,

856

νόστοι δʼ ἐκ πολέμων

857

ἀπόνους ἀπαθεῖς

858

ἀνέρας εὖ πράσσοντας ἆγον οἴκους.

859

ὅσσας δʼ εἷλε πόλεις πόρον

860

οὐ διαβὰς Ἅλυος ποταμοῖο,

861

οὐδʼ ἀφʼ ἑστίας συθείς,

862

οἷαι Στρυμονίου πελά-

863

γους Ἀχελωίδες εἰσὶ πάροικοι

864

Θρῃκίων ἐπαύλων,

865

λίμνας τʼ ἔκτοθεν αἳ κατὰ

866

χέρσον ἐληλαμέναι πέρι πύργον

867

τοῦδʼ ἄνακτος ἄιον,

868

Ἕλλας τʼ ἀμφὶ πόρον πλατὺν

869

εὐχόμεναι, μυχία τε Προποντίς,

870

καὶ στόμωμα Πόντου·

871

νᾶσοί θʼ αἳ κατὰ πρῶνʼ

872

ἅλιον περίκλυστοι

873

τᾷδε γᾷ προσήμεναι

874

οἵα Λέσβος ἐλαι-

875

όφυτός τε Σάμος, Χίος

876

ἠδὲ Πάρος, Νάξος, Μύκο-

877

νος, Τήνῳ τε συνάπτουσʼ

878

Ἀνδρος ἀγχιγείτων,

879

καὶ τὰς ἀγχιάλους

880

ἐκράτυνε μεσάκτους,

881

Λῆμνον, Ἰκάρου θʼ ἕδος,

882

καὶ Ῥόδον ἠδὲ Κνίδον

883

Κυπρίας τε πόλεις, Πάφον,

884

ἠδὲ Σόλους, Σαλαμῖνά τε,

885

τᾶς νῦν ματρόπολις τῶνδʼ

886

αἰτία στεναγμῶν.

887

καὶ τὰς εὐκτεάνους κατὰ

888

κλῆρον Ἰαόνιον πολυάνδρους

889

Ἑλλάνων ἐκράτει σφετέραις φρεσίν.

890

ἀκάματον δὲ παρῆν σθένος

891

ἀνδρῶν τευχηστήρων

892

παμμίκτων τʼ ἐπικούρων.

893

νῦν δʼ οὐκ ἀμφιλόγως

894

θεότρεπτα τάδʼ αὖ

895

φέρομεν πολέμοισι

896

δμαθέντες μεγάλως

897

πλαγαῖσι ποντίαισιν.

898

Ξέρξης

ἰώ,

899

δύστηνος ἐγὼ στυγερᾶς μοίρας

900

τῆσδε κυρήσας ἀτεκμαρτοτάτης,

901

ὡς ὠμοφρόνως δαίμων ἐνέβη

902

Περσῶν γενεᾷ· τί πάθω τλήμων;

903

λέλυται γὰρ ἐμοὶ γυίων ῥώμη

904

τήνδʼ ἡλικίαν ἐσιδόντʼ ἀστῶν.

905

εἴθʼ ὄφελεν, Ζεῦ, κἀμὲ μετʼ ἀνδρῶν

906

τῶν οἰχομένων

907

θανάτου κατὰ μοῖρα καλύψαι.

908

Χορός

ὀτοτοῖ, βασιλεῦ, στρατιᾶς ἀγαθῆς

909

καὶ περσονόμου τιμῆς μεγάλης,

910

κόσμου τʼ ἀνδρῶν,

911

οὓς νῦν δαίμων ἐπέκειρεν.

912

γᾶ δʼ αἰάζει τὰν ἐγγαίαν

913

ἥβαν Ξέρξᾳ κταμέναν Ἅιδου

914

σάκτορι Περσᾶν. ᾁδοβάται γὰρ

915

πολλοὶ φῶτες, χώρας ἄνθος,

916

τοξοδάμαντες, πάνυ ταρφύς τις

917

μυριὰς ἀνδρῶν, ἐξέφθινται.

918

αἰαῖ αἰαῖ κεδνᾶς ἀλκᾶς.

919

Ἀσία δὲ χθών, βασιλεῦ γαίας,

920

αἰνῶς αἰνῶς

921

ἐπὶ γόνυ κέκλιται.

922

Ξέρξης

ὅδʼ ἐγώ, οἰοῖ, αἰακτὸς

923

μέλεος γέννᾳ γᾷ τε πατρῴᾳ

924

κακὸν ἄρʼ ἐγενόμαν.

925

Χορός

πρόσφθογγόν σοι νόστου τὰν

926

κακοφάτιδα βοάν,

927

κακομέλετον ἰὰν

928

Μαριανδυνοῦ θρηνητῆρος

929

πέμψω πέμψω,

930

πολύδακρυν ἰαχάν.

931

Ξέρξης

ἵετʼ αἰανῆ καὶ πάνδυρτον

932

δύσθροον αὐδάν. δαίμων γὰρ ὅδʼ αὖ

933

μετάτροπος ἐπʼ ἐμοί.

934

Χορός

ἥσω τοι τὰν πάνδυρτον,

935

σὰ πάθη τε σέβων

936

ἁλίτυπά τε βάρη,

937

πόλεως γέννας πενθητῆρος·

938

κλάγξω κλάγξω

939

δὲ γόον ἀρίδακρυν.

940

Ξέρξης

Ἰάνων γὰρ ἀπηύρα,

941

Ἰάνων ναύφρακτος

942

Ἄρης ἑτεραλκὴς

943

νυχίαν πλάκα κερσάμενος

944

δυσδαίμονά τʼ ἀκτάν.

945

Χορός

οἰοιοῖ βόα καὶ πάντʼ ἐκπεύθου. — ποῦ

946

δὲ φίλων ἄλλος ὄχλος, ποῦ

947

δέ σοι παραστάται, οἷος

948

ἦν Φαρανδάκης, Σούσας,

949

Πελάγων, καὶ Δοτάμας, ἠδʼ Ἀ- Ψάμμις,

950

γδαβάτας, Σουσισκάνης τʼ Ἀγβάτανα

951

λιπών; ὀλοοὺς

952

Ξέρξης

ἀπέλειπον Τυρίας

953

ἐκ ναὸς ἔρροντας

954

ἐπʼ ἀκταῖς Σαλαμινιάσι

955

στυφελοῦ θείνοντας

956

ἐπʼ ἀκτᾶς. οἰοιοῖ,

957

Χορός

βόα· ποῦ σοι Φαρνοῦχος Ἀριόμαρδός

958

τʼ ἀγαθός, ποῦ

959

δὲ Σευάλκης ἄναξ, ἢ

960

Λίλαιος εὐπάτωρ, Μέμφις,

961

Θάρυβις, καὶ Μασίστρας, Ἀρτεμβάρης

962

τʼ ἠδʼ Ὑσταίχμας; τάδε

963

σʼ ἐπανερόμαν. ἰὼ

964

Ξέρξης

ἰώ μοί μοι τὰς

965

ὠγυγίους κατιδόντες στυγνὰς

966

Ἀθάνας πάντες ἑνὶ πιτύλῳ, ἐὴ

967

ἐή, τλάμονες ἀσπαίρουσι χέρσῳ. ἦ

968

Χορός

καὶ τὸν Περσᾶν αὐτοῦ τὸν

969

σὸν πιστὸν πάντʼ ὀφθαλμὸν μυρία

970

μυρία πεμπαστὰν Βατανώχου

971

παῖδʼ Ἄλπιστον τοῦ

972

Σησάμα τοῦ Μεγαβάτα, Πάρθον

973

τε μέγαν τʼ Οἰβάρην ἔλιπες

974

ἔλιπες; ὢ

975

ὢ ὢ δᾴων. Πέρσαις

976

ἀγαυοῖς κακὰ πρόκακα λέγεις. ἰὼ

977

Ξέρξης

ἰὼ δῆτα ἴυγγʼ

978

ἀγαθῶν ἑτάρων μοι ὑπομιμνήσκεις κινεῖς

979

ἄλαστα στυγνὰ πρόκακα λέγων. βοᾷ

980

βοᾷ μοι μελέων ἔντοσθεν ἦτορ. καὶ

981

Χορός

μὴν ἄλλους γε ποθοῦμεν, Μάρδων

982

ἀνδρῶν μυριοταγὸν Ξάνθιν

983

ἄρειόν τʼ Ἀγχάρην, Δίαιξίν

984

τʼ ἠδʼ Ἀρσάκην ἱππιάνακτας,

985

Κηγδαδάταν

986

καὶ Λυθίμναν Τόλμον

987

τʼ αἰχμᾶς ἀκόρεστον. ἔταφον

988

ἔταφον, οὐκ

989

ἀμφὶ σκηναῖς τροχηλάτοισιν

990

ὄπιθεν δʼ· ἑπομένους. βεβᾶσι

991

Ξέρξης

γὰρ τοίπερ ἀγρέται στρατοῦ. βεβᾶσιν,

992

Χορός

οἴ, νώνυμοι. ἰὴ

993

Ξέρξης

ἰή, ἰὼ ἰώ. ἰὼ

994

Χορός

ἰώ, δαίμονες, ἔθεθʼ

995

ἄελπτον κακὸν διαπρέπον,

996

οἷον δέδορκεν Ἄτα. πεπλήγμεθʼ

997

Ξέρξης

οἵᾳ διʼ αἰῶνος τύχᾳ· πεπλήγμεθʼ·

998

Χορός

εὔδηλα γάρ· νέᾳ

999

Ξέρξης

νέᾳ δύᾳ δύᾳ. κύρσαντες

1000

Χορός

οὐκ εὐτυχῶς Ἰάνων

1001

ναυβατᾶν. δυσπόλεμον

1002

δὴ γένος τὸ Περσᾶν. πῶς

1003

Ξέρξης

δʼ οὔ; στρατὸν μὲν τοσοῦ- τάλας

1004

1032

μέλαινα

1063

Χορός

τοί σε δυσθρόοις γόοις.

1064