0:00

Fasti

P. Ovidius Naso

8

Tertia post Idus nudos aurora Lupercos
aspicit, et Fauni sacra bicornis eunt.
dicite, Pierides, sacrorum quae sit origo,
attigerint Lati as unde petita domos.
270
Pana deum pecoris veteres coluisse feruntur
Arcades: Arcadiis plurimus ille iugis,
testis erit Pholoe, testes Stymphalides undae,
quique citis Ladon in mare currit aquis,
cinctaque pinetis nemoris iuga Nonacrini,
275
altaque Cyllene1 Parrhasiaeque nives.
Pan erat armenti, Pan illic numen equarum;
munus ob incolumes ille ferebat oves.
transtulit Evander silvestria numina secum;
hic, ubi nunc urbs est, tum locus urbis erat.
280
inde deum colimus, devectaque sacra Pelasgis
flamen adhuc prisco more Dialis obit.1
cur igitur currant, et cur (sic currere mos est)
nuda ferant posita corpora veste, rogas?
ipse deus velox discurrere gaudet in altis
285
montibus et subitas concipit ipse fugas;
ipse deus nudus nudos iubet ire ministros,
nec satis ad cursus commoda vestis erat.
ante Iovem genitum terras habuisse feruntur
Arcades, et luna gens prior illa fuit.
290
vita feris similis, nullos agitata per usus:
artis adhuc expers et rude volgus erat.
pro domibus frondes norant, pro frugibus herbas,
nectar erat palmis hausta duabus aqua.
nullus anhelabat sub adunco vomere taurus,
295
nulla sub imperio terra colentis erat:

9

nullus adhuc erat usus equi, se quisque ferebat:
ibat ovis lana corpus amicta sua.
sub Iove durabant et corpora nuda gerebant
docta graves imbres et tolerare Notos.
300
nunc quoque detecti referunt monumenta vetusti
moris et antiquas testificantur opes.
sed cur praecipue fugiat velamina Faunus,
traditur antiqui fabula plena ioci.
forte comes dominae iuvenis Tirynthius ibat:
305
vidit ab excelso Faunus utrumque iugo.
vidit et incaluit, montana que numina, dixit
nil mihi vobiscum est: hic meus ardor erit.
ibat odoratis humeros perfusa capillis
Maeonis aurato conspicienda sinu:
310
aurea pellebant tepidos umbracula soles,
quae tamen Herculeae sustinuere manus,
iam Bacchi nemus et Tmoli vineta tenebat,
Hesperos et fusco roscidus ibat equo.
antra subit tofis laqueata et pumice vivo;
315
garrulus in primo limine rivus erat.
dumque parant epulas potandaque vina ministri,
cultibus Alciden instruit illa suis.
dat tenuis tunicas Gaetulo murice tinctas,
dat teretem zonam, qua modo cincta fuit.
320
ventre minor zona est; tunicarum vincla relaxat,
ut posset magnas exeruisse manus,
fregerat armillas non illa ad brachia factas,
scindebant magni vincula parva pedes.
ipsa capit clavamque gravem spoliumque leonis
325
conditaque in pharetra tela minora sua.
sic epulis functi sic dant sua corpora somno,
et positis iuxta secubuere toris;
causa, repertori vitis quia sacra parabant,
quae facerent pure, cum foret orta dies.
330

10

noctis erat medium, quid non amor improbus audet?
roscida per tenebras Faunus ad antra venit,
utque videt comites somno vinoque solutos,
spem capit in dominis esse soporis idem.
intrat, et huc illuc temerarius errat adulter
335
et praefert cautas subsequiturque manus,
venerat ad strati captata cubilia lecti
et felix prima sorte futurus erat.
ut tetigit fulvi saetis hirsuta leonis
vellera, pertimuit sustinuitque manum
340
attonitusque metu rediit, ut saepe viator
turbatus viso rettulit angue pedem,
inde tori, qui iunctus erat, velamina tangit
mollia, mendaci decipiturque nota.
ascendit spondaque sibi propiore recumbit,
345
et tumidum cornu durius inguen erat.
interea tunicas ora subducit ab ima:
horrebant densis aspera crura pilis,
cetera temptantem subito Tirynthius heros
reppulit: e summo decidit ille toro.
350
fit sonus, inclamat comites et lumina poscit
Maeonis: inlatis ignibus acta patent.
ille gemit lecto graviter deiectus ab alto,
membraque de dura vix sua tollit humo.

11

ridet et Alcides et qui videre iacentem,
355
ridet amatorem Lyda puella suum.
veste deus lusus fallentes lumina vestes
non amat et nudos ad sua sacra vocat,
adde peregrinis causas, mea Musa, Latinas,
inque suo noster pulvere currat equus,
360

Source Text: P. Ovidius Naso Ovid's Fasti William Heinemann Ltd.; Harvard University Press 1933. Public Domain.
Translation, Audio, Morphology, and Analyses AI-generated unless otherwise specified. Copyright LexAudio, LLC.