0:00
Iliad
Book 18
Homer
Narrator
ὣς οἳ μὲν μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο,
1
Ἀντίλοχος δʼ Ἀχιλῆϊ πόδας ταχὺς ἄγγελος ἦλθε.
2
τὸν δʼ εὗρε προπάροιθε νεῶν ὀρθοκραιράων
3
τὰ φρονέοντʼ ἀνὰ θυμὸν ἃ δὴ τετελεσμένα ἦεν·
4
ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·
5
Achilles
ὤ μοι ἐγώ, τί τʼ ἄρʼ αὖτε κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ
6
νηυσὶν ἔπι κλονέονται ἀτυζόμενοι πεδίοιο;
7
μὴ δή μοι τελέσωσι θεοὶ κακὰ κήδεα θυμῷ,
8
ὥς ποτέ μοι μήτηρ διεπέφραδε καί μοι ἔειπε
9
Μυρμιδόνων τὸν ἄριστον ἔτι ζώοντος ἐμεῖο
10
χερσὶν ὕπο Τρώων λείψειν φάος ἠελίοιο.
11
ἦ μάλα δὴ τέθνηκε Μενοιτίου ἄλκιμος υἱὸς
12
σχέτλιος· ἦ τʼ ἐκέλευον ἀπωσάμενον δήϊον πῦρ
13
ἂψ ἐπὶ νῆας ἴμεν, μηδʼ Ἕκτορι ἶφι μάχεσθαι.
14
Narrator
εἷος ὃ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,
15
τόφρά οἱ ἐγγύθεν ἦλθεν ἀγαυοῦ Νέστορος υἱὸς
16
δάκρυα θερμὰ χέων, φάτο δʼ ἀγγελίην ἀλεγεινήν·
17
Antilochus
ὤ μοι Πηλέος υἱὲ δαΐφρονος ἦ μάλα λυγρῆς
18
πεύσεαι ἀγγελίης, ἣ μὴ ὤφελλε γενέσθαι.
19
κεῖται Πάτροκλος, νέκυος δὲ δὴ ἀμφιμάχονται
20
γυμνοῦ· ἀτὰρ τά γε τεύχεʼ ἔχει κορυθαίολος Ἕκτωρ.
21
Narrator
ὣς φάτο, τὸν δʼ ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψε μέλαινα·
22
ἀμφοτέρῃσι δὲ χερσὶν ἑλὼν κόνιν αἰθαλόεσσαν
23
χεύατο κὰκ κεφαλῆς, χαρίεν δʼ ᾔσχυνε πρόσωπον·
24
νεκταρέῳ δὲ χιτῶνι μέλαινʼ ἀμφίζανε τέφρη.
25
αὐτὸς δʼ ἐν κονίῃσι μέγας μεγαλωστὶ τανυσθεὶς
26
κεῖτο, φίλῃσι δὲ χερσὶ κόμην ᾔσχυνε δαΐζων.
27
δμῳαὶ δʼ ἃς Ἀχιλεὺς ληΐσσατο Πάτροκλός τε
28
θυμὸν ἀκηχέμεναι μεγάλʼ ἴαχον, ἐκ δὲ θύραζε
29
ἔδραμον ἀμφʼ Ἀχιλῆα δαΐφρονα, χερσὶ δὲ πᾶσαι
30
στήθεα πεπλήγοντο, λύθεν δʼ ὑπὸ γυῖα ἑκάστης.
31
Ἀντίλοχος δʼ ἑτέρωθεν ὀδύρετο δάκρυα λείβων
32
χεῖρας ἔχων Ἀχιλῆος· ὃ δʼ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ·
33
δείδιε γὰρ μὴ λαιμὸν ἀπαμήσειε σιδήρῳ.
34
σμερδαλέον δʼ ᾤμωξεν· ἄκουσε δὲ πότνια μήτηρ
35
ἡμένη ἐν βένθεσσιν ἁλὸς παρὰ πατρὶ γέροντι,
36
κώκυσέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα· θεαὶ δέ μιν ἀμφαγέροντο
37
πᾶσαι ὅσαι κατὰ βένθος ἁλὸς Νηρηΐδες ἦσαν.
38
ἔνθʼ ἄρʼ ἔην Γλαύκη τε Θάλειά τε Κυμοδόκη τε
39
Νησαίη Σπειώ τε Θόη θʼ Ἁλίη τε βοῶπις
40
Κυμοθόη τε καὶ Ἀκταίη καὶ Λιμνώρεια
41
καὶ Μελίτη καὶ Ἴαιρα καὶ Ἀμφιθόη καὶ Ἀγαυὴ
42
Δωτώ τε Πρωτώ τε Φέρουσά τε Δυναμένη τε
43
Δεξαμένη τε καὶ Ἀμφινόμη καὶ Καλλιάνειρα
44
Δωρὶς καὶ Πανόπη καὶ ἀγακλειτὴ Γαλάτεια
45
Νημερτής τε καὶ Ἀψευδὴς καὶ Καλλιάνασσα·
46
ἔνθα δʼ ἔην Κλυμένη Ἰάνειρά τε καὶ Ἰάνασσα
47
Μαῖρα καὶ Ὠρείθυια ἐϋπλόκαμός τʼ Ἀμάθεια
48
ἄλλαι θʼ αἳ κατὰ βένθος ἁλὸς Νηρηΐδες ἦσαν.
49
τῶν δὲ καὶ ἀργύφεον πλῆτο σπέος· αἳ δʼ ἅμα πᾶσαι
50
στήθεα πεπλήγοντο, Θέτις δʼ ἐξῆρχε γόοιο·
51
Thetis
κλῦτε κασίγνηται Νηρηΐδες, ὄφρʼ ἐῢ πᾶσαι
52
εἴδετʼ ἀκούουσαι ὅσʼ ἐμῷ ἔνι κήδεα θυμῷ.
53
ὤ μοι ἐγὼ δειλή, ὤ μοι δυσαριστοτόκεια,
54
ἥ τʼ ἐπεὶ ἂρ τέκον υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε
55
ἔξοχον ἡρώων· ὃ δʼ ἀνέδραμεν ἔρνεϊ ἶσος·
56
τὸν μὲν ἐγὼ θρέψασα φυτὸν ὣς γουνῷ ἀλωῆς
57
νηυσὶν ἐπιπροέηκα κορωνίσιν Ἴλιον εἴσω
58
Τρωσὶ μαχησόμενον· τὸν δʼ οὐχ ὑποδέξομαι αὖτις
59
οἴκαδε νοστήσαντα δόμον Πηλήϊον εἴσω.
60
ὄφρα δέ μοι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο
61
ἄχνυται, οὐδέ τί οἱ δύναμαι χραισμῆσαι ἰοῦσα.
62
ἀλλʼ εἶμʼ, ὄφρα ἴδωμι φίλον τέκος, ἠδʼ ἐπακούσω
63
ὅττί μιν ἵκετο πένθος ἀπὸ πτολέμοιο μένοντα.
64
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσασα λίπε σπέος· αἳ δὲ σὺν αὐτῇ
65
δακρυόεσσαι ἴσαν, περὶ δέ σφισι κῦμα θαλάσσης
66
ῥήγνυτο· ταὶ δʼ ὅτε δὴ Τροίην ἐρίβωλον ἵκοντο
67
ἀκτὴν εἰσανέβαινον ἐπισχερώ, ἔνθα θαμειαὶ
68
Μυρμιδόνων εἴρυντο νέες ταχὺν ἀμφʼ Ἀχιλῆα.
69
τῷ δὲ βαρὺ στενάχοντι παρίστατο πότνια μήτηρ,
70
ὀξὺ δὲ κωκύσασα κάρη λάβε παιδὸς ἑοῖο,
71
καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
72
Thetis
τέκνον τί κλαίεις; τί δέ σε φρένας ἵκετο πένθος;
73
ἐξαύδα, μὴ κεῦθε· τὰ μὲν δή τοι τετέλεσται
74
ἐκ Διός, ὡς ἄρα δὴ πρίν γʼ εὔχεο χεῖρας ἀνασχὼν
75
πάντας ἐπὶ πρύμνῃσιν ἀλήμεναι υἷας Ἀχαιῶν
76
σεῦ ἐπιδευομένους, παθέειν τʼ ἀεκήλια ἔργα.
77
Narrator
τὴν δὲ βαρὺ στενάχων προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
78
Achilles
μῆτερ ἐμή, τὰ μὲν ἄρ μοι Ὀλύμπιος ἐξετέλεσσεν·
79
ἀλλὰ τί μοι τῶν ἦδος ἐπεὶ φίλος ὤλεθʼ ἑταῖρος
80
Πάτροκλος, τὸν ἐγὼ περὶ πάντων τῖον ἑταίρων
81
ἶσον ἐμῇ κεφαλῇ; τὸν ἀπώλεσα, τεύχεα δʼ Ἕκτωρ
82
δῃώσας ἀπέδυσε πελώρια θαῦμα ἰδέσθαι
83
καλά· τὰ μὲν Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα
84
ἤματι τῷ ὅτε σε βροτοῦ ἀνέρος ἔμβαλον εὐνῇ.
85
αἴθʼ ὄφελες σὺ μὲν αὖθι μετʼ ἀθανάτῃς ἁλίῃσι
86
ναίειν, Πηλεὺς δὲ θνητὴν ἀγαγέσθαι ἄκοιτιν.
87
νῦν δʼ ἵνα καὶ σοὶ πένθος ἐνὶ φρεσὶ μυρίον εἴη
88
παιδὸς ἀποφθιμένοιο, τὸν οὐχ ὑποδέξεαι αὖτις
89
οἴκαδε νοστήσαντʼ, ἐπεὶ οὐδʼ ἐμὲ θυμὸς ἄνωγε
90
ζώειν οὐδʼ ἄνδρεσσι μετέμμεναι, αἴ κε μὴ Ἕκτωρ
91
πρῶτος ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσῃ,
92
Πατρόκλοιο δʼ ἕλωρα Μενοιτιάδεω ἀποτίσῃ.
93
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Θέτις κατὰ δάκρυ χέουσα·
94
Thetis
ὠκύμορος δή μοι τέκος ἔσσεαι, οἷʼ ἀγορεύεις·
95
αὐτίκα γάρ τοι ἔπειτα μεθʼ Ἕκτορα πότμος ἑτοῖμος.
96
Narrator
τὴν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
97
Achilles
αὐτίκα τεθναίην, ἐπεὶ οὐκ ἄρʼ ἔμελλον ἑταίρῳ
98
κτεινομένῳ ἐπαμῦναι· ὃ μὲν μάλα τηλόθι πάτρης
99
ἔφθιτʼ, ἐμεῖο δὲ δῆσεν ἀρῆς ἀλκτῆρα γενέσθαι.
100
νῦν δʼ ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν,
101
οὐδέ τι Πατρόκλῳ γενόμην φάος οὐδʼ ἑτάροισι
102
τοῖς ἄλλοις, οἳ δὴ πολέες δάμεν Ἕκτορι δίῳ,
103
ἀλλʼ ἧμαι παρὰ νηυσὶν ἐτώσιον ἄχθος ἀρούρης,
104
τοῖος ἐὼν οἷος οὔ τις Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων
105
ἐν πολέμῳ· ἀγορῇ δέ τʼ ἀμείνονές εἰσι καὶ ἄλλοι.
106
ὡς ἔρις ἔκ τε θεῶν ἔκ τʼ ἀνθρώπων ἀπόλοιτο
107
καὶ χόλος, ὅς τʼ ἐφέηκε πολύφρονά περ χαλεπῆναι,
108
ὅς τε πολὺ γλυκίων μέλιτος καταλειβομένοιο
109
ἀνδρῶν ἐν στήθεσσιν ἀέξεται ἠΰτε καπνός·
110
ὡς ἐμὲ νῦν ἐχόλωσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων.
111
ἀλλὰ τὰ μὲν προτετύχθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ,
112
θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι φίλον δαμάσαντες ἀνάγκῃ·
113
νῦν δʼ εἶμʼ ὄφρα φίλης κεφαλῆς ὀλετῆρα κιχείω
114
Ἕκτορα· κῆρα δʼ ἐγὼ τότε δέξομαι ὁππότε κεν δὴ
115
Ζεὺς ἐθέλῃ τελέσαι ἠδʼ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι.
116
οὐδὲ γὰρ οὐδὲ βίη Ἡρακλῆος φύγε κῆρα,
117
ὅς περ φίλτατος ἔσκε Διὶ Κρονίωνι ἄνακτι·
118
ἀλλά ἑ μοῖρα δάμασσε καὶ ἀργαλέος χόλος Ἥρης.
119
ὣς καὶ ἐγών, εἰ δή μοι ὁμοίη μοῖρα τέτυκται,
120
κείσομʼ ἐπεί κε θάνω· νῦν δὲ κλέος ἐσθλὸν ἀροίμην,
121
καί τινα Τρωϊάδων καὶ Δαρδανίδων βαθυκόλπων
122
ἀμφοτέρῃσιν χερσὶ παρειάων ἁπαλάων
123
δάκρυʼ ὀμορξαμένην ἁδινὸν στοναχῆσαι ἐφείην,
124
γνοῖεν δʼ ὡς δὴ δηρὸν ἐγὼ πολέμοιο πέπαυμαι·
125
μὴ δέ μʼ ἔρυκε μάχης φιλέουσά περ· οὐδέ με πείσεις.
126
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα·
127
Thetis
ναὶ δὴ ταῦτά γε τέκνον ἐτήτυμον οὐ κακόν ἐστι
128
τειρομένοις ἑτάροισιν ἀμυνέμεν αἰπὺν ὄλεθρον.
129
ἀλλά τοι ἔντεα καλὰ μετὰ Τρώεσσιν ἔχονται
130
χάλκεα μαρμαίροντα· τὰ μὲν κορυθαίολος Ἕκτωρ
131
αὐτὸς ἔχων ὤμοισιν ἀγάλλεται· οὐδέ ἕ φημι
132
δηρὸν ἐπαγλαϊεῖσθαι, ἐπεὶ φόνος ἐγγύθεν αὐτῷ.
133
ἀλλὰ σὺ μὲν μή πω καταδύσεο μῶλον Ἄρηος
134
πρίν γʼ ἐμὲ δεῦρʼ ἐλθοῦσαν ἐν ὀφθαλμοῖσιν ἴδηαι·
135
ἠῶθεν γὰρ νεῦμαι ἅμʼ ἠελίῳ ἀνιόντι
136
τεύχεα καλὰ φέρουσα παρʼ Ἡφαίστοιο ἄνακτος.
137
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσασα πάλιν τράπεθʼ υἷος ἑοῖο,
138
καὶ στρεφθεῖσʼ ἁλίῃσι κασιγνήτῃσι μετηύδα·
139
Thetis
ὑμεῖς μὲν νῦν δῦτε θαλάσσης εὐρέα κόλπον
140
ὀψόμεναί τε γέρονθʼ ἅλιον καὶ δώματα πατρός,
141
καί οἱ πάντʼ ἀγορεύσατʼ· ἐγὼ δʼ ἐς μακρὸν Ὄλυμπον
142
εἶμι παρʼ Ἥφαιστον κλυτοτέχνην, αἴ κʼ ἐθέλῃσιν
143
υἱεῖ ἐμῷ δόμεναι κλυτὰ τεύχεα παμφανόωντα.
144
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, αἳ δʼ ὑπὸ κῦμα θαλάσσης αὐτίκʼ ἔδυσαν·
145
ἣ δʼ αὖτʼ Οὔλυμπον δὲ θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα
146
ἤϊεν ὄφρα φίλῳ παιδὶ κλυτὰ τεύχεʼ ἐνείκαι.
147
τὴν μὲν ἄρʼ Οὔλυμπον δὲ πόδες φέρον· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
148
θεσπεσίῳ ἀλαλητῷ ὑφʼ Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο
149
φεύγοντες νῆάς τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκοντο.
150
οὐδέ κε Πάτροκλόν περ ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ
151
ἐκ βελέων ἐρύσαντο νέκυν θεράποντʼ Ἀχιλῆος·
152
αὖτις γὰρ δὴ τόν γε κίχον λαός τε καὶ ἵπποι
153
Ἕκτωρ τε Πριάμοιο πάϊς φλογὶ εἴκελος ἀλκήν.
154
τρὶς μέν μιν μετόπισθε ποδῶν λάβε φαίδιμος Ἕκτωρ
155
ἑλκέμεναι μεμαώς, μέγα δὲ Τρώεσσιν ὁμόκλα·
156
τρὶς δὲ δύʼ Αἴαντες θοῦριν ἐπιειμένοι ἀλκὴν
157
νεκροῦ ἀπεστυφέλιξαν· ὃ δʼ ἔμπεδον ἀλκὶ πεποιθὼς
158
ἄλλοτʼ ἐπαΐξασκε κατὰ μόθον, ἄλλοτε δʼ αὖτε
159
στάσκε μέγα ἰάχων· ὀπίσω δʼ οὐ χάζετο πάμπαν.
160
ὡς δʼ ἀπὸ σώματος οὔ τι λέοντʼ αἴθωνα δύνανται
161
ποιμένες ἄγραυλοι μέγα πεινάοντα δίεσθαι,
162
ὥς ῥα τὸν οὐκ ἐδύναντο δύω Αἴαντε κορυστὰ
163
Ἕκτορα Πριαμίδην ἀπὸ νεκροῦ δειδίξασθαι.
164
καί νύ κεν εἴρυσσέν τε καὶ ἄσπετον ἤρατο κῦδος,
165
εἰ μὴ Πηλεΐωνι ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις
166
ἄγγελος ἦλθε θέουσʼ ἀπʼ Ὀλύμπου θωρήσσεσθαι
167
κρύβδα Διὸς ἄλλων τε θεῶν· πρὸ γὰρ ἧκέ μιν Ἥρη.
168
ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
169
Iris
ὄρσεο Πηλεΐδη, πάντων ἐκπαγλότατʼ ἀνδρῶν·
170
Πατρόκλῳ ἐπάμυνον, οὗ εἵνεκα φύλοπις αἰνὴ
171
ἕστηκε πρὸ νεῶν· οἳ δʼ ἀλλήλους ὀλέκουσιν
172
οἳ μὲν ἀμυνόμενοι νέκυος πέρι τεθνηῶτος,
173
οἳ δὲ ἐρύσσασθαι ποτὶ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν
174
Τρῶες ἐπιθύουσι· μάλιστα δὲ φαίδιμος Ἕκτωρ
175
ἑλκέμεναι μέμονεν· κεφαλὴν δέ ἑ θυμὸς ἄνωγε
176
πῆξαι ἀνὰ σκολόπεσσι ταμόνθʼ ἁπαλῆς ἀπὸ δειρῆς.
177
ἀλλʼ ἄνα μηδʼ ἔτι κεῖσο· σέβας δέ σε θυμὸν ἱκέσθω
178
Πάτροκλον Τρῳῇσι κυσὶν μέλπηθρα γενέσθαι·
179
σοὶ λώβη, αἴ κέν τι νέκυς ᾐσχυμμένος ἔλθῃ.
180
Narrator
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
181
Priam
Ἶρι θεὰ τίς γάρ σε θεῶν ἐμοὶ ἄγγελον ἧκε;
182
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις·
183
Ἥρη με προέηκε Διὸς κυδρὴ παράκοιτις·
184
οὐδʼ οἶδε Κρονίδης ὑψίζυγος οὐδέ τις ἄλλος
185
ἀθανάτων, οἳ Ὄλυμπον ἀγάννιφον ἀμφινέμονται.
186
Narrator
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
187
Patroclus
πῶς τὰρ ἴω μετὰ μῶλον; ἔχουσι δὲ τεύχεʼ ἐκεῖνοι·
188
μήτηρ δʼ οὔ με φίλη πρίν γʼ εἴα θωρήσσεσθαι
189
πρίν γʼ αὐτὴν ἐλθοῦσαν ἐν ὀφθαλμοῖσιν ἴδωμαι·
190
στεῦτο γὰρ Ἡφαίστοιο πάρʼ οἰσέμεν ἔντεα καλά.
191
ἄλλου δʼ οὔ τευ οἶδα τεῦ ἂν κλυτὰ τεύχεα δύω,
192
εἰ μὴ Αἴαντός γε σάκος Τελαμωνιάδαο.
193
ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὅ γʼ ἔλπομʼ ἐνὶ πρώτοισιν ὁμιλεῖ
194
ἔγχεϊ δηϊόων περὶ Πατρόκλοιο θανόντος.
195
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις·
196
Iris
εὖ νυ καὶ ἡμεῖς ἴδμεν ὅ τοι κλυτὰ τεύχεʼ ἔχονται·
197
ἀλλʼ αὔτως ἐπὶ τάφρον ἰὼν Τρώεσσι φάνηθι,
198
αἴ κέ σʼ ὑποδείσαντες ἀπόσχωνται πολέμοιο
199
Τρῶες, ἀναπνεύσωσι δʼ ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν
200
τειρόμενοι· ὀλίγη δέ τʼ ἀνάπνευσις πολέμοιο.
201
Narrator
ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πόδας ὠκέα Ἶρις,
202
αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς ὦρτο Διῒ φίλος· ἀμφὶ δʼ Ἀθήνη
203
ὤμοις ἰφθίμοισι βάλʼ αἰγίδα θυσσανόεσσαν,
204
ἀμφὶ δέ οἱ κεφαλῇ νέφος ἔστεφε δῖα θεάων
205
χρύσεον, ἐκ δʼ αὐτοῦ δαῖε φλόγα παμφανόωσαν.
206
ὡς δʼ ὅτε καπνὸς ἰὼν ἐξ ἄστεος αἰθέρʼ ἵκηται
207
τηλόθεν ἐκ νήσου, τὴν δήϊοι ἀμφιμάχωνται,
208
οἵ τε πανημέριοι στυγερῷ κρίνονται Ἄρηϊ
209
ἄστεος ἐκ σφετέρου· ἅμα δʼ ἠελίῳ καταδύντι
210
πυρσοί τε φλεγέθουσιν ἐπήτριμοι, ὑψόσε δʼ αὐγὴ
211
γίγνεται ἀΐσσουσα περικτιόνεσσιν ἰδέσθαι,
212
αἴ κέν πως σὺν νηυσὶν ἄρεω ἀλκτῆρες ἵκωνται·
213
ὣς ἀπʼ Ἀχιλλῆος κεφαλῆς σέλας αἰθέρʼ ἵκανε·
214
στῆ δʼ ἐπὶ τάφρον ἰὼν ἀπὸ τείχεος, οὐδʼ ἐς Ἀχαιοὺς
215
μίσγετο· μητρὸς γὰρ πυκινὴν ὠπίζετʼ ἐφετμήν.
216
ἔνθα στὰς ἤϋσʼ, ἀπάτερθε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη
217
φθέγξατʼ· ἀτὰρ Τρώεσσιν ἐν ἄσπετον ὦρσε κυδοιμόν.
218
ὡς δʼ ὅτʼ ἀριζήλη φωνή, ὅτε τʼ ἴαχε σάλπιγξ
219
ἄστυ περιπλομένων δηΐων ὕπο θυμοραϊστέων,
220
ὣς τότʼ ἀριζήλη φωνὴ γένετʼ Αἰακίδαο.
221
οἳ δʼ ὡς οὖν ἄϊον ὄπα χάλκεον Αἰακίδαο,
222
πᾶσιν ὀρίνθη θυμός· ἀτὰρ καλλίτριχες ἵπποι
223
ἂψ ὄχεα τρόπεον· ὄσσοντο γὰρ ἄλγεα θυμῷ.
224
ἡνίοχοι δʼ ἔκπληγεν, ἐπεὶ ἴδον ἀκάματον πῦρ
225
δεινὸν ὑπὲρ κεφαλῆς μεγαθύμου Πηλεΐωνος
226
δαιόμενον· τὸ δὲ δαῖε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη.
227
τρὶς μὲν ὑπὲρ τάφρου μεγάλʼ ἴαχε δῖος Ἀχιλλεύς,
228
τρὶς δὲ κυκήθησαν Τρῶες κλειτοί τʼ ἐπίκουροι.
229
ἔνθα δὲ καὶ τότʼ ὄλοντο δυώδεκα φῶτες ἄριστοι
230
ἀμφὶ σφοῖς ὀχέεσσι καὶ ἔγχεσιν. αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
231
ἀσπασίως Πάτροκλον ὑπʼ ἐκ βελέων ἐρύσαντες
232
κάτθεσαν ἐν λεχέεσσι· φίλοι δʼ ἀμφέσταν ἑταῖροι
233
μυρόμενοι· μετὰ δέ σφι ποδώκης εἵπετʼ Ἀχιλλεὺς
234
δάκρυα θερμὰ χέων, ἐπεὶ εἴσιδε πιστὸν ἑταῖρον
235
κείμενον ἐν φέρτρῳ δεδαϊγμένον ὀξέϊ χαλκῷ,
236
τόν ῥʼ ἤτοι μὲν ἔπεμπε σὺν ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν
237
ἐς πόλεμον, οὐδʼ αὖτις ἐδέξατο νοστήσαντα.
238
Ἠέλιον δʼ ἀκάμαντα βοῶπις πότνια Ἥρη
239
πέμψεν ἐπʼ Ὠκεανοῖο ῥοὰς ἀέκοντα νέεσθαι·
240
ἠέλιος μὲν ἔδυ, παύσαντο δὲ δῖοι Ἀχαιοὶ
241
φυλόπιδος κρατερῆς καὶ ὁμοιΐου πολέμοιο.
242
Τρῶες δʼ αὖθʼ ἑτέρωθεν ἀπὸ κρατερῆς ὑσμίνης
243
χωρήσαντες ἔλυσαν ὑφʼ ἅρμασιν ὠκέας ἵππους,
244
ἐς δʼ ἀγορὴν ἀγέροντο πάρος δόρποιο μέδεσθαι.
245
ὀρθῶν δʼ ἑσταότων ἀγορὴ γένετʼ, οὐδέ τις ἔτλη
246
ἕζεσθαι· πάντας γὰρ ἔχε τρόμος, οὕνεκʼ Ἀχιλλεὺς
247
ἐξεφάνη, δηρὸν δὲ μάχης ἐπέπαυτʼ ἀλεγεινῆς.
248
τοῖσι δὲ Πουλυδάμας πεπνυμένος ἦρχʼ ἀγορεύειν
249
Πανθοΐδης· ὃ γὰρ οἶος ὅρα πρόσσω καὶ ὀπίσσω·
250
Ἕκτορι δʼ ἦεν ἑταῖρος, ἰῇ δʼ ἐν νυκτὶ γένοντο,
251
ἀλλʼ ὃ μὲν ἂρ μύθοισιν, ὃ δʼ ἔγχεϊ πολλὸν ἐνίκα·
252
ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
253
Polydamas
ἀμφὶ μάλα φράζεσθε φίλοι· κέλομαι γὰρ ἔγωγε
254
ἄστυδε νῦν ἰέναι, μὴ μίμνειν ἠῶ δῖαν
255
ἐν πεδίῳ παρὰ νηυσίν· ἑκὰς δʼ ἀπὸ τείχεός εἰμεν.
256
ὄφρα μὲν οὗτος ἀνὴρ Ἀγαμέμνονι μήνιε δίῳ
257
τόφρα δὲ ῥηΐτεροι πολεμίζειν ἦσαν Ἀχαιοί·
258
χαίρεσκον γὰρ ἔγωγε θοῇς ἐπὶ νηυσὶν ἰαύων
259
ἐλπόμενος νῆας αἱρησέμεν ἀμφιελίσσας.
260
νῦν δʼ αἰνῶς δείδοικα ποδώκεα Πηλεΐωνα·
261
οἷος κείνου θυμὸς ὑπέρβιος, οὐκ ἐθελήσει
262
μίμνειν ἐν πεδίῳ, ὅθι περ Τρῶες καὶ Ἀχαιοὶ
263
ἐν μέσῳ ἀμφότεροι μένος Ἄρηος δατέονται,
264
ἀλλὰ περὶ πτόλιός τε μαχήσεται ἠδὲ γυναικῶν.
265
ἀλλʼ ἴομεν προτὶ ἄστυ, πίθεσθέ μοι· ὧδε γὰρ ἔσται·
266
νῦν μὲν νὺξ ἀπέπαυσε ποδώκεα Πηλεΐωνα
267
ἀμβροσίη· εἰ δʼ ἄμμε κιχήσεται ἐνθάδʼ ἐόντας
268
αὔριον ὁρμηθεὶς σὺν τεύχεσιν, εὖ νύ τις αὐτὸν
269
γνώσεται· ἀσπασίως γὰρ ἀφίξεται Ἴλιον ἱρὴν
270
ὅς κε φύγῃ, πολλοὺς δὲ κύνες καὶ γῦπες ἔδονται
271
Τρώων· αἲ γὰρ δή μοι ἀπʼ οὔατος ὧδε γένοιτο.
272
εἰ δʼ ἂν ἐμοῖς ἐπέεσσι πιθώμεθα κηδόμενοί περ,
273
νύκτα μὲν εἰν ἀγορῇ σθένος ἕξομεν, ἄστυ δὲ πύργοι
274
ὑψηλαί τε πύλαι σανίδες τʼ ἐπὶ τῇς ἀραρυῖαι
275
μακραὶ ἐΰξεστοι ἐζευγμέναι εἰρύσσονται·
276
πρῶϊ δʼ ὑπηοῖοι σὺν τεύχεσι θωρηχθέντες
277
στησόμεθʼ ἂμ πύργους· τῷ δʼ ἄλγιον, αἴ κʼ ἐθέλῃσιν
278
ἐλθὼν ἐκ νηῶν περὶ τείχεος ἄμμι μάχεσθαι.
279
ἂψ πάλιν εἶσʼ ἐπὶ νῆας, ἐπεί κʼ ἐριαύχενας ἵππους
280
παντοίου δρόμου ἄσῃ ὑπὸ πτόλιν ἠλασκάζων·
281
εἴσω δʼ οὔ μιν θυμὸς ἐφορμηθῆναι ἐάσει,
282
οὐδέ ποτʼ ἐκπέρσει· πρίν μιν κύνες ἀργοὶ ἔδονται.
283
Narrator
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη κορυθαίολος Ἕκτωρ·
284
Hector
Πουλυδάμα σὺ μὲν οὐκέτʼ ἐμοὶ φίλα ταῦτʼ ἀγορεύεις,
285
ὃς κέλεαι κατὰ ἄστυ ἀλήμεναι αὖτις ἰόντας.
286
ἦ οὔ πω κεκόρησθε ἐελμένοι ἔνδοθι πύργων;
287
πρὶν μὲν γὰρ Πριάμοιο πόλιν μέροπες ἄνθρωποι
288
πάντες μυθέσκοντο πολύχρυσον πολύχαλκον·
289
νῦν δὲ δὴ ἐξαπόλωλε δόμων κειμήλια καλά,
290
πολλὰ δὲ δὴ Φρυγίην καὶ Μῃονίην ἐρατεινὴν
291
κτήματα περνάμενʼ ἵκει, ἐπεὶ μέγας ὠδύσατο Ζεύς.
292
νῦν δʼ ὅτε πέρ μοι ἔδωκε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω
293
κῦδος ἀρέσθʼ ἐπὶ νηυσί, θαλάσσῃ τʼ ἔλσαι Ἀχαιούς,
294
νήπιε μηκέτι ταῦτα νοήματα φαῖνʼ ἐνὶ δήμῳ·
295
οὐ γάρ τις Τρώων ἐπιπείσεται· οὐ γὰρ ἐάσω.
296
ἀλλʼ ἄγεθʼ ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω, πειθώμεθα πάντες.
297
νῦν μὲν δόρπον ἕλεσθε κατὰ στρατὸν ἐν τελέεσσι,
298
καὶ φυλακῆς μνήσασθε, καὶ ἐγρήγορθε ἕκαστος·
299
Τρώων δʼ ὃς κτεάτεσσιν ὑπερφιάλως ἀνιάζει,
300
συλλέξας λαοῖσι δότω καταδημοβορῆσαι·
301
τῶν τινὰ βέλτερόν ἐστιν ἐπαυρέμεν ἤ περ Ἀχαιούς.
302
πρῶϊ δʼ ὑπηοῖοι σὺν τεύχεσι θωρηχθέντες
303
νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐγείρομεν ὀξὺν Ἄρηα.
304
εἰ δʼ ἐτεὸν παρὰ ναῦφιν ἀνέστη δῖος Ἀχιλλεύς,
305
ἄλγιον αἴ κʼ ἐθέλῃσι τῷ ἔσσεται· οὔ μιν ἔγωγε
306
φεύξομαι ἐκ πολέμοιο δυσηχέος, ἀλλὰ μάλʼ ἄντην
307
στήσομαι, ἤ κε φέρῃσι μέγα κράτος, ἦ κε φεροίμην.
308
ξυνὸς Ἐνυάλιος, καί τε κτανέοντα κατέκτα.
309
Narrator
ὣς Ἕκτωρ ἀγόρευʼ, ἐπὶ δὲ Τρῶες κελάδησαν
310
νήπιοι· ἐκ γάρ σφεων φρένας εἵλετο Παλλὰς Ἀθήνη.
311
Ἕκτορι μὲν γὰρ ἐπῄνησαν κακὰ μητιόωντι,
312
Πουλυδάμαντι δʼ ἄρʼ οὔ τις ὃς ἐσθλὴν φράζετο βουλήν.
313
δόρπον ἔπειθʼ εἵλοντο κατὰ στρατόν· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
314
παννύχιοι Πάτροκλον ἀνεστενάχοντο γοῶντες.
315
τοῖσι δὲ Πηλεΐδης ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο
316
χεῖρας ἐπʼ ἀνδροφόνους θέμενος στήθεσσιν ἑταίρου
317
πυκνὰ μάλα στενάχων ὥς τε λὶς ἠϋγένειος,
318
ᾧ ῥά θʼ ὑπὸ σκύμνους ἐλαφηβόλος ἁρπάσῃ ἀνὴρ
319
ὕλης ἐκ πυκινῆς· ὃ δέ τʼ ἄχνυται ὕστερος ἐλθών,
320
πολλὰ δέ τʼ ἄγκεʼ ἐπῆλθε μετʼ ἀνέρος ἴχνιʼ ἐρευνῶν
321
εἴ ποθεν ἐξεύροι· μάλα γὰρ δριμὺς χόλος αἱρεῖ·
322
ὣς ὃ βαρὺ στενάχων μετεφώνεε Μυρμιδόνεσσιν·
323
Achilles
ὢ πόποι ἦ ῥʼ ἅλιον ἔπος ἔκβαλον ἤματι κείνῳ
324
θαρσύνων ἥρωα Μενοίτιον ἐν μεγάροισι·
325
φῆν δέ οἱ εἰς Ὀπόεντα περικλυτὸν υἱὸν ἀπάξειν
326
Ἴλιον ἐκπέρσαντα, λαχόντα τε ληΐδος αἶσαν.
327
ἀλλʼ οὐ Ζεὺς ἄνδρεσσι νοήματα πάντα τελευτᾷ·
328
ἄμφω γὰρ πέπρωται ὁμοίην γαῖαν ἐρεῦσαι
329
αὐτοῦ ἐνὶ Τροίῃ, ἐπεὶ οὐδʼ ἐμὲ νοστήσαντα
330
δέξεται ἐν μεγάροισι γέρων ἱππηλάτα Πηλεὺς
331
οὐδὲ Θέτις μήτηρ, ἀλλʼ αὐτοῦ γαῖα καθέξει.
332
νῦν δʼ ἐπεὶ οὖν Πάτροκλε σεῦ ὕστερος εἶμʼ ὑπὸ γαῖαν,
333
οὔ σε πρὶν κτεριῶ πρίν γʼ Ἕκτορος ἐνθάδʼ ἐνεῖκαι
334
τεύχεα καὶ κεφαλὴν μεγαθύμου σοῖο φονῆος·
335
δώδεκα δὲ προπάροιθε πυρῆς ἀποδειροτομήσω
336
Τρώων ἀγλαὰ τέκνα σέθεν κταμένοιο χολωθείς.
337
τόφρα δέ μοι παρὰ νηυσὶ κορωνίσι κείσεαι αὔτως,
338
ἀμφὶ δὲ σὲ Τρῳαὶ καὶ Δαρδανίδες βαθύκολποι
339
κλαύσονται νύκτάς τε καὶ ἤματα δάκρυ χέουσαι,
340
τὰς αὐτοὶ καμόμεσθα βίηφί τε δουρί τε μακρῷ
341
πιείρας πέρθοντε πόλεις μερόπων ἀνθρώπων.
342
Narrator
ὣς εἰπὼν ἑτάροισιν ἐκέκλετο δῖος Ἀχιλλεὺς
343
ἀμφὶ πυρὶ στῆσαι τρίποδα μέγαν, ὄφρα τάχιστα
344
Πάτροκλον λούσειαν ἄπο βρότον αἱματόεντα.
345
οἳ δὲ λοετροχόον τρίποδʼ ἵστασαν ἐν πυρὶ κηλέῳ,
346
ἐν δʼ ἄρʼ ὕδωρ ἔχεαν, ὑπὸ δὲ ξύλα δαῖον ἑλόντες.
347
γάστρην μὲν τρίποδος πῦρ ἄμφεπε, θέρμετο δʼ ὕδωρ·
348
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ ζέσσεν ὕδωρ ἐνὶ ἤνοπι χαλκῷ,
349
καὶ τότε δὴ λοῦσάν τε καὶ ἤλειψαν λίπʼ ἐλαίῳ,
350
ἐν δʼ ὠτειλὰς πλῆσαν ἀλείφατος ἐννεώροιο·
351
ἐν λεχέεσσι δὲ θέντες ἑανῷ λιτὶ κάλυψαν
352
ἐς πόδας ἐκ κεφαλῆς, καθύπερθε δὲ φάρεϊ λευκῷ.
353
παννύχιοι μὲν ἔπειτα πόδας ταχὺν ἀμφʼ Ἀχιλῆα
354
Μυρμιδόνες Πάτροκλον ἀνεστενάχοντο γοῶντες·
355
Ζεὺς δʼ Ἥρην προσέειπε κασιγνήτην ἄλοχόν τε·
356
Zeus
ἔπρηξας καὶ ἔπειτα βοῶπις πότνια Ἥρη
357
ἀνστήσασʼ Ἀχιλῆα πόδας ταχύν· ἦ ῥά νυ σεῖο
358
ἐξ αὐτῆς ἐγένοντο κάρη κομόωντες Ἀχαιοί.
359
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα βοῶπις πότνια Ἥρη·
360
Hera
αἰνότατε Κρονίδη ποῖον τὸν μῦθον ἔειπες.
361
καὶ μὲν δή πού τις μέλλει βροτὸς ἀνδρὶ τελέσσαι,
362
ὅς περ θνητός τʼ ἐστὶ καὶ οὐ τόσα μήδεα οἶδε·
363
πῶς δὴ ἔγωγʼ, ἥ φημι θεάων ἔμμεν ἀρίστη,
364
ἀμφότερον γενεῇ τε καὶ οὕνεκα σὴ παράκοιτις
365
κέκλημαι, σὺ δὲ πᾶσι μετʼ ἀθανάτοισιν ἀνάσσεις,
366
οὐκ ὄφελον Τρώεσσι κοτεσσαμένη κακὰ ῥάψαι;
367
Narrator
ὣς οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον·
368
Ἡφαίστου δʼ ἵκανε δόμον Θέτις ἀργυρόπεζα
369
ἄφθιτον ἀστερόεντα μεταπρεπέʼ ἀθανάτοισι
370
χάλκεον, ὅν ῥʼ αὐτὸς ποιήσατο κυλλοποδίων.
371
τὸν δʼ εὗρʼ ἱδρώοντα ἑλισσόμενον περὶ φύσας
372
σπεύδοντα· τρίποδας γὰρ ἐείκοσι πάντας ἔτευχεν
373
ἑστάμεναι περὶ τοῖχον ἐϋσταθέος μεγάροιο,
374
χρύσεα δέ σφʼ ὑπὸ κύκλα ἑκάστῳ πυθμένι θῆκεν,
375
ὄφρά οἱ αὐτόματοι θεῖον δυσαίατʼ ἀγῶνα
376
ἠδʼ αὖτις πρὸς δῶμα νεοίατο θαῦμα ἰδέσθαι.
377
οἳ δʼ ἤτοι τόσσον μὲν ἔχον τέλος, οὔατα δʼ οὔ πω
378
δαιδάλεα προσέκειτο· τά ῥʼ ἤρτυε, κόπτε δὲ δεσμούς.
379
ὄφρʼ ὅ γε ταῦτʼ ἐπονεῖτο ἰδυίῃσι πραπίδεσσι,
380
τόφρά οἱ ἐγγύθεν ἦλθε θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα.
381
τὴν δὲ ἴδε προμολοῦσα Χάρις λιπαροκρήδεμνος
382
καλή, τὴν ὤπυιε περικλυτὸς ἀμφιγυήεις·
383
ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρὶ ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
384
Charis
τίπτε Θέτι τανύπεπλε ἱκάνεις ἡμέτερον δῶ
385
αἰδοίη τε φίλη τε; πάρος γε μὲν οὔ τι θαμίζεις.
386
ἀλλʼ ἕπεο προτέρω, ἵνα τοι πὰρ ξείνια θείω.
387
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσασα πρόσω ἄγε δῖα θεάων.
388
τὴν μὲν ἔπειτα καθεῖσεν ἐπὶ θρόνου ἀργυροήλου
389
καλοῦ δαιδαλέου· ὑπὸ δὲ θρῆνυς ποσὶν ἦεν·
390
κέκλετο δʼ Ἥφαιστον κλυτοτέχνην εἶπέ τε μῦθον·
391
Charis
Ἥφαιστε πρόμολʼ ὧδε· Θέτις νύ τι σεῖο χατίζει.
392
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περικλυτὸς ἀμφιγυήεις·
393
ἦ ῥά νύ μοι δεινή τε καὶ αἰδοίη θεὸς ἔνδον,
394
ἥ μʼ ἐσάωσʼ ὅτε μʼ ἄλγος ἀφίκετο τῆλε πεσόντα
395
μητρὸς ἐμῆς ἰότητι κυνώπιδος, ἥ μʼ ἐθέλησε
396
κρύψαι χωλὸν ἐόντα· τότʼ ἂν πάθον ἄλγεα θυμῷ,
397
εἰ μή μʼ Εὐρυνόμη τε Θέτις θʼ ὑπεδέξατο κόλπῳ
398
Εὐρυνόμη θυγάτηρ ἀψορρόου Ὠκεανοῖο.
399
τῇσι παρʼ εἰνάετες χάλκευον δαίδαλα πολλά,
400
πόρπας τε γναμπτάς θʼ ἕλικας κάλυκάς τε καὶ ὅρμους
401
ἐν σπῆϊ γλαφυρῷ· περὶ δὲ ῥόος Ὠκεανοῖο
402
ἀφρῷ μορμύρων ῥέεν ἄσπετος· οὐδέ τις ἄλλος
403
ᾔδεεν οὔτε θεῶν οὔτε θνητῶν ἀνθρώπων,
404
ἀλλὰ Θέτις τε καὶ Εὐρυνόμη ἴσαν, αἵ μʼ ἐσάωσαν.
405
ἣ νῦν ἡμέτερον δόμον ἵκει· τώ με μάλα χρεὼ
406
πάντα Θέτι καλλιπλοκάμῳ ζῳάγρια τίνειν.
407
ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν οἱ παράθες ξεινήϊα καλά,
408
ὄφρʼ ἂν ἐγὼ φύσας ἀποθείομαι ὅπλά τε πάντα.
409
Narrator
ἦ, καὶ ἀπʼ ἀκμοθέτοιο πέλωρ αἴητον ἀνέστη
410
χωλεύων· ὑπὸ δὲ κνῆμαι ῥώοντο ἀραιαί.
411
φύσας μέν ῥʼ ἀπάνευθε τίθει πυρός, ὅπλά τε πάντα
412
λάρνακʼ ἐς ἀργυρέην συλλέξατο, τοῖς ἐπονεῖτο·
413
σπόγγῳ δʼ ἀμφὶ πρόσωπα καὶ ἄμφω χεῖρʼ ἀπομόργνυ
414
αὐχένα τε στιβαρὸν καὶ στήθεα λαχνήεντα,
415
δῦ δὲ χιτῶνʼ, ἕλε δὲ σκῆπτρον παχύ, βῆ δὲ θύραζε
416
χωλεύων· ὑπὸ δʼ ἀμφίπολοι ῥώοντο ἄνακτι
417
χρύσειαι ζωῇσι νεήνισιν εἰοικυῖαι.
418
τῇς ἐν μὲν νόος ἐστὶ μετὰ φρεσίν, ἐν δὲ καὶ αὐδὴ
419
καὶ σθένος, ἀθανάτων δὲ θεῶν ἄπο ἔργα ἴσασιν.
420
αἳ μὲν ὕπαιθα ἄνακτος ἐποίπνυον· αὐτὰρ ὃ ἔρρων
421
πλησίον, ἔνθα Θέτις περ, ἐπὶ θρόνου ἷζε φαεινοῦ,
422
ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρὶ ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
423
Zeus
τίπτε Θέτι τανύπεπλε ἱκάνεις ἡμέτερον δῶ
424
αἰδοίη τε φίλη τε; πάρος γε μὲν οὔ τι θαμίζεις.
425
αὔδα ὅ τι φρονέεις· τελέσαι δέ με θυμὸς ἄνωγεν,
426
εἰ δύναμαι τελέσαι γε καὶ εἰ τετελεσμένον ἐστίν.
427
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Θέτις κατὰ δάκρυ χέουσα·
428
Thetis
Ἥφαιστʼ, ἦ ἄρα δή τις, ὅσαι θεαί εἰσʼ ἐν Ὀλύμπῳ,
429
τοσσάδʼ ἐνὶ φρεσὶν ᾗσιν ἀνέσχετο κήδεα λυγρὰ
430
ὅσσʼ ἐμοὶ ἐκ πασέων Κρονίδης Ζεὺς ἄλγεʼ ἔδωκεν;
431
ἐκ μέν μʼ ἀλλάων ἁλιάων ἀνδρὶ δάμασσεν
432
Αἰακίδῃ Πηλῆϊ, καὶ ἔτλην ἀνέρος εὐνὴν
433
πολλὰ μάλʼ οὐκ ἐθέλουσα. ὃ μὲν δὴ γήραϊ λυγρῷ
434
κεῖται ἐνὶ μεγάροις ἀρημένος, ἄλλα δέ μοι νῦν,
435
υἱὸν ἐπεί μοι δῶκε γενέσθαί τε τραφέμεν τε
436
ἔξοχον ἡρώων· ὃ δʼ ἀνέδραμεν ἔρνεϊ ἶσος·
437
τὸν μὲν ἐγὼ θρέψασα φυτὸν ὣς γουνῷ ἀλωῆς
438
νηυσὶν ἐπιπροέηκα κορωνίσιν Ἴλιον εἴσω
439
Τρωσὶ μαχησόμενον· τὸν δʼ οὐχ ὑποδέξομαι αὖτις
440
οἴκαδε νοστήσαντα δόμον Πηλήϊον εἴσω.
441
ὄφρα δέ μοι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο
442
ἄχνυται, οὐδέ τί οἱ δύναμαι χραισμῆσαι ἰοῦσα.
443
κούρην ἣν ἄρα οἱ γέρας ἔξελον υἷες Ἀχαιῶν,
444
τὴν ἂψ ἐκ χειρῶν ἕλετο κρείων Ἀγαμέμνων.
445
ἤτοι ὃ τῆς ἀχέων φρένας ἔφθιεν· αὐτὰρ Ἀχαιοὺς
446
Τρῶες ἐπὶ πρύμνῃσιν ἐείλεον, οὐδὲ θύραζε
447
εἴων ἐξιέναι· τὸν δὲ λίσσοντο γέροντες
448
Ἀργείων, καὶ πολλὰ περικλυτὰ δῶρʼ ὀνόμαζον.
449
ἔνθʼ αὐτὸς μὲν ἔπειτʼ ἠναίνετο λοιγὸν ἀμῦναι,
450
αὐτὰρ ὃ Πάτροκλον περὶ μὲν τὰ ἃ τεύχεα ἕσσε,
451
πέμπε δέ μιν πόλεμον δέ, πολὺν δʼ ἅμα λαὸν ὄπασσε.
452
πᾶν δʼ ἦμαρ μάρναντο περὶ Σκαιῇσι πύλῃσι·
453
καί νύ κεν αὐτῆμαρ πόλιν ἔπραθον, εἰ μὴ Ἀπόλλων
454
πολλὰ κακὰ ῥέξαντα Μενοιτίου ἄλκιμον υἱὸν
455
ἔκτανʼ ἐνὶ προμάχοισι καὶ Ἕκτορι κῦδος ἔδωκε.
456
τοὔνεκα νῦν τὰ σὰ γούναθʼ ἱκάνομαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθα
457
υἱεῖ ἐμῷ ὠκυμόρῳ δόμεν ἀσπίδα καὶ τρυφάλειαν
458
καὶ καλὰς κνημῖδας ἐπισφυρίοις ἀραρυίας
459
καὶ θώρηχʼ· ὃ γὰρ ἦν οἱ ἀπώλεσε πιστὸς ἑταῖρος
460
Τρωσὶ δαμείς· ὃ δὲ κεῖται ἐπὶ χθονὶ θυμὸν ἀχεύων.
461
Narrator
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περικλυτὸς ἀμφιγυήεις·
462
Hephaestus
θάρσει· μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.
463
αἲ γάρ μιν θανάτοιο δυσηχέος ὧδε δυναίμην
464
νόσφιν ἀποκρύψαι, ὅτε μιν μόρος αἰνὸς ἱκάνοι,
465
ὥς οἱ τεύχεα καλὰ παρέσσεται, οἷά τις αὖτε
466
ἀνθρώπων πολέων θαυμάσσεται, ὅς κεν ἴδηται.
467
Narrator
ὣς εἰπὼν τὴν μὲν λίπεν αὐτοῦ, βῆ δʼ ἐπὶ φύσας·
468
τὰς δʼ ἐς πῦρ ἔτρεψε κέλευσέ τε ἐργάζεσθαι.
469
φῦσαι δʼ ἐν χοάνοισιν ἐείκοσι πᾶσαι ἐφύσων
470
παντοίην εὔπρηστον ἀϋτμὴν ἐξανιεῖσαι,
471
ἄλλοτε μὲν σπεύδοντι παρέμμεναι, ἄλλοτε δʼ αὖτε,
472
ὅππως Ἥφαιστός τʼ ἐθέλοι καὶ ἔργον ἄνοιτο.
473
χαλκὸν δʼ ἐν πυρὶ βάλλεν ἀτειρέα κασσίτερόν τε
474
καὶ χρυσὸν τιμῆντα καὶ ἄργυρον· αὐτὰρ ἔπειτα
475
θῆκεν ἐν ἀκμοθέτῳ μέγαν ἄκμονα, γέντο δὲ χειρὶ
476
ῥαιστῆρα κρατερήν, ἑτέρηφι δὲ γέντο πυράγρην.
477
ποίει δὲ πρώτιστα σάκος μέγα τε στιβαρόν τε
478
πάντοσε δαιδάλλων, περὶ δʼ ἄντυγα βάλλε φαεινὴν
479
τρίπλακα μαρμαρέην, ἐκ δʼ ἀργύρεον τελαμῶνα.
480
πέντε δʼ ἄρʼ αὐτοῦ ἔσαν σάκεος πτύχες· αὐτὰρ ἐν αὐτῷ
481
ποίει δαίδαλα πολλὰ ἰδυίῃσι πραπίδεσσιν.
482
ἐν μὲν γαῖαν ἔτευξʼ, ἐν δʼ οὐρανόν, ἐν δὲ θάλασσαν,
483
ἠέλιόν τʼ ἀκάμαντα σελήνην τε πλήθουσαν,
484
ἐν δὲ τὰ τείρεα πάντα, τά τʼ οὐρανὸς ἐστεφάνωται,
485
Πληϊάδας θʼ Ὑάδας τε τό τε σθένος Ὠρίωνος
486
Ἄρκτόν θʼ, ἣν καὶ Ἄμαξαν ἐπίκλησιν καλέουσιν,
487
ἥ τʼ αὐτοῦ στρέφεται καί τʼ Ὠρίωνα δοκεύει,
488
οἴη δʼ ἄμμορός ἐστι λοετρῶν Ὠκεανοῖο.
489
ἐν δὲ δύω ποίησε πόλεις μερόπων ἀνθρώπων
490
καλάς. ἐν τῇ μέν ῥα γάμοι τʼ ἔσαν εἰλαπίναι τε,
491
νύμφας δʼ ἐκ θαλάμων δαΐδων ὕπο λαμπομενάων
492
ἠγίνεον ἀνὰ ἄστυ, πολὺς δʼ ὑμέναιος ὀρώρει·
493
κοῦροι δʼ ὀρχηστῆρες ἐδίνεον, ἐν δʼ ἄρα τοῖσιν
494
αὐλοὶ φόρμιγγές τε βοὴν ἔχον· αἳ δὲ γυναῖκες
495
ἱστάμεναι θαύμαζον ἐπὶ προθύροισιν ἑκάστη.
496
λαοὶ δʼ εἰν ἀγορῇ ἔσαν ἀθρόοι· ἔνθα δὲ νεῖκος
497
ὠρώρει, δύο δʼ ἄνδρες ἐνείκεον εἵνεκα ποινῆς
498
ἀνδρὸς ἀποφθιμένου· ὃ μὲν εὔχετο πάντʼ ἀποδοῦναι
499
δήμῳ πιφαύσκων, ὃ δʼ ἀναίνετο μηδὲν ἑλέσθαι·
500
ἄμφω δʼ ἱέσθην ἐπὶ ἴστορι πεῖραρ ἑλέσθαι.
501
λαοὶ δʼ ἀμφοτέροισιν ἐπήπυον ἀμφὶς ἀρωγοί·
502
κήρυκες δʼ ἄρα λαὸν ἐρήτυον· οἳ δὲ γέροντες
503
εἵατʼ ἐπὶ ξεστοῖσι λίθοις ἱερῷ ἐνὶ κύκλῳ,
504
σκῆπτρα δὲ κηρύκων ἐν χέρσʼ ἔχον ἠεροφώνων·
505
τοῖσιν ἔπειτʼ ἤϊσσον, ἀμοιβηδὶς δὲ δίκαζον.
506
κεῖτο δʼ ἄρʼ ἐν μέσσοισι δύω χρυσοῖο τάλαντα,
507
τῷ δόμεν ὃς μετὰ τοῖσι δίκην ἰθύντατα εἴποι.
508
τὴν δʼ ἑτέρην πόλιν ἀμφὶ δύω στρατοὶ ἥατο λαῶν
509
τεύχεσι λαμπόμενοι· δίχα δέ σφισιν ἥνδανε βουλή,
510
ἠὲ διαπραθέειν ἢ ἄνδιχα πάντα δάσασθαι
511
κτῆσιν ὅσην πτολίεθρον ἐπήρατον ἐντὸς ἔεργεν·
512
οἳ δʼ οὔ πω πείθοντο, λόχῳ δʼ ὑπεθωρήσσοντο.
513
τεῖχος μέν ῥʼ ἄλοχοί τε φίλαι καὶ νήπια τέκνα
514
ῥύατʼ ἐφεσταότες, μετὰ δʼ ἀνέρες οὓς ἔχε γῆρας·
515
οἳ δʼ ἴσαν· ἦρχε δʼ ἄρά σφιν Ἄρης καὶ Παλλὰς Ἀθήνη
516
ἄμφω χρυσείω, χρύσεια δὲ εἵματα ἕσθην,
517
καλὼ καὶ μεγάλω σὺν τεύχεσιν, ὥς τε θεώ περ
518
ἀμφὶς ἀριζήλω· λαοὶ δʼ ὑπολίζονες ἦσαν.
519
οἳ δʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκανον ὅθι σφίσιν εἶκε λοχῆσαι
520
ἐν ποταμῷ, ὅθι τʼ ἀρδμὸς ἔην πάντεσσι βοτοῖσιν,
521
ἔνθʼ ἄρα τοί γʼ ἵζοντʼ εἰλυμένοι αἴθοπι χαλκῷ.
522
τοῖσι δʼ ἔπειτʼ ἀπάνευθε δύω σκοποὶ εἵατο λαῶν
523
δέγμενοι ὁππότε μῆλα ἰδοίατο καὶ ἕλικας βοῦς.
524
οἳ δὲ τάχα προγένοντο, δύω δʼ ἅμʼ ἕποντο νομῆες
525
τερπόμενοι σύριγξι· δόλον δʼ οὔ τι προνόησαν.
526
οἳ μὲν τὰ προϊδόντες ἐπέδραμον, ὦκα δʼ ἔπειτα
527
τάμνοντʼ ἀμφὶ βοῶν ἀγέλας καὶ πώεα καλὰ
528
ἀργεννέων οἰῶν, κτεῖνον δʼ ἐπὶ μηλοβοτῆρας.
529
οἳ δʼ ὡς οὖν ἐπύθοντο πολὺν κέλαδον παρὰ βουσὶν
530
εἰράων προπάροιθε καθήμενοι, αὐτίκʼ ἐφʼ ἵππων
531
βάντες ἀερσιπόδων μετεκίαθον, αἶψα δʼ ἵκοντο.
532
στησάμενοι δʼ ἐμάχοντο μάχην ποταμοῖο παρʼ ὄχθας,
533
βάλλον δʼ ἀλλήλους χαλκήρεσιν ἐγχείῃσιν.
534
ἐν δʼ Ἔρις ἐν δὲ Κυδοιμὸς ὁμίλεον, ἐν δʼ ὀλοὴ Κήρ,
535
ἄλλον ζωὸν ἔχουσα νεούτατον, ἄλλον ἄουτον,
536
ἄλλον τεθνηῶτα κατὰ μόθον ἕλκε ποδοῖιν·
537
εἷμα δʼ ἔχʼ ἀμφʼ ὤμοισι δαφοινεὸν αἵματι φωτῶν.
538
ὡμίλευν δʼ ὥς τε ζωοὶ βροτοὶ ἠδʼ ἐμάχοντο,
539
νεκρούς τʼ ἀλλήλων ἔρυον κατατεθνηῶτας.
540
ἐν δʼ ἐτίθει νειὸν μαλακὴν πίειραν ἄρουραν
541
εὐρεῖαν τρίπολον· πολλοὶ δʼ ἀροτῆρες ἐν αὐτῇ
542
ζεύγεα δινεύοντες ἐλάστρεον ἔνθα καὶ ἔνθα.
543
οἳ δʼ ὁπότε στρέψαντες ἱκοίατο τέλσον ἀρούρης,
544
τοῖσι δʼ ἔπειτʼ ἐν χερσὶ δέπας μελιηδέος οἴνου
545
δόσκεν ἀνὴρ ἐπιών· τοὶ δὲ στρέψασκον ἀνʼ ὄγμους,
546
ἱέμενοι νειοῖο βαθείης τέλσον ἱκέσθαι.
547
ἣ δὲ μελαίνετʼ ὄπισθεν, ἀρηρομένῃ δὲ ἐῴκει,
548
χρυσείη περ ἐοῦσα· τὸ δὴ περὶ θαῦμα τέτυκτο.
549
ἐν δʼ ἐτίθει τέμενος βασιλήϊον· ἔνθα δʼ ἔριθοι
550
ἤμων ὀξείας δρεπάνας ἐν χερσὶν ἔχοντες.
551
δράγματα δʼ ἄλλα μετʼ ὄγμον ἐπήτριμα πῖπτον ἔραζε,
552
ἄλλα δʼ ἀμαλλοδετῆρες ἐν ἐλλεδανοῖσι δέοντο.
553
τρεῖς δʼ ἄρʼ ἀμαλλοδετῆρες ἐφέστασαν· αὐτὰρ ὄπισθε
554
παῖδες δραγμεύοντες ἐν ἀγκαλίδεσσι φέροντες
555
ἀσπερχὲς πάρεχον· βασιλεὺς δʼ ἐν τοῖσι σιωπῇ
556
σκῆπτρον ἔχων ἑστήκει ἐπʼ ὄγμου γηθόσυνος κῆρ.
557
κήρυκες δʼ ἀπάνευθεν ὑπὸ δρυῒ δαῖτα πένοντο,
558
βοῦν δʼ ἱερεύσαντες μέγαν ἄμφεπον· αἳ δὲ γυναῖκες
559
δεῖπνον ἐρίθοισιν λεύκʼ ἄλφιτα πολλὰ πάλυνον.
560
ἐν δʼ ἐτίθει σταφυλῇσι μέγα βρίθουσαν ἀλωὴν
561
καλὴν χρυσείην· μέλανες δʼ ἀνὰ βότρυες ἦσαν,
562
ἑστήκει δὲ κάμαξι διαμπερὲς ἀργυρέῃσιν.
563
ἀμφὶ δὲ κυανέην κάπετον, περὶ δʼ ἕρκος ἔλασσε
564
κασσιτέρου· μία δʼ οἴη ἀταρπιτὸς ἦεν ἐπʼ αὐτήν,
565
τῇ νίσοντο φορῆες ὅτε τρυγόῳεν ἀλωήν.
566
παρθενικαὶ δὲ καὶ ἠΐθεοι ἀταλὰ φρονέοντες
567
πλεκτοῖς ἐν ταλάροισι φέρον μελιηδέα καρπόν.
568
τοῖσιν δʼ ἐν μέσσοισι πάϊς φόρμιγγι λιγείῃ
569
ἱμερόεν κιθάριζε, λίνον δʼ ὑπὸ καλὸν ἄειδε
570
λεπταλέῃ φωνῇ· τοὶ δὲ ῥήσσοντες ἁμαρτῇ
571
μολπῇ τʼ ἰυγμῷ τε ποσὶ σκαίροντες ἕποντο.
572
ἐν δʼ ἀγέλην ποίησε βοῶν ὀρθοκραιράων·
573
αἳ δὲ βόες χρυσοῖο τετεύχατο κασσιτέρου τε,
574
μυκηθμῷ δʼ ἀπὸ κόπρου ἐπεσσεύοντο νομὸν δὲ
575
πὰρ ποταμὸν κελάδοντα, παρὰ ῥοδανὸν δονακῆα.
576
χρύσειοι δὲ νομῆες ἅμʼ ἐστιχόωντο βόεσσι
577
τέσσαρες, ἐννέα δέ σφι κύνες πόδας ἀργοὶ ἕποντο.
578
σμερδαλέω δὲ λέοντε δύʼ ἐν πρώτῃσι βόεσσι
579
ταῦρον ἐρύγμηλον ἐχέτην· ὃ δὲ μακρὰ μεμυκὼς
580
ἕλκετο· τὸν δὲ κύνες μετεκίαθον ἠδʼ αἰζηοί.
581
τὼ μὲν ἀναρρήξαντε βοὸς μεγάλοιο βοείην
582
ἔγκατα καὶ μέλαν αἷμα λαφύσσετον· οἳ δὲ νομῆες
583
αὔτως ἐνδίεσαν ταχέας κύνας ὀτρύνοντες.
584
οἳ δʼ ἤτοι δακέειν μὲν ἀπετρωπῶντο λεόντων,
585
ἱστάμενοι δὲ μάλʼ ἐγγὺς ὑλάκτεον ἔκ τʼ ἀλέοντο.
586
ἐν δὲ νομὸν ποίησε περικλυτὸς ἀμφιγυήεις
587
ἐν καλῇ βήσσῃ μέγαν οἰῶν ἀργεννάων,
588
σταθμούς τε κλισίας τε κατηρεφέας ἰδὲ σηκούς.
589
ἐν δὲ χορὸν ποίκιλλε περικλυτὸς ἀμφιγυήεις,
590
τῷ ἴκελον οἷόν ποτʼ ἐνὶ Κνωσῷ εὐρείῃ
591
Δαίδαλος ἤσκησεν καλλιπλοκάμῳ Ἀριάδνῃ.
592
ἔνθα μὲν ἠΐθεοι καὶ παρθένοι ἀλφεσίβοιαι
593
ὀρχεῦντʼ ἀλλήλων ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔχοντες.
594
τῶν δʼ αἳ μὲν λεπτὰς ὀθόνας ἔχον, οἳ δὲ χιτῶνας
595
εἵατʼ ἐϋννήτους, ἦκα στίλβοντας ἐλαίῳ·
596
καί ῥʼ αἳ μὲν καλὰς στεφάνας ἔχον, οἳ δὲ μαχαίρας
597
εἶχον χρυσείας ἐξ ἀργυρέων τελαμώνων.
598
οἳ δʼ ὁτὲ μὲν θρέξασκον ἐπισταμένοισι πόδεσσι
599
ῥεῖα μάλʼ, ὡς ὅτε τις τροχὸν ἄρμενον ἐν παλάμῃσιν
600
ἑζόμενος κεραμεὺς πειρήσεται, αἴ κε θέῃσιν·
601
ἄλλοτε δʼ αὖ θρέξασκον ἐπὶ στίχας ἀλλήλοισι.
602
πολλὸς δʼ ἱμερόεντα χορὸν περιίσταθʼ ὅμιλος
603
τερπόμενοι· δοιὼ δὲ κυβιστητῆρε κατʼ αὐτοὺς
604
μολπῆς ἐξάρχοντες ἐδίνευον κατὰ μέσσους.
605
ἐν δʼ ἐτίθει ποταμοῖο μέγα σθένος Ὠκεανοῖο
606
ἄντυγα πὰρ πυμάτην σάκεος πύκα ποιητοῖο.
607
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῦξε σάκος μέγα τε στιβαρόν τε,
608
τεῦξʼ ἄρα οἱ θώρηκα φαεινότερον πυρὸς αὐγῆς,
609
τεῦξε δέ οἱ κόρυθα βριαρὴν κροτάφοις ἀραρυῖαν
610
καλὴν δαιδαλέην, ἐπὶ δὲ χρύσεον λόφον ἧκε,
611
τεῦξε δέ οἱ κνημῖδας ἑανοῦ κασσιτέροιο.
612
αὐτὰρ ἐπεὶ πάνθʼ ὅπλα κάμε κλυτὸς ἀμφιγυήεις,
613
μητρὸς Ἀχιλλῆος θῆκε προπάροιθεν ἀείρας.
614
ἣ δʼ ἴρηξ ὣς ἆλτο κατʼ Οὐλύμπου νιφόεντος
615
τεύχεα μαρμαίροντα παρʼ Ἡφαίστοιο φέρουσα.
616