0:00
Fasti
P. Ovidius Naso
8
Tertia post Idus nudos aurora Lupercos
267
aspicit, et Fauni sacra bicornis eunt.
268
dicite, Pierides, sacrorum quae sit origo,
269
attigerint Lati as unde petita domos.
270
Pana deum pecoris veteres coluisse feruntur
271
Arcades: Arcadiis plurimus ille iugis,
272
testis erit Pholoe, testes Stymphalides undae,
273
quique citis Ladon in mare currit aquis,
274
cinctaque pinetis nemoris iuga Nonacrini,
275
altaque Cyllene1 Parrhasiaeque nives.
276
Pan erat armenti, Pan illic numen equarum;
277
munus ob incolumes ille ferebat oves.
278
transtulit Evander silvestria numina secum;
279
hic, ubi nunc urbs est, tum locus urbis erat.
280
inde deum colimus, devectaque sacra Pelasgis
281
flamen adhuc prisco more Dialis obit.1
282
cur igitur currant, et cur (sic currere mos est)
283
nuda ferant posita corpora veste, rogas?
284
ipse deus velox discurrere gaudet in altis
285
montibus et subitas concipit ipse fugas;
286
ipse deus nudus nudos iubet ire ministros,
287
nec satis ad cursus commoda vestis erat.
288
ante Iovem genitum terras habuisse feruntur
289
Arcades, et luna gens prior illa fuit.
290
vita feris similis, nullos agitata per usus:
291
artis adhuc expers et rude volgus erat.
292
pro domibus frondes norant, pro frugibus herbas,
293
nectar erat palmis hausta duabus aqua.
294
nullus anhelabat sub adunco vomere taurus,
295
nulla sub imperio terra colentis erat:
296
9
nullus adhuc erat usus equi, se quisque ferebat:
297
ibat ovis lana corpus amicta sua.
298
sub Iove durabant et corpora nuda gerebant
299
docta graves imbres et tolerare Notos.
300
nunc quoque detecti referunt monumenta vetusti
301
moris et antiquas testificantur opes.
302
sed cur praecipue fugiat velamina Faunus,
303
traditur antiqui fabula plena ioci.
304
forte comes dominae iuvenis Tirynthius ibat:
305
vidit ab excelso Faunus utrumque iugo.
306
vidit et incaluit, montana que numina, dixit
307
nil mihi vobiscum est: hic meus ardor erit.
308
ibat odoratis humeros perfusa capillis
309
Maeonis aurato conspicienda sinu:
310
aurea pellebant tepidos umbracula soles,
311
quae tamen Herculeae sustinuere manus,
312
iam Bacchi nemus et Tmoli vineta tenebat,
313
Hesperos et fusco roscidus ibat equo.
314
antra subit tofis laqueata et pumice vivo;
315
garrulus in primo limine rivus erat.
316
dumque parant epulas potandaque vina ministri,
317
cultibus Alciden instruit illa suis.
318
dat tenuis tunicas Gaetulo murice tinctas,
319
dat teretem zonam, qua modo cincta fuit.
320
ventre minor zona est; tunicarum vincla relaxat,
321
ut posset magnas exeruisse manus,
322
fregerat armillas non illa ad brachia factas,
323
scindebant magni vincula parva pedes.
324
ipsa capit clavamque gravem spoliumque leonis
325
conditaque in pharetra tela minora sua.
326
sic epulis functi sic dant sua corpora somno,
327
et positis iuxta secubuere toris;
328
causa, repertori vitis quia sacra parabant,
329
quae facerent pure, cum foret orta dies.
330
10
noctis erat medium, quid non amor improbus audet?
331
roscida per tenebras Faunus ad antra venit,
332
utque videt comites somno vinoque solutos,
333
spem capit in dominis esse soporis idem.
334
intrat, et huc illuc temerarius errat adulter
335
et praefert cautas subsequiturque manus,
336
venerat ad strati captata cubilia lecti
337
et felix prima sorte futurus erat.
338
ut tetigit fulvi saetis hirsuta leonis
339
vellera, pertimuit sustinuitque manum
340
attonitusque metu rediit, ut saepe viator
341
turbatus viso rettulit angue pedem,
342
inde tori, qui iunctus erat, velamina tangit
343
mollia, mendaci decipiturque nota.
344
ascendit spondaque sibi propiore recumbit,
345
et tumidum cornu durius inguen erat.
346
interea tunicas ora subducit ab ima:
347
horrebant densis aspera crura pilis,
348
cetera temptantem subito Tirynthius heros
349
reppulit: e summo decidit ille toro.
350
fit sonus, inclamat comites et lumina poscit
351
Maeonis: inlatis ignibus acta patent.
352
ille gemit lecto graviter deiectus ab alto,
353
membraque de dura vix sua tollit humo.
354
11
ridet et Alcides et qui videre iacentem,
355
ridet amatorem Lyda puella suum.
356
veste deus lusus fallentes lumina vestes
357
non amat et nudos ad sua sacra vocat,
358
adde peregrinis causas, mea Musa, Latinas,
359
inque suo noster pulvere currat equus,
360