Homer was an ancient Greek epic poet traditionally credited as the author of the Iliad and the Odyssey, the two foundational epics of Western literature. He is regarded as the greatest poet of the ancient Greek world and is often called the 'father of Western literature.' Ancient sources portrayed him as a blind bard, though whether he was a single historical individual or a name attached to a tradition of oral composition remains debated by scholars.

When and where did Homer live?

Homer is conventionally dated to around the 8th century BCE, with most scholars placing his activity between approximately 750 and 700 BCE. Ancient traditions most frequently associated him with Ionia, on the western coast of Asia Minor, with the island of Chios and the city of Smyrna (modern Izmir, Turkey) being the most persistently cited birthplaces. Seven cities in antiquity claimed him as a native son, reflecting the absence of firm biographical records.

What genre or literary tradition did Homer work in?

Homer worked within the tradition of ancient Greek oral epic poetry, composing in dactylic hexameter, the formal meter of all classical Greek epic verse. This tradition was rooted in an centuries-old oral-formulaic system, identified in the 20th century by Milman Parry and Albert Lord, in which bards used repeated phrases, epithets, and stock scenes to compose and perform lengthy narrative poems from memory. Homer stands at the culmination of this pre-literate bardic tradition in Greece.

What did Homer write?

Homer is credited as the author of the Iliad and the Odyssey, two monumental epic poems that together comprise roughly 27,000 lines of Greek verse. The Iliad dramatizes a few weeks of the Trojan War, focusing on the wrath of the Greek hero Achilles, while the Odyssey narrates the ten-year homeward voyage of Odysseus after Troy's fall. A collection of thirty-three shorter poems known as the Homeric Hymns was also attributed to Homer in antiquity, though modern scholars generally regard these as the work of multiple later poets.

Who and what influenced Homer?

Homer drew upon a vast and ancient tradition of oral bardic poetry that had been developing in the Greek world since the Bronze Age, incorporating myths, legends, and narrative formulas inherited from generations of predecessors known as aoidoi, or singers. Significant Near Eastern literary traditions, including the Mesopotamian Epic of Gilgamesh and Ugaritic poetry, show thematic and structural parallels with the Homeric epics, suggesting indirect cultural influence through centuries of contact in the eastern Mediterranean. Historical events, particularly the memories of the Mycenaean Bronze Age civilization and its conflicts preserved in oral tradition, provided the mythological raw material for the Trojan War cycle at the heart of both epics.

What shaped Homer's life and career?

Because no reliable biographical record of Homer survives, what shaped his life must largely be inferred from the poems themselves and from later ancient biographical traditions, which are largely legendary. His poetry reflects deep familiarity with the geography of the Aegean world, aristocratic court culture, warfare, seamanship, and religious practice, suggesting a composer who performed for elite audiences at festivals and royal courts. Ancient accounts describe him as a traveling aoidos, or professional bard, who moved between communities in the Ionian region reciting and refining his compositions for audiences across the Greek world.

What is Homer's legacy in Western literature?

Homer's Iliad and Odyssey established the foundational narrative, moral, and aesthetic frameworks of Western literary culture, directly shaping the work of Virgil, whose Aeneid (19 BCE) was a conscious reimagining of both Homeric epics for a Roman audience. His influence extends through Dante's Divine Comedy, Milton's Paradise Lost, James Joyce's Ulysses (1922), and countless other landmark works across more than 2,700 years of literary history. The Homeric epics also provided the primary curriculum for Greek education from the classical period onward, and the Iliad and Odyssey remain among the most widely read, translated, and studied works in the global literary canon.

What genre is Homer's Iliad?

The Iliad is an ancient Greek epic poem, belonging to the tradition of heroic oral poetry that celebrates the deeds of legendary warriors and demigods. It stands alongside the Odyssey as the foundational exemplar of the Western epic genre, characterized by its grand scale, divine intervention, formal invocation of the Muse, and elevated dactylic hexameter verse.

When was Homer's Iliad written?

The Iliad is conventionally dated to the late 8th century BCE, with most scholars placing its composition between approximately 750 and 700 BCE. The poem likely crystallized from a long tradition of oral composition reaching back to the Mycenaean period, and it was probably first written down using the newly adopted Greek alphabetic script around this same period.

What is Homer's Iliad about?

The Iliad narrates a compressed episode from the tenth and final year of the Greek siege of Troy, focusing on the wrath of the Greek hero Achilles after he is dishonored by the commander Agamemnon. The narrative spans roughly fifty days and culminates in the death of the Trojan champion Hector at Achilles' hands and the ransoming of Hector's body by his father, King Priam.

What are the central themes of Homer's Iliad?

The poem's dominant theme is mēnis — the destructive wrath of Achilles — and its catastrophic consequences for both Greeks and Trojans alike. Other central themes include the tension between personal honor (timē) and collective duty, the transience of human life in contrast to divine immortality, the grief of loss, and the ambiguous nature of glory (kleos) purchased at the cost of an early death.

What is the structure and form of Homer's Iliad?

The Iliad is composed in dactylic hexameter, the canonical meter of Greek epic, and is divided into twenty-four books corresponding to the twenty-four letters of the Greek alphabet, a division attributed to Alexandrian scholars at the Library of Alexandria in the 3rd century BCE. The poem contains approximately 15,693 lines and employs a ring-composition structure, with the ransoming of Hector's body in Book 24 mirroring and resolving the quarrel over Chryseis's body in Book 1.

What was the political and historical context of Homer's Iliad?

The Iliad was composed during the Greek Archaic period, a time of emerging city-states (poleis), colonization, and the crystallization of a pan-Hellenic cultural identity. The Trojan War it depicts, set around the late Bronze Age (circa 1200 BCE), served 8th-century Greeks as a shared mythological heritage that helped define Greek identity against non-Greek 'barbarian' peoples, and the poem's heroes provided aristocratic audiences with models of competitive excellence (aretē).

What are the defining literary features and style of Homer's Iliad?

The Iliad is distinguished by its extensive use of the oral-formulaic technique identified by Milman Parry and Albert Lord in the 20th century, including repeated epithets such as 'swift-footed Achilles' and 'grey-eyed Athena,' type-scenes, and extended epic similes drawn from nature and everyday life. The narrative maintains an objective, expansive tone even in scenes of extreme violence and grief, and the poet grants dignity and pathos to both Greek and Trojan characters with notable impartiality.

What did Homer's Iliad contribute to literary tradition?

The Iliad established the formal conventions of the Western epic, providing the template adopted by Virgil in the Aeneid (29–19 BCE), Apollonius of Rhodes in the Argonautica (3rd century BCE), and later by Milton in Paradise Lost (1667). It also inaugurated the practice of beginning a narrative in medias res, a technique codified as a rule of epic composition by Horace in his Ars Poetica (circa 19 BCE).

How has Homer's Iliad influenced later literature and culture?

The Iliad has exerted continuous influence from antiquity to the present: it was the central educational text of ancient Greece, memorized and recited at the Panathenaic Games in Athens, and Alexander the Great reportedly slept with a copy annotated by Aristotle. In modern literature, its influence is visible in works ranging from Keats's 'On First Looking into Chapman's Homer' (1816) to Pat Barker's novel The Silence of the Girls (2018), and its exploration of war's heroism and futility resonates strongly with 20th- and 21st-century readers.

Who are the key figures in Homer's Iliad?

The central human figures are Achilles, the greatest Greek warrior, whose withdrawal from battle and eventual return drives the plot, and Hector, Troy's foremost defender and the poem's most fully humanized character. Other major figures include Agamemnon, king of Mycenae and commander of the Greek forces; Patroclus, Achilles' closest companion whose death precipitates the poem's climax; Helen, whose abduction by Paris initiated the war; and the Olympian gods, including Athena, Apollo, Hera, and Zeus, who actively intervene in the conflict on opposing sides.

0:00

Iliad

Book 23

Homer

Narrator

ὣς οἳ μὲν στενάχοντο κατὰ πτόλιν· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ

ἐπεὶ δὴ νῆάς τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκοντο,

οἳ μὲν ἄρʼ ἐσκίδναντο ἑὴν ἐπὶ νῆα ἕκαστος,

Μυρμιδόνας δʼ οὐκ εἴα ἀποσκίδνασθαι Ἀχιλλεύς,

ἀλλʼ ὅ γε οἷς ἑτάροισι φιλοπτολέμοισι μετηύδα·

Achilles

Μυρμιδόνες ταχύπωλοι ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι

μὴ δή πω ὑπʼ ὄχεσφι λυώμεθα μώνυχας ἵππους,

ἀλλʼ αὐτοῖς ἵπποισι καὶ ἅρμασιν ἆσσον ἰόντες

Πάτροκλον κλαίωμεν· ὃ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.

αὐτὰρ ἐπεί κʼ ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο,

ἵππους λυσάμενοι δορπήσομεν ἐνθάδε πάντες.

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ᾤμωξαν ἀολλέες, ἦρχε δʼ Ἀχιλλεύς.

οἳ δὲ τρὶς περὶ νεκρὸν ἐΰτριχας ἤλασαν ἵππους

μυρόμενοι· μετὰ δέ σφι Θέτις γόου ἵμερον ὦρσε.

δεύοντο ψάμαθοι, δεύοντο δὲ τεύχεα φωτῶν

δάκρυσι· τοῖον γὰρ πόθεον μήστωρα φόβοιο.

τοῖσι δὲ Πηλεΐδης ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο

χεῖρας ἐπʼ ἀνδροφόνους θέμενος στήθεσσιν ἑταίρου·

Achilles

χαῖρέ μοι ὦ Πάτροκλε καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι·

πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην

Ἕκτορα δεῦρʼ ἐρύσας δώσειν κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι,

δώδεκα δὲ προπάροιθε πυρῆς ἀποδειροτομήσειν

Τρώων ἀγλαὰ τέκνα σέθεν κταμένοιο χολωθείς.

Narrator

ἦ ῥα καὶ Ἕκτορα δῖον ἀεικέα μήδετο ἔργα

πρηνέα πὰρ λεχέεσσι Μενοιτιάδαο τανύσσας

ἐν κονίῃς· οἳ δʼ ἔντεʼ ἀφωπλίζοντο ἕκαστος

χάλκεα μαρμαίροντα, λύον δʼ ὑψηχέας ἵππους,

κὰδ δʼ ἷζον παρὰ νηῒ ποδώκεος Αἰακίδαο

μυρίοι· αὐτὰρ ὃ τοῖσι τάφον μενοεικέα δαίνυ.

πολλοὶ μὲν βόες ἀργοὶ ὀρέχθεον ἀμφὶ σιδήρῳ

σφαζόμενοι, πολλοὶ δʼ ὄϊες καὶ μηκάδες αἶγες·

πολλοὶ δʼ ἀργιόδοντες ὕες θαλέθοντες ἀλοιφῇ

εὑόμενοι τανύοντο διὰ φλογὸς Ἡφαίστοιο·

πάντῃ δʼ ἀμφὶ νέκυν κοτυλήρυτον ἔρρεεν αἷμα.

αὐτὰρ τόν γε ἄνακτα ποδώκεα Πηλεΐωνα

εἰς Ἀγαμέμνονα δῖον ἄγον βασιλῆες Ἀχαιῶν

σπουδῇ παρπεπιθόντες ἑταίρου χωόμενον κῆρ.

οἳ δʼ ὅτε δὴ κλισίην Ἀγαμέμνονος ἷξον ἰόντες,

αὐτίκα κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσαν

ἀμφὶ πυρὶ στῆσαι τρίποδα μέγαν, εἰ πεπίθοιεν

Πηλεΐδην λούσασθαι ἄπο βρότον αἱματόεντα.

αὐτὰρ ὅ γʼ ἠρνεῖτο στερεῶς, ἐπὶ δʼ ὅρκον ὄμοσσεν·

Achilles

οὐ μὰ Ζῆνʼ, ὅς τίς τε θεῶν ὕπατος καὶ ἄριστος,

οὐ θέμις ἐστὶ λοετρὰ καρήατος ἆσσον ἱκέσθαι

πρίν γʼ ἐνὶ Πάτροκλον θέμεναι πυρὶ σῆμά τε χεῦαι

κείρασθαί τε κόμην, ἐπεὶ οὔ μʼ ἔτι δεύτερον ὧδε

ἵξετʼ ἄχος κραδίην ὄφρα ζωοῖσι μετείω.

ἀλλʼ ἤτοι νῦν μὲν στυγερῇ πειθώμεθα δαιτί·

ἠῶθεν δʼ ὄτρυνον ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον

ὕλην τʼ ἀξέμεναι παρά τε σχεῖν ὅσσʼ ἐπιεικὲς

νεκρὸν ἔχοντα νέεσθαι ὑπὸ ζόφον ἠερόεντα,

ὄφρʼ ἤτοι τοῦτον μὲν ἐπιφλέγῃ ἀκάματον πῦρ

θᾶσσον ἀπʼ ὀφθαλμῶν, λαοὶ δʼ ἐπὶ ἔργα τράπωνται.

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο.

ἐσσυμένως δʼ ἄρα δόρπον ἐφοπλίσσαντες ἕκαστοι

δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης.

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

οἳ μὲν κακκείοντες ἔβαν κλισίην δὲ ἕκαστος,

Πηλεΐδης δʼ ἐπὶ θινὶ πολυφλοίσβοιο θαλάσσης

κεῖτο βαρὺ στενάχων πολέσιν μετὰ Μυρμιδόνεσσιν

ἐν καθαρῷ, ὅθι κύματʼ ἐπʼ ἠϊόνος κλύζεσκον·

εὖτε τὸν ὕπνος ἔμαρπτε λύων μελεδήματα θυμοῦ

νήδυμος ἀμφιχυθείς· μάλα γὰρ κάμε φαίδιμα γυῖα

Ἕκτορʼ ἐπαΐσσων προτὶ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν·

ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ Πατροκλῆος δειλοῖο

πάντʼ αὐτῷ μέγεθός τε καὶ ὄμματα κάλʼ ἐϊκυῖα

καὶ φωνήν, καὶ τοῖα περὶ χροῒ εἵματα ἕστο·

στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·

Patroclus

εὕδεις, αὐτὰρ ἐμεῖο λελασμένος ἔπλευ Ἀχιλλεῦ.

οὐ μέν μευ ζώοντος ἀκήδεις, ἀλλὰ θανόντος·

θάπτέ με ὅττι τάχιστα πύλας Ἀΐδαο περήσω.

τῆλέ με εἴργουσι ψυχαὶ εἴδωλα καμόντων,

οὐδέ μέ πω μίσγεσθαι ὑπὲρ ποταμοῖο ἐῶσιν,

ἀλλʼ αὔτως ἀλάλημαι ἀνʼ εὐρυπυλὲς Ἄϊδος δῶ.

καί μοι δὸς τὴν χεῖρʼ· ὀλοφύρομαι, οὐ γὰρ ἔτʼ αὖτις

νίσομαι ἐξ Ἀΐδαο, ἐπήν με πυρὸς λελάχητε.

οὐ μὲν γὰρ ζωοί γε φίλων ἀπάνευθεν ἑταίρων

βουλὰς ἑζόμενοι βουλεύσομεν, ἀλλʼ ἐμὲ μὲν κὴρ

ἀμφέχανε στυγερή, ἥ περ λάχε γιγνόμενόν περ·

καὶ δὲ σοὶ αὐτῷ μοῖρα, θεοῖς ἐπιείκελʼ Ἀχιλλεῦ,

τείχει ὕπο Τρώων εὐηφενέων ἀπολέσθαι.

ἄλλο δέ τοι ἐρέω καὶ ἐφήσομαι αἴ κε πίθηαι·

μὴ ἐμὰ σῶν ἀπάνευθε τιθήμεναι ὀστέʼ Ἀχιλλεῦ,

ἀλλʼ ὁμοῦ ὡς ἐτράφημεν ἐν ὑμετέροισι δόμοισιν,

εὖτέ με τυτθὸν ἐόντα Μενοίτιος ἐξ Ὀπόεντος

ἤγαγεν ὑμέτερόνδʼ ἀνδροκτασίης ὕπο λυγρῆς,

ἤματι τῷ ὅτε παῖδα κατέκτανον Ἀμφιδάμαντος

νήπιος οὐκ ἐθέλων ἀμφʼ ἀστραγάλοισι χολωθείς·

ἔνθά με δεξάμενος ἐν δώμασιν ἱππότα Πηλεὺς

ἔτραφέ τʼ ἐνδυκέως καὶ σὸν θεράποντʼ ὀνόμηνεν·

ὣς δὲ καὶ ὀστέα νῶϊν ὁμὴ σορὸς ἀμφικαλύπτοι

χρύσεος ἀμφιφορεύς, τόν τοι πόρε πότνια μήτηρ.

Narrator

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·

Achilles

τίπτέ μοι ἠθείη κεφαλὴ δεῦρʼ εἰλήλουθας

καί μοι ταῦτα ἕκαστʼ ἐπιτέλλεαι; αὐτὰρ ἐγώ τοι

πάντα μάλʼ ἐκτελέω καὶ πείσομαι ὡς σὺ κελεύεις.

ἀλλά μοι ἆσσον στῆθι· μίνυνθά περ ἀμφιβαλόντε

ἀλλήλους ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο.

Narrator

ὣς ἄρα φωνήσας ὠρέξατο χερσὶ φίλῃσιν

οὐδʼ ἔλαβε· ψυχὴ δὲ κατὰ χθονὸς ἠΰτε καπνὸς

100

ᾤχετο τετριγυῖα· ταφὼν δʼ ἀνόρουσεν Ἀχιλλεὺς

101

χερσί τε συμπλατάγησεν, ἔπος δʼ ὀλοφυδνὸν ἔειπεν·

102

Achilles

ὢ πόποι ἦ ῥά τίς ἐστι καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι

103

ψυχὴ καὶ εἴδωλον, ἀτὰρ φρένες οὐκ ἔνι πάμπαν·

104

παννυχίη γάρ μοι Πατροκλῆος δειλοῖο

105

ψυχὴ ἐφεστήκει γοόωσά τε μυρομένη τε,

106

καί μοι ἕκαστʼ ἐπέτελλεν, ἔϊκτο δὲ θέσκελον αὐτῷ.

107

Narrator

ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο·

108

μυρομένοισι δὲ τοῖσι φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠὼς

109

ἀμφὶ νέκυν ἐλεεινόν. ἀτὰρ κρείων Ἀγαμέμνων

110

οὐρῆάς τʼ ὄτρυνε καὶ ἀνέρας ἀξέμεν ὕλην

111

πάντοθεν ἐκ κλισιῶν· ἐπὶ δʼ ἀνὴρ ἐσθλὸς ὀρώρει

112

Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενῆος.

113

οἳ δʼ ἴσαν ὑλοτόμους πελέκεας ἐν χερσὶν ἔχοντες

114

σειράς τʼ εὐπλέκτους· πρὸ δʼ ἄρʼ οὐρῆες κίον αὐτῶν.

115

πολλὰ δʼ ἄναντα κάταντα πάραντά τε δόχμιά τʼ ἦλθον·

116

ἀλλʼ ὅτε δὴ κνημοὺς προσέβαν πολυπίδακος Ἴδης,

117

αὐτίκʼ ἄρα δρῦς ὑψικόμους ταναήκεϊ χαλκῷ

118

τάμνον ἐπειγόμενοι· ταὶ δὲ μεγάλα κτυπέουσαι

119

πῖπτον· τὰς μὲν ἔπειτα διαπλήσσοντες Ἀχαιοὶ

120

ἔκδεον ἡμιόνων· ταὶ δὲ χθόνα ποσσὶ δατεῦντο

121

ἐλδόμεναι πεδίοιο διὰ ῥωπήϊα πυκνά.

122

πάντες δʼ ὑλοτόμοι φιτροὺς φέρον· ὡς γὰρ ἀνώγει

123

Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενῆος.

124

κὰδ δʼ ἄρʼ ἐπʼ ἀκτῆς βάλλον ἐπισχερώ, ἔνθʼ ἄρʼ Ἀχιλλεὺς

125

φράσσατο Πατρόκλῳ μέγα ἠρίον ἠδὲ οἷ αὐτῷ.

126

αὐτὰρ ἐπεὶ πάντῃ παρακάββαλον ἄσπετον ὕλην

127

ἥατʼ ἄρʼ αὖθι μένοντες ἀολλέες. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς

128

αὐτίκα Μυρμιδόνεσσι φιλοπτολέμοισι κέλευσε

129

χαλκὸν ζώννυσθαι, ζεῦξαι δʼ ὑπʼ ὄχεσφιν ἕκαστον

130

ἵππους· οἳ δʼ ὄρνυντο καὶ ἐν τεύχεσσιν ἔδυνον,

131

ἂν δʼ ἔβαν ἐν δίφροισι παραιβάται ἡνίοχοί τε,

132

πρόσθε μὲν ἱππῆες, μετὰ δὲ νέφος εἵπετο πεζῶν

133

μυρίοι· ἐν δὲ μέσοισι φέρον Πάτροκλον ἑταῖροι.

134

θριξὶ δὲ πάντα νέκυν καταείνυσαν, ἃς ἐπέβαλλον

135

κειρόμενοι· ὄπιθεν δὲ κάρη ἔχε δῖος Ἀχιλλεὺς

136

ἀχνύμενος· ἕταρον γὰρ ἀμύμονα πέμπʼ Ἄϊδος δέ.

137

οἳ δʼ ὅτε χῶρον ἵκανον ὅθί σφισι πέφραδʼ Ἀχιλλεὺς

138

κάτθεσαν, αἶψα δέ οἱ μενοεικέα νήεον ὕλην.

139

ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·

140

στὰς ἀπάνευθε πυρῆς ξανθὴν ἀπεκείρατο χαίτην,

141

τήν ῥα Σπερχειῷ ποταμῷ τρέφε τηλεθόωσαν·

142

ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπεν ἰδὼν ἐπὶ οἴνοπα πόντον·

143

Achilles

Σπερχείʼ ἄλλως σοί γε πατὴρ ἠρήσατο Πηλεὺς

144

κεῖσέ με νοστήσαντα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν

145

σοί τε κόμην κερέειν ῥέξειν θʼ ἱερὴν ἑκατόμβην,

146

πεντήκοντα δʼ ἔνορχα παρʼ αὐτόθι μῆλʼ ἱερεύσειν

147

ἐς πηγάς, ὅθι τοι τέμενος βωμός τε θυήεις.

148

ὣς ἠρᾶθʼ ὃ γέρων, σὺ δέ οἱ νόον οὐκ ἐτέλεσσας.

149

νῦν δʼ ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν

150

Πατρόκλῳ ἥρωϊ κόμην ὀπάσαιμι φέρεσθαι.

151

Narrator

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ κόμην ἑτάροιο φίλοιο

152

θῆκεν, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο.

153

καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο

154

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αἶψʼ Ἀγαμέμνονι εἶπε παραστάς·

155

Diomedes

Ἀτρεΐδη, σοὶ γάρ τε μάλιστά γε λαὸς Ἀχαιῶν

156

πείσονται μύθοισι, γόοιο μὲν ἔστι καὶ ἆσαι,

157

νῦν δʼ ἀπὸ πυρκαϊῆς σκέδασον καὶ δεῖπνον ἄνωχθι

158

ὅπλεσθαι· τάδε δʼ ἀμφὶ πονησόμεθʼ οἷσι μάλιστα

159

κήδεός ἐστι νέκυς· παρὰ δʼ οἵ τʼ ἀγοὶ ἄμμι μενόντων.

160

Narrator

αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων,

161

αὐτίκα λαὸν μὲν σκέδασεν κατὰ νῆας ἐΐσας,

162

κηδεμόνες δὲ παρʼ αὖθι μένον καὶ νήεον ὕλην,

163

ποίησαν δὲ πυρὴν ἑκατόμπεδον ἔνθα καὶ ἔνθα,

164

ἐν δὲ πυρῇ ὑπάτῃ νεκρὸν θέσαν ἀχνύμενοι κῆρ.

165

πολλὰ δὲ ἴφια μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς

166

πρόσθε πυρῆς ἔδερόν τε καὶ ἄμφεπον· ἐκ δʼ ἄρα πάντων

167

δημὸν ἑλὼν ἐκάλυψε νέκυν μεγάθυμος Ἀχιλλεὺς

168

ἐς πόδας ἐκ κεφαλῆς, περὶ δὲ δρατὰ σώματα νήει.

169

ἐν δʼ ἐτίθει μέλιτος καὶ ἀλείφατος ἀμφιφορῆας

170

πρὸς λέχεα κλίνων· πίσυρας δʼ ἐριαύχενας ἵππους

171

ἐσσυμένως ἐνέβαλλε πυρῇ μεγάλα στεναχίζων.

172

ἐννέα τῷ γε ἄνακτι τραπεζῆες κύνες ἦσαν,

173

καὶ μὲν τῶν ἐνέβαλλε πυρῇ δύο δειροτομήσας,

174

δώδεκα δὲ Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς

175

χαλκῷ δηϊόων· κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα·

176

ἐν δὲ πυρὸς μένος ἧκε σιδήρεον ὄφρα νέμοιτο.

177

ᾤμωξέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα, φίλον δʼ ὀνόμηνεν ἑταῖρον·

178

Achilles

χαῖρέ μοι ὦ Πάτροκλε καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι·

179

πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην,

180

δώδεκα μὲν Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς

181

τοὺς ἅμα σοὶ πάντας πῦρ ἐσθίει· Ἕκτορα δʼ οὔ τι

182

δώσω Πριαμίδην πυρὶ δαπτέμεν, ἀλλὰ κύνεσσιν.

183

Narrator

ὣς φάτʼ ἀπειλήσας· τὸν δʼ οὐ κύνες ἀμφεπένοντο,

184

ἀλλὰ κύνας μὲν ἄλαλκε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη

185

ἤματα καὶ νύκτας, ῥοδόεντι δὲ χρῖεν ἐλαίῳ

186

ἀμβροσίῳ, ἵνα μή μιν ἀποδρύφοι ἑλκυστάζων.

187

τῷ δʼ ἐπὶ κυάνεον νέφος ἤγαγε Φοῖβος Ἀπόλλων

188

οὐρανόθεν πεδίον δέ, κάλυψε δὲ χῶρον ἅπαντα

189

ὅσσον ἐπεῖχε νέκυς, μὴ πρὶν μένος ἠελίοιο

190

σκήλειʼ ἀμφὶ περὶ χρόα ἴνεσιν ἠδὲ μέλεσσιν.

191

οὐδὲ πυρὴ Πατρόκλου ἐκαίετο τεθνηῶτος·

192

ἔνθʼ αὖτʼ ἀλλʼ ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·

193

στὰς ἀπάνευθε πυρῆς δοιοῖς ἠρᾶτʼ ἀνέμοισι

194

Βορέῃ καὶ Ζεφύρῳ, καὶ ὑπίσχετο ἱερὰ καλά·

195

πολλὰ δὲ καὶ σπένδων χρυσέῳ δέπαϊ λιτάνευεν

196

ἐλθέμεν, ὄφρα τάχιστα πυρὶ φλεγεθοίατο νεκροί,

197

ὕλη τε σεύαιτο καήμεναι. ὦκα δὲ Ἶρις

198

ἀράων ἀΐουσα μετάγγελος ἦλθʼ ἀνέμοισιν.

199

οἳ μὲν ἄρα Ζεφύροιο δυσαέος ἀθρόοι ἔνδον

200

εἰλαπίνην δαίνυντο· θέουσα δὲ Ἶρις ἐπέστη

201

βηλῷ ἔπι λιθέῳ· τοὶ δʼ ὡς ἴδον ὀφθαλμοῖσι

202

πάντες ἀνήϊξαν, κάλεόν τέ μιν εἰς ἓ ἕκαστος·

203

ἣ δʼ αὖθʼ ἕζεσθαι μὲν ἀνήνατο, εἶπε δὲ μῦθον·

204

Iris

οὐχ ἕδος· εἶμι γὰρ αὖτις ἐπʼ Ὠκεανοῖο ῥέεθρα

205

Αἰθιόπων ἐς γαῖαν, ὅθι ῥέζουσʼ ἑκατόμβας

206

ἀθανάτοις, ἵνα δὴ καὶ ἐγὼ μεταδαίσομαι ἱρῶν.

207

ἀλλʼ Ἀχιλεὺς Βορέην ἠδὲ Ζέφυρον κελαδεινὸν

208

ἐλθεῖν ἀρᾶται, καὶ ὑπίσχεται ἱερὰ καλά,

209

ὄφρα πυρὴν ὄρσητε καήμεναι, ᾗ ἔνι κεῖται

210

Πάτροκλος, τὸν πάντες ἀναστενάχουσιν Ἀχαιοί.

211

Narrator

ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπεβήσετο, τοὶ δʼ ὀρέοντο

212

ἠχῇ θεσπεσίῃ νέφεα κλονέοντε πάροιθεν.

213

αἶψα δὲ πόντον ἵκανον ἀήμεναι, ὦρτο δὲ κῦμα

214

πνοιῇ ὕπο λιγυρῇ· Τροίην δʼ ἐρίβωλον ἱκέσθην,

215

ἐν δὲ πυρῇ πεσέτην, μέγα δʼ ἴαχε θεσπιδαὲς πῦρ.

216

παννύχιοι δʼ ἄρα τοί γε πυρῆς ἄμυδις φλόγʼ ἔβαλλον

217

φυσῶντες λιγέως· ὃ δὲ πάννυχος ὠκὺς Ἀχιλλεὺς

218

χρυσέου ἐκ κρητῆρος ἑλὼν δέπας ἀμφικύπελλον

219

οἶνον ἀφυσσόμενος χαμάδις χέε, δεῦε δὲ γαῖαν

220

ψυχὴν κικλήσκων Πατροκλῆος δειλοῖο.

221

ὡς δὲ πατὴρ οὗ παιδὸς ὀδύρεται ὀστέα καίων

222

νυμφίου, ὅς τε θανὼν δειλοὺς ἀκάχησε τοκῆας,

223

ὣς Ἀχιλεὺς ἑτάροιο ὀδύρετο ὀστέα καίων,

224

ἑρπύζων παρὰ πυρκαϊὴν ἁδινὰ στεναχίζων.

225

ἦμος δʼ ἑωσφόρος εἶσι φόως ἐρέων ἐπὶ γαῖαν,

226

ὅν τε μέτα κροκόπεπλος ὑπεὶρ ἅλα κίδναται ἠώς,

227

τῆμος πυρκαϊὴ ἐμαραίνετο, παύσατο δὲ φλόξ.

228

οἳ δʼ ἄνεμοι πάλιν αὖτις ἔβαν οἶκον δὲ νέεσθαι

229

Θρηΐκιον κατὰ πόντον· ὃ δʼ ἔστενεν οἴδματι θύων.

230

Πηλεΐδης δʼ ἀπὸ πυρκαϊῆς ἑτέρωσε λιασθεὶς

231

κλίνθη κεκμηώς, ἐπὶ δὲ γλυκὺς ὕπνος ὄρουσεν·

232

οἳ δʼ ἀμφʼ Ἀτρεΐωνα ἀολλέες ἠγερέθοντο·

233

τῶν μιν ἐπερχομένων ὅμαδος καὶ δοῦπος ἔγειρεν,

234

ἕζετο δʼ ὀρθωθεὶς καί σφεας πρὸς μῦθον ἔειπεν·

235

Achilles

Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἀριστῆες Παναχαιῶν,

236

πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσατʼ αἴθοπι οἴνῳ

237

πᾶσαν, ὁπόσσον ἐπέσχε πυρὸς μένος· αὐτὰρ ἔπειτα

238

ὀστέα Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο λέγωμεν

239

εὖ διαγιγνώσκοντες· ἀριφραδέα δὲ τέτυκται·

240

ἐν μέσσῃ γὰρ ἔκειτο πυρῇ, τοὶ δʼ ἄλλοι ἄνευθεν

241

ἐσχατιῇ καίοντʼ ἐπιμὶξ ἵπποι τε καὶ ἄνδρες.

242

καὶ τὰ μὲν ἐν χρυσέῃ φιάλῃ καὶ δίπλακι δημῷ

243

θείομεν, εἰς ὅ κεν αὐτὸς ἐγὼν Ἄϊδι κεύθωμαι.

244

τύμβον δʼ οὐ μάλα πολλὸν ἐγὼ πονέεσθαι ἄνωγα,

245

ἀλλʼ ἐπιεικέα τοῖον· ἔπειτα δὲ καὶ τὸν Ἀχαιοὶ

246

εὐρύν θʼ ὑψηλόν τε τιθήμεναι, οἵ κεν ἐμεῖο

247

δεύτεροι ἐν νήεσσι πολυκλήϊσι λίπησθε.

248

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἐπίθοντο ποδώκεϊ Πηλεΐωνι.

249

πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσαν αἴθοπι οἴνῳ

250

ὅσσον ἐπὶ φλὸξ ἦλθε, βαθεῖα δὲ κάππεσε τέφρη·

251

κλαίοντες δʼ ἑτάροιο ἐνηέος ὀστέα λευκὰ

252

ἄλλεγον ἐς χρυσέην φιάλην καὶ δίπλακα δημόν,

253

ἐν κλισίῃσι δὲ θέντες ἑανῷ λιτὶ κάλυψαν·

254

τορνώσαντο δὲ σῆμα θεμείλιά τε προβάλοντο

255

ἀμφὶ πυρήν· εἶθαρ δὲ χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν,

256

χεύαντες δὲ τὸ σῆμα πάλιν κίον. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς

257

αὐτοῦ λαὸν ἔρυκε καὶ ἵζανεν εὐρὺν ἀγῶνα,

258

νηῶν δʼ ἔκφερʼ ἄεθλα λέβητάς τε τρίποδάς τε

259

ἵππους θʼ ἡμιόνους τε βοῶν τʼ ἴφθιμα κάρηνα,

260

ἠδὲ γυναῖκας ἐϋζώνους πολιόν τε σίδηρον.

261

ἱππεῦσιν μὲν πρῶτα ποδώκεσιν ἀγλάʼ ἄεθλα

262

θῆκε γυναῖκα ἄγεσθαι ἀμύμονα ἔργα ἰδυῖαν

263

καὶ τρίποδʼ ὠτώεντα δυωκαιεικοσίμετρον

264

τῷ πρώτῳ· ἀτὰρ αὖ τῷ δευτέρῳ ἵππον ἔθηκεν

265

ἑξέτεʼ ἀδμήτην βρέφος ἡμίονον κυέουσαν·

266

αὐτὰρ τῷ τριτάτῳ ἄπυρον κατέθηκε λέβητα

267

καλὸν τέσσαρα μέτρα κεχανδότα λευκὸν ἔτʼ αὔτως·

268

τῷ δὲ τετάρτῳ θῆκε δύω χρυσοῖο τάλαντα,

269

πέμπτῳ δʼ ἀμφίθετον φιάλην ἀπύρωτον ἔθηκε.

270

στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

271

Achilles

Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ

272

ἱππῆας τάδʼ ἄεθλα δεδεγμένα κεῖτʼ ἐν ἀγῶνι.

273

εἰ μὲν νῦν ἐπὶ ἄλλῳ ἀεθλεύοιμεν Ἀχαιοὶ

274

ἦ τʼ ἂν ἐγὼ τὰ πρῶτα λαβὼν κλισίην δὲ φεροίμην.

275

ἴστε γὰρ ὅσσον ἐμοὶ ἀρετῇ περιβάλλετον ἵπποι·

276

ἀθάνατοί τε γάρ εἰσι, Ποσειδάων δὲ πόρʼ αὐτοὺς

277

πατρὶ ἐμῷ Πηλῆϊ, ὃ δʼ αὖτʼ ἐμοὶ ἐγγυάλιξεν.

278

ἀλλʼ ἤτοι μὲν ἐγὼ μενέω καὶ μώνυχες ἵπποι·

279

τοίου γὰρ κλέος ἐσθλὸν ἀπώλεσαν ἡνιόχοιο

280

ἠπίου, ὅς σφωϊν μάλα πολλάκις ὑγρὸν ἔλαιον

281

χαιτάων κατέχευε λοέσσας ὕδατι λευκῷ.

282

τὸν τώ γʼ ἑσταότες πενθείετον, οὔδεϊ δέ σφι

283

χαῖται ἐρηρέδαται, τὼ δʼ ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.

284

ἄλλοι δὲ στέλλεσθε κατὰ στρατόν, ὅς τις Ἀχαιῶν

285

ἵπποισίν τε πέποιθε καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν.

286

Narrator

ὣς φάτο Πηλεΐδης, ταχέες δʼ ἱππῆες ἄγερθεν.

287

ὦρτο πολὺ πρῶτος μὲν ἄναξ ἀνδρῶν Εὔμηλος

288

Ἀδμήτου φίλος υἱός, ὃς ἱπποσύνῃ ἐκέκαστο·

289

τῷ δʼ ἐπὶ Τυδεΐδης ὦρτο κρατερὸς Διομήδης,

290

ἵππους δὲ Τρῳοὺς ὕπαγε ζυγόν, οὕς ποτʼ ἀπηύρα

291

Αἰνείαν, ἀτὰρ αὐτὸν ὑπεξεσάωσεν Ἀπόλλων.

292

τῷ δʼ ἄρʼ ἐπʼ Ἀτρεΐδης ὦρτο ξανθὸς Μενέλαος

293

διογενής, ὑπὸ δὲ ζυγὸν ἤγαγεν ὠκέας ἵππους

294

Αἴθην τὴν Ἀγαμεμνονέην τὸν ἑόν τε Πόδαργον·

295

τὴν Ἀγαμέμνονι δῶκʼ Ἀγχισιάδης Ἐχέπωλος

296

δῶρʼ, ἵνα μή οἱ ἕποιθʼ ὑπὸ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν,

297

ἀλλʼ αὐτοῦ τέρποιτο μένων· μέγα γάρ οἱ ἔδωκε

298

Ζεὺς ἄφενος, ναῖεν δʼ ὅ γʼ ἐν εὐρυχόρῳ Σικυῶνι·

299

τὴν ὅ γʼ ὑπὸ ζυγὸν ἦγε μέγα δρόμου ἰσχανόωσαν.

300

Ἀντίλοχος δὲ τέταρτος ἐΰτριχας ὁπλίσαθʼ ἵππους,

301

Νέστορος ἀγλαὸς υἱὸς ὑπερθύμοιο ἄνακτος

302

τοῦ Νηληϊάδαο· Πυλοιγενέες δέ οἱ ἵπποι

303

ὠκύποδες φέρον ἅρμα· πατὴρ δέ οἱ ἄγχι παραστὰς

304

μυθεῖτʼ εἰς ἀγαθὰ φρονέων νοέοντι καὶ αὐτῷ·

305

Nestor

Ἀντίλοχʼ ἤτοι μέν σε νέον περ ἐόντʼ ἐφίλησαν

306

Ζεύς τε Ποσειδάων τε, καὶ ἱπποσύνας ἐδίδαξαν

307

παντοίας· τὼ καί σε διδασκέμεν οὔ τι μάλα χρεώ·

308

οἶσθα γὰρ εὖ περὶ τέρμαθʼ ἑλισσέμεν· ἀλλά τοι ἵπποι

309

βάρδιστοι θείειν· τώ τʼ οἴω λοίγιʼ ἔσεσθαι.

310

τῶν δʼ ἵπποι μὲν ἔασιν ἀφάρτεροι, οὐδὲ μὲν αὐτοὶ

311

πλείονα ἴσασιν σέθεν αὐτοῦ μητίσασθαι.

312

ἀλλʼ ἄγε δὴ σὺ φίλος μῆτιν ἐμβάλλεο θυμῷ

313

παντοίην, ἵνα μή σε παρεκπροφύγῃσιν ἄεθλα.

314

μήτι τοι δρυτόμος μέγʼ ἀμείνων ἠὲ βίηφι·

315

μήτι δʼ αὖτε κυβερνήτης ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ

316

νῆα θοὴν ἰθύνει ἐρεχθομένην ἀνέμοισι·

317

μήτι δʼ ἡνίοχος περιγίγνεται ἡνιόχοιο.

318

ἀλλʼ ὃς μέν θʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασιν οἷσι πεποιθὼς

319

ἀφραδέως ἐπὶ πολλὸν ἑλίσσεται ἔνθα καὶ ἔνθα,

320

ἵπποι δὲ πλανόωνται ἀνὰ δρόμον, οὐδὲ κατίσχει·

321

ὃς δέ κε κέρδεα εἰδῇ ἐλαύνων ἥσσονας ἵππους,

322

αἰεὶ τέρμʼ ὁρόων στρέφει ἐγγύθεν, οὐδέ ἑ λήθει

323

ὅππως τὸ πρῶτον τανύσῃ βοέοισιν ἱμᾶσιν,

324

ἀλλʼ ἔχει ἀσφαλέως καὶ τὸν προὔχοντα δοκεύει.

325

σῆμα δέ τοι ἐρέω μάλʼ ἀριφραδές, οὐδέ σε λήσει.

326

ἕστηκε ξύλον αὖον ὅσον τʼ ὄργυιʼ ὑπὲρ αἴης

327

ἢ δρυὸς ἢ πεύκης· τὸ μὲν οὐ καταπύθεται ὄμβρῳ,

328

λᾶε δὲ τοῦ ἑκάτερθεν ἐρηρέδαται δύο λευκὼ

329

ἐν ξυνοχῇσιν ὁδοῦ, λεῖος δʼ ἱππόδρομος ἀμφὶς

330

ἤ τευ σῆμα βροτοῖο πάλαι κατατεθνηῶτος,

331

ἢ τό γε νύσσα τέτυκτο ἐπὶ προτέρων ἀνθρώπων,

332

καὶ νῦν τέρματʼ ἔθηκε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς.

333

τῷ σὺ μάλʼ ἐγχρίμψας ἐλάαν σχεδὸν ἅρμα καὶ ἵππους,

334

αὐτὸς δὲ κλινθῆναι ἐϋπλέκτῳ ἐνὶ δίφρῳ

335

ἦκʼ ἐπʼ ἀριστερὰ τοῖιν· ἀτὰρ τὸν δεξιὸν ἵππον

336

κένσαι ὁμοκλήσας, εἶξαί τέ οἱ ἡνία χερσίν.

337

ἐν νύσσῃ δέ τοι ἵππος ἀριστερὸς ἐγχριμφθήτω,

338

ὡς ἄν τοι πλήμνη γε δοάσσεται ἄκρον ἱκέσθαι

339

κύκλου ποιητοῖο· λίθου δʼ ἀλέασθαι ἐπαυρεῖν,

340

μή πως ἵππους τε τρώσῃς κατά θʼ ἅρματα ἄξῃς·

341

χάρμα δὲ τοῖς ἄλλοισιν, ἐλεγχείη δὲ σοὶ αὐτῷ

342

ἔσσεται· ἀλλὰ φίλος φρονέων πεφυλαγμένος εἶναι.

343

εἰ γάρ κʼ ἐν νύσσῃ γε παρεξελάσῃσθα διώκων,

344

οὐκ ἔσθʼ ὅς κέ σʼ ἕλῃσι μετάλμενος οὐδὲ παρέλθῃ,

345

οὐδʼ εἴ κεν μετόπισθεν Ἀρίονα δῖον ἐλαύνοι

346

Ἀδρήστου ταχὺν ἵππον, ὃς ἐκ θεόφιν γένος ἦεν,

347

ἢ τοὺς Λαομέδοντος, οἳ ἐνθάδε γʼ ἔτραφεν ἐσθλοί.

348

Narrator

ὣς εἰπὼν Νέστωρ Νηλήϊος ἂψ ἐνὶ χώρῃ

349

ἕζετʼ, ἐπεὶ ᾧ παιδὶ ἑκάστου πείρατʼ ἔειπε.

350

Μηριόνης δʼ ἄρα πέμπτος ἐΰτριχας ὁπλίσαθʼ ἵππους.

351

ἂν δʼ ἔβαν ἐς δίφρους, ἐν δὲ κλήρους ἐβάλοντο·

352

πάλλʼ Ἀχιλεύς, ἐκ δὲ κλῆρος θόρε Νεστορίδαο

353

Ἀντιλόχου· μετὰ τὸν δʼ ἔλαχε κρείων Εὔμηλος·

354

τῷ δʼ ἄρʼ ἐπʼ Ἀτρεΐδης δουρὶ κλειτὸς Μενέλαος,

355

τῷ δʼ ἐπὶ Μηριόνης λάχʼ ἐλαυνέμεν· ὕστατος αὖτε

356

Τυδεΐδης ὄχʼ ἄριστος ἐὼν λάχʼ ἐλαυνέμεν ἵππους.

357

στὰν δὲ μεταστοιχί, σήμηνε δὲ τέρματʼ Ἀχιλλεὺς

358

τηλόθεν ἐν λείῳ πεδίῳ· παρὰ δὲ σκοπὸν εἷσεν

359

ἀντίθεον Φοίνικα ὀπάονα πατρὸς ἑοῖο,

360

ὡς μεμνέῳτο δρόμους καὶ ἀληθείην ἀποείποι.

361

οἳ δʼ ἅμα πάντες ἐφʼ ἵπποιιν μάστιγας ἄειραν,

362

πέπληγόν θʼ ἱμᾶσιν, ὁμόκλησάν τʼ ἐπέεσσιν

363

ἐσσυμένως· οἳ δʼ ὦκα διέπρησσον πεδίοιο

364

νόσφι νεῶν ταχέως· ὑπὸ δὲ στέρνοισι κονίη

365

ἵστατʼ ἀειρομένη ὥς τε νέφος ἠὲ θύελλα,

366

χαῖται δʼ ἐρρώοντο μετὰ πνοιῇς ἀνέμοιο.

367

ἅρματα δʼ ἄλλοτε μὲν χθονὶ πίλνατο πουλυβοτείρῃ,

368

ἄλλοτε δʼ ἀΐξασκε μετήορα· τοὶ δʼ ἐλατῆρες

369

ἕστασαν ἐν δίφροισι, πάτασσε δὲ θυμὸς ἑκάστου

370

νίκης ἱεμένων· κέκλοντο δὲ οἷσιν ἕκαστος

371

ἵπποις, οἳ δʼ ἐπέτοντο κονίοντες πεδίοιο.

372

ἀλλʼ ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον ὠκέες ἵπποι

373

ἂψ ἐφʼ ἁλὸς πολιῆς, τότε δὴ ἀρετή γε ἑκάστου

374

φαίνετʼ, ἄφαρ δʼ ἵπποισι τάθη δρόμος· ὦκα δʼ ἔπειτα

375

αἳ Φηρητιάδαο ποδώκεες ἔκφερον ἵπποι.

376

τὰς δὲ μετʼ ἐξέφερον Διομήδεος ἄρσενες ἵπποι

377

Τρώϊοι, οὐδέ τι πολλὸν ἄνευθʼ ἔσαν, ἀλλὰ μάλʼ ἐγγύς·

378

αἰεὶ γὰρ δίφρου ἐπιβησομένοισιν ἐΐκτην,

379

πνοιῇ δʼ Εὐμήλοιο μετάφρενον εὐρέε τʼ ὤμω

380

θέρμετʼ· ἐπʼ αὐτῷ γὰρ κεφαλὰς καταθέντε πετέσθην.

381

καί νύ κεν ἢ παρέλασσʼ ἢ ἀμφήριστον ἔθηκεν,

382

εἰ μὴ Τυδέος υἷϊ κοτέσσατο Φοῖβος Ἀπόλλων,

383

ὅς ῥά οἱ ἐκ χειρῶν ἔβαλεν μάστιγα φαεινήν.

384

τοῖο δʼ ἀπʼ ὀφθαλμῶν χύτο δάκρυα χωομένοιο,

385

οὕνεκα τὰς μὲν ὅρα ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἰούσας,

386

οἳ δέ οἱ ἐβλάφθησαν ἄνευ κέντροιο θέοντες.

387

οὐδʼ ἄρʼ Ἀθηναίην ἐλεφηράμενος λάθʼ Ἀπόλλων

388

Τυδεΐδην, μάλα δʼ ὦκα μετέσσυτο ποιμένα λαῶν,

389

δῶκε δέ οἱ μάστιγα, μένος δʼ ἵπποισιν ἐνῆκεν·

390

ἣ δὲ μετʼ Ἀδμήτου υἱὸν κοτέουσʼ ἐβεβήκει,

391

ἵππειον δέ οἱ ἦξε θεὰ ζυγόν· αἳ δέ οἱ ἵπποι

392

ἀμφὶς ὁδοῦ δραμέτην, ῥυμὸς δʼ ἐπὶ γαῖαν ἐλύσθη.

393

αὐτὸς δʼ ἐκ δίφροιο παρὰ τροχὸν ἐξεκυλίσθη,

394

ἀγκῶνάς τε περιδρύφθη στόμα τε ῥῖνάς τε,

395

θρυλίχθη δὲ μέτωπον ἐπʼ ὀφρύσι· τὼ δέ οἱ ὄσσε

396

δακρυόφι πλῆσθεν, θαλερὴ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.

397

Τυδεΐδης δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους,

398

πολλὸν τῶν ἄλλων ἐξάλμενος· ἐν γὰρ Ἀθήνη

399

ἵπποις ἧκε μένος καὶ ἐπʼ αὐτῷ κῦδος ἔθηκε.

400

τῷ δʼ ἄρʼ ἐπʼ Ἀτρεΐδης εἶχε ξανθὸς Μενέλαος.

401

Ἀντίλοχος δʼ ἵπποισιν ἐκέκλετο πατρὸς ἑοῖο·

402

Menelaus

ἔμβητον καὶ σφῶϊ· τιταίνετον ὅττι τάχιστα.

403

ἤτοι μὲν κείνοισιν ἐριζέμεν οὔ τι κελεύω

404

Τυδεΐδεω ἵπποισι δαΐφρονος, οἷσιν Ἀθήνη

405

νῦν ὤρεξε τάχος καὶ ἐπʼ αὐτῷ κῦδος ἔθηκεν·

406

ἵππους δʼ Ἀτρεΐδαο κιχάνετε, μὴ δὲ λίπησθον,

407

καρπαλίμως, μὴ σφῶϊν ἐλεγχείην καταχεύῃ

408

Αἴθη θῆλυς ἐοῦσα· τί ἢ λείπεσθε φέριστοι;

409

ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται·

410

οὐ σφῶϊν κομιδὴ παρὰ Νέστορι ποιμένι λαῶν

411

ἔσσεται, αὐτίκα δʼ ὔμμε κατακτενεῖ ὀξέϊ χαλκῷ,

412

αἴ κʼ ἀποκηδήσαντε φερώμεθα χεῖρον ἄεθλον.

413

ἀλλʼ ἐφομαρτεῖτον καὶ σπεύδετον ὅττι τάχιστα·

414

ταῦτα δʼ ἐγὼν αὐτὸς τεχνήσομαι ἠδὲ νοήσω

415

στεινωπῷ ἐν ὁδῷ παραδύμεναι, οὐδέ με λήσει.

416

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν

417

μᾶλλον ἐπιδραμέτην ὀλίγον χρόνον· αἶψα δʼ ἔπειτα

418

στεῖνος ὁδοῦ κοίλης ἴδεν Ἀντίλοχος μενεχάρμης.

419

ῥωχμὸς ἔην γαίης, ᾗ χειμέριον ἀλὲν ὕδωρ

420

ἐξέρρηξεν ὁδοῖο, βάθυνε δὲ χῶρον ἅπαντα·

421

τῇ ῥʼ εἶχεν Μενέλαος ἁματροχιὰς ἀλεείνων.

422

Ἀντίλοχος δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους

423

ἐκτὸς ὁδοῦ, ὀλίγον δὲ παρακλίνας ἐδίωκεν.

424

Ἀτρεΐδης δʼ ἔδεισε καὶ Ἀντιλόχῳ ἐγεγώνει·

425

Menelaus

Ἀντίλοχʼ ἀφραδέως ἱππάζεαι, ἀλλʼ ἄνεχʼ ἵππους·

426

στεινωπὸς γὰρ ὁδός, τάχα δʼ εὐρυτέρη παρελάσσαι·

427

μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας.

428

Narrator

ὣς ἔφατʼ, Ἀντίλοχος δʼ ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἔλαυνε

429

κέντρῳ ἐπισπέρχων ὡς οὐκ ἀΐοντι ἐοικώς.

430

ὅσσα δὲ δίσκου οὖρα κατωμαδίοιο πέλονται,

431

ὅν τʼ αἰζηὸς ἀφῆκεν ἀνὴρ πειρώμενος ἥβης,

432

τόσσον ἐπιδραμέτην· αἳ δʼ ἠρώησαν ὀπίσσω

433

Ἀτρεΐδεω· αὐτὸς γὰρ ἑκὼν μεθέηκεν ἐλαύνειν

434

μή πως συγκύρσειαν ὁδῷ ἔνι μώνυχες ἵπποι,

435

δίφρους τʼ ἀνστρέψειαν ἐϋπλεκέας, κατὰ δʼ αὐτοὶ

436

ἐν κονίῃσι πέσοιεν ἐπειγόμενοι περὶ νίκης.

437

τὸν καὶ νεικείων προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·

438

Menelaus

Ἀντίλοχʼ οὔ τις σεῖο βροτῶν ὀλοώτερος ἄλλος·

439

ἔρρʼ, ἐπεὶ οὔ σʼ ἔτυμόν γε φάμεν πεπνῦσθαι Ἀχαιοί.

440

ἀλλʼ οὐ μὰν οὐδʼ ὧς ἄτερ ὅρκου οἴσῃ ἄεθλον.

441

Narrator

ὣς εἰπὼν ἵπποισιν ἐκέκλετο φώνησέν τε·

442

Antilochus

μή μοι ἐρύκεσθον μὴ δʼ ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.

443

φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα

444

ἢ ὑμῖν· ἄμφω γὰρ ἀτέμβονται νεότητος.

445

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν

446

μᾶλλον ἐπιδραμέτην, τάχα δέ σφισιν ἄγχι γένοντο.

447

Ἀργεῖοι δʼ ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσορόωντο

448

ἵππους· τοὶ δὲ πέτοντο κονίοντες πεδίοιο.

449

πρῶτος δʼ Ἰδομενεὺς Κρητῶν ἀγὸς ἐφράσαθʼ ἵππους·

450

ἧστο γὰρ ἐκτὸς ἀγῶνος ὑπέρτατος ἐν περιωπῇ·

451

τοῖο δʼ ἄνευθεν ἐόντος ὁμοκλητῆρος ἀκούσας

452

ἔγνω, φράσσατο δʼ ἵππον ἀριπρεπέα προὔχοντα,

453

ὃς τὸ μὲν ἄλλο τόσον φοῖνιξ ἦν, ἐν δὲ μετώπῳ

454

λευκὸν σῆμα τέτυκτο περίτροχον ἠΰτε μήνη.

455

στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

456

Idomeneus

ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες

457

οἶος ἐγὼν ἵππους αὐγάζομαι ἦε καὶ ὑμεῖς;

458

ἄλλοι μοι δοκέουσι παροίτεροι ἔμμεναι ἵπποι,

459

ἄλλος δʼ ἡνίοχος ἰνδάλλεται· αἳ δέ που αὐτοῦ

460

ἔβλαβεν ἐν πεδίῳ, αἳ κεῖσέ γε φέρτεραι ἦσαν·

461

ἤτοι γὰρ τὰς πρῶτα ἴδον περὶ τέρμα βαλούσας,

462

νῦν δʼ οὔ πῃ δύναμαι ἰδέειν· πάντῃ δέ μοι ὄσσε

463

Τρωϊκὸν ἂμ πεδίον παπταίνετον εἰσορόωντι·

464

ἦε τὸν ἡνίοχον φύγον ἡνία, οὐδὲ δυνάσθη

465

εὖ σχεθέειν περὶ τέρμα καὶ οὐκ ἐτύχησεν ἑλίξας·

466

ἔνθά μιν ἐκπεσέειν ὀΐω σύν θʼ ἅρματα ἆξαι,

467

αἳ δʼ ἐξηρώησαν, ἐπεὶ μένος ἔλλαβε θυμόν.

468

ἀλλὰ ἴδεσθε καὶ ὔμμες ἀνασταδόν· οὐ γὰρ ἔγωγε

469

εὖ διαγιγνώσκω· δοκέει δέ μοι ἔμμεναι ἀνὴρ

470

Αἰτωλὸς γενεήν, μετὰ δʼ Ἀργείοισιν ἀνάσσει

471

Τυδέος ἱπποδάμου υἱὸς κρατερὸς Διομήδης.

472

Narrator

τὸν δʼ αἰσχρῶς ἐνένιπεν Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας·

473

Ajax

Ἰδομενεῦ τί πάρος λαβρεύεαι; αἳ δέ τʼ ἄνευθεν

474

ἵπποι ἀερσίποδες πολέος πεδίοιο δίενται.

475

οὔτε νεώτατός ἐσσι μετʼ Ἀργείοισι τοσοῦτον,

476

οὔτέ τοι ὀξύτατον κεφαλῆς ἐκδέρκεται ὄσσε·

477

ἀλλʼ αἰεὶ μύθοις λαβρεύεαι· οὐδέ τί σε χρὴ

478

λαβραγόρην ἔμεναι· πάρα γὰρ καὶ ἀμείνονες ἄλλοι.

479

ἵπποι δʼ αὐταὶ ἔασι παροίτεραι, αἳ τὸ πάρος περ,

480

Εὐμήλου, ἐν δʼ αὐτὸς ἔχων εὔληρα βέβηκε.

481

Narrator

τὸν δὲ χολωσάμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα·

482

Idomeneus

Αἶαν νεῖκος ἄριστε κακοφραδὲς ἄλλά τε πάντα

483

δεύεαι Ἀργείων, ὅτι τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής.

484

δεῦρό νυν ἢ τρίποδος περιδώμεθον ἠὲ λέβητος,

485

ἴστορα δʼ Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα θείομεν ἄμφω,

486

ὁππότεραι πρόσθʼ ἵπποι, ἵνα γνώῃς ἀποτίνων.

487

Narrator

ὣς ἔφατʼ, ὄρνυτο δʼ αὐτίκʼ Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας

488

χωόμενος χαλεποῖσιν ἀμείψασθαι ἐπέεσσι·

489

καί νύ κε δὴ προτέρω ἔτʼ ἔρις γένετʼ ἀμφοτέροισιν,

490

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ φάτο μῦθον·

491

Achilles

μηκέτι νῦν χαλεποῖσιν ἀμείβεσθον ἐπέεσσιν

492

Αἶαν Ἰδομενεῦ τε κακοῖς, ἐπεὶ οὐδὲ ἔοικε.

493

καὶ δʼ ἄλλῳ νεμεσᾶτον ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι.

494

ἀλλʼ ὑμεῖς ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσοράασθε

495

ἵππους· οἳ δὲ τάχʼ αὐτοὶ ἐπειγόμενοι περὶ νίκης

496

ἐνθάδʼ ἐλεύσονται· τότε δὲ γνώσεσθε ἕκαστος

497

ἵππους Ἀργείων, οἳ δεύτεροι οἵ τε πάροιθεν.

498

Narrator

ὣς φάτο, Τυδεΐδης δὲ μάλα σχεδὸν ἦλθε διώκων,

499

μάστι δʼ αἰὲν ἔλαυνε κατωμαδόν· οἳ δέ οἱ ἵπποι

500

ὑψόσʼ ἀειρέσθην ῥίμφα πρήσσοντε κέλευθον.

501

αἰεὶ δʼ ἡνίοχον κονίης ῥαθάμιγγες ἔβαλλον,

502

ἅρματα δὲ χρυσῷ πεπυκασμένα κασσιτέρῳ τε

503

ἵπποις ὠκυπόδεσσιν ἐπέτρεχον· οὐδέ τι πολλὴ

504

γίγνετʼ ἐπισσώτρων ἁρματροχιὴ κατόπισθεν

505

ἐν λεπτῇ κονίῃ· τὼ δὲ σπεύδοντε πετέσθην.

506

στῆ δὲ μέσῳ ἐν ἀγῶνι, πολὺς δʼ ἀνεκήκιεν ἱδρὼς

507

ἵππων ἔκ τε λόφων καὶ ἀπὸ στέρνοιο χαμᾶζε.

508

αὐτὸς δʼ ἐκ δίφροιο χαμαὶ θόρε παμφανόωντος,

509

κλῖνε δʼ ἄρα μάστιγα ποτὶ ζυγόν· οὐδὲ μάτησεν

510

ἴφθιμος Σθένελος, ἀλλʼ ἐσσυμένως λάβʼ ἄεθλον,

511

δῶκε δʼ ἄγειν ἑτάροισιν ὑπερθύμοισι γυναῖκα

512

καὶ τρίποδʼ ὠτώεντα φέρειν· ὃ δʼ ἔλυεν ὑφʼ ἵππους.

513

τῷ δʼ ἄρʼ ἐπʼ Ἀντίλοχος Νηλήϊος ἤλασεν ἵππους

514

κέρδεσιν, οὔ τι τάχει γε, παραφθάμενος Μενέλαον·

515

ἀλλὰ καὶ ὧς Μενέλαος ἔχʼ ἐγγύθεν ὠκέας ἵππους.

516

ὅσσον δὲ τροχοῦ ἵππος ἀφίσταται, ὅς ῥα ἄνακτα

517

ἕλκῃσιν πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφι·

518

τοῦ μέν τε ψαύουσιν ἐπισσώτρου τρίχες ἄκραι

519

οὐραῖαι· ὃ δέ τʼ ἄγχι μάλα τρέχει, οὐδέ τι πολλὴ

520

χώρη μεσσηγὺς πολέος πεδίοιο θέοντος·

521

τόσσον δὴ Μενέλαος ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο

522

λείπετʼ· ἀτὰρ τὰ πρῶτα καὶ ἐς δίσκουρα λέλειπτο,

523

ἀλλά μιν αἶψα κίχανεν· ὀφέλλετο γὰρ μένος ἠῢ

524

ἵππου τῆς Ἀγαμεμνονέης καλλίτριχος Αἴθης·

525

εἰ δέ κʼ ἔτι προτέρω γένετο δρόμος ἀμφοτέροισι,

526

τώ κέν μιν παρέλασσʼ οὐδʼ ἀμφήριστον ἔθηκεν.

527

αὐτὰρ Μηριόνης θεράπων ἐῢς Ἰδομενῆος

528

λείπετʼ ἀγακλῆος Μενελάου δουρὸς ἐρωήν·

529

βάρδιστοι μὲν γάρ οἱ ἔσαν καλλίτριχες ἵπποι,

530

ἤκιστος δʼ ἦν αὐτὸς ἐλαυνέμεν ἅρμʼ ἐν ἀγῶνι.

531

υἱὸς δʼ Ἀδμήτοιο πανύστατος ἤλυθεν ἄλλων

532

ἕλκων ἅρματα καλὰ ἐλαύνων πρόσσοθεν ἵππους.

533

τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτειρε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,

534

στὰς δʼ ἄρʼ ἐν Ἀργείοις ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευε·

535

Achilles

λοῖσθος ἀνὴρ ὤριστος ἐλαύνει μώνυχας ἵππους·

536

ἀλλʼ ἄγε δή οἱ δῶμεν ἀέθλιον ὡς ἐπιεικὲς

537

δεύτερʼ· ἀτὰρ τὰ πρῶτα φερέσθω Τυδέος υἱός.

538

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἐπῄνεον ὡς ἐκέλευε.

539

καί νύ κέ οἱ πόρεν ἵππον, ἐπῄνησαν γὰρ Ἀχαιοί,

540

εἰ μὴ ἄρʼ Ἀντίλοχος μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς

541

Πηλεΐδην Ἀχιλῆα δίκῃ ἠμείψατʼ ἀναστάς·

542

Antilochus

ὦ Ἀχιλεῦ μάλα τοι κεχολώσομαι αἴ κε τελέσσῃς

543

τοῦτο ἔπος· μέλλεις γὰρ ἀφαιρήσεσθαι ἄεθλον

544

τὰ φρονέων ὅτι οἱ βλάβεν ἅρματα καὶ ταχέʼ ἵππω

545

αὐτός τʼ ἐσθλὸς ἐών· ἀλλʼ ὤφελεν ἀθανάτοισιν

546

εὔχεσθαι· τό κεν οὔ τι πανύστατος ἦλθε διώκων.

547

εἰ δέ μιν οἰκτίρεις καί τοι φίλος ἔπλετο θυμῷ

548

ἔστί τοι ἐν κλισίῃ χρυσὸς πολύς, ἔστι δὲ χαλκὸς

549

καὶ πρόβατʼ, εἰσὶ δέ τοι δμῳαὶ καὶ μώνυχες ἵπποι·

550

τῶν οἱ ἔπειτʼ ἀνελὼν δόμεναι καὶ μεῖζον ἄεθλον

551

ἠὲ καὶ αὐτίκα νῦν, ἵνα σʼ αἰνήσωσιν Ἀχαιοί.

552

τὴν δʼ ἐγὼ οὐ δώσω· περὶ δʼ αὐτῆς πειρηθήτω

553

ἀνδρῶν ὅς κʼ ἐθέλῃσιν ἐμοὶ χείρεσσι μάχεσθαι.

554

Narrator

ὣς φάτο, μείδησεν δὲ ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς

555

χαίρων Ἀντιλόχῳ, ὅτι οἱ φίλος ἦεν ἑταῖρος·

556

καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

557

Achilles

Ἀντίλοχʼ, εἰ μὲν δή με κελεύεις οἴκοθεν ἄλλο

558

Εὐμήλῳ ἐπιδοῦναι, ἐγὼ δέ κε καὶ τὸ τελέσσω.

559

δώσω οἱ θώρηκα, τὸν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων

560

χάλκεον, ᾧ πέρι χεῦμα φαεινοῦ κασσιτέροιο

561

ἀμφιδεδίνηται· πολέος δέ οἱ ἄξιος ἔσται.

562

Narrator

ἦ ῥα, καὶ Αὐτομέδοντι φίλῳ ἐκέλευσεν ἑταίρῳ

563

οἰσέμεναι κλισίηθεν· ὃ δʼ ᾤχετο καί οἱ ἔνεικεν,

564

Εὐμήλῳ δʼ ἐν χερσὶ τίθει· ὃ δὲ δέξατο χαίρων.

565

τοῖσι δὲ καὶ Μενέλαος ἀνίστατο θυμὸν ἀχεύων

566

Ἀντιλόχῳ ἄμοτον κεχολωμένος· ἐν δʼ ἄρα κῆρυξ

567

χειρὶ σκῆπτρον ἔθηκε, σιωπῆσαί τε κέλευσεν

568

Ἀργείους· ὃ δʼ ἔπειτα μετηύδα ἰσόθεος φώς·

569

Menelaus

Ἀντίλοχε πρόσθεν πεπνυμένε ποῖον ἔρεξας.

570

ᾔσχυνας μὲν ἐμὴν ἀρετήν, βλάψας δέ μοι ἵππους

571

τοὺς σοὺς πρόσθε βαλών, οἵ τοι πολὺ χείρονες ἦσαν.

572

ἀλλʼ ἄγετʼ Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες

573

ἐς μέσον ἀμφοτέροισι δικάσσατε, μὴ δʼ ἐπʼ ἀρωγῇ,

574

μή ποτέ τις εἴπῃσιν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων·

575

Ἀντίλοχον ψεύδεσσι βιησάμενος Μενέλαος

576

οἴχεται ἵππον ἄγων, ὅτι οἱ πολὺ χείρονες ἦσαν

577

ἵπποι, αὐτὸς δὲ κρείσσων ἀρετῇ τε βίῃ τε.

578

Narrator

εἰ δʼ ἄγʼ ἐγὼν αὐτὸς δικάσω, καί μʼ οὔ τινά φημι

579

ἄλλον ἐπιπλήξειν Δαναῶν· ἰθεῖα γὰρ ἔσται.

580

Ἀντίλοχʼ εἰ δʼ ἄγε δεῦρο διοτρεφές, ἣ θέμις ἐστί,

581

στὰς ἵππων προπάροιθε καὶ ἅρματος, αὐτὰρ ἱμάσθλην

582

χερσὶν ἔχε ῥαδινήν, ᾗ περ τὸ πρόσθεν ἔλαυνες,

583

ἵππων ἁψάμενος γαιήοχον ἐννοσίγαιον

584

ὄμνυθι μὴ μὲν ἑκὼν τὸ ἐμὸν δόλῳ ἅρμα πεδῆσαι.

585

τὸν δʼ αὖτʼ Ἀντίλοχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

586

Antilochus

ἄνσχεο νῦν· πολλὸν γὰρ ἔγωγε νεώτερός εἰμι

587

σεῖο ἄναξ Μενέλαε, σὺ δὲ πρότερος καὶ ἀρείων.

588

οἶσθʼ οἷαι νέου ἀνδρὸς ὑπερβασίαι τελέθουσι·

589

κραιπνότερος μὲν γάρ τε νόος, λεπτὴ δέ τε μῆτις.

590

τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη· ἵππον δέ τοι αὐτὸς

591

δώσω, τὴν ἀρόμην. εἰ καί νύ κεν οἴκοθεν ἄλλο

592

μεῖζον ἐπαιτήσειας, ἄφαρ κέ τοι αὐτίκα δοῦναι

593

βουλοίμην ἢ σοί γε διοτρεφὲς ἤματα πάντα

594

ἐκ θυμοῦ πεσέειν καὶ δαίμοσιν εἶναι ἀλιτρός.

595

Narrator

ἦ ῥα καὶ ἵππον ἄγων μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς

596

ἐν χείρεσσι τίθει Μενελάου· τοῖο δὲ θυμὸς

597

ἰάνθη ὡς εἴ τε περὶ σταχύεσσιν ἐέρση

598

ληΐου ἀλδήσκοντος, ὅτε φρίσσουσιν ἄρουραι·

599

ὣς ἄρα σοὶ Μενέλαε μετὰ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.

600

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

601

Menelaus

Ἀντίλοχε νῦν μέν τοι ἐγὼν ὑποείξομαι αὐτὸς

602

χωόμενος, ἐπεὶ οὔ τι παρήορος οὐδʼ ἀεσίφρων

603

ἦσθα πάρος· νῦν αὖτε νόον νίκησε νεοίη.

604

δεύτερον αὖτʼ ἀλέασθαι ἀμείνονας ἠπεροπεύειν.

605

οὐ γάρ κέν με τάχʼ ἄλλος ἀνὴρ παρέπεισεν Ἀχαιῶν.

606

ἀλλὰ σὺ γὰρ δὴ πολλὰ πάθες καὶ πολλὰ μόγησας

607

σός τε πατὴρ ἀγαθὸς καὶ ἀδελφεὸς εἵνεκʼ ἐμεῖο·

608

τώ τοι λισσομένῳ ἐπιπείσομαι, ἠδὲ καὶ ἵππον

609

δώσω ἐμήν περ ἐοῦσαν, ἵνα γνώωσι καὶ οἵδε

610

ὡς ἐμὸς οὔ ποτε θυμὸς ὑπερφίαλος καὶ ἀπηνής.

611

Narrator

ἦ ῥα, καὶ Ἀντιλόχοιο Νοήμονι δῶκεν ἑταίρῳ

612

ἵππον ἄγειν· ὃ δʼ ἔπειτα λέβηθʼ ἕλε παμφανόωντα.

613

Μηριόνης δʼ ἀνάειρε δύω χρυσοῖο τάλαντα

614

τέτρατος, ὡς ἔλασεν. πέμπτον δʼ ὑπελείπετʼ ἄεθλον,

615

ἀμφίθετος φιάλη· τὴν Νέστορι δῶκεν Ἀχιλλεὺς

616

Ἀργείων ἀνʼ ἀγῶνα φέρων, καὶ ἔειπε παραστάς·

617

Achilles

τῆ νῦν, καὶ σοὶ τοῦτο γέρον κειμήλιον ἔστω

618

Πατρόκλοιο τάφου μνῆμʼ ἔμμεναι· οὐ γὰρ ἔτʼ αὐτὸν

619

ὄψῃ ἐν Ἀργείοισι· δίδωμι δέ τοι τόδʼ ἄεθλον

620

αὔτως· οὐ γὰρ πύξ γε μαχήσεαι, οὐδὲ παλαίσεις,

621

οὐδʼ ἔτʼ ἀκοντιστὺν ἐσδύσεαι, οὐδὲ πόδεσσι

622

θεύσεαι· ἤδη γὰρ χαλεπὸν κατὰ γῆρας ἐπείγει.

623

Narrator

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει· ὃ δʼ ἐδέξατο χαίρων,

624

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

625

Nestor

ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα τέκος κατὰ μοῖραν ἔειπες·

626

οὐ γὰρ ἔτʼ ἔμπεδα γυῖα φίλος πόδες, οὐδέ τι χεῖρες

627

ὤμων ἀμφοτέρωθεν ἐπαΐσσονται ἐλαφραί.

628

εἴθʼ ὣς ἡβώοιμι βίη τέ μοι ἔμπεδος εἴη

629

ὡς ὁπότε κρείοντʼ Ἀμαρυγκέα θάπτον Ἐπειοὶ

630

Βουπρασίῳ, παῖδες δʼ ἔθεσαν βασιλῆος ἄεθλα·

631

ἔνθʼ οὔ τίς μοι ὁμοῖος ἀνὴρ γένετʼ, οὔτʼ ἄρʼ Ἐπειῶν

632

οὔτʼ αὐτῶν Πυλίων οὔτʼ Αἰτωλῶν μεγαθύμων.

633

πὺξ μὲν ἐνίκησα Κλυτομήδεα Ἤνοπος υἱόν,

634

Ἀγκαῖον δὲ πάλῃ Πλευρώνιον, ὅς μοι ἀνέστη·

635

Ἴφικλον δὲ πόδεσσι παρέδραμον ἐσθλὸν ἐόντα,

636

δουρὶ δʼ ὑπειρέβαλον Φυλῆά τε καὶ Πολύδωρον.

637

οἴοισίν μʼ ἵπποισι παρήλασαν Ἀκτορίωνε

638

πλήθει πρόσθε βαλόντες ἀγασσάμενοι περὶ νίκης,

639

οὕνεκα δὴ τὰ μέγιστα παρʼ αὐτόθι λείπετʼ ἄεθλα.

640

οἳ δʼ ἄρʼ ἔσαν δίδυμοι· ὃ μὲν ἔμπεδον ἡνιόχευεν,

641

ἔμπεδον ἡνιόχευʼ, ὃ δʼ ἄρα μάστιγι κέλευεν.

642

ὥς ποτʼ ἔον· νῦν αὖτε νεώτεροι ἀντιοώντων

643

ἔργων τοιούτων· ἐμὲ δὲ χρὴ γήραϊ λυγρῷ

644

πείθεσθαι, τότε δʼ αὖτε μετέπρεπον ἡρώεσσιν.

645

ἀλλʼ ἴθι καὶ σὸν ἑταῖρον ἀέθλοισι κτερέϊζε.

646

τοῦτο δʼ ἐγὼ πρόφρων δέχομαι, χαίρει δέ μοι ἦτορ,

647

ὥς μευ ἀεὶ μέμνησαι ἐνηέος, οὐδέ σε λήθω,

648

τιμῆς ἧς τέ μʼ ἔοικε τετιμῆσθαι μετʼ Ἀχαιοῖς.

649

σοὶ δὲ θεοὶ τῶνδʼ ἀντὶ χάριν μενοεικέα δοῖεν.

650

Narrator

ὣς φάτο, Πηλεΐδης δὲ πολὺν καθʼ ὅμιλον Ἀχαιῶν

651

ᾤχετʼ, ἐπεὶ πάντʼ αἶνον ἐπέκλυε Νηλεΐδαο.

652

αὐτὰρ ὃ πυγμαχίης ἀλεγεινῆς θῆκεν ἄεθλα·

653

ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κατέδησʼ ἐν ἀγῶνι

654

ἑξέτεʼ ἀδμήτην, ἥ τʼ ἀλγίστη δαμάσασθαι·

655

τῷ δʼ ἄρα νικηθέντι τίθει δέπας ἀμφικύπελλον.

656

στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

657

Achilles

Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ

658

ἄνδρε δύω περὶ τῶνδε κελεύομεν, ὥ περ ἀρίστω,

659

πὺξ μάλʼ ἀνασχομένω πεπληγέμεν· ᾧ δέ κʼ Ἀπόλλων

660

δώῃ καμμονίην, γνώωσι δὲ πάντες Ἀχαιοί,

661

ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κλισίην δὲ νεέσθω·

662

αὐτὰρ ὃ νικηθεὶς δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον.

663

Narrator

ὣς ἔφατʼ, ὄρνυτο δʼ αὐτίκʼ ἀνὴρ ἠΰς τε μέγας τε

664

εἰδὼς πυγμαχίης υἱὸς Πανοπῆος Ἐπειός,

665

ἅψατο δʼ ἡμιόνου ταλαεργοῦ φώνησέν τε·

666

Epeius

ἆσσον ἴτω ὅς τις δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον·

667

ἡμίονον δʼ οὔ φημί τινʼ ἀξέμεν ἄλλον Ἀχαιῶν

668

πυγμῇ νικήσαντʼ, ἐπεὶ εὔχομαι εἶναι ἄριστος.

669

ἦ οὐχ ἅλις ὅττι μάχης ἐπιδεύομαι; οὐδʼ ἄρα πως ἦν

670

ἐν πάντεσσʼ ἔργοισι δαήμονα φῶτα γενέσθαι.

671

ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·

672

ἀντικρὺ χρόα τε ῥήξω σύν τʼ ὀστέʼ ἀράξω.

673

κηδεμόνες δέ οἱ ἐνθάδʼ ἀολλέες αὖθι μενόντων,

674

οἵ κέ μιν ἐξοίσουσιν ἐμῇς ὑπὸ χερσὶ δαμέντα.

675

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.

676

Εὐρύαλος δέ οἱ οἶος ἀνίστατο ἰσόθεος φὼς

677

Μηκιστῆος υἱὸς Ταλαϊονίδαο ἄνακτος,

678

ὅς ποτε Θήβας δʼ ἦλθε δεδουπότος Οἰδιπόδαο

679

ἐς τάφον· ἔνθα δὲ πάντας ἐνίκα Καδμείωνας.

680

τὸν μὲν Τυδεΐδης δουρὶ κλυτὸς ἀμφεπονεῖτο

681

θαρσύνων ἔπεσιν, μέγα δʼ αὐτῷ βούλετο νίκην.

682

ζῶμα δέ οἱ πρῶτον παρακάββαλεν, αὐτὰρ ἔπειτα

683

δῶκεν ἱμάντας ἐϋτμήτους βοὸς ἀγραύλοιο.

684

τὼ δὲ ζωσαμένω βήτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,

685

ἄντα δʼ ἀνασχομένω χερσὶ στιβαρῇσιν ἅμʼ ἄμφω

686

σύν ῥʼ ἔπεσον, σὺν δέ σφι βαρεῖαι χεῖρες ἔμιχθεν.

687

δεινὸς δὲ χρόμαδος γενύων γένετʼ, ἔρρεε δʼ ἱδρὼς

688

πάντοθεν ἐκ μελέων· ἐπὶ δʼ ὄρνυτο δῖος Ἐπειός,

689

κόψε δὲ παπτήναντα παρήϊον· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν

690

ἑστήκειν· αὐτοῦ γὰρ ὑπήριπε φαίδιμα γυῖα.

691

ὡς δʼ ὅθʼ ὑπὸ φρικὸς Βορέω ἀναπάλλεται ἰχθὺς

692

θίνʼ ἐν φυκιόεντι, μέλαν δέ ἑ κῦμα κάλυψεν,

693

ὣς πληγεὶς ἀνέπαλτʼ· αὐτὰρ μεγάθυμος Ἐπειὸς

694

χερσὶ λαβὼν ὤρθωσε· φίλοι δʼ ἀμφέσταν ἑταῖροι,

695

οἵ μιν ἄγον διʼ ἀγῶνος ἐφελκομένοισι πόδεσσιν

696

αἷμα παχὺ πτύοντα κάρη βάλλονθʼ ἑτέρωσε·

697

κὰδ δʼ ἀλλοφρονέοντα μετὰ σφίσιν εἷσαν ἄγοντες,

698

αὐτοὶ δʼ οἰχόμενοι κόμισαν δέπας ἀμφικύπελλον.

699

Πηλεΐδης δʼ αἶψʼ ἄλλα κατὰ τρίτα θῆκεν ἄεθλα

700

δεικνύμενος Δαναοῖσι παλαισμοσύνης ἀλεγεινῆς,

701

τῷ μὲν νικήσαντι μέγαν τρίποδʼ ἐμπυριβήτην,

702

τὸν δὲ δυωδεκάβοιον ἐνὶ σφίσι τῖον Ἀχαιοί·

703

ἀνδρὶ δὲ νικηθέντι γυναῖκʼ ἐς μέσσον ἔθηκε,

704

πολλὰ δʼ ἐπίστατο ἔργα, τίον δέ ἑ τεσσαράβοιον.

705

στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

706

Achilles

ὄρνυσθʼ οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθον.

707

ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δʼ ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,

708

ἂν δʼ Ὀδυσεὺς πολύμητις ἀνίστατο κέρδεα εἰδώς.

709

ζωσαμένω δʼ ἄρα τώ γε βάτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,

710

ἀγκὰς δʼ ἀλλήλων λαβέτην χερσὶ στιβαρῇσιν

711

ὡς ὅτʼ ἀμείβοντες, τούς τε κλυτὸς ἤραρε τέκτων

712

δώματος ὑψηλοῖο βίας ἀνέμων ἀλεείνων.

713

τετρίγει δʼ ἄρα νῶτα θρασειάων ἀπὸ χειρῶν

714

ἑλκόμενα στερεῶς· κατὰ δὲ νότιος ῥέεν ἱδρώς,

715

πυκναὶ δὲ σμώδιγγες ἀνὰ πλευράς τε καὶ ὤμους

716

αἵματι φοινικόεσσαι ἀνέδραμον· οἳ δὲ μάλʼ αἰεὶ

717

νίκης ἱέσθην τρίποδος πέρι ποιητοῖο·

718

οὔτʼ Ὀδυσεὺς δύνατο σφῆλαι οὔδει τε πελάσσαι,

719

οὔτʼ Αἴας δύνατο, κρατερὴ δʼ ἔχεν ἲς Ὀδυσῆος.

720

ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἀνίαζον ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς,

721

δὴ τότε μιν προσέειπε μέγας Τελαμώνιος Αἴας·

722

διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ

723

ἤ μʼ ἀνάειρʼ, ἢ ἐγὼ σέ· τὰ δʼ αὖ Διὶ πάντα μελήσει.

724

Narrator

ὣς εἰπὼν ἀνάειρε· δόλου δʼ οὐ λήθετʼ Ὀδυσσεύς·

725

κόψʼ ὄπιθεν κώληπα τυχών, ὑπέλυσε δὲ γυῖα,

726

κὰδ δʼ ἔβαλʼ ἐξοπίσω· ἐπὶ δὲ στήθεσσιν Ὀδυσσεὺς

727

κάππεσε· λαοὶ δʼ αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε.

728

δεύτερος αὖτʼ ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,

729

κίνησεν δʼ ἄρα τυτθὸν ἀπὸ χθονός, οὐδʼ ἔτʼ ἄειρεν,

730

ἐν δὲ γόνυ γνάμψεν· ἐπὶ δὲ χθονὶ κάππεσον ἄμφω

731

πλησίοι ἀλλήλοισι, μιάνθησαν δὲ κονίῃ.

732

καί νύ κε τὸ τρίτον αὖτις ἀναΐξαντʼ ἐπάλαιον,

733

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ κατέρυκε·

734

Achilles

μηκέτʼ ἐρείδεσθον, μὴ δὲ τρίβεσθε κακοῖσι·

735

νίκη δʼ ἀμφοτέροισιν· ἀέθλια δʼ ἶσʼ ἀνελόντες

736

ἔρχεσθʼ, ὄφρα καὶ ἄλλοι ἀεθλεύωσιν Ἀχαιοί.

737

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο,

738

καί ῥʼ ἀπομορξαμένω κονίην δύσαντο χιτῶνας.

739

Πηλεΐδης δʼ αἶψʼ ἄλλα τίθει ταχυτῆτος ἄεθλα

740

ἀργύρεον κρητῆρα τετυγμένον· ἓξ δʼ ἄρα μέτρα

741

χάνδανεν, αὐτὰρ κάλλει ἐνίκα πᾶσαν ἐπʼ αἶαν

742

πολλόν, ἐπεὶ Σιδόνες πολυδαίδαλοι εὖ ἤσκησαν,

743

Φοίνικες δʼ ἄγον ἄνδρες ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον,

744

στῆσαν δʼ ἐν λιμένεσσι, Θόαντι δὲ δῶρον ἔδωκαν·

745

υἷος δὲ Πριάμοιο Λυκάονος ὦνον ἔδωκε

746

Πατρόκλῳ ἥρωϊ Ἰησονίδης Εὔνηος.

747

καὶ τὸν Ἀχιλλεὺς θῆκεν ἄεθλον οὗ ἑτάροιο,

748

ὅς τις ἐλαφρότατος ποσσὶ κραιπνοῖσι πέλοιτο·

749

δευτέρῳ αὖ βοῦν θῆκε μέγαν καὶ πίονα δημῷ,

750

ἡμιτάλαντον δὲ χρυσοῦ λοισθήϊʼ ἔθηκε.

751

στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

752

Achilles

ὄρνυσθʼ οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθε.

753

ὣς ἔφατʼ, ὄρνυτο δʼ αὐτίκʼ Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας,

754

ἂν δʼ Ὀδυσεὺς πολύμητις, ἔπειτα δὲ Νέστορος υἱὸς

755

Ἀντίλοχος· ὃ γὰρ αὖτε νέους ποσὶ πάντας ἐνίκα.

756

στὰν δὲ μεταστοιχί· σήμηνε δὲ τέρματʼ Ἀχιλλεύς.

757

τοῖσι δʼ ἀπὸ νύσσης τέτατο δρόμος· ὦκα δʼ ἔπειτα

758

ἔκφερʼ Ὀϊλιάδης· ἐπὶ δʼ ὄρνυτο δῖος Ὀδυσσεὺς

759

ἄγχι μάλʼ, ὡς ὅτε τίς τε γυναικὸς ἐϋζώνοιο

760

στήθεός ἐστι κανών, ὅν τʼ εὖ μάλα χερσὶ τανύσσῃ

761

πηνίον ἐξέλκουσα παρὲκ μίτον, ἀγχόθι δʼ ἴσχει

762

στήθεος· ὣς Ὀδυσεὺς θέεν ἐγγύθεν, αὐτὰρ ὄπισθεν

763

ἴχνια τύπτε πόδεσσι πάρος κόνιν ἀμφιχυθῆναι·

764

κὰδ δʼ ἄρα οἱ κεφαλῆς χέʼ ἀϋτμένα δῖος Ὀδυσσεὺς

765

αἰεὶ ῥίμφα θέων· ἴαχον δʼ ἐπὶ πάντες Ἀχαιοὶ

766

νίκης ἱεμένῳ, μάλα δὲ σπεύδοντι κέλευον.

767

ἀλλʼ ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον, αὐτίκʼ Ὀδυσσεὺς

768

εὔχετʼ Ἀθηναίῃ γλαυκώπιδι ὃν κατὰ θυμόν·

769

κλῦθι θεά, ἀγαθή μοι ἐπίρροθος ἐλθὲ ποδοῖιν.

770

Narrator

ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος· τοῦ δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη,

771

γυῖα δʼ ἔθηκεν ἐλαφρά, πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.

772

ἀλλʼ ὅτε δὴ τάχʼ ἔμελλον ἐπαΐξασθαι ἄεθλον,

773

ἔνθʼ Αἴας μὲν ὄλισθε θέων, βλάψεν γὰρ Ἀθήνη,

774

τῇ ῥα βοῶν κέχυτʼ ὄνθος ἀποκταμένων ἐριμύκων,

775

οὓς ἐπὶ Πατρόκλῳ πέφνεν πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·

776

ἐν δʼ ὄνθου βοέου πλῆτο στόμα τε ῥῖνάς τε·

777

κρητῆρʼ αὖτʼ ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,

778

ὡς ἦλθε φθάμενος· ὃ δὲ βοῦν ἕλε φαίδιμος Αἴας.

779

στῆ δὲ κέρας μετὰ χερσὶν ἔχων βοὸς ἀγραύλοιο

780

ὄνθον ἀποπτύων, μετὰ δʼ Ἀργείοισιν ἔειπεν·

781

Nestor

ὢ πόποι ἦ μʼ ἔβλαψε θεὰ πόδας, ἣ τὸ πάρος περ

782

μήτηρ ὣς Ὀδυσῆϊ παρίσταται ἠδʼ ἐπαρήγει.

783

Narrator

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἐπʼ αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν.

784

Ἀντίλοχος δʼ ἄρα δὴ λοισθήϊον ἔκφερʼ ἄεθλον

785

μειδιόων, καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

786

Nestor

εἰδόσιν ὔμμʼ ἐρέω πᾶσιν φίλοι, ὡς ἔτι καὶ νῦν

787

ἀθάνατοι τιμῶσι παλαιοτέρους ἀνθρώπους.

788

Αἴας μὲν γὰρ ἐμεῖʼ ὀλίγον προγενέστερός ἐστιν,

789

οὗτος δὲ προτέρης γενεῆς προτέρων τʼ ἀνθρώπων·

790

ὠμογέροντα δέ μίν φασʼ ἔμμεναι· ἀργαλέον δὲ

791

ποσσὶν ἐριδήσασθαι Ἀχαιοῖς, εἰ μὴ Ἀχιλλεῖ.

792

Narrator

ὣς φάτο, κύδηνεν δὲ ποδώκεα Πηλεΐωνα.

793

τὸν δʼ Ἀχιλεὺς μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·

794

Achilles

Ἀντίλοχʼ οὐ μέν τοι μέλεος εἰρήσεται αἶνος,

795

ἀλλά τοι ἡμιτάλαντον ἐγὼ χρυσοῦ ἐπιθήσω.

796

Narrator

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει, ὃ δʼ ἐδέξατο χαίρων.

797

αὐτὰρ Πηλεΐδης κατὰ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος

798

θῆκʼ ἐς ἀγῶνα φέρων, κατὰ δʼ ἀσπίδα καὶ τρυφάλειαν

799

τεύχεα Σαρπήδοντος, ἅ μιν Πάτροκλος ἀπηύρα.

800

στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

801

Achilles

ἄνδρε δύω περὶ τῶνδε κελεύομεν, ὥ περ ἀρίστω,

802

τεύχεα ἑσσαμένω ταμεσίχροα χαλκὸν ἑλόντε

803

ἀλλήλων προπάροιθεν ὁμίλου πειρηθῆναι.

804

ὁππότερός κε φθῇσιν ὀρεξάμενος χρόα καλόν,

805

ψαύσῃ δʼ ἐνδίνων διά τʼ ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα,

806

τῷ μὲν ἐγὼ δώσω τόδε φάσγανον ἀργυρόηλον

807

καλὸν Θρηΐκιον, τὸ μὲν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων·

808

τεύχεα δʼ ἀμφότεροι ξυνήϊα ταῦτα φερέσθων·

809

καί σφιν δαῖτʼ ἀγαθὴν παραθήσομεν ἐν κλισίῃσιν.

810

Narrator

ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δʼ ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,

811

ἂν δʼ ἄρα Τυδεΐδης ὦρτο, κρατερὸς Διομήδης.

812

οἳ δʼ ἐπεὶ οὖν ἑκάτερθεν ὁμίλου θωρήχθησαν,

813

ἐς μέσον ἀμφοτέρω συνίτην μεμαῶτε μάχεσθαι

814

δεινὸν δερκομένω· θάμβος δʼ ἔχε πάντας Ἀχαιούς.

815

ἀλλʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες,

816

τρὶς μὲν ἐπήϊξαν, τρὶς δὲ σχεδὸν ὁρμήθησαν.

817

ἔνθʼ Αἴας μὲν ἔπειτα κατʼ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην

818

νύξʼ, οὐδὲ χρόʼ ἵκανεν· ἔρυτο γὰρ ἔνδοθι θώρηξ·

819

Τυδεΐδης δʼ ἄρʼ ἔπειτα ὑπὲρ σάκεος μεγάλοιο

820

αἰὲν ἐπʼ αὐχένι κῦρε φαεινοῦ δουρὸς ἀκωκῇ.

821

καὶ τότε δή ῥʼ Αἴαντι περιδείσαντες Ἀχαιοὶ

822

παυσαμένους ἐκέλευσαν ἀέθλια ἶσʼ ἀνελέσθαι.

823

αὐτὰρ Τυδεΐδῃ δῶκεν μέγα φάσγανον ἥρως

824

σὺν κολεῷ τε φέρων καὶ ἐϋτμήτῳ τελαμῶνι.

825

αὐτὰρ Πηλεΐδης θῆκεν σόλον αὐτοχόωνον

826

ὃν πρὶν μὲν ῥίπτασκε μέγα σθένος Ἠετίωνος·

827

ἀλλʼ ἤτοι τὸν ἔπεφνε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,

828

τὸν δʼ ἄγετʼ ἐν νήεσσι σὺν ἄλλοισι κτεάτεσσι.

829

στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·

830

Achilles

ὄρνυσθʼ οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθε.

831

εἴ οἱ καὶ μάλα πολλὸν ἀπόπροθι πίονες ἀγροί,

832

ἕξει μιν καὶ πέντε περιπλομένους ἐνιαυτοὺς

833

χρεώμενος· οὐ μὲν γάρ οἱ ἀτεμβόμενός γε σιδήρου

834

ποιμὴν οὐδʼ ἀροτὴρ εἶσʼ ἐς πόλιν, ἀλλὰ παρέξει.

835

Narrator

ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δʼ ἔπειτα μενεπτόλεμος Πολυποίτης,

836

ἂν δὲ Λεοντῆος κρατερὸν μένος ἀντιθέοιο,

837

ἂν δʼ Αἴας Τελαμωνιάδης καὶ δῖος Ἐπειός.

838

ἑξείης δʼ ἵσταντο, σόλον δʼ ἕλε δῖος Ἐπειός,

839

ἧκε δὲ δινήσας· γέλασαν δʼ ἐπὶ πάντες Ἀχαιοί.

840

δεύτερος αὖτʼ ἀφέηκε Λεοντεὺς ὄζος Ἄρηος·

841

τὸ τρίτον αὖτʼ ἔρριψε μέγας Τελαμώνιος Αἴας

842

χειρὸς ἄπο στιβαρῆς, καὶ ὑπέρβαλε σήματα πάντων.

843

ἀλλʼ ὅτε δὴ σόλον εἷλε μενεπτόλεμος Πολυποίτης,

844

ὅσσόν τίς τʼ ἔρριψε καλαύροπα βουκόλος ἀνήρ,

845

ἣ δέ θʼ ἑλισσομένη πέτεται διὰ βοῦς ἀγελαίας,

846

τόσσον παντὸς ἀγῶνος ὑπέρβαλε· τοὶ δὲ βόησαν.

847

ἀνστάντες δʼ ἕταροι Πολυποίταο κρατεροῖο

848

νῆας ἔπι γλαφυρὰς ἔφερον βασιλῆος ἄεθλον.

849

αὐτὰρ ὃ τοξευτῇσι τίθει ἰόεντα σίδηρον,

850

κὰδ δʼ ἐτίθει δέκα μὲν πελέκεας, δέκα δʼ ἡμιπέλεκκα,

851

ἱστὸν δʼ ἔστησεν νηὸς κυανοπρῴροιο

852

τηλοῦ ἐπὶ ψαμάθοις, ἐκ δὲ τρήρωνα πέλειαν

853

λεπτῇ μηρίνθῳ δῆσεν ποδός, ἧς ἄρʼ ἀνώγει

854

τοξεύειν· ὃς μέν κε βάλῃ τρήρωνα πέλειαν,

855

πάντας ἀειράμενος πελέκεας οἶκον δὲ φερέσθω·

856

ὃς δέ κε μηρίνθοιο τύχῃ ὄρνιθος ἁμαρτών,

857

ἥσσων γὰρ δὴ κεῖνος, ὃ δʼ οἴσεται ἡμιπέλεκκα.

858

ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δʼ ἔπειτα βίη Τεύκροιο ἄνακτος,

859

ἂν δʼ ἄρα Μηριόνης θεράπων ἐῢς Ἰδομενῆος.

860

κλήρους δʼ ἐν κυνέῃ χαλκήρεϊ πάλλον ἑλόντες,

861

Τεῦκρος δὲ πρῶτος κλήρῳ λάχεν· αὐτίκα δʼ ἰὸν

862

ἧκεν ἐπικρατέως, οὐδʼ ἠπείλησεν ἄνακτι

863

ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.

864

ὄρνιθος μὲν ἅμαρτε· μέγηρε γάρ οἱ τό γʼ Ἀπόλλων·

865

αὐτὰρ ὃ μήρινθον βάλε πὰρ πόδα, τῇ δέδετʼ ὄρνις·

866

ἀντικρὺ δʼ ἀπὸ μήρινθον τάμε πικρὸς ὀϊστός.

867

ἣ μὲν ἔπειτʼ ἤϊξε πρὸς οὐρανόν, ἣ δὲ παρείθη

868

μήρινθος ποτὶ γαῖαν· ἀτὰρ κελάδησαν Ἀχαιοί.

869

σπερχόμενος δʼ ἄρα Μηριόνης ἐξείρυσε χειρὸς

870

τόξον· ἀτὰρ δὴ ὀϊστὸν ἔχεν πάλαι, ὡς ἴθυνεν.

871

αὐτίκα δʼ ἠπείλησεν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι

872

ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.

873

ὕψι δʼ ὑπὸ νεφέων εἶδε τρήρωνα πέλειαν·

874

τῇ ῥʼ ὅ γε δινεύουσαν ὑπὸ πτέρυγος βάλε μέσσην,

875

ἀντικρὺ δὲ διῆλθε βέλος· τὸ μὲν ἂψ ἐπὶ γαίῃ

876

πρόσθεν Μηριόναο πάγη ποδός· αὐτὰρ ἣ ὄρνις

877

ἱστῷ ἐφεζομένη νηὸς κυανοπρῴροιο

878

αὐχένʼ ἀπεκρέμασεν, σὺν δὲ πτερὰ πυκνὰ λίασθεν.

879

ὠκὺς δʼ ἐκ μελέων θυμὸς πτάτο, τῆλε δʼ ἀπʼ αὐτοῦ

880

κάππεσε· λαοὶ δʼ αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε.

881

ἂν δʼ ἄρα Μηριόνης πελέκεας δέκα πάντας ἄειρε,

882

Τεῦκρος δʼ ἡμιπέλεκκα φέρεν κοίλας ἐπὶ νῆας.

883

αὐτὰρ Πηλεΐδης κατὰ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος,

884

κὰδ δὲ λέβητʼ ἄπυρον βοὸς ἄξιον ἀνθεμόεντα

885

θῆκʼ ἐς ἀγῶνα φέρων· καί ῥʼ ἥμονες ἄνδρες ἀνέσταν·

886

ἂν μὲν ἄρʼ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων,

887

ἂν δʼ ἄρα Μηριόνης, θεράπων ἐῢς Ἰδομενῆος.

888

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·

889

Diomedes

Ἀτρεΐδη· ἴδμεν γὰρ ὅσον προβέβηκας ἁπάντων

890

ἠδʼ ὅσσον δυνάμει τε καὶ ἥμασιν ἔπλευ ἄριστος·

891

ἀλλὰ σὺ μὲν τόδʼ ἄεθλον ἔχων κοίλας ἐπὶ νῆας

892

ἔρχευ, ἀτὰρ δόρυ Μηριόνῃ ἥρωϊ πόρωμεν,

893

εἰ σύ γε σῷ θυμῷ ἐθέλοις· κέλομαι γὰρ ἔγωγε.

894

Narrator

ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·

895

δῶκε δὲ Μηριόνῃ δόρυ χάλκεον· αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως

896

Ταλθυβίῳ κήρυκι δίδου περικαλλὲς ἄεθλον.

897