0:00
Iliad
Book 24
Homer
Narrator
λῦτο δʼ ἀγών, λαοὶ δὲ θοὰς ἐπὶ νῆας ἕκαστοι
1
ἐσκίδναντʼ ἰέναι. τοὶ μὲν δόρποιο μέδοντο
2
ὕπνου τε γλυκεροῦ ταρπήμεναι· αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
3
κλαῖε φίλου ἑτάρου μεμνημένος, οὐδέ μιν ὕπνος
4
ᾕρει πανδαμάτωρ, ἀλλʼ ἐστρέφετʼ ἔνθα καὶ ἔνθα
5
Πατρόκλου ποθέων ἀνδροτῆτά τε καὶ μένος ἠΰ,
6
ἠδʼ ὁπόσα τολύπευσε σὺν αὐτῷ καὶ πάθεν ἄλγεα
7
ἀνδρῶν τε πτολέμους ἀλεγεινά τε κύματα πείρων·
8
τῶν μιμνησκόμενος θαλερὸν κατὰ δάκρυον εἶβεν,
9
ἄλλοτʼ ἐπὶ πλευρὰς κατακείμενος, ἄλλοτε δʼ αὖτε
10
ὕπτιος, ἄλλοτε δὲ πρηνής· τοτὲ δʼ ὀρθὸς ἀναστὰς
11
δινεύεσκʼ ἀλύων παρὰ θῖνʼ ἁλός· οὐδέ μιν ἠὼς
12
φαινομένη λήθεσκεν ὑπεὶρ ἅλα τʼ ἠϊόνας τε.
13
ἀλλʼ ὅ γʼ ἐπεὶ ζεύξειεν ὑφʼ ἅρμασιν ὠκέας ἵππους,
14
Ἕκτορα δʼ ἕλκεσθαι δησάσκετο δίφρου ὄπισθεν,
15
τρὶς δʼ ἐρύσας περὶ σῆμα Μενοιτιάδαο θανόντος
16
αὖτις ἐνὶ κλισίῃ παυέσκετο, τὸν δέ τʼ ἔασκεν
17
ἐν κόνι ἐκτανύσας προπρηνέα· τοῖο δʼ Ἀπόλλων
18
πᾶσαν ἀεικείην ἄπεχε χροῒ φῶτʼ ἐλεαίρων
19
καὶ τεθνηότα περ· περὶ δʼ αἰγίδι πάντα κάλυπτε
20
χρυσείῃ, ἵνα μή μιν ἀποδρύφοι ἑλκυστάζων.
21
ὣς ὃ μὲν Ἕκτορα δῖον ἀείκιζεν μενεαίνων·
22
τὸν δʼ ἐλεαίρεσκον μάκαρες θεοὶ εἰσορόωντες,
23
κλέψαι δʼ ὀτρύνεσκον ἐΰσκοπον ἀργεϊφόντην.
24
ἔνθʼ ἄλλοις μὲν πᾶσιν ἑήνδανεν, οὐδέ ποθʼ Ἥρῃ
25
οὐδὲ Ποσειδάωνʼ οὐδὲ γλαυκώπιδι κούρῃ,
26
ἀλλʼ ἔχον ὥς σφιν πρῶτον ἀπήχθετο Ἴλιος ἱρὴ
27
καὶ Πρίαμος καὶ λαὸς Ἀλεξάνδρου ἕνεκʼ ἄτης,
28
ὃς νείκεσσε θεὰς ὅτε οἱ μέσσαυλον ἵκοντο,
29
τὴν δʼ ᾔνησʼ ἥ οἱ πόρε μαχλοσύνην ἀλεγεινήν.
30
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἐκ τοῖο δυωδεκάτη γένετʼ ἠώς,
31
καὶ τότʼ ἄρʼ ἀθανάτοισι μετηύδα Φοῖβος Ἀπόλλων·
32
Apollo
σχέτλιοί ἐστε θεοί, δηλήμονες· οὔ νύ ποθʼ ὑμῖν
33
Ἕκτωρ μηρίʼ ἔκηε βοῶν αἰγῶν τε τελείων;
34
τὸν νῦν οὐκ ἔτλητε νέκυν περ ἐόντα σαῶσαι
35
ᾗ τʼ ἀλόχῳ ἰδέειν καὶ μητέρι καὶ τέκεϊ ᾧ
36
καὶ πατέρι Πριάμῳ λαοῖσί τε, τοί κέ μιν ὦκα
37
ἐν πυρὶ κήαιεν καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερίσαιεν.
38
ἀλλʼ ὀλοῷ Ἀχιλῆϊ θεοὶ βούλεσθʼ ἐπαρήγειν,
39
ᾧ οὔτʼ ἂρ φρένες εἰσὶν ἐναίσιμοι οὔτε νόημα
40
γναμπτὸν ἐνὶ στήθεσσι, λέων δʼ ὣς ἄγρια οἶδεν,
41
ὅς τʼ ἐπεὶ ἂρ μεγάλῃ τε βίῃ καὶ ἀγήνορι θυμῷ
42
εἴξας εἶσʼ ἐπὶ μῆλα βροτῶν ἵνα δαῖτα λάβῃσιν·
43
ὣς Ἀχιλεὺς ἔλεον μὲν ἀπώλεσεν, οὐδέ οἱ αἰδὼς
44
γίγνεται, ἥ τʼ ἄνδρας μέγα σίνεται ἠδʼ ὀνίνησι.
45
μέλλει μέν πού τις καὶ φίλτερον ἄλλον ὀλέσσαι
46
ἠὲ κασίγνητον ὁμογάστριον ἠὲ καὶ υἱόν·
47
ἀλλʼ ἤτοι κλαύσας καὶ ὀδυράμενος μεθέηκε·
48
τλητὸν γὰρ Μοῖραι θυμὸν θέσαν ἀνθρώποισιν.
49
αὐτὰρ ὅ γʼ Ἕκτορα δῖον, ἐπεὶ φίλον ἦτορ ἀπηύρα,
50
ἵππων ἐξάπτων περὶ σῆμʼ ἑτάροιο φίλοιο
51
ἕλκει· οὐ μήν οἱ τό γε κάλλιον οὐδέ τʼ ἄμεινον.
52
μὴ ἀγαθῷ περ ἐόντι νεμεσσηθέωμέν οἱ ἡμεῖς·
53
κωφὴν γὰρ δὴ γαῖαν ἀεικίζει μενεαίνων.
54
Narrator
τὸν δὲ χολωσαμένη προσέφη λευκώλενος Ἥρη·
55
Hera
εἴη κεν καὶ τοῦτο τεὸν ἔπος ἀργυρότοξε
56
εἰ δὴ ὁμὴν Ἀχιλῆϊ καὶ Ἕκτορι θήσετε τιμήν.
57
Ἕκτωρ μὲν θνητός τε γυναῖκά τε θήσατο μαζόν·
58
αὐτὰρ Ἀχιλλεύς ἐστι θεᾶς γόνος, ἣν ἐγὼ αὐτὴ
59
θρέψά τε καὶ ἀτίτηλα καὶ ἀνδρὶ πόρον παράκοιτιν
60
Πηλέϊ, ὃς περὶ κῆρι φίλος γένετʼ ἀθανάτοισι.
61
πάντες δʼ ἀντιάασθε θεοὶ γάμου· ἐν δὲ σὺ τοῖσι
62
δαίνυʼ ἔχων φόρμιγγα κακῶν ἕταρʼ, αἰὲν ἄπιστε.
63
Narrator
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
64
Zeus
Ἥρη μὴ δὴ πάμπαν ἀποσκύδμαινε θεοῖσιν·
65
οὐ μὲν γὰρ τιμή γε μίʼ ἔσσεται· ἀλλὰ καὶ Ἕκτωρ
66
φίλτατος ἔσκε θεοῖσι βροτῶν οἳ ἐν Ἰλίῳ εἰσίν·
67
ὣς γὰρ ἔμοιγʼ, ἐπεὶ οὔ τι φίλων ἡμάρτανε δώρων.
68
οὐ γάρ μοί ποτε βωμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης
69
λοιβῆς τε κνίσης τε· τὸ γὰρ λάχομεν γέρας ἡμεῖς.
70
ἀλλʼ ἤτοι κλέψαι μὲν ἐάσομεν, οὐδέ πῃ ἔστι,
71
λάθρῃ Ἀχιλλῆος θρασὺν Ἕκτορα· ἦ γάρ οἱ αἰεὶ
72
μήτηρ παρμέμβλωκεν ὁμῶς νύκτάς τε καὶ ἦμαρ.
73
ἀλλʼ εἴ τις καλέσειε θεῶν Θέτιν ἆσσον ἐμεῖο,
74
ὄφρά τί οἱ εἴπω πυκινὸν ἔπος, ὥς κεν Ἀχιλλεὺς
75
δώρων ἐκ Πριάμοιο λάχῃ ἀπό θʼ Ἕκτορα λύσῃ.
76
Narrator
ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δὲ Ἶρις ἀελλόπος ἀγγελέουσα,
77
μεσσηγὺς δὲ Σάμου τε καὶ Ἴμβρου παιπαλοέσσης
78
ἔνθορε μείλανι πόντῳ· ἐπεστονάχησε δὲ λίμνη.
79
ἣ δὲ μολυβδαίνῃ ἰκέλη ἐς βυσσὸν ὄρουσεν,
80
ἥ τε κατʼ ἀγραύλοιο βοὸς κέρας ἐμβεβαυῖα
81
ἔρχεται ὠμηστῇσιν ἐπʼ ἰχθύσι κῆρα φέρουσα.
82
εὗρε δʼ ἐνὶ σπῆϊ γλαφυρῷ Θέτιν, ἀμφὶ δʼ ἄρʼ ἄλλαι
83
εἵαθʼ ὁμηγερέες ἅλιαι θεαί· ἣ δʼ ἐνὶ μέσσῃς
84
κλαῖε μόρον οὗ παιδὸς ἀμύμονος, ὅς οἱ ἔμελλε
85
φθίσεσθʼ ἐν Τροίῃ ἐριβώλακι τηλόθι πάτρης.
86
ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσέφη πόδας ὠκέα Ἶρις·
87
Iris
ὄρσο Θέτι· καλέει Ζεὺς ἄφθιτα μήδεα εἰδώς.
88
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα·
89
τίπτέ με κεῖνος ἄνωγε μέγας θεός; αἰδέομαι δὲ
90
μίσγεσθʼ ἀθανάτοισιν, ἔχω δʼ ἄχεʼ ἄκριτα θυμῷ.
91
εἶμι μέν, οὐδʼ ἅλιον ἔπος ἔσσεται ὅττί κεν εἴπῃ.
92
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσασα κάλυμμʼ ἕλε δῖα θεάων
93
κυάνεον, τοῦ δʼ οὔ τι μελάντερον ἔπλετο ἔσθος.
94
βῆ δʼ ἰέναι, πρόσθεν δὲ ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις
95
ἡγεῖτʼ· ἀμφὶ δʼ ἄρα σφι λιάζετο κῦμα θαλάσσης.
96
ἀκτὴν δʼ ἐξαναβᾶσαι ἐς οὐρανὸν ἀϊχθήτην,
97
εὗρον δʼ εὐρύοπα Κρονίδην, περὶ δʼ ἄλλοι ἅπαντες
98
εἵαθʼ ὁμηγερέες μάκαρες θεοὶ αἰὲν ἐόντες.
99
ἣ δʼ ἄρα πὰρ Διὶ πατρὶ καθέζετο, εἶξε δʼ Ἀθήνη.
100
Ἥρη δὲ χρύσεον καλὸν δέπας ἐν χερὶ θῆκε
101
καί ῥʼ εὔφρηνʼ ἐπέεσσι· Θέτις δʼ ὤρεξε πιοῦσα.
102
τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
103
Zeus
ἤλυθες Οὔλυμπον δὲ θεὰ Θέτι κηδομένη περ,
104
πένθος ἄλαστον ἔχουσα μετὰ φρεσίν· οἶδα καὶ αὐτός·
105
ἀλλὰ καὶ ὧς ἐρέω τοῦ σʼ εἵνεκα δεῦρο κάλεσσα.
106
ἐννῆμαρ δὴ νεῖκος ἐν ἀθανάτοισιν ὄρωρεν
107
Ἕκτορος ἀμφὶ νέκυι καὶ Ἀχιλλῆϊ πτολιπόρθῳ·
108
κλέψαι δʼ ὀτρύνουσιν ἐΰσκοπον ἀργεϊφόντην·
109
αὐτὰρ ἐγὼ τόδε κῦδος Ἀχιλλῆϊ προτιάπτω
110
αἰδῶ καὶ φιλότητα τεὴν μετόπισθε φυλάσσων.
111
αἶψα μάλʼ ἐς στρατὸν ἐλθὲ καὶ υἱέϊ σῷ ἐπίτειλον·
112
σκύζεσθαί οἱ εἰπὲ θεούς, ἐμὲ δʼ ἔξοχα πάντων
113
ἀθανάτων κεχολῶσθαι, ὅτι φρεσὶ μαινομένῃσιν
114
Ἕκτορʼ ἔχει παρὰ νηυσὶ κορωνίσιν οὐδʼ ἀπέλυσεν,
115
αἴ κέν πως ἐμέ τε δείσῃ ἀπό θʼ Ἕκτορα λύσῃ.
116
αὐτὰρ ἐγὼ Πριάμῳ μεγαλήτορι Ἶριν ἐφήσω
117
λύσασθαι φίλον υἱὸν ἰόντʼ ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,
118
δῶρα δʼ Ἀχιλλῆϊ φερέμεν, τά κε θυμὸν ἰήνῃ.
119
Narrator
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα,
120
βῆ δὲ κατʼ Οὐλύμποιο καρήνων ἀΐξασα,
121
ἷξεν δʼ ἐς κλισίην οὗ υἱέος· ἔνθʼ ἄρα τόν γε
122
εὗρʼ ἁδινὰ στενάχοντα· φίλοι δʼ ἀμφʼ αὐτὸν ἑταῖροι
123
ἐσσυμένως ἐπένοντο καὶ ἐντύνοντο ἄριστον·
124
τοῖσι δʼ ὄϊς λάσιος μέγας ἐν κλισίῃ ἱέρευτο.
125
ἣ δὲ μάλʼ ἄγχʼ αὐτοῖο καθέζετο πότνια μήτηρ,
126
χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
127
Thetis
τέκνον ἐμὸν τέο μέχρις ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων
128
σὴν ἔδεαι κραδίην μεμνημένος οὔτέ τι σίτου
129
οὔτʼ εὐνῆς; ἀγαθὸν δὲ γυναικί περ ἐν φιλότητι
130
μίσγεσθʼ· οὐ γάρ μοι δηρὸν βέῃ, ἀλλά τοι ἤδη
131
ἄγχι παρέστηκεν θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή.
132
ἀλλʼ ἐμέθεν ξύνες ὦκα, Διὸς δέ τοι ἄγγελός εἰμι·
133
σκύζεσθαι σοί φησι θεούς, ἑὲ δʼ ἔξοχα πάντων
134
ἀθανάτων κεχολῶσθαι, ὅτι φρεσὶ μαινομένῃσιν
135
Ἕκτορʼ ἔχεις παρὰ νηυσὶ κορωνίσιν οὐδʼ ἀπέλυσας.
136
ἀλλʼ ἄγε δὴ λῦσον, νεκροῖο δὲ δέξαι ἄποινα.
137
Narrator
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
138
Achilles
τῇδʼ εἴη· ὃς ἄποινα φέροι καὶ νεκρὸν ἄγοιτο,
139
εἰ δὴ πρόφρονι θυμῷ Ὀλύμπιος αὐτὸς ἀνώγει.
140
Narrator
ὣς οἵ γʼ ἐν νηῶν ἀγύρει μήτηρ τε καὶ υἱὸς
141
πολλὰ πρὸς ἀλλήλους ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευον.
142
Ἶριν δʼ ὄτρυνε Κρονίδης εἰς Ἴλιον ἱρήν·
143
Zeus
βάσκʼ ἴθι Ἶρι ταχεῖα λιποῦσʼ ἕδος Οὐλύμποιο
144
ἄγγειλον Πριάμῳ μεγαλήτορι Ἴλιον εἴσω
145
λύσασθαι φίλον υἱὸν ἰόντʼ ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,
146
δῶρα δʼ Ἀχιλλῆϊ φερέμεν τά κε θυμὸν ἰήνῃ
147
οἶον, μὴ δέ τις ἄλλος ἅμα Τρώων ἴτω ἀνήρ.
148
κῆρύξ τίς οἱ ἕποιτο γεραίτερος, ὅς κʼ ἰθύνοι
149
ἡμιόνους καὶ ἄμαξαν ἐΰτροχον, ἠδὲ καὶ αὖτις
150
νεκρὸν ἄγοι προτὶ ἄστυ, τὸν ἔκτανε δῖος Ἀχιλλεύς.
151
μὴ δέ τί οἱ θάνατος μελέτω φρεσὶ μὴ δέ τι τάρβος·
152
τοῖον γάρ οἱ πομπὸν ὀπάσσομεν ἀργεϊφόντην,
153
ὃς ἄξει εἷός κεν ἄγων Ἀχιλῆϊ πελάσσῃ.
154
αὐτὰρ ἐπὴν ἀγάγῃσιν ἔσω κλισίην Ἀχιλῆος,
155
οὔτʼ αὐτὸς κτενέει ἀπό τʼ ἄλλους πάντας ἐρύξει·
156
οὔτε γάρ ἐστʼ ἄφρων οὔτʼ ἄσκοπος οὔτʼ ἀλιτήμων,
157
ἀλλὰ μάλʼ ἐνδυκέως ἱκέτεω πεφιδήσεται ἀνδρός.
158
Narrator
ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δὲ Ἶρις ἀελλόπος ἀγγελέουσα.
159
ἷξεν δʼ ἐς Πριάμοιο, κίχεν δʼ ἐνοπήν τε γόον τε.
160
παῖδες μὲν πατέρʼ ἀμφὶ καθήμενοι ἔνδοθεν αὐλῆς
161
δάκρυσιν εἵματʼ ἔφυρον, ὃ δʼ ἐν μέσσοισι γεραιὸς
162
ἐντυπὰς ἐν χλαίνῃ κεκαλυμμένος· ἀμφὶ δὲ πολλὴ
163
κόπρος ἔην κεφαλῇ τε καὶ αὐχένι τοῖο γέροντος
164
τήν ῥα κυλινδόμενος καταμήσατο χερσὶν ἑῇσι.
165
θυγατέρες δʼ ἀνὰ δώματʼ ἰδὲ νυοὶ ὠδύροντο
166
τῶν μιμνησκόμεναι οἳ δὴ πολέες τε καὶ ἐσθλοὶ
167
χερσὶν ὑπʼ Ἀργείων κέατο ψυχὰς ὀλέσαντες.
168
στῆ δὲ παρὰ Πρίαμον Διὸς ἄγγελος, ἠδὲ προσηύδα
169
τυτθὸν φθεγξαμένη· τὸν δὲ τρόμος ἔλλαβε γυῖα·
170
Iris
θάρσει Δαρδανίδη Πρίαμε φρεσί, μὴ δέ τι τάρβει·
171
οὐ μὲν γάρ τοι ἐγὼ κακὸν ὀσσομένη τόδʼ ἱκάνω
172
ἀλλʼ ἀγαθὰ φρονέουσα· Διὸς δέ τοι ἄγγελός εἰμι,
173
ὅς σευ ἄνευθεν ἐὼν μέγα κήδεται ἠδʼ ἐλεαίρει.
174
λύσασθαί σʼ ἐκέλευσεν Ὀλύμπιος Ἕκτορα δῖον,
175
δῶρα δʼ Ἀχιλλῆϊ φερέμεν τά κε θυμὸν ἰήνῃ
176
οἶον, μὴ δέ τις ἄλλος ἅμα Τρώων ἴτω ἀνήρ.
177
κῆρύξ τίς τοι ἕποιτο γεραίτερος, ὅς κʼ ἰθύνοι
178
ἡμιόνους καὶ ἄμαξαν ἐΰτροχον, ἠδὲ καὶ αὖτις
179
νεκρὸν ἄγοι προτὶ ἄστυ, τὸν ἔκτανε δῖος Ἀχιλλεύς.
180
μὴ δέ τί τοι θάνατος μελέτω φρεσὶ μηδέ τι τάρβος·
181
τοῖος γάρ τοι πομπὸς ἅμʼ ἕψεται ἀργεϊφόντης,
182
ὅς σʼ ἄξει εἷός κεν ἄγων Ἀχιλῆϊ πελάσσῃ.
183
αὐτὰρ ἐπὴν ἀγάγῃσιν ἔσω κλισίην Ἀχιλῆος,
184
οὔτʼ αὐτὸς κτενέει ἀπό τʼ ἄλλους πάντας ἐρύξει·
185
οὔτε γάρ ἔστʼ ἄφρων οὔτʼ ἄσκοπος οὔτʼ ἀλιτήμων,
186
ἀλλὰ μάλʼ ἐνδυκέως ἱκέτεω πεφιδήσεται ἀνδρός.
187
Narrator
ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πόδας ὠκέα Ἶρις,
188
αὐτὰρ ὅ γʼ υἷας ἄμαξαν ἐΰτροχον ἡμιονείην
189
ὁπλίσαι ἠνώγει, πείρινθα δὲ δῆσαι ἐπʼ αὐτῆς.
190
αὐτὸς δʼ ἐς θάλαμον κατεβήσετο κηώεντα
191
κέδρινον ὑψόροφον, ὃς γλήνεα πολλὰ κεχάνδει·
192
ἐς δʼ ἄλοχον Ἑκάβην ἐκαλέσσατο φώνησέν τε·
193
Priam
δαιμονίη Διόθεν μοι Ὀλύμπιος ἄγγελος ἦλθε
194
λύσασθαι φίλον υἱὸν ἰόντʼ ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,
195
δῶρα δʼ Ἀχιλλῆϊ φερέμεν τά κε θυμὸν ἰήνῃ.
196
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ τί τοι φρεσὶν εἴδεται εἶναι;
197
αἰνῶς γάρ μʼ αὐτόν γε μένος καὶ θυμὸς ἄνωγε
198
κεῖσʼ ἰέναι ἐπὶ νῆας ἔσω στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν.
199
Narrator
ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ γυνὴ καὶ ἀμείβετο μύθῳ·
200
Hecuba
ὤ μοι πῇ δή τοι φρένες οἴχονθʼ, ᾗς τὸ πάρος περ
201
ἔκλεʼ ἐπʼ ἀνθρώπους ξείνους ἠδʼ οἷσιν ἀνάσσεις;
202
πῶς ἐθέλεις ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἐλθέμεν οἶος
203
ἀνδρὸς ἐς ὀφθαλμοὺς ὅς τοι πολέας τε καὶ ἐσθλοὺς
204
υἱέας ἐξενάριξε· σιδήρειόν νύ τοι ἦτορ.
205
εἰ γάρ σʼ αἱρήσει καὶ ἐσόψεται ὀφθαλμοῖσιν
206
ὠμηστὴς καὶ ἄπιστος ἀνὴρ ὅ γε οὔ σʼ ἐλεήσει,
207
οὐδέ τί σʼ αἰδέσεται. νῦν δὲ κλαίωμεν ἄνευθεν
208
ἥμενοι ἐν μεγάρῳ· τῷ δʼ ὥς ποθι Μοῖρα κραταιὴ
209
γιγνομένῳ ἐπένησε λίνῳ, ὅτε μιν τέκον αὐτή,
210
ἀργίποδας κύνας ἆσαι ἑῶν ἀπάνευθε τοκήων
211
ἀνδρὶ πάρα κρατερῷ, τοῦ ἐγὼ μέσον ἧπαρ ἔχοιμι
212
ἐσθέμεναι προσφῦσα· τότʼ ἄντιτα ἔργα γένοιτο
213
παιδὸς ἐμοῦ, ἐπεὶ οὔ ἑ κακιζόμενόν γε κατέκτα,
214
ἀλλὰ πρὸ Τρώων καὶ Τρωϊάδων βαθυκόλπων
215
ἑσταότʼ οὔτε φόβου μεμνημένον οὔτʼ ἀλεωρῆς.
216
Narrator
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε γέρων Πρίαμος θεοειδής·
217
Hector
μή μʼ ἐθέλοντʼ ἰέναι κατερύκανε, μὴ δέ μοι αὐτὴ
218
ὄρνις ἐνὶ μεγάροισι κακὸς πέλευ· οὐδέ με πείσεις.
219
εἰ μὲν γάρ τίς μʼ ἄλλος ἐπιχθονίων ἐκέλευεν,
220
ἢ οἳ μάντιές εἰσι θυοσκόοι ἢ ἱερῆες,
221
ψεῦδός κεν φαῖμεν καὶ νοσφιζοίμεθα μᾶλλον·
222
νῦν δʼ, αὐτὸς γὰρ ἄκουσα θεοῦ καὶ ἐσέδρακον ἄντην,
223
εἶμι καὶ οὐχ ἅλιον ἔπος ἔσσεται. εἰ δέ μοι αἶσα
224
τεθνάμεναι παρὰ νηυσὶν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων
225
βούλομαι· αὐτίκα γάρ με κατακτείνειεν Ἀχιλλεὺς
226
ἀγκὰς ἑλόντʼ ἐμὸν υἱόν, ἐπὴν γόου ἐξ ἔρον εἵην.
227
Narrator
ἦ καὶ φωριαμῶν ἐπιθήματα κάλʼ ἀνέῳγεν·
228
ἔνθεν δώδεκα μὲν περικαλλέας ἔξελε πέπλους,
229
δώδεκα δʼ ἁπλοΐδας χλαίνας, τόσσους δὲ τάπητας,
230
τόσσα δὲ φάρεα λευκά, τόσους δʼ ἐπὶ τοῖσι χιτῶνας.
231
χρυσοῦ δὲ στήσας ἔφερεν δέκα πάντα τάλαντα,
232
ἐκ δὲ δύʼ αἴθωνας τρίποδας, πίσυρας δὲ λέβητας,
233
ἐκ δὲ δέπας περικαλλές, ὅ οἱ Θρῇκες πόρον ἄνδρες
234
ἐξεσίην ἐλθόντι μέγα κτέρας· οὐδέ νυ τοῦ περ
235
φείσατʼ ἐνὶ μεγάροις ὃ γέρων, περὶ δʼ ἤθελε θυμῷ
236
λύσασθαι φίλον υἱόν. ὃ δὲ Τρῶας μὲν ἅπαντας
237
αἰθούσης ἀπέεργεν ἔπεσσʼ αἰσχροῖσιν ἐνίσσων·
238
Priam
ἔρρετε λωβητῆρες ἐλεγχέες· οὔ νυ καὶ ὑμῖν
239
οἴκοι ἔνεστι γόος, ὅτι μʼ ἤλθετε κηδήσοντες;
240
ἦ ὀνόσασθʼ ὅτι μοι Κρονίδης Ζεὺς ἄλγεʼ ἔδωκε
241
παῖδʼ ὀλέσαι τὸν ἄριστον; ἀτὰρ γνώσεσθε καὶ ὔμμες·
242
ῥηΐτεροι γὰρ μᾶλλον Ἀχαιοῖσιν δὴ ἔσεσθε
243
κείνου τεθνηῶτος ἐναιρέμεν. αὐτὰρ ἔγωγε
244
πρὶν ἀλαπαζομένην τε πόλιν κεραϊζομένην τε
245
ὀφθαλμοῖσιν ἰδεῖν βαίην δόμον Ἄϊδος εἴσω.
246
Narrator
ἦ καὶ σκηπανίῳ δίεπʼ ἀνέρας· οἳ δʼ ἴσαν ἔξω
247
σπερχομένοιο γέροντος· ὃ δʼ υἱάσιν οἷσιν ὁμόκλα
248
νεικείων Ἕλενόν τε Πάριν τʼ Ἀγάθωνά τε δῖον
249
Πάμμονά τʼ Ἀντίφονόν τε βοὴν ἀγαθόν τε Πολίτην
250
Δηΐφοβόν τε καὶ Ἱππόθοον καὶ δῖον Ἀγαυόν·
251
ἐννέα τοῖς ὃ γεραιὸς ὁμοκλήσας ἐκέλευε·
252
Priam
σπεύσατέ μοι κακὰ τέκνα κατηφόνες· αἴθʼ ἅμα πάντες
253
Ἕκτορος ὠφέλετʼ ἀντὶ θοῇς ἐπὶ νηυσὶ πεφάσθαι.
254
ὤ μοι ἐγὼ πανάποτμος, ἐπεὶ τέκον υἷας ἀρίστους
255
Τροίῃ ἐν εὐρείῃ, τῶν δʼ οὔ τινά φημι λελεῖφθαι,
256
Μήστορά τʼ ἀντίθεον καὶ Τρωΐλον ἱππιοχάρμην
257
Ἕκτορά θʼ, ὃς θεὸς ἔσκε μετʼ ἀνδράσιν, οὐδὲ ἐῴκει
258
ἀνδρός γε θνητοῦ πάϊς ἔμμεναι ἀλλὰ θεοῖο.
259
τοὺς μὲν ἀπώλεσʼ Ἄρης, τὰ δʼ ἐλέγχεα πάντα λέλειπται
260
ψεῦσταί τʼ ὀρχησταί τε χοροιτυπίῃσιν ἄριστοι
261
ἀρνῶν ἠδʼ ἐρίφων ἐπιδήμιοι ἁρπακτῆρες.
262
οὐκ ἂν δή μοι ἄμαξαν ἐφοπλίσσαιτε τάχιστα,
263
ταῦτά τε πάντʼ ἐπιθεῖτε, ἵνα πρήσσωμεν ὁδοῖο;
264
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πατρὸς ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν
265
ἐκ μὲν ἄμαξαν ἄειραν ἐΰτροχον ἡμιονείην
266
καλὴν πρωτοπαγέα, πείρινθα δὲ δῆσαν ἐπʼ αὐτῆς,
267
κὰδ δʼ ἀπὸ πασσαλόφι ζυγὸν ᾕρεον ἡμιόνειον
268
πύξινον ὀμφαλόεν εὖ οἰήκεσσιν ἀρηρός·
269
ἐκ δʼ ἔφερον ζυγόδεσμον ἅμα ζυγῷ ἐννεάπηχυ.
270
καὶ τὸ μὲν εὖ κατέθηκαν ἐϋξέστῳ ἐπὶ ῥυμῷ
271
πέζῃ ἔπι πρώτῃ, ἐπὶ δὲ κρίκον ἕστορι βάλλον,
272
τρὶς δʼ ἑκάτερθεν ἔδησαν ἐπʼ ὀμφαλόν, αὐτὰρ ἔπειτα
273
ἑξείης κατέδησαν, ὑπὸ γλωχῖνα δʼ ἔκαμψαν.
274
ἐκ θαλάμου δὲ φέροντες ἐϋξέστης ἐπʼ ἀπήνης
275
νήεον Ἑκτορέης κεφαλῆς ἀπερείσιʼ ἄποινα,
276
ζεῦξαν δʼ ἡμιόνους κρατερώνυχας ἐντεσιεργούς,
277
τούς ῥά ποτε Πριάμῳ Μυσοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα.
278
ἵππους δὲ Πριάμῳ ὕπαγον ζυγόν, οὓς ὃ γεραιὸς
279
αὐτὸς ἔχων ἀτίταλλεν ἐϋξέστῃ ἐπὶ φάτνῃ.
280
τὼ μὲν ζευγνύσθην ἐν δώμασιν ὑψηλοῖσι
281
κῆρυξ καὶ Πρίαμος πυκινὰ φρεσὶ μήδεʼ ἔχοντες·
282
ἀγχίμολον δέ σφʼ ἦλθʼ Ἑκάβη τετιηότι θυμῷ
283
οἶνον ἔχουσʼ ἐν χειρὶ μελίφρονα δεξιτερῆφι
284
χρυσέῳ ἐν δέπαϊ, ὄφρα λείψαντε κιοίτην·
285
στῆ δʼ ἵππων προπάροιθεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
286
Hecuba
τῆ σπεῖσον Διὶ πατρί, καὶ εὔχεο οἴκαδʼ ἱκέσθαι
287
ἂψ ἐκ δυσμενέων ἀνδρῶν, ἐπεὶ ἂρ σέ γε θυμὸς
288
ὀτρύνει ἐπὶ νῆας ἐμεῖο μὲν οὐκ ἐθελούσης.
289
ἀλλʼ εὔχεο σύ γʼ ἔπειτα κελαινεφέϊ Κρονίωνι
290
Ἰδαίῳ, ὅς τε Τροίην κατὰ πᾶσαν ὁρᾶται,
291
αἴτει δʼ οἰωνὸν ταχὺν ἄγγελον, ὅς τέ οἱ αὐτῷ
292
φίλτατος οἰωνῶν, καί εὑ κράτος ἐστὶ μέγιστον,
293
δεξιόν, ὄφρά μιν αὐτὸς ἐν ὀφθαλμοῖσι νοήσας
294
τῷ πίσυνος ἐπὶ νῆας ἴῃς Δαναῶν ταχυπώλων.
295
εἰ δέ τοι οὐ δώσει ἑὸν ἄγγελον εὐρύοπα Ζεύς,
296
οὐκ ἂν ἔγωγέ σʼ ἔπειτα ἐποτρύνουσα κελοίμην
297
νῆας ἐπʼ Ἀργείων ἰέναι μάλα περ μεμαῶτα.
298
Narrator
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη Πρίαμος θεοειδής·
299
Priam
ὦ γύναι οὐ μέν τοι τόδʼ ἐφιεμένῃ ἀπιθήσω.
300
ἐσθλὸν γὰρ Διὶ χεῖρας ἀνασχέμεν αἴ κʼ ἐλεήσῃ.
301
Narrator
ἦ ῥα καὶ ἀμφίπολον ταμίην ὄτρυνʼ ὃ γεραιὸς
302
χερσὶν ὕδωρ ἐπιχεῦαι ἀκήρατον· ἣ δὲ παρέστη
303
χέρνιβον ἀμφίπολος πρόχοόν θʼ ἅμα χερσὶν ἔχουσα.
304
νιψάμενος δὲ κύπελλον ἐδέξατο ἧς ἀλόχοιο·
305
εὔχετʼ ἔπειτα στὰς μέσῳ ἕρκεϊ, λεῖβε δὲ οἶνον
306
οὐρανὸν εἰσανιδών, καὶ φωνήσας ἔπος ηὔδα·
307
Priam
Ζεῦ πάτερ Ἴδηθεν μεδέων κύδιστε μέγιστε
308
δός μʼ ἐς Ἀχιλλῆος φίλον ἐλθεῖν ἠδʼ ἐλεεινόν,
309
πέμψον δʼ οἰωνὸν ταχὺν ἄγγελον, ὅς τε σοὶ αὐτῷ
310
φίλτατος οἰωνῶν, καί εὑ κράτος ἐστὶ μέγιστον,
311
δεξιόν, ὄφρά μιν αὐτὸς ἐν ὀφθαλμοῖσι νοήσας
312
τῷ πίσυνος ἐπὶ νῆας ἴω Δαναῶν ταχυπώλων.
313
Narrator
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε μητίετα Ζεὺς
314
αὐτίκα δʼ αἰετὸν ἧκε τελειότατον πετεηνῶν
315
μόρφνον θηρητῆρʼ ὃν καὶ περκνὸν καλέουσιν.
316
ὅσση δʼ ὑψορόφοιο θύρη θαλάμοιο τέτυκται
317
ἀνέρος ἀφνειοῖο ἐῢ κληῗσʼ ἀραρυῖα,
318
τόσσʼ ἄρα τοῦ ἑκάτερθεν ἔσαν πτερά· εἴσατο δέ σφι
319
δεξιὸς ἀΐξας διὰ ἄστεος· οἳ δὲ ἰδόντες
320
γήθησαν, καὶ πᾶσιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.
321
σπερχόμενος δʼ ὃ γεραιὸς ἑοῦ ἐπεβήσετο δίφρου,
322
ἐκ δʼ ἔλασε προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου.
323
πρόσθε μὲν ἡμίονοι ἕλκον τετράκυκλον ἀπήνην,
324
τὰς Ἰδαῖος ἔλαυνε δαΐφρων· αὐτὰρ ὄπισθεν
325
ἵπποι, τοὺς ὃ γέρων ἐφέπων μάστιγι κέλευε
326
καρπαλίμως κατὰ ἄστυ· φίλοι δʼ ἅμα πάντες ἕποντο
327
πόλλʼ ὀλοφυρόμενοι ὡς εἰ θάνατον δὲ κιόντα.
328
οἳ δʼ ἐπεὶ οὖν πόλιος κατέβαν, πεδίον δʼ ἀφίκοντο,
329
οἳ μὲν ἄρʼ ἄψορροι προτὶ Ἴλιον ἀπονέοντο
330
παῖδες καὶ γαμβροί, τὼ δʼ οὐ λάθον εὐρύοπα Ζῆν
331
ἐς πεδίον προφανέντε· ἰδὼν δʼ ἐλέησε γέροντα,
332
αἶψα δʼ ἄρʼ Ἑρμείαν υἱὸν φίλον ἀντίον ηὔδα·
333
Zeus
Ἑρμεία, σοὶ γάρ τε μάλιστά γε φίλτατόν ἐστιν
334
ἀνδρὶ ἑταιρίσσαι, καί τʼ ἔκλυες ᾧ κʼ ἐθέλῃσθα,
335
βάσκʼ ἴθι καὶ Πρίαμον κοίλας ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν
336
ὣς ἄγαγʼ, ὡς μήτʼ ἄρ τις ἴδῃ μήτʼ ἄρ τε νοήσῃ
337
τῶν ἄλλων Δαναῶν, πρὶν Πηλεΐωνα δʼ ἱκέσθαι.
338
Narrator
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε διάκτορος ἀργεϊφόντης.
339
αὐτίκʼ ἔπειθʼ ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα
340
ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφʼ ὑγρὴν
341
ἠδʼ ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο·
342
εἵλετο δὲ ῥάβδον, τῇ τʼ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει
343
ὧν ἐθέλει, τοὺς δʼ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει·
344
τὴν μετὰ χερσὶν ἔχων πέτετο κρατὺς ἀργεϊφόντης.
345
αἶψα δʼ ἄρα Τροίην τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκανε,
346
βῆ δʼ ἰέναι κούρῳ αἰσυμνητῆρι ἐοικὼς
347
πρῶτον ὑπηνήτῃ, τοῦ περ χαριεστάτη ἥβη.
348
οἳ δʼ ἐπεὶ οὖν μέγα σῆμα παρὲξ Ἴλοιο ἔλασσαν,
349
στῆσαν ἄρʼ ἡμιόνους τε καὶ ἵππους ὄφρα πίοιεν
350
ἐν ποταμῷ· δὴ γὰρ καὶ ἐπὶ κνέφας ἤλυθε γαῖαν.
351
τὸν δʼ ἐξ ἀγχιμόλοιο ἰδὼν ἐφράσσατο κῆρυξ
352
Ἑρμείαν, ποτὶ δὲ Πρίαμον φάτο φώνησέν τε·
353
Idaeus
φράζεο Δαρδανίδη· φραδέος νόου ἔργα τέτυκται.
354
ἄνδρʼ ὁρόω, τάχα δʼ ἄμμε διαρραίσεσθαι ὀΐω.
355
ἀλλʼ ἄγε δὴ φεύγωμεν ἐφʼ ἵππων, ἤ μιν ἔπειτα
356
γούνων ἁψάμενοι λιτανεύσομεν αἴ κʼ ἐλεήσῃ.
357
Narrator
ὣς φάτο, σὺν δὲ γέροντι νόος χύτο, δείδιε δʼ αἰνῶς,
358
ὀρθαὶ δὲ τρίχες ἔσταν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι,
359
στῆ δὲ ταφών· αὐτὸς δʼ ἐριούνιος ἐγγύθεν ἐλθὼν
360
χεῖρα γέροντος ἑλὼν ἐξείρετο καὶ προσέειπε·
361
Hermes
πῇ πάτερ ὧδʼ ἵππους τε καὶ ἡμιόνους ἰθύνεις
362
νύκτα διʼ ἀμβροσίην, ὅτε θʼ εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι;
363
οὐδὲ σύ γʼ ἔδεισας μένεα πνείοντας Ἀχαιούς,
364
οἵ τοι δυσμενέες καὶ ἀνάρσιοι ἐγγὺς ἔασι;
365
τῶν εἴ τίς σε ἴδοιτο θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν
366
τοσσάδʼ ὀνείατʼ ἄγοντα, τίς ἂν δή τοι νόος εἴη;
367
οὔτʼ αὐτὸς νέος ἐσσί, γέρων δέ τοι οὗτος ὀπηδεῖ,
368
ἄνδρʼ ἀπαμύνασθαι, ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ.
369
ἀλλʼ ἐγὼ οὐδέν σε ῥέξω κακά, καὶ δέ κεν ἄλλον
370
σεῦ ἀπαλεξήσαιμι· φίλῳ δέ σε πατρὶ ἐΐσκω.
371
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·
372
Priam
οὕτω πῃ τάδε γʼ ἐστὶ φίλον τέκος ὡς ἀγορεύεις.
373
ἀλλʼ ἔτι τις καὶ ἐμεῖο θεῶν ὑπερέσχεθε χεῖρα,
374
ὅς μοι τοιόνδʼ ἧκεν ὁδοιπόρον ἀντιβολῆσαι
375
αἴσιον, οἷος δὴ σὺ δέμας καὶ εἶδος ἀγητός,
376
πέπνυσαί τε νόῳ, μακάρων δʼ ἔξεσσι τοκήων.
377
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·
378
Achilles
ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα γέρον κατὰ μοῖραν ἔειπες.
379
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
380
ἠέ πῃ ἐκπέμπεις κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλὰ
381
ἄνδρας ἐς ἀλλοδαποὺς ἵνα περ τάδε τοι σόα μίμνῃ,
382
ἦ ἤδη πάντες καταλείπετε Ἴλιον ἱρὴν
383
δειδιότες· τοῖος γὰρ ἀνὴρ ὤριστος ὄλωλε
384
σὸς πάϊς· οὐ μὲν γάρ τι μάχης ἐπιδεύετʼ Ἀχαιῶν.
385
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·
386
Priam
τίς δὲ σύ ἐσσι φέριστε τέων δʼ ἔξεσσι τοκήων;
387
ὥς μοι καλὰ τὸν οἶτον ἀπότμου παιδὸς ἔνισπες.
388
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·
389
Automedon
πειρᾷ ἐμεῖο γεραιὲ καὶ εἴρεαι Ἕκτορα δῖον.
390
τὸν μὲν ἐγὼ μάλα πολλὰ μάχῃ ἔνι κυδιανείρῃ
391
ὀφθαλμοῖσιν ὄπωπα, καὶ εὖτʼ ἐπὶ νηυσὶν ἐλάσσας
392
Ἀργείους κτείνεσκε δαΐζων ὀξέϊ χαλκῷ·
393
ἡμεῖς δʼ ἑσταότες θαυμάζομεν· οὐ γὰρ Ἀχιλλεὺς
394
εἴα μάρνασθαι κεχολωμένος Ἀτρεΐωνι.
395
τοῦ γὰρ ἐγὼ θεράπων, μία δʼ ἤγαγε νηῦς εὐεργής·
396
Μυρμιδόνων δʼ ἔξειμι, πατὴρ δέ μοί ἐστι Πολύκτωρ.
397
ἀφνειὸς μὲν ὅ γʼ ἐστί, γέρων δὲ δὴ ὡς σύ περ ὧδε,
398
ἓξ δέ οἱ υἷες ἔασιν, ἐγὼ δέ οἱ ἕβδομός εἰμι·
399
τῶν μέτα παλλόμενος κλήρῳ λάχον ἐνθάδʼ ἕπεσθαι.
400
νῦν δʼ ἦλθον πεδίον δʼ ἀπὸ νηῶν· ἠῶθεν γὰρ
401
θήσονται περὶ ἄστυ μάχην ἑλίκωπες Ἀχαιοί.
402
ἀσχαλόωσι γὰρ οἵδε καθήμενοι, οὐδὲ δύνανται
403
ἴσχειν ἐσσυμένους πολέμου βασιλῆες Ἀχαιῶν.
404
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·
405
Hermes
εἰ μὲν δὴ θεράπων Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
406
εἴς, ἄγε δή μοι πᾶσαν ἀληθείην κατάλεξον,
407
ἢ ἔτι πὰρ νήεσσιν ἐμὸς πάϊς, ἦέ μιν ἤδη
408
ᾗσι κυσὶν μελεϊστὶ ταμὼν προύθηκεν Ἀχιλλεύς.
409
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·
410
Hermes
ὦ γέρον οὔ πω τόν γε κύνες φάγον οὐδʼ οἰωνοί,
411
ἀλλʼ ἔτι κεῖνος κεῖται Ἀχιλλῆος παρὰ νηῒ
412
αὔτως ἐν κλισίῃσι· δυωδεκάτη δέ οἱ ἠὼς
413
κειμένῳ, οὐδέ τί οἱ χρὼς σήπεται, οὐδέ μιν εὐλαὶ
414
ἔσθουσʼ, αἵ ῥά τε φῶτας ἀρηϊφάτους κατέδουσιν.
415
ἦ μέν μιν περὶ σῆμα ἑοῦ ἑτάροιο φίλοιο
416
ἕλκει ἀκηδέστως ἠὼς ὅτε δῖα φανήῃ,
417
οὐδέ μιν αἰσχύνει· θηοῖό κεν αὐτὸς ἐπελθὼν
418
οἷον ἐερσήεις κεῖται, περὶ δʼ αἷμα νένιπται,
419
οὐδέ ποθι μιαρός· σὺν δʼ ἕλκεα πάντα μέμυκεν
420
ὅσσʼ ἐτύπη· πολέες γὰρ ἐν αὐτῷ χαλκὸν ἔλασσαν.
421
ὥς τοι κήδονται μάκαρες θεοὶ υἷος ἑῆος
422
καὶ νέκυός περ ἐόντος, ἐπεί σφι φίλος περὶ κῆρι.
423
Narrator
ὣς φάτο, γήθησεν δʼ ὃ γέρων, καὶ ἀμείβετο μύθῳ·
424
Priam
ὦ τέκος, ἦ ῥʼ ἀγαθὸν καὶ ἐναίσιμα δῶρα διδοῦναι
425
ἀθανάτοις, ἐπεὶ οὔ ποτʼ ἐμὸς πάϊς, εἴ ποτʼ ἔην γε,
426
λήθετʼ ἐνὶ μεγάροισι θεῶν οἳ Ὄλυμπον ἔχουσι·
427
τώ οἱ ἀπεμνήσαντο καὶ ἐν θανάτοιό περ αἴσῃ.
428
ἀλλʼ ἄγε δὴ τόδε δέξαι ἐμεῦ πάρα καλὸν ἄλεισον,
429
αὐτόν τε ῥῦσαι, πέμψον δέ με σύν γε θεοῖσιν,
430
ὄφρά κεν ἐς κλισίην Πηληϊάδεω ἀφίκωμαι.
431
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·
432
Hermes
πειρᾷ ἐμεῖο γεραιὲ νεωτέρου, οὐδέ με πείσεις,
433
ὅς με κέλῃ σέο δῶρα παρὲξ Ἀχιλῆα δέχεσθαι.
434
τὸν μὲν ἐγὼ δείδοικα καὶ αἰδέομαι περὶ κῆρι
435
συλεύειν, μή μοί τι κακὸν μετόπισθε γένηται.
436
σοὶ δʼ ἂν ἐγὼ πομπὸς καί κε κλυτὸν Ἄργος ἱκοίμην,
437
ἐνδυκέως ἐν νηῒ θοῇ ἢ πεζὸς ὁμαρτέων·
438
οὐκ ἄν τίς τοι πομπὸν ὀνοσσάμενος μαχέσαιτο.
439
Narrator
ἦ καὶ ἀναΐξας ἐριούνιος ἅρμα καὶ ἵππους
440
καρπαλίμως μάστιγα καὶ ἡνία λάζετο χερσίν,
441
ἐν δʼ ἔπνευσʼ ἵπποισι καὶ ἡμιόνοις μένος ἠΰ.
442
ἀλλʼ ὅτε δὴ πύργους τε νεῶν καὶ τάφρον ἵκοντο,
443
οἳ δὲ νέον περὶ δόρπα φυλακτῆρες πονέοντο,
444
τοῖσι δʼ ἐφʼ ὕπνον ἔχευε διάκτορος ἀργεϊφόντης
445
πᾶσιν, ἄφαρ δʼ ὤϊξε πύλας καὶ ἀπῶσεν ὀχῆας,
446
ἐς δʼ ἄγαγε Πρίαμόν τε καὶ ἀγλαὰ δῶρʼ ἐπʼ ἀπήνης.
447
ἀλλʼ ὅτε δὴ κλισίην Πηληϊάδεω ἀφίκοντο
448
ὑψηλήν, τὴν Μυρμιδόνες ποίησαν ἄνακτι
449
δοῦρʼ ἐλάτης κέρσαντες· ἀτὰρ καθύπερθεν ἔρεψαν
450
λαχνήεντʼ ὄροφον λειμωνόθεν ἀμήσαντες·
451
ἀμφὶ δέ οἱ μεγάλην αὐλὴν ποίησαν ἄνακτι
452
σταυροῖσιν πυκινοῖσι· θύρην δʼ ἔχε μοῦνος ἐπιβλὴς
453
εἰλάτινος, τὸν τρεῖς μὲν ἐπιρρήσσεσκον Ἀχαιοί,
454
τρεῖς δʼ ἀναοίγεσκον μεγάλην κληῗδα θυράων
455
τῶν ἄλλων· Ἀχιλεὺς δʼ ἄρʼ ἐπιρρήσσεσκε καὶ οἶος·
456
δή ῥα τόθʼ Ἑρμείας ἐριούνιος ᾦξε γέροντι,
457
ἐς δʼ ἄγαγε κλυτὰ δῶρα ποδώκεϊ Πηλεΐωνι,
458
ἐξ ἵππων δʼ ἀπέβαινεν ἐπὶ χθόνα φώνησέν τε·
459
Hermes
ὦ γέρον ἤτοι ἐγὼ θεὸς ἄμβροτος εἰλήλουθα
460
Ἑρμείας· σοὶ γάρ με πατὴρ ἅμα πομπὸν ὄπασσεν.
461
ἀλλʼ ἤτοι μὲν ἐγὼ πάλιν εἴσομαι, οὐδʼ Ἀχιλῆος
462
ὀφθαλμοὺς εἴσειμι· νεμεσσητὸν δέ κεν εἴη
463
ἀθάνατον θεὸν ὧδε βροτοὺς ἀγαπαζέμεν ἄντην·
464
τύνη δʼ εἰσελθὼν λαβὲ γούνατα Πηλεΐωνος,
465
καί μιν ὑπὲρ πατρὸς καὶ μητέρος ἠϋκόμοιο
466
λίσσεο καὶ τέκεος, ἵνα οἱ σὺν θυμὸν ὀρίνῃς.
467
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη πρὸς μακρὸν Ὄλυμπον
468
Ἑρμείας· Πρίαμος δʼ ἐξ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε,
469
Ἰδαῖον δὲ κατʼ αὖθι λίπεν· ὃ δὲ μίμνεν ἐρύκων
470
ἵππους ἡμιόνους τε· γέρων δʼ ἰθὺς κίεν οἴκου,
471
τῇ ῥʼ Ἀχιλεὺς ἵζεσκε Διῒ φίλος· ἐν δέ μιν αὐτὸν
472
εὗρʼ, ἕταροι δʼ ἀπάνευθε καθήατο· τὼ δὲ δύʼ οἴω
473
ἥρως Αὐτομέδων τε καὶ Ἄλκιμος ὄζος Ἄρηος
474
ποίπνυον παρεόντε· νέον δʼ ἀπέληγεν ἐδωδῆς
475
ἔσθων καὶ πίνων· ἔτι καὶ παρέκειτο τράπεζα.
476
τοὺς δʼ ἔλαθʼ εἰσελθὼν Πρίαμος μέγας, ἄγχι δʼ ἄρα στὰς
477
χερσὶν Ἀχιλλῆος λάβε γούνατα καὶ κύσε χεῖρας
478
δεινὰς ἀνδροφόνους, αἵ οἱ πολέας κτάνον υἷας.
479
ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἄνδρʼ ἄτη πυκινὴ λάβῃ, ὅς τʼ ἐνὶ πάτρῃ
480
φῶτα κατακτείνας ἄλλων ἐξίκετο δῆμον
481
ἀνδρὸς ἐς ἀφνειοῦ, θάμβος δʼ ἔχει εἰσορόωντας,
482
ὣς Ἀχιλεὺς θάμβησεν ἰδὼν Πρίαμον θεοειδέα·
483
θάμβησαν δὲ καὶ ἄλλοι, ἐς ἀλλήλους δὲ ἴδοντο.
484
τὸν καὶ λισσόμενος Πρίαμος πρὸς μῦθον ἔειπε·
485
Priam
μνῆσαι πατρὸς σοῖο θεοῖς ἐπιείκελʼ Ἀχιλλεῦ,
486
τηλίκου ὥς περ ἐγών, ὀλοῷ ἐπὶ γήραος οὐδῷ·
487
καὶ μέν που κεῖνον περιναιέται ἀμφὶς ἐόντες
488
τείρουσʼ, οὐδέ τίς ἐστιν ἀρὴν καὶ λοιγὸν ἀμῦναι.
489
ἀλλʼ ἤτοι κεῖνός γε σέθεν ζώοντος ἀκούων
490
χαίρει τʼ ἐν θυμῷ, ἐπί τʼ ἔλπεται ἤματα πάντα
491
ὄψεσθαι φίλον υἱὸν ἀπὸ Τροίηθεν ἰόντα·
492
αὐτὰρ ἐγὼ πανάποτμος, ἐπεὶ τέκον υἷας ἀρίστους
493
Τροίῃ ἐν εὐρείῃ, τῶν δʼ οὔ τινά φημι λελεῖφθαι.
494
πεντήκοντά μοι ἦσαν ὅτʼ ἤλυθον υἷες Ἀχαιῶν·
495
ἐννεακαίδεκα μέν μοι ἰῆς ἐκ νηδύος ἦσαν,
496
τοὺς δʼ ἄλλους μοι ἔτικτον ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκες.
497
τῶν μὲν πολλῶν θοῦρος Ἄρης ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσεν·
498
ὃς δέ μοι οἶος ἔην, εἴρυτο δὲ ἄστυ καὶ αὐτούς,
499
τὸν σὺ πρῴην κτεῖνας ἀμυνόμενον περὶ πάτρης
500
Ἕκτορα· τοῦ νῦν εἵνεχʼ ἱκάνω νῆας Ἀχαιῶν
501
λυσόμενος παρὰ σεῖο, φέρω δʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα.
502
ἀλλʼ αἰδεῖο θεοὺς Ἀχιλεῦ, αὐτόν τʼ ἐλέησον
503
μνησάμενος σοῦ πατρός· ἐγὼ δʼ ἐλεεινότερός περ,
504
ἔτλην δʼ οἷʼ οὔ πώ τις ἐπιχθόνιος βροτὸς ἄλλος,
505
ἀνδρὸς παιδοφόνοιο ποτὶ στόμα χεῖρʼ ὀρέγεσθαι.
506
Narrator
ὣς φάτο, τῷ δʼ ἄρα πατρὸς ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο·
507
ἁψάμενος δʼ ἄρα χειρὸς ἀπώσατο ἦκα γέροντα.
508
τὼ δὲ μνησαμένω ὃ μὲν Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο
509
κλαῖʼ ἁδινὰ προπάροιθε ποδῶν Ἀχιλῆος ἐλυσθείς,
510
αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς κλαῖεν ἑὸν πατέρʼ, ἄλλοτε δʼ αὖτε
511
Πάτροκλον· τῶν δὲ στοναχὴ κατὰ δώματʼ ὀρώρει.
512
αὐτὰρ ἐπεί ῥα γόοιο τετάρπετο δῖος Ἀχιλλεύς,
513
καί οἱ ἀπὸ πραπίδων ἦλθʼ ἵμερος ἠδʼ ἀπὸ γυίων,
514
αὐτίκʼ ἀπὸ θρόνου ὦρτο, γέροντα δὲ χειρὸς ἀνίστη
515
οἰκτίρων πολιόν τε κάρη πολιόν τε γένειον,
516
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
517
Achilles
ἆ δείλʼ, ἦ δὴ πολλὰ κάκʼ ἄνσχεο σὸν κατὰ θυμόν.
518
πῶς ἔτλης ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἐλθέμεν οἶος
519
ἀνδρὸς ἐς ὀφθαλμοὺς ὅς τοι πολέας τε καὶ ἐσθλοὺς
520
υἱέας ἐξενάριξα; σιδήρειόν νύ τοι ἦτορ.
521
ἀλλʼ ἄγε δὴ κατʼ ἄρʼ ἕζευ ἐπὶ θρόνου, ἄλγεα δʼ ἔμπης
522
ἐν θυμῷ κατακεῖσθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ·
523
οὐ γάρ τις πρῆξις πέλεται κρυεροῖο γόοιο·
524
ὡς γὰρ ἐπεκλώσαντο θεοὶ δειλοῖσι βροτοῖσι
525
ζώειν ἀχνυμένοις· αὐτοὶ δέ τʼ ἀκηδέες εἰσί.
526
δοιοὶ γάρ τε πίθοι κατακείαται ἐν Διὸς οὔδει
527
δώρων οἷα δίδωσι κακῶν, ἕτερος δὲ ἑάων·
528
ᾧ μέν κʼ ἀμμίξας δώῃ Ζεὺς τερπικέραυνος,
529
ἄλλοτε μέν τε κακῷ ὅ γε κύρεται, ἄλλοτε δʼ ἐσθλῷ·
530
ᾧ δέ κε τῶν λυγρῶν δώῃ, λωβητὸν ἔθηκε,
531
καί ἑ κακὴ βούβρωστις ἐπὶ χθόνα δῖαν ἐλαύνει,
532
φοιτᾷ δʼ οὔτε θεοῖσι τετιμένος οὔτε βροτοῖσιν.
533
ὣς μὲν καὶ Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα
534
ἐκ γενετῆς· πάντας γὰρ ἐπʼ ἀνθρώπους ἐκέκαστο
535
ὄλβῳ τε πλούτῳ τε, ἄνασσε δὲ Μυρμιδόνεσσι,
536
καί οἱ θνητῷ ἐόντι θεὰν ποίησαν ἄκοιτιν.
537
ἀλλʼ ἐπὶ καὶ τῷ θῆκε θεὸς κακόν, ὅττί οἱ οὔ τι
538
παίδων ἐν μεγάροισι γονὴ γένετο κρειόντων,
539
ἀλλʼ ἕνα παῖδα τέκεν παναώριον· οὐδέ νυ τόν γε
540
γηράσκοντα κομίζω, ἐπεὶ μάλα τηλόθι πάτρης
541
ἧμαι ἐνὶ Τροίῃ, σέ τε κήδων ἠδὲ σὰ τέκνα.
542
καὶ σὲ γέρον τὸ πρὶν μὲν ἀκούομεν ὄλβιον εἶναι·
543
ὅσσον Λέσβος ἄνω Μάκαρος ἕδος ἐντὸς ἐέργει
544
καὶ Φρυγίη καθύπερθε καὶ Ἑλλήσποντος ἀπείρων,
545
τῶν σε γέρον πλούτῳ τε καὶ υἱάσι φασὶ κεκάσθαι.
546
αὐτὰρ ἐπεί τοι πῆμα τόδʼ ἤγαγον Οὐρανίωνες
547
αἰεί τοι περὶ ἄστυ μάχαι τʼ ἀνδροκτασίαι τε.
548
ἄνσχεο, μὴ δʼ ἀλίαστον ὀδύρεο σὸν κατὰ θυμόν·
549
οὐ γάρ τι πρήξεις ἀκαχήμενος υἷος ἑῆος,
550
οὐδέ μιν ἀνστήσεις, πρὶν καὶ κακὸν ἄλλο πάθῃσθα.
551
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·
552
Priam
μή πω μʼ ἐς θρόνον ἵζε διοτρεφὲς ὄφρά κεν Ἕκτωρ
553
κεῖται ἐνὶ κλισίῃσιν ἀκηδής, ἀλλὰ τάχιστα
554
λῦσον ἵνʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδω· σὺ δὲ δέξαι ἄποινα
555
πολλά, τά τοι φέρομεν· σὺ δὲ τῶνδʼ ἀπόναιο, καὶ ἔλθοις
556
σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν, ἐπεί με πρῶτον ἔασας
557
αὐτόν τε ζώειν καὶ ὁρᾶν φάος ἠελίοιο.
558
Narrator
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
559
Achilles
μηκέτι νῦν μʼ ἐρέθιζε γέρον· νοέω δὲ καὶ αὐτὸς
560
Ἕκτορά τοι λῦσαι, Διόθεν δέ μοι ἄγγελος ἦλθε
561
μήτηρ, ἥ μʼ ἔτεκεν, θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος.
562
καὶ δέ σε γιγνώσκω Πρίαμε φρεσίν, οὐδέ με λήθεις,
563
ὅττι θεῶν τίς σʼ ἦγε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν.
564
οὐ γάρ κε τλαίη βροτὸς ἐλθέμεν, οὐδὲ μάλʼ ἡβῶν,
565
ἐς στρατόν· οὐδὲ γὰρ ἂν φυλάκους λάθοι, οὐδέ κʼ ὀχῆα
566
ῥεῖα μετοχλίσσειε θυράων ἡμετεράων.
567
τὼ νῦν μή μοι μᾶλλον ἐν ἄλγεσι θυμὸν ὀρίνῃς,
568
μή σε γέρον οὐδʼ αὐτὸν ἐνὶ κλισίῃσιν ἐάσω
569
καὶ ἱκέτην περ ἐόντα, Διὸς δʼ ἀλίτωμαι ἐφετμάς.
570
Narrator
ὣς ἔφατʼ, ἔδεισεν δʼ ὃ γέρων καὶ ἐπείθετο μύθῳ.
571
Πηλεΐδης δʼ οἴκοιο λέων ὣς ἆλτο θύραζε
572
οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω θεράποντες ἕποντο
573
ἥρως Αὐτομέδων ἠδʼ Ἄλκιμος, οὕς ῥα μάλιστα
574
τῖʼ Ἀχιλεὺς ἑτάρων μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα,
575
οἳ τόθʼ ὑπὸ ζυγόφιν λύον ἵππους ἡμιόνους τε,
576
ἐς δʼ ἄγαγον κήρυκα καλήτορα τοῖο γέροντος,
577
κὰδ δʼ ἐπὶ δίφρου εἷσαν· ἐϋξέστου δʼ ἀπʼ ἀπήνης
578
ᾕρεον Ἑκτορέης κεφαλῆς ἀπερείσιʼ ἄποινα.
579
κὰδ δʼ ἔλιπον δύο φάρεʼ ἐΰννητόν τε χιτῶνα,
580
ὄφρα νέκυν πυκάσας δοίη οἶκον δὲ φέρεσθαι.
581
δμῳὰς δʼ ἐκκαλέσας λοῦσαι κέλετʼ ἀμφί τʼ ἀλεῖψαι
582
νόσφιν ἀειράσας, ὡς μὴ Πρίαμος ἴδοι υἱόν,
583
μὴ ὃ μὲν ἀχνυμένῃ κραδίῃ χόλον οὐκ ἐρύσαιτο
584
παῖδα ἰδών, Ἀχιλῆϊ δʼ ὀρινθείη φίλον ἦτορ,
585
καί ἑ κατακτείνειε, Διὸς δʼ ἀλίτηται ἐφετμάς.
586
τὸν δʼ ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,
587
ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλον ἠδὲ χιτῶνα,
588
αὐτὸς τόν γʼ Ἀχιλεὺς λεχέων ἐπέθηκεν ἀείρας,
589
σὺν δʼ ἕταροι ἤειραν ἐϋξέστην ἐπʼ ἀπήνην.
590
ᾤμωξέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα, φίλον δʼ ὀνόμηνεν ἑταῖρον·
591
Achilles
μή μοι Πάτροκλε σκυδμαινέμεν, αἴ κε πύθηαι
592
εἰν Ἄϊδός περ ἐὼν ὅτι Ἕκτορα δῖον ἔλυσα
593
πατρὶ φίλῳ, ἐπεὶ οὔ μοι ἀεικέα δῶκεν ἄποινα.
594
σοὶ δʼ αὖ ἐγὼ καὶ τῶνδʼ ἀποδάσσομαι ὅσσʼ ἐπέοικεν.
595
Narrator
ἦ ῥα, καὶ ἐς κλισίην πάλιν ἤϊε δῖος Ἀχιλλεύς,
596
ἕζετο δʼ ἐν κλισμῷ πολυδαιδάλῳ ἔνθεν ἀνέστη
597
τοίχου τοῦ ἑτέρου, ποτὶ δὲ Πρίαμον φάτο μῦθον·
598
Achilles
υἱὸς μὲν δή τοι λέλυται γέρον ὡς ἐκέλευες,
599
κεῖται δʼ ἐν λεχέεσσʼ· ἅμα δʼ ἠοῖ φαινομένηφιν
600
ὄψεαι αὐτὸς ἄγων· νῦν δὲ μνησώμεθα δόρπου.
601
καὶ γάρ τʼ ἠΰκομος Νιόβη ἐμνήσατο σίτου,
602
τῇ περ δώδεκα παῖδες ἐνὶ μεγάροισιν ὄλοντο
603
ἓξ μὲν θυγατέρες, ἓξ δʼ υἱέες ἡβώοντες.
604
τοὺς μὲν Ἀπόλλων πέφνεν ἀπʼ ἀργυρέοιο βιοῖο
605
χωόμενος Νιόβῃ, τὰς δʼ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,
606
οὕνεκʼ ἄρα Λητοῖ ἰσάσκετο καλλιπαρῄῳ·
607
φῆ δοιὼ τεκέειν, ἣ δʼ αὐτὴ γείνατο πολλούς·
608
τὼ δʼ ἄρα καὶ δοιώ περ ἐόντʼ ἀπὸ πάντας ὄλεσσαν.
609
οἳ μὲν ἄρʼ ἐννῆμαρ κέατʼ ἐν φόνῳ, οὐδέ τις ἦεν
610
κατθάψαι, λαοὺς δὲ λίθους ποίησε Κρονίων·
611
τοὺς δʼ ἄρα τῇ δεκάτῃ θάψαν θεοὶ Οὐρανίωνες.
612
ἣ δʼ ἄρα σίτου μνήσατʼ, ἐπεὶ κάμε δάκρυ χέουσα.
613
νῦν δέ που ἐν πέτρῃσιν ἐν οὔρεσιν οἰοπόλοισιν
614
ἐν Σιπύλῳ, ὅθι φασὶ θεάων ἔμμεναι εὐνὰς
615
νυμφάων, αἵ τʼ ἀμφʼ Ἀχελώϊον ἐρρώσαντο,
616
ἔνθα λίθος περ ἐοῦσα θεῶν ἐκ κήδεα πέσσει.
617
ἀλλʼ ἄγε δὴ καὶ νῶϊ μεδώμεθα δῖε γεραιὲ
618
σίτου· ἔπειτά κεν αὖτε φίλον παῖδα κλαίοισθα
619
Ἴλιον εἰσαγαγών· πολυδάκρυτος δέ τοι ἔσται.
620
Narrator
ἦ καὶ ἀναΐξας ὄϊν ἄργυφον ὠκὺς Ἀχιλλεὺς
621
σφάξʼ· ἕταροι δʼ ἔδερόν τε καὶ ἄμφεπον εὖ κατὰ κόσμον,
622
μίστυλλόν τʼ ἄρʼ ἐπισταμένως πεῖράν τʼ ὀβελοῖσιν,
623
ὄπτησάν τε περιφραδέως, ἐρύσαντό τε πάντα.
624
Αὐτομέδων δʼ ἄρα σῖτον ἑλὼν ἐπένειμε τραπέζῃ
625
καλοῖς ἐν κανέοισιν· ἀτὰρ κρέα νεῖμεν Ἀχιλλεύς.
626
οἳ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
627
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
628
ἤτοι Δαρδανίδης Πρίαμος θαύμαζʼ Ἀχιλῆα
629
ὅσσος ἔην οἷός τε· θεοῖσι γὰρ ἄντα ἐῴκει·
630
αὐτὰρ ὃ Δαρδανίδην Πρίαμον θαύμαζεν Ἀχιλλεὺς
631
εἰσορόων ὄψίν τʼ ἀγαθὴν καὶ μῦθον ἀκούων.
632
αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπησαν ἐς ἀλλήλους ὁρόωντες,
633
τὸν πρότερος προσέειπε γέρων Πρίαμος θεοειδής·
634
Priam
λέξον νῦν με τάχιστα διοτρεφές, ὄφρα καὶ ἤδη
635
ὕπνῳ ὕπο γλυκερῷ ταρπώμεθα κοιμηθέντες·
636
οὐ γάρ πω μύσαν ὄσσε ὑπὸ βλεφάροισιν ἐμοῖσιν
637
ἐξ οὗ σῇς ὑπὸ χερσὶν ἐμὸς πάϊς ὤλεσε θυμόν,
638
ἀλλʼ αἰεὶ στενάχω καὶ κήδεα μυρία πέσσω
639
αὐλῆς ἐν χόρτοισι κυλινδόμενος κατὰ κόπρον.
640
νῦν δὴ καὶ σίτου πασάμην καὶ αἴθοπα οἶνον
641
λαυκανίης καθέηκα· πάρος γε μὲν οὔ τι πεπάσμην.
642
Narrator
ἦ ῥʼ, Ἀχιλεὺς δʼ ἑτάροισιν ἰδὲ δμῳῇσι κέλευσε
643
δέμνιʼ ὑπʼ αἰθούσῃ θέμεναι καὶ ῥήγεα καλὰ
644
πορφύρεʼ ἐμβαλέειν, στορέσαι τʼ ἐφύπερθε τάπητας,
645
χλαίνας τʼ ἐνθέμεναι οὔλας καθύπερθεν ἕσασθαι.
646
αἳ δʼ ἴσαν ἐκ μεγάροιο δάος μετὰ χερσὶν ἔχουσαι,
647
αἶψα δʼ ἄρα στόρεσαν δοιὼ λέχεʼ ἐγκονέουσαι.
648
τὸν δʼ ἐπικερτομέων προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
649
Achilles
ἐκτὸς μὲν δὴ λέξο γέρον φίλε, μή τις Ἀχαιῶν
650
ἐνθάδʼ ἐπέλθῃσιν βουληφόρος, οἵ τέ μοι αἰεὶ
651
βουλὰς βουλεύουσι παρήμενοι, ἣ θέμις ἐστί·
652
τῶν εἴ τίς σε ἴδοιτο θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν,
653
αὐτίκʼ ἂν ἐξείποι Ἀγαμέμνονι ποιμένι λαῶν,
654
καί κεν ἀνάβλησις λύσιος νεκροῖο γένηται.
655
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
656
ποσσῆμαρ μέμονας κτερεϊζέμεν Ἕκτορα δῖον,
657
ὄφρα τέως αὐτός τε μένω καὶ λαὸν ἐρύκω.
658
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·
659
Priam
εἰ μὲν δή μʼ ἐθέλεις τελέσαι τάφον Ἕκτορι δίῳ,
660
ὧδέ κέ μοι ῥέζων Ἀχιλεῦ κεχαρισμένα θείης.
661
οἶσθα γὰρ ὡς κατὰ ἄστυ ἐέλμεθα, τηλόθι δʼ ὕλη
662
ἀξέμεν ἐξ ὄρεος, μάλα δὲ Τρῶες δεδίασιν.
663
ἐννῆμαρ μέν κʼ αὐτὸν ἐνὶ μεγάροις γοάοιμεν,
664
τῇ δεκάτῃ δέ κε θάπτοιμεν δαινῦτό τε λαός,
665
ἑνδεκάτῃ δέ κε τύμβον ἐπʼ αὐτῷ ποιήσαιμεν,
666
τῇ δὲ δυωδεκάτῃ πολεμίξομεν εἴ περ ἀνάγκη.
667
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
668
Achilles
ἔσται τοι καὶ ταῦτα γέρον Πρίαμʼ ὡς σὺ κελεύεις·
669
σχήσω γὰρ πόλεμον τόσσον χρόνον ὅσσον ἄνωγας.
670
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσας ἐπὶ καρπῷ χεῖρα γέροντος
671
ἔλλαβε δεξιτερήν, μή πως δείσειʼ ἐνὶ θυμῷ.
672
οἳ μὲν ἄρʼ ἐν προδόμῳ δόμου αὐτόθι κοιμήσαντο
673
κῆρυξ καὶ Πρίαμος πυκινὰ φρεσὶ μήδεʼ ἔχοντες,
674
αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς εὗδε μυχῷ κλισίης ἐϋπήκτου·
675
τῷ δὲ Βρισηῒς παρελέξατο καλλιπάρῃος.
676
ἄλλοι μέν ῥα θεοί τε καὶ ἀνέρες ἱπποκορυσταὶ
677
εὗδον παννύχιοι μαλακῷ δεδμημένοι ὕπνῳ·
678
ἀλλʼ οὐχ Ἑρμείαν ἐριούνιον ὕπνος ἔμαρπτεν
679
ὁρμαίνοντʼ ἀνὰ θυμὸν ὅπως Πρίαμον βασιλῆα
680
νηῶν ἐκπέμψειε λαθὼν ἱεροὺς πυλαωρούς.
681
στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·
682
Hermes
ὦ γέρον οὔ νύ τι σοί γε μέλει κακόν, οἷον ἔθʼ εὕδεις
683
ἀνδράσιν ἐν δηΐοισιν, ἐπεί σʼ εἴασεν Ἀχιλλεύς.
684
καὶ νῦν μὲν φίλον υἱὸν ἐλύσαο, πολλὰ δʼ ἔδωκας·
685
σεῖο δέ κε ζωοῦ καὶ τρὶς τόσα δοῖεν ἄποινα
686
παῖδες τοὶ μετόπισθε λελειμμένοι, αἴ κʼ Ἀγαμέμνων
687
γνώῃ σʼ Ἀτρεΐδης, γνώωσι δὲ πάντες Ἀχαιοί.
688
Narrator
ὣς ἔφατʼ, ἔδεισεν δʼ ὃ γέρων, κήρυκα δʼ ἀνίστη.
689
τοῖσιν δʼ Ἑρμείας ζεῦξʼ ἵππους ἡμιόνους τε,
690
ῥίμφα δʼ ἄρʼ αὐτὸς ἔλαυνε κατὰ στρατόν, οὐδέ τις ἔγνω.
691
ἀλλʼ ὅτε δὴ πόρον ἷξον ἐϋρρεῖος ποταμοῖο
692
Ξάνθου δινήεντος, ὃν ἀθάνατος τέκετο Ζεύς,
693
Ἑρμείας μὲν ἔπειτʼ ἀπέβη πρὸς μακρὸν Ὄλυμπον,
694
Ἠὼς δὲ κροκόπεπλος ἐκίδνατο πᾶσαν ἐπʼ αἶαν,
695
οἳ δʼ εἰς ἄστυ ἔλων οἰμωγῇ τε στοναχῇ τε
696
ἵππους, ἡμίονοι δὲ νέκυν φέρον. οὐδέ τις ἄλλος
697
ἔγνω πρόσθʼ ἀνδρῶν καλλιζώνων τε γυναικῶν,
698
ἀλλʼ ἄρα Κασσάνδρη ἰκέλη χρυσῇ Ἀφροδίτῃ
699
Πέργαμον εἰσαναβᾶσα φίλον πατέρʼ εἰσενόησεν
700
ἑσταότʼ ἐν δίφρῳ, κήρυκά τε ἀστυβοώτην·
701
τὸν δʼ ἄρʼ ἐφʼ ἡμιόνων ἴδε κείμενον ἐν λεχέεσσι·
702
κώκυσέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα γέγωνέ τε πᾶν κατὰ ἄστυ·
703
Andromache
ὄψεσθε Τρῶες καὶ Τρῳάδες Ἕκτορʼ ἰόντες,
704
εἴ ποτε καὶ ζώοντι μάχης ἐκνοστήσαντι
705
χαίρετʼ, ἐπεὶ μέγα χάρμα πόλει τʼ ἦν παντί τε δήμῳ.
706
Narrator
ὣς ἔφατʼ, οὐδέ τις αὐτόθʼ ἐνὶ πτόλεϊ λίπετʼ ἀνὴρ
707
οὐδὲ γυνή· πάντας γὰρ ἀάσχετον ἵκετο πένθος·
708
ἀγχοῦ δὲ ξύμβληντο πυλάων νεκρὸν ἄγοντι.
709
πρῶται τόν γʼ ἄλοχός τε φίλη καὶ πότνια μήτηρ
710
τιλλέσθην ἐπʼ ἄμαξαν ἐΰτροχον ἀΐξασαι
711
ἁπτόμεναι κεφαλῆς· κλαίων δʼ ἀμφίσταθʼ ὅμιλος.
712
καί νύ κε δὴ πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα
713
Ἕκτορα δάκρυ χέοντες ὀδύροντο πρὸ πυλάων,
714
εἰ μὴ ἄρʼ ἐκ δίφροιο γέρων λαοῖσι μετηύδα·
715
Priam
εἴξατέ μοι οὐρεῦσι διελθέμεν· αὐτὰρ ἔπειτα
716
ἄσεσθε κλαυθμοῖο, ἐπὴν ἀγάγωμι δόμον δέ.
717
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δὲ διέστησαν καὶ εἶξαν ἀπήνῃ.
718
οἳ δʼ ἐπεὶ εἰσάγαγον κλυτὰ δώματα, τὸν μὲν ἔπειτα
719
τρητοῖς ἐν λεχέεσσι θέσαν, παρὰ δʼ εἷσαν ἀοιδοὺς
720
θρήνων ἐξάρχους, οἵ τε στονόεσσαν ἀοιδὴν
721
οἳ μὲν ἄρʼ ἐθρήνεον, ἐπὶ δὲ στενάχοντο γυναῖκες.
722
τῇσιν δʼ Ἀνδρομάχη λευκώλενος ἦρχε γόοιο
723
Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο κάρη μετὰ χερσὶν ἔχουσα·
724
Andromache
ἆνερ ἀπʼ αἰῶνος νέος ὤλεο, κὰδ δέ με χήρην
725
λείπεις ἐν μεγάροισι· πάϊς δʼ ἔτι νήπιος αὔτως
726
ὃν τέκομεν σύ τʼ ἐγώ τε δυσάμμοροι, οὐδέ μιν οἴω
727
ἥβην ἵξεσθαι· πρὶν γὰρ πόλις ἥδε κατʼ ἄκρης
728
πέρσεται· ἦ γὰρ ὄλωλας ἐπίσκοπος, ὅς τέ μιν αὐτὴν
729
ῥύσκευ, ἔχες δʼ ἀλόχους κεδνὰς καὶ νήπια τέκνα,
730
αἳ δή τοι τάχα νηυσὶν ὀχήσονται γλαφυρῇσι,
731
καὶ μὲν ἐγὼ μετὰ τῇσι· σὺ δʼ αὖ τέκος ἢ ἐμοὶ αὐτῇ
732
ἕψεαι, ἔνθά κεν ἔργα ἀεικέα ἐργάζοιο
733
ἀθλεύων πρὸ ἄνακτος ἀμειλίχου, ἤ τις Ἀχαιῶν
734
ῥίψει χειρὸς ἑλὼν ἀπὸ πύργου λυγρὸν ὄλεθρον
735
χωόμενος, ᾧ δή που ἀδελφεὸν ἔκτανεν Ἕκτωρ
736
ἢ πατέρʼ ἠὲ καὶ υἱόν, ἐπεὶ μάλα πολλοὶ Ἀχαιῶν
737
Ἕκτορος ἐν παλάμῃσιν ὀδὰξ ἕλον ἄσπετον οὖδας.
738
οὐ γὰρ μείλιχος ἔσκε πατὴρ τεὸς ἐν δαῒ λυγρῇ·
739
τὼ καί μιν λαοὶ μὲν ὀδύρονται κατὰ ἄστυ,
740
ἀρητὸν δὲ τοκεῦσι γόον καὶ πένθος ἔθηκας
741
Ἕκτορ· ἐμοὶ δὲ μάλιστα λελείψεται ἄλγεα λυγρά.
742
οὐ γάρ μοι θνῄσκων λεχέων ἐκ χεῖρας ὄρεξας,
743
οὐδέ τί μοι εἶπες πυκινὸν ἔπος, οὗ τέ κεν αἰεὶ
744
μεμνῄμην νύκτάς τε καὶ ἤματα δάκρυ χέουσα.
745
Narrator
ὣς ἔφατο κλαίουσʼ, ἐπὶ δὲ στενάχοντο γυναῖκες.
746
τῇσιν δʼ αὖθʼ Ἑκάβη ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο·
747
Hecuba
Ἕκτορ ἐμῷ θυμῷ πάντων πολὺ φίλτατε παίδων,
748
ἦ μέν μοι ζωός περ ἐὼν φίλος ἦσθα θεοῖσιν·
749
οἳ δʼ ἄρα σεῦ κήδοντο καὶ ἐν θανάτοιό περ αἴσῃ.
750
ἄλλους μὲν γὰρ παῖδας ἐμοὺς πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεὺς
751
πέρνασχʼ ὅν τινʼ ἕλεσκε πέρην ἁλὸς ἀτρυγέτοιο,
752
ἐς Σάμον ἔς τʼ Ἴμβρον καὶ Λῆμνον ἀμιχθαλόεσσαν·
753
σεῦ δʼ ἐπεὶ ἐξέλετο ψυχὴν ταναήκεϊ χαλκῷ,
754
πολλὰ ῥυστάζεσκεν ἑοῦ περὶ σῆμʼ ἑτάροιο
755
Πατρόκλου, τὸν ἔπεφνες· ἀνέστησεν δέ μιν οὐδʼ ὧς.
756
νῦν δέ μοι ἑρσήεις καὶ πρόσφατος ἐν μεγάροισι
757
κεῖσαι, τῷ ἴκελος ὅν τʼ ἀργυρότοξος Ἀπόλλων
758
οἷς ἀγανοῖσι βέλεσσιν ἐποιχόμενος κατέπεφνεν.
759
Narrator
ὣς ἔφατο κλαίουσα, γόον δʼ ἀλίαστον ὄρινε.
760
τῇσι δʼ ἔπειθʼ Ἑλένη τριτάτη ἐξῆρχε γόοιο·
761
Helen
Ἕκτορ ἐμῷ θυμῷ δαέρων πολὺ φίλτατε πάντων,
762
ἦ μέν μοι πόσις ἐστὶν Ἀλέξανδρος θεοειδής,
763
ὅς μʼ ἄγαγε Τροίηνδʼ· ὡς πρὶν ὤφελλον ὀλέσθαι.
764
ἤδη γὰρ νῦν μοι τόδε εἰκοστὸν ἔτος ἐστὶν
765
ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβην καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθα πάτρης·
766
ἀλλʼ οὔ πω σεῦ ἄκουσα κακὸν ἔπος οὐδʼ ἀσύφηλον·
767
ἀλλʼ εἴ τίς με καὶ ἄλλος ἐνὶ μεγάροισιν ἐνίπτοι
768
δαέρων ἢ γαλόων ἢ εἰνατέρων εὐπέπλων,
769
ἢ ἑκυρή, ἑκυρὸς δὲ πατὴρ ὣς ἤπιος αἰεί,
770
ἀλλὰ σὺ τὸν ἐπέεσσι παραιφάμενος κατέρυκες
771
σῇ τʼ ἀγανοφροσύνῃ καὶ σοῖς ἀγανοῖς ἐπέεσσι.
772
τὼ σέ θʼ ἅμα κλαίω καὶ ἔμʼ ἄμμορον ἀχνυμένη κῆρ·
773
οὐ γάρ τίς μοι ἔτʼ ἄλλος ἐνὶ Τροίῃ εὐρείῃ
774
ἤπιος οὐδὲ φίλος, πάντες δέ με πεφρίκασιν.
775
Narrator
ὣς ἔφατο κλαίουσʼ, ἐπὶ δʼ ἔστενε δῆμος ἀπείρων.
776
λαοῖσιν δʼ ὃ γέρων Πρίαμος μετὰ μῦθον ἔειπεν·
777
Priam
ἄξετε νῦν Τρῶες ξύλα ἄστυ δέ, μὴ δέ τι θυμῷ
778
δείσητʼ Ἀργείων πυκινὸν λόχον· ἦ γὰρ Ἀχιλλεὺς
779
πέμπων μʼ ὧδʼ ἐπέτελλε μελαινάων ἀπὸ νηῶν
780
μὴ πρὶν πημανέειν πρὶν δωδεκάτη μόλῃ ἠώς.
781
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ὑπʼ ἀμάξῃσιν βόας ἡμιόνους τε
782
ζεύγνυσαν, αἶψα δʼ ἔπειτα πρὸ ἄστεος ἠγερέθοντο.
783
ἐννῆμαρ μὲν τοί γε ἀγίνεον ἄσπετον ὕλην·
784
ἀλλʼ ὅτε δὴ δεκάτη ἐφάνη φαεσίμβροτος ἠώς,
785
καὶ τότʼ ἄρʼ ἐξέφερον θρασὺν Ἕκτορα δάκρυ χέοντες,
786
ἐν δὲ πυρῇ ὑπάτῃ νεκρὸν θέσαν, ἐν δʼ ἔβαλον πῦρ.
787
ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
788
τῆμος ἄρʼ ἀμφὶ πυρὴν κλυτοῦ Ἕκτορος ἔγρετο λαός.
789
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἤγερθεν ὁμηγερέες τʼ ἐγένοντο
790
πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσαν αἴθοπι οἴνῳ
791
πᾶσαν, ὁπόσσον ἐπέσχε πυρὸς μένος· αὐτὰρ ἔπειτα
792
ὀστέα λευκὰ λέγοντο κασίγνητοί θʼ ἕταροί τε
793
μυρόμενοι, θαλερὸν δὲ κατείβετο δάκρυ παρειῶν.
794
καὶ τά γε χρυσείην ἐς λάρνακα θῆκαν ἑλόντες
795
πορφυρέοις πέπλοισι καλύψαντες μαλακοῖσιν.
796
αἶψα δʼ ἄρʼ ἐς κοίλην κάπετον θέσαν, αὐτὰρ ὕπερθε
797
πυκνοῖσιν λάεσσι κατεστόρεσαν μεγάλοισι·
798
ῥίμφα δὲ σῆμʼ ἔχεαν, περὶ δὲ σκοποὶ ἥατο πάντῃ,
799
μὴ πρὶν ἐφορμηθεῖεν ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί.
800
χεύαντες δὲ τὸ σῆμα πάλιν κίον· αὐτὰρ ἔπειτα
801
εὖ συναγειρόμενοι δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα
802
δώμασιν ἐν Πριάμοιο διοτρεφέος βασιλῆος.
803
ὣς οἵ γʼ ἀμφίεπον τάφον Ἕκτορος ἱπποδάμοιο.
804