0:00

Oedipus Tyrannus

Sophocles

Οἰδίπους

ὦ τέκνα, Κάδμου τοῦ πάλαι νέα τροφή,
τίνας ποθʼ ἕδρας τάσδε μοι θοάζετε
ἱκτηρίοις κλάδοισιν ἐξεστεμμένοι;
πόλις δʼ ὁμοῦ μὲν θυμιαμάτων γέμει,
ὁμοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων·
5
ἁγὼ δικαιῶν μὴ παρʼ ἀγγέλων, τέκνα,
ἄλλων ἀκούειν αὐτὸς ὧδʼ ἐλήλυθα,
ὁ πᾶσι κλεινὸς Οἰδίπους καλούμενος.
ἀλλʼ ὦ γεραιέ, φράζʼ, ἐπεὶ πρέπων ἔφυς
πρὸ τῶνδε φωνεῖν, τίνι τρόπῳ καθέστατε,
10
δείσαντες ἢ στέρξαντες; ὡς θέλοντος ἂν
ἐμοῦ προσαρκεῖν πᾶν· δυσάλγητος γὰρ ἂν
εἴην τοιάνδε μὴ οὐ κατοικτίρων ἕδραν.

Ἱερεύς

ἀλλʼ ὦ κρατύνων Οἰδίπους χώρας ἐμῆς,
ὁρᾷς μὲν ἡμᾶς ἡλίκοι προσήμεθα
15
βωμοῖσι τοῖς σοῖς· οἱ μὲν οὐδέπω μακρὰν
πτέσθαι σθένοντες, οἱ δὲ σὺν γήρᾳ βαρεῖς,
ἱερῆς, ἐγὼ μὲν Ζηνός, οἵδε τʼ ᾐθέων
λεκτοί· τὸ δʼ ἄλλο φῦλον ἐξεστεμμένον
ἀγοραῖσι θακεῖ πρός τε Παλλάδος διπλοῖς
20
ναοῖς, ἐπʼ Ἰσμηνοῦ τε μαντείᾳ σποδῷ.
πόλις γάρ, ὥσπερ καὐτὸς εἰσορᾷς, ἄγαν
ἤδη σαλεύει κἀνακουφίσαι κάρα
βυθῶν ἔτʼ οὐχ οἵα τε φοινίου σάλου,
φθίνουσα μὲν κάλυξιν ἐγκάρποις χθονός,
25
φθίνουσα δʼ ἀγέλαις βουνόμοις τόκοισί τε
ἀγόνοις γυναικῶν· ἐν δʼ ὁ πυρφόρος θεὸς
σκήψας ἐλαύνει, λοιμὸς ἔχθιστος, πόλιν,
ὑφʼ οὗ κενοῦται δῶμα Καδμεῖον, μέλας δʼ
Ἅιδης στεναγμοῖς καὶ γόοις πλουτίζεται.
30
θεοῖσι μέν νυν οὐκ ἰσούμενόν σʼ ἐγὼ
οὐδʼ οἵδε παῖδες ἑζόμεσθʼ ἐφέστιοι,
ἀνδρῶν δὲ πρῶτον ἔν τε συμφοραῖς βίου
κρίνοντες ἔν τε δαιμόνων συναλλαγαῖς·
ὅς γʼ ἐξέλυσας ἄστυ Καδμεῖον μολὼν
35
σκληρᾶς ἀοιδοῦ δασμὸν ὃν παρείχομεν,
καὶ ταῦθʼ ὑφʼ ἡμῶν οὐδὲν ἐξειδὼς πλέον
οὐδʼ ἐκδιδαχθείς, ἀλλὰ προσθήκῃ θεοῦ
λέγει νομίζει θʼ ἡμὶν ὀρθῶσαι βίον·
νῦν τʼ, ὦ κράτιστον πᾶσιν Οἰδίπου κάρα,
40
ἱκετεύομέν σε πάντες οἵδε πρόστροποι
ἀλκήν τινʼ εὑρεῖν ἡμίν, εἴτε του θεῶν
φήμην ἀκούσας εἴτʼ ἀπʼ ἀνδρὸς οἶσθά του·
ὡς τοῖσιν ἐμπείροισι καὶ τὰς ξυμφορὰς
ζώσας ὁρῶ μάλιστα τῶν βουλευμάτων.
45
ἴθʼ, ὦ βροτῶν ἄριστʼ, ἀνόρθωσον πόλιν,
ἴθʼ, εὐλαβήθηθʼ· ὡς σὲ νῦν μὲν ἥδε γῆ
σωτῆρα κλῄζει τῆς πάρος προθυμίας·
ἀρχῆς δὲ τῆς σῆς μηδαμῶς μεμνώμεθα
στάντες τʼ ἐς ὀρθὸν καὶ πεσόντες ὕστερον.
50
ἀλλʼ ἀσφαλείᾳ τήνδʼ ἀνόρθωσον πόλιν·
ὄρνιθι γὰρ καὶ τὴν τότʼ αἰσίῳ τύχην
παρέσχες ἡμῖν, καὶ τανῦν ἴσος γενοῦ.
ὡς εἴπερ ἄρξεις τῆσδε γῆς, ὥσπερ κρατεῖς,
ξὺν ἀνδράσιν κάλλιον ἢ κενῆς κρατεῖν·
55
ὡς οὐδέν ἐστιν οὔτε πύργος οὔτε ναῦς
ἔρημος ἀνδρῶν μὴ ξυνοικούντων ἔσω.

Οἰδίπους

ὦ παῖδες οἰκτροί, γνωτὰ κοὐκ ἄγνωτά μοι
προσήλθεθʼ ἱμείροντες· εὖ γὰρ οἶδʼ ὅτι
νοσεῖτε πάντες, καὶ νοσοῦντες, ὡς ἐγὼ
60
οὐκ ἔστιν ὑμῶν ὅστις ἐξ ἴσου νοσεῖ.
τὸ μὲν γὰρ ὑμῶν ἄλγος εἰς ἕνʼ ἔρχεται
μόνον καθʼ αὑτὸν κοὐδένʼ ἄλλον, ἡ δʼ ἐμὴ
ψυχὴ πόλιν τε κἀμὲ καὶ σʼ ὁμοῦ στένει.
ὥστʼ οὐχ ὕπνῳ γʼ εὕδοντά μʼ ἐξεγείρετε,
65
ἀλλʼ ἴστε πολλὰ μέν με δακρύσαντα δή,
πολλὰς δʼ ὁδοὺς ἐλθόντα φροντίδος πλάνοις·
ἣν δʼ εὖ σκοπῶν ηὕρισκον ἴασιν μόνην,
ταύτην ἔπραξα· παῖδα γὰρ Μενοικέως
Κρέοντʼ, ἐμαυτοῦ γαμβρόν, ἐς τὰ Πυθικὰ
70
ἔπεμψα Φοίβου δώμαθʼ, ὡς πύθοιθʼ ὅ τι
δρῶν ἢ τί φωνῶν τήνδε ῥυσαίμην πόλιν.
καί μʼ ἦμαρ ἤδη ξυμμετρούμενον χρόνῳ
λυπεῖ τί πράσσει· τοῦ γὰρ εἰκότος πέρα
ἄπεστι πλείω τοῦ καθήκοντος χρόνου.
75
ὅταν δʼ ἵκηται, τηνικαῦτʼ ἐγὼ κακὸς
μὴ δρῶν ἂν εἴην πάνθʼ ὅσʼ ἂν δηλοῖ θεός.

Ἱερεύς

ἀλλʼ εἰς καλὸν σύ τʼ εἶπας οἵδε τʼ ἀρτίως
Κρέοντα προσστείχοντα σημαίνουσί μοι.

Οἰδίπους

ὦναξ Ἄπολλον, εἰ γὰρ ἐν τύχῃ γέ τῳ
80
σωτῆρι βαίη λαμπρὸς ὥσπερ ὄμματι

Ἱερεύς

ἀλλʼ εἰκάσαι μέν, ἡδύς· οὐ γὰρ ἂν κάρα
πολυστεφὴς ὧδʼ εἷρπε παγκάρπου δάφνης.

Οἰδίπους

τάχʼ εἰσόμεσθα· ξύμμετρος γὰρ ὡς κλύειν.
ἄναξ, ἐμὸν κήδευμα, παῖ Μενοικέως,
85
τίνʼ ἡμὶν ἥκεις τοῦ θεοῦ φήμην φέρων;

Κρέων

ἐσθλήν· λέγω γὰρ καὶ τὰ δύσφορʼ, εἰ τύχοι
κατʼ ὀρθὸν ἐξελθόντα, πάντʼ ἂν εὐτυχεῖν.

Οἰδίπους

ἔστιν δὲ ποῖον τοὔπος; οὔτε γὰρ θρασὺς
οὔτʼ οὖν προδείσας εἰμὶ τῷ γε νῦν λόγῳ.
90

Κρέων

εἰ τῶνδε χρῄζεις πλησιαζόντων κλύειν,
ἕτοιμος εἰπεῖν, εἴτε καὶ στείχειν ἔσω.

Οἰδίπους

ἐς πάντας αὔδα· τῶνδε γὰρ πλέον φέρω
τὸ πένθος ἢ καὶ τῆς ἐμῆς ψυχῆς πέρι.

Κρέων

λέγοιμʼ ἂν οἷʼ ἤκουσα τοῦ θεοῦ πάρα.
95
ἄνωγεν ἡμᾶς Φοῖβος ἐμφανῶς ἄναξ
μίασμα χώρας, ὡς τεθραμμένον χθονὶ
ἐν τῇδʼ, ἐλαύνειν μηδʼ ἀνήκεστον τρέφειν.

Οἰδίπους

ποίῳ καθαρμῷ; τίς ὁ τρόπος τῆς ξυμφορᾶς;

Κρέων

ἀνδρηλατοῦντας ἢ φόνῳ φόνον πάλιν
100
λύοντας, ὡς τόδʼ αἷμα χειμάζον πόλιν.

Οἰδίπους

ποίου γὰρ ἀνδρὸς τήνδε μηνύει τύχην;

Κρέων

ἦν ἡμίν, ὦναξ, Λάϊός ποθʼ ἡγεμὼν
γῆς τῆσδε, πρὶν σὲ τήνδʼ ἀπευθύνειν πόλιν.

Οἰδίπους

ἔξοιδʼ ἀκούων· οὐ γὰρ εἰσεῖδόν γέ πω.
105

Κρέων

τούτου θανόντος νῦν ἐπιστέλλει σαφῶς
τοὺς αὐτοέντας χειρὶ τιμωρεῖν τινας.

Οἰδίπους

οἳ δʼ εἰσὶ ποῦ γῆς; ποῦ τόδʼ εὑρεθήσεται
ἴχνος παλαιᾶς δυστέκμαρτον αἰτίας;

Κρέων

ἐν τῇδʼ ἔφασκε γῇ· τὸ δὲ ζητούμενον
110
ἁλωτόν, ἐκφεύγειν δὲ τἀμελούμενον.

Οἰδίπους

πότερα δʼ ἐν οἴκοις ἢ ʼν ἀγροῖς ὁ Λάϊος
ἢ γῆς ἐπʼ ἄλλης τῷδε συμπίπτει φόνῳ;

Κρέων

θεωρός, ὡς ἔφασκεν, ἐκδημῶν, πάλιν
πρὸς οἶκον οὐκέθʼ ἵκεθʼ, ὡς ἀπεστάλη.
115

Οἰδίπους

οὐδʼ ἄγγελός τις οὐδὲ συμπράκτωρ ὁδοῦ
κατεῖδʼ, ὅτου τις ἐκμαθὼν ἐχρήσατʼ ἄν;

Κρέων

θνῄσκουσι γάρ, πλὴν εἷς τις, ὃς φόβῳ, φυγὼν
ὧν εἶδε πλὴν ἓν οὐδὲν εἶχʼ εἰδὼς φράσαι.

Οἰδίπους

τὸ ποῖον; ἓν γὰρ πόλλʼ ἂν ἐξεύροι μαθεῖν,
120
ἀρχὴν βραχεῖαν εἰ λάβοιμεν ἐλπίδος.

Κρέων

λῃστὰς ἔφασκε συντυχόντας οὐ μιᾷ
ῥώμῃ κτανεῖν νιν, ἀλλὰ σὺν πλήθει χερῶν.

Οἰδίπους

πῶς οὖν ὁ λῃστής, εἴ τι μὴ ξὺν ἀργύρῳ
ἐπράσσετʼ ἐνθένδʼ, ἐς τόδʼ ἂν τόλμης ἔβη;
125

Κρέων

δοκοῦντα ταῦτʼ ἦν· Λαΐου δʼ ὀλωλότος
οὐδεὶς ἀρωγὸς ἐν κακοῖς ἐγίγνετο.

Οἰδίπους

κακὸν δὲ ποῖον ἐμποδών, τυραννίδος
οὕτω πεσούσης, εἶργε τοῦτʼ ἐξειδέναι;

Κρέων

ἡ ποικιλῳδὸς Σφὶγξ τὸ πρὸς ποσὶν σκοπεῖν
130
μεθέντας ἡμᾶς τἀφανῆ προσήγετο.

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἐξ ὑπαρχῆς αὖθις αὔτʼ ἐγὼ φανῶ·
ἐπαξίως γὰρ Φοῖβος, ἀξίως δὲ σὺ
πρὸ τοῦ θανόντος τήνδʼ ἔθεσθʼ ἐπιστροφήν·
ὥστʼ ἐνδίκως ὄψεσθε κἀμὲ σύμμαχον
135
γῇ τῇδε τιμωροῦντα τῷ θεῷ θʼ ἅμα.
ὑπὲρ γὰρ οὐχὶ τῶν ἀπωτέρω φίλων,
ἀλλʼ αὐτὸς αὑτοῦ τοῦτʼ ἀποσκεδῶ μύσος.
ὅστις γὰρ ἦν ἐκεῖνον ὁ κτανών, τάχʼ ἂν
κἄμʼ ἂν τοιαύτῃ χειρὶ τιμωροῦνθʼ ἕλοι.
140
κείνῳ προσαρκῶν οὖν ἐμαυτὸν ὠφελῶ.
ἀλλʼ ὡς τάχιστα, παῖδες, ὑμεῖς μὲν βάθρων
ἵστασθε, τούσδʼ ἄραντες ἱκτῆρας κλάδους,
ἄλλος δὲ Κάδμου λαὸν ὧδʼ ἀθροιζέτω,
ὡς πᾶν ἐμοῦ δράσοντος· ἢ γὰρ εὐτυχεῖς
145
σὺν τῷ θεῷ φανούμεθʼ ἢ πεπτωκότες.

Ἱερεύς

ὦ παῖδες, ἱστώμεσθα· τῶνδε γὰρ χάριν
καὶ δεῦρʼ ἔβημεν ὧν ὅδʼ ἐξαγγέλλεται.
Φοῖβος δʼ ὁ πέμψας τάσδε μαντείας ἅμα
σωτήρ δʼ ἵκοιτο καὶ νόσου παυστήριος.
150

Χορός

ὦ Διὸς ἁδυεπὲς φάτι, τίς ποτε τᾶς πολυχρύσου
Πυθῶνος ἀγλαὰς ἔβας
Θήβας; ἐκτέταμαι φοβερὰν φρένα, δείματι πάλλων,
ἰήιε Δάλιε Παιάν,
ἀμφὶ σοὶ ἁζόμενος τί μοι ἢ νέον
155
ἢ περιτελλομέναις ὥραις πάλιν ἐξανύσεις χρέος.
εἰπέ μοι, ὦ χρυσέας τέκνον Ἐλπίδος, ἄμβροτε Φάμα.
πρῶτα σὲ κεκλόμενος, θύγατερ Διός, ἄμβροτʼ Ἀθάνα
γαιάοχόν τʼ ἀδελφεὰν
Ἄρτεμιν, ἃ κυκλόεντʼ ἀγορᾶς θρόνον εὐκλέα θάσσει,
160
καὶ Φοῖβον ἑκαβόλον, ἰὼ
τρισσοὶ ἀλεξίμοροι προφάνητέ μοι,
εἴ ποτε καὶ προτέρας ἄτας ὕπερ ὀρνυμένας πόλει
ἠνύσατʼ ἐκτοπίαν φλόγα πήματος, ἔλθετε καὶ νῦν.
ὦ πόποι, ἀνάριθμα γὰρ φέρω
165
πήματα· νοσεῖ δέ μοι πρόπας στόλος, οὐδʼ ἔνι φροντίδος ἔγχος
ᾧ τις ἀλέξεται. οὔτε γὰρ ἔκγονα
κλυτᾶς χθονὸς αὔξεται οὔτε τόκοισιν
ἰηίων καμάτων ἀνέχουσι γυναῖκες·
ἄλλον δʼ ἂν ἄλλῳ προσίδοις ἅπερ εὔπτερον ὄρνιν
170
κρεῖσσον ἀμαιμακέτου πυρὸς ὄρμενον
ἀκτὰν πρὸς ἑσπέρου θεοῦ.
ὧν πόλις ἀνάριθμος ὄλλυται·
νηλέα δὲ γένεθλα πρὸς πέδῳ θαναταφόρα κεῖται ἀνοίκτως·
ἐν δʼ ἄλοχοι πολιαί τʼ ἔπι ματέρες
175
ἀχὰν παραβώμιον ἄλλοθεν ἄλλαν
λυγρῶν πόνων ἱκετῆρες ἐπιστενάχουσιν.
παιὰν δὲ λάμπει στονόεσσά τε γῆρυς ὅμαυλος
ὧν ὕπερ, ὦ χρυσέα θύγατερ Διός,
εὐῶπα πέμψον ἀλκάν.
180
Ἄρεά τε τὸν μαλερόν, ὃς νῦν ἄχαλκος ἀσπίδων
φλέγει με περιβόατον, ἀντιάζω
παλίσσυτον δράμημα νωτίσαι πάτρας
ἔπουρον, εἴτʼ ἐς μέγαν θάλαμον Ἀμφιτρίτας
εἴτʼ ἐς τὸν ἀπόξενον ὅρμων
185
Θρῄκιον κλύδωνα·
τελεῖν γὰρ εἴ τι νὺξ ἀφῇ,
τοῦτʼ ἐπʼ ἦμαρ ἔρχεται·
τόν, ὦ τᾶν πυρφόρων
ἀστραπᾶν κράτη νέμων,
190
ὦ Ζεῦ πάτερ, ὑπὸ σῷ φθίσον κεραυνῷ,
Λύκειʼ ἄναξ, τά τε σὰ χρυσοστρόφων ἀπʼ ἀγκυλᾶν
βέλεα θέλοιμʼ ἂν ἀδάματʼ ἐνδατεῖσθαι
ἀρωγὰ προσταχθέντα τάς τε πυρφόρους
Ἀρτέμιδος αἴγλας, ξὺν αἷς Λύκιʼ ὄρεα διᾴσσει·
195
τὸν χρυσομίτραν τε κικλήσκω,
τᾶσδʼ ἐπώνυμον γᾶς,
οἰνῶπα Βάκχον εὔιον,
Μαινάδων ὁμόστολον,
πελασθῆναι φλέγοντʼ
200
ἀγλαῶπι
πεύκᾳ ʼπὶ τὸν ἀπότιμον ἐν θεοῖς θεόν.

Οἰδίπους

αἰτεῖς· ἃ δʼ αἰτεῖς, τἄμʼ ἐὰν θέλῃς ἔπη
κλύων δέχεσθαι τῇ νόσῳ θʼ ὑπηρετεῖν,
ἀλκὴν λάβοις ἂν κἀνακούφισιν κακῶν·
205
ἁγὼ ξένος μὲν τοῦ λόγου τοῦδʼ ἐξερῶ,
ξένος δὲ τοῦ πραχθέντος· οὐ γὰρ ἂν μακρὰν
ἴχνευον αὐτός, μὴ οὐκ ἔχων τι σύμβολον,
νῦν δʼ ὕστερος γὰρ ἀστὸς εἰς ἀστοὺς τελῶ,
ὑμῖν προφωνῶ πᾶσι Καδμείοις τάδε·
210
ὅστις ποθʼ ὑμῶν Λάϊον τὸν Λαβδάκου
κάτοιδεν ἀνδρὸς ἐκ τίνος διώλετο,
τοῦτον κελεύω πάντα σημαίνειν ἐμοί·
κεἰ μὲν φοβεῖται, τοὐπίκλημʼ ὑπεξελεῖν
αὐτὸν καθʼ αὑτοῦ· πείσεται γὰρ ἄλλο μὲν
215
ἀστεργὲς οὐδέν. γῆς δʼ ἄπεισιν ἀσφαλής.
εἰ δʼ αὖ τις ἄλλον οἶδεν ἐξ ἄλλης χθονὸς
τὸν αὐτόχειρα, μὴ σιωπάτω· τὸ γὰρ
κέρδος τελῶ ʼγὼ χἠ χάρις προσκείσεται.
εἰ δʼ αὖ σιωπήσεσθε, καί τις ἢ φίλου
220
δείσας ἀπώσει τοὔπος ἢ χαὐτοῦ τόδε,
ἃκ τῶνδε δράσω, ταῦτα χρὴ κλύειν ἐμοῦ.
τὸν ἄνδρʼ ἀπαυδῶ τοῦτον, ὅστις ἐστί, γῆς
τῆσδʼ, ἧς ἐγὼ κράτη τε καὶ θρόνους νέμω,
μήτʼ εἰσδέχεσθαι μήτε προσφωνεῖν τινα,
225
μήτʼ ἐν θεῶν εὐχαῖσι μήτε θύμασιν
κοινὸν ποεῖσθαι, μήτε χέρνιβας νέμειν·
ὠθεῖν δʼ ἀπʼ οἴκων πάντας, ὡς μιάσματος
τοῦδʼ ἡμὶν ὄντος, ὡς τὸ Πυθικὸν θεοῦ
μαντεῖον ἐξέφηνεν ἀρτίως ἐμοί.
230
ἐγὼ μὲν οὖν τοιόσδε τῷ τε δαίμονι
τῷ τʼ ἀνδρὶ τῷ θανόντι σύμμαχος πέλω·
κατεύχομαι δὲ τὸν δεδρακότʼ, εἴτε τις
εἷς ὢν λέληθεν εἴτε πλειόνων μέτα,
κακὸν κακῶς νιν ἄμορον ἐκτρῖψαι βίον·
235
ἐπεύχομαι δʼ, οἴκοισιν εἰ ξυνέστιος
ἐν τοῖς ἐμοῖς γένοιτʼ ἐμοῦ συνειδότος,
παθεῖν ἅπερ τοῖσδʼ ἀρτίως ἠρασάμην.
ὑμῖν δὲ ταῦτα πάντʼ ἐπισκήπτω τελεῖν,
ὑπέρ τʼ ἐμαυτοῦ τοῦ θεοῦ τε τῆσδέ τε
240
γῆς ὧδʼ ἀκάρπως κἀθέως ἐφθαρμένης.
οὐδʼ εἰ γὰρ ἦν τὸ πρᾶγμα μὴ θεήλατον,
ἀκάθαρτον ὑμᾶς εἰκὸς ἦν οὕτως ἐᾶν,
ἀνδρός γʼ ἀρίστου βασιλέως τʼ ὀλωλότος,
ἀλλʼ ἐξερευνᾶν· νῦν δʼ ἐπεὶ κυρῶ γʼ ἐγὼ
245
ἔχων μὲν ἀρχὰς ἃς ἐκεῖνος εἶχε πρίν,
ἔχων δὲ λέκτρα καὶ γυναῖχʼ ὁμόσπορον,
κοινῶν τε παίδων κοίνʼ ἄν, εἰ κείνῳ γένος
μὴ ʼδυστύχησεν, ἦν ἂν ἐκπεφυκότα·
νῦν δʼ ἐς τὸ κείνου κρᾶτʼ ἐνήλαθʼ ἡ τύχη·
250
ἀνθʼ ὧν ἐγὼ τάδʼ, ὡσπερεὶ τοὐμοῦ πατρός,
ὑπερμαχοῦμαι κἀπὶ πᾶν ἀφίξομαι,
ζητῶν τὸν αὐτόχειρα τοῦ φόνου λαβεῖν,
τῷ Λαβδακείῳ παιδὶ Πολυδώρου τε καὶ
τοῦ πρόσθε Κάδμου τοῦ πάλαι τʼ Ἀγήνορος.
255
καὶ ταῦτα τοῖς μὴ δρῶσιν εὔχομαι θεοὺς
μήτʼ ἄροτον αὐτοῖς γῆς ἀνιέναι τινὰ
μήτʼ οὖν γυναικῶν παῖδας, ἀλλὰ τῷ πότμῳ
τῷ νῦν φθερεῖσθαι κἄτι τοῦδʼ ἐχθίονι·
ὑμῖν δὲ τοῖς ἄλλοισι Καδμείοις, ὅσοις
260
τάδʼ ἔστʼ ἀρέσκονθʼ, ἥ τε σύμμαχος Δίκη
χοἰ πάντες εὖ ξυνεῖεν εἰσαεὶ θεοί.

Χορός

ὥσπερ μʼ ἀραῖον ἔλαβες, ὧδʼ, ἄναξ, ἐρῶ.
οὔτʼ ἔκτανον γὰρ οὔτε τὸν κτανόντʼ ἔχω
δεῖξαι. τὸ δὲ ζήτημα τοῦ πέμψαντος ἦν
265
Φοίβου τόδʼ εἰπεῖν, ὅστις εἴργασταί ποτε.

Οἰδίπους

δίκαιʼ ἔλεξας· ἀλλʼ ἀναγκάσαι θεοὺς
ἃν μὴ θέλωσιν οὐδʼ ἂν εἷς δύναιτʼ ἀνήρ.

Χορός

τὰ δεύτερʼ ἐκ τῶνδʼ ἂν λέγοιμʼ ἁμοὶ δοκεῖ.

Οἰδίπους

εἰ καὶ τρίτʼ ἐστί, μὴ παρῇς τὸ μὴ οὐ φράσαι.
270

Χορός

ἄνακτʼ ἄνακτι ταὔθʼ ὁρῶντʼ ἐπίσταμαι
μάλιστα Φοίβῳ Τειρεσίαν, παρʼ οὗ τις ἂν
σκοπῶν τάδʼ, ὦναξ, ἐκμάθοι σαφέστατα.

Οἰδίπους

ἀλλʼ οὐκ ἐν ἀργοῖς οὐδὲ τοῦτʼ ἐπραξάμην.
ἔπεμψα γὰρ Κρέοντος εἰπόντος διπλοῦς
275
πομπούς· πάλαι δὲ μὴ παρῶν θαυμάζεται.

Χορός

καὶ μὴν τά γʼ ἄλλα κωφὰ καὶ παλαίʼ ἔπη.

Οἰδίπους

τὰ ποῖα ταῦτα; πάντα γὰρ σκοπῶ λόγον.

Χορός

θανεῖν ἐλέχθη πρός τινων ὁδοιπόρων.

Οἰδίπους

ἤκουσα κἀγώ. τὸν δʼ ἰδόντʼ οὐδεὶς ὁρᾷ.
280

Χορός

ἀλλʼ εἴ τι μὲν δὴ δείματός γʼ ἔχει μέρος,
τὰς σὰς ἀκούων οὐ μενεῖ τοιάσδʼ ἀράς,

Οἰδίπους

ᾧ μή ʼστι δρῶντι τάρβος, οὐδʼ ἔπος φοβεῖ.

Χορός

ἀλλʼ οὑξελέγξων αὐτὸν ἔστιν· οἵδε γὰρ
τὸν θεῖον ἤδη μάντιν ὧδʼ ἄγουσιν, ᾧ
285
τἀληθὲς ἐμπέφυκεν ἀνθρώπων μόνῳ.

Οἰδίπους

ὦ πάντα νωμῶν Τειρεσία, διδακτά τε
ἄρρητά τʼ, οὐράνιά τε καὶ χθονοστιβῆ,
πόλιν μέν, εἰ καὶ μὴ βλέπεις, φρονεῖς δʼ ὅμως
οἵᾳ νόσῳ σύνεστιν· ἧς σὲ προστάτην
290
σωτῆρά τʼ, ὦναξ, μοῦνον ἐξευρίσκομεν.
Φοῖβος γάρ, εἴ τι μὴ κλύεις τῶν ἀγγέλων,
πέμψασιν ἡμῖν ἀντέπεμψεν, ἔκλυσιν
μόνην ἂν ἐλθεῖν τοῦδε τοῦ νοσήματος,
εἰ τοὺς κτανόντας Λάϊον μαθόντες εὖ
295
κτείναιμεν ἢ γῆς φυγάδας ἐκπεμψαίμεθα.
σύ νυν φθονήσας μήτʼ ἀπʼ οἰωνῶν φάτιν
μήτʼ εἴ τινʼ ἄλλην μαντικῆς ἔχεις ὁδόν,
ῥῦσαι σεαυτὸν καὶ πόλιν, ῥῦσαι δʼ ἐμέ,
ῥῦσαι δὲ πᾶν μίασμα τοῦ τεθνηκότος.
300
ἐν σοὶ γὰρ ἐσμέν· ἄνδρα δʼ ὠφελεῖν ἀφʼ ὧν
ἔχοι τε καὶ δύναιτο, κάλλιστος πόνων.

Τειρεσίας

φεῦ φεῦ, φρονεῖν ὡς δεινὸν ἔνθα μὴ τέλη
λύῃ φρονοῦντι· ταῦτα γὰρ καλῶς ἐγὼ
εἰδὼς διώλεσʼ· οὐ γὰρ ἂν δεῦρʼ ἱκόμην.
305

Οἰδίπους

τί δʼ ἔστιν; ὡς ἄθυμος εἰσελήλυθας.

Τειρεσίας

ἄφες μʼ ἐς οἴκους· ῥᾷστα γὰρ τὸ σόν τε σὺ
κἀγὼ διοίσω τοὐμόν, ἢν ἐμοὶ πίθῃ.

Οἰδίπους

οὔτʼ ἔννομʼ εἶπας οὔτε προσφιλῆ πόλει
τῇδʼ, ἥ σʼ ἔθρεψε, τήνδʼ ἀποστερῶν φάτιν.
310

Τειρεσίας

ὁρῶ γὰρ οὐδὲ σοὶ τὸ σὸν φώνημʼ ἰὸν
πρὸς καιρόν· ὡς οὖν μηδʼ ἐγὼ ταὐτὸν πάθω —

Οἰδίπους

μὴ πρὸς θεῶν φρονῶν γʼ ἀποστραφῇς, ἐπεὶ
πάντες σε προσκυνοῦμεν οἵδʼ ἱκτήριοι.

Τειρεσίας

πάντες γὰρ οὐ φρονεῖτʼ· ἐγὼ δʼ οὐ μή ποτε
315
τἄμʼ, ὡς ἂν εἴπω μὴ τὰ σʼ, ἐκφήνω κακά.

Οἰδίπους

τί φής; ξυνειδὼς οὐ φράσεις, ἀλλʼ ἐννοεῖς
ἡμᾶς προδοῦναι καὶ καταφθεῖραι πόλιν;

Τειρεσίας

ἐγὼ οὔτʼ ἐμαυτὸν οὔτε σʼ ἀλγυνῶ. τί ταῦτʼ
ἄλλως ἐλέγχεις; οὐ γὰρ ἂν πύθοιό μου.
320

Οἰδίπους

οὐκ, ὦ κακῶν κάκιστε, καὶ γὰρ ἂν πέτρου
φύσιν σύ γʼ ὀργάνειας, ἐξερεῖς ποτε,
ἀλλʼ ὧδʼ ἄτεγκτος κἀτελεύτητος φανεῖ;

Τειρεσίας

ὀργὴν ἐμέμψω τὴν ἐμήν, τὴν σὴν δʼ ὁμοῦ
ναίουσαν οὐ κατεῖδες, ἀλλʼ ἐμὲ ψέγεις.
325

Οἰδίπους

τίς γὰρ τοιαῦτʼ ἂν οὐκ ἂν ὀργίζοιτʼ ἔπη
κλύων, ἃ νῦν σὺ τήνδʼ ἀτιμάζεις πόλιν;

Τειρεσίας

ἥξει γὰρ αὐτά, κἂν ἐγὼ σιγῇ στέγω.

Οἰδίπους

οὐκοῦν ἅ γʼ ἥξει καὶ σὲ χρὴ λέγειν ἐμοί.

Τειρεσίας

οὐκ ἂν πέρα φράσαιμι. πρὸς τάδʼ, εἰ θέλεις,
330
θυμοῦ διʼ ὀργῆς ἥτις ἀγριωτάτη.

Οἰδίπους

καὶ μὴν παρήσω γʼ οὐδέν, ὡς ὀργῆς ἔχω,
ἅπερ ξυνίημʼ· ἴσθι γὰρ δοκῶν ἐμοὶ
καὶ ξυμφυτεῦσαι τοὔργον εἰργάσθαι θʼ, ὅσον
μὴ χερσὶ καίνων· εἰ δʼ ἐτύγχανες βλέπων,
335
καὶ τοὔργον ἂν σοῦ τοῦτʼ, ἔφην εἶναι μόνου.

Τειρεσίας

ἄληθες; ἐννέπω σὲ τῷ κηρύγματι
ᾧπερ προεῖπας ἐμμένειν, κἀφʼ ἡμέρας
τῆς νῦν προσαυδᾶν μήτε τούσδε μήτʼ ἐμέ,
ὡς ὄντι γῆς τῆσδʼ ἀνοσίῳ μιάστορι.
340

Οἰδίπους

οὕτως ἀναιδῶς ἐξεκίνησας τόδε
τὸ ῥῆμα; καὶ ποῦ τοῦτο φεύξεσθαι δοκεῖς;

Τειρεσίας

πέφευγα· τἀληθὲς γὰρ ἰσχῦον τρέφω.

Οἰδίπους

πρὸς τοῦ διδαχθείς; οὐ γὰρ ἔκ γε τῆς τέχνης.

Τειρεσίας

πρὸς σοῦ· σὺ γάρ μʼ ἄκοντα προυτρέψω λέγειν.
345

Οἰδίπους

ποῖον λόγον; λέγʼ αὖθις, ὡς μᾶλλον μάθω.

Τειρεσίας

οὐχὶ ξυνῆκας πρόσθεν; ἢ ʼκπειρᾷ λέγων;

Οἰδίπους

οὐχ ὥστε γʼ εἰπεῖν γνωστόν· ἀλλʼ αὖθις φράσον.

Τειρεσίας

φονέα σε φημὶ τἀνδρὸς οὗ ζητεῖς κυρεῖν.

Οἰδίπους

ἀλλʼ οὔ τι χαίρων δίς γε πημονὰς ἐρεῖς.
350

Τειρεσίας

εἴπω τι δῆτα κἄλλʼ, ἵνʼ ὀργίζῃ πλέον;

Οἰδίπους

ὅσον γε χρῄζεις· ὡς μάτην εἰρήσεται.

Τειρεσίας

λεληθέναι σε φημὶ σὺν τοῖς φιλτάτοις
αἴσχισθʼ ὁμιλοῦντʼ, οὐδʼ ὁρᾶν ἵνʼ εἶ κακοῦ.

Οἰδίπους

ἦ καὶ γεγηθὼς ταῦτʼ ἀεὶ λέξειν δοκεῖς;
355

Τειρεσίας

εἴπερ τί γʼ ἐστὶ τῆς ἀληθείας σθένος.

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἔστι, πλὴν σοί· σοὶ δὲ τοῦτʼ οὐκ ἔστʼ ἐπεὶ
τυφλὸς τά τʼ ὦτα τόν τε νοῦν τά τʼ ὄμματʼ εἶ.

Τειρεσίας

σὺ δʼ ἄθλιός γε ταῦτʼ ὀνειδίζων, ἃ σοὶ
οὐδεὶς ὃς οὐχὶ τῶνδʼ ὀνειδιεῖ τάχα.
360

Οἰδίπους

μιᾶς τρέφει πρὸς νυκτός, ὥστε μήτʼ ἐμὲ
μήτʼ ἄλλον, ὅστις φῶς ὁρᾷ, βλάψαι ποτʼ ἄν.

Τειρεσίας

οὐ γάρ σε μοῖρα πρός γʼ ἐμοῦ πεσεῖν, ἐπεὶ
ἱκανὸς Ἀπόλλων, ᾧ τάδʼ ἐκπρᾶξαι μέλει.

Οἰδίπους

Κρέοντος ἢ σοῦ ταῦτα τἀξευρήματα;
365

Τειρεσίας

Κρέων δέ σοι πῆμʼ οὐδέν, ἀλλʼ αὐτὸς σὺ σοί.

Οἰδίπους

ὦ πλοῦτε καὶ τυραννὶ καὶ τέχνη τέχνης
ὑπερφέρουσα τῷ πολυζήλῳ βίῳ,
ὅσος παρʼ ὑμῖν ὁ φθόνος φυλάσσεται,
εἰ τῆσδέ γʼ ἀρχῆς οὕνεχʼ, ἣν ἐμοὶ πόλις
370
δωρητόν, οὐκ αἰτητόν, εἰσεχείρισεν.
ταύτης Κρέων ὁ πιστός, οὑξ ἀρχῆς φίλος,
λάθρᾳ μʼ ὑπελθὼν ἐκβαλεῖν ἱμείρεται,
ὑφεὶς μάγον τοιόνδε μηχανορράφον,
δόλιον ἀγύρτην, ὅστις ἐν τοῖς κέρδεσιν
375
μόνον δέδορκε, τὴν τέχνην δʼ ἔφυ τυφλός.
ἐπεί, φέρʼ εἰπέ, ποῦ σὺ μάντις εἶ σαφής;
πῶς οὐκ, ὅθʼ ἡ ῥαψῳδὸς ἐνθάδʼ ἦν κύων,
ηὔδας τι τοῖσδʼ ἀστοῖσιν ἐκλυτήριον;
καίτοι τό γʼ αἴνιγμʼ οὐχὶ τοὐπιόντος ἦν
380
ἀνδρὸς διειπεῖν, ἀλλὰ μαντείας ἔδει·
ἣν οὔτʼ ἀπʼ οἰωνῶν σὺ προυφάνης ἔχων
οὔτʼ ἐκ θεῶν του γνωτόν· ἀλλʼ ἐγὼ μολών,
ὁ μηδὲν εἰδὼς Οἰδίπους, ἔπαυσά νιν,
γνώμῃ κυρήσας οὐδʼ ἀπʼ, οἰωνῶν μαθών·
385
ὃν δὴ σὺ πειρᾷς ἐκβαλεῖν, δοκῶν θρόνοις
παραστατήσειν τοῖς Κρεοντείοις πέλας.
κλαίων δοκεῖς μοι καὶ σὺ χὠ συνθεὶς τάδε
ἀγηλατήσειν· εἰ δὲ μὴ ʼδόκεις γέρων
εἶναι, παθὼν ἔγνως ἂν οἷά περ φρονεῖς.
390

Χορός

ἡμῖν μὲν εἰκάζουσι καὶ τὰ τοῦδʼ ἔπη
ὀργῇ λελέχθαι καὶ τά σʼ, Οἰδίπους, δοκεῖ,
δεῖ δʼ οὐ τοιούτων, ἀλλʼ ὅπως τὰ τοῦ θεοῦ
μαντεῖʼ ἄριστα λύσομεν, τόδε σκοπεῖν.

Τειρεσίας

εἰ καὶ τυραννεῖς, ἐξισωτέον τὸ γοῦν
395
ἴσʼ ἀντιλέξαι· τοῦδε γὰρ κἀγὼ κρατῶ.
οὐ γάρ τι σοὶ ζῶ δοῦλος, ἀλλὰ Λοξίᾳ·
ὥστʼ οὐ Κρέοντος προστάτου γεγράψομαι.
λέγω δʼ, ἐπειδὴ καὶ τυφλόν μʼ ὠνείδισας·
σὺ καὶ δέδορκας κοὐ βλέπεις ἵνʼ εἶ κακοῦ,
400
οὐδʼ ἔνθα ναίεις, οὐδʼ ὅτων οἰκεῖς μέτα.
ἆρʼ οἶσθʼ ἀφʼ ὧν εἶ; καὶ λέληθας ἐχθρὸς ὢν
τοῖς σοῖσιν αὐτοῦ νέρθε κἀπὶ γῆς ἄνω,
καί σʼ ἀμφιπλὴξ μητρός τε καὶ τοῦ σοῦ πατρὸς
ἐλᾷ ποτʼ ἐκ γῆς τῆσδε δεινόπους ἀρά,
405
βλέποντα νῦν μὲν ὄρθʼ, ἔπειτα δὲ σκότον.
βοῆς δὲ τῆς σῆς ποῖος οὐκ ἔσται λιμήν,
ποῖος Κιθαιρὼν οὐχὶ σύμφωνος τάχα,
ὅταν καταίσθῃ τὸν ὑμέναιον, ὃν δόμοις
ἄνορμον εἰσέπλευσας, εὐπλοίας τυχών;
410
ἄλλων δὲ πλῆθος οὐκ ἐπαισθάνει κακῶν,
ἅ σʼ ἐξισώσει σοί τε καὶ τοῖς σοῖς τέκνοις.
πρὸς ταῦτα καὶ Κρέοντα καὶ τοὐμὸν στόμα
προπηλάκιζε· σοῦ γὰρ οὐκ ἔστιν βροτῶν
κάκιον ὅστις ἐκτριβήσεταί ποτε.
415

Οἰδίπους

ἦ ταῦτα δῆτʼ ἀνεκτὰ πρὸς τούτου κλύειν;
οὐκ εἰς ὄλεθρον; οὐχὶ θᾶσσον; οὐ πάλιν
ἄψορρος οἴκων τῶνδʼ ἀποστραφεὶς ἄπει;

Τειρεσίας

οὐδʼ ἱκόμην ἔγωγʼ ἄν, εἰ σὺ μὴ ʼκάλεις.

Οἰδίπους

οὐ γάρ τί σʼ ᾔδη μῶρα φωνήσοντʼ, ἐπεὶ
420
σχολῇ σʼ ἂν οἴκους τοὺς ἐμοὺς ἐστειλάμην.

Τειρεσίας

ἡμεῖς τοιοίδʼ ἔφυμεν, ὡς μὲν σοὶ δοκεῖ,
μῶροι, γονεῦσι δʼ, οἵ σʼ ἔφυσαν, ἔμφρονες.

Οἰδίπους

ποίοισι; μεῖνον, τίς δέ μʼ ἐκφύει βροτῶν;

Τειρεσίας

ἥδʼ ἡμέρα φύσει σε καὶ διαφθερεῖ.
425

Οἰδίπους

ὡς πάντʼ ἄγαν αἰνικτὰ κἀσαφῆ λέγεις.

Τειρεσίας

οὔκουν σὺ ταῦτʼ ἄριστος εὑρίσκειν ἔφυς;

Οἰδίπους

τοιαῦτʼ ὀνείδιζʼ, οἷς ἔμʼ εὑρήσεις μέγαν.

Τειρεσίας

αὕτη γε μέντοι σʼ ἡ τύχη διώλεσεν.

Οἰδίπους

ἀλλʼ εἰ πόλιν τήνδʼ ἐξέσωσʼ, οὔ μοι μέλει.
430

Τειρεσίας

ἄπειμι τοίνυν· καὶ σύ, παῖ, κόμιζέ με.

Οἰδίπους

κομιζέτω δῆθʼ· ὡς παρὼν σύ γʼ ἐμποδὼν
ὀχλεῖς, συθείς τʼ ἂν οὐκ ἂν ἀλγύνοις πλέον.

Τειρεσίας

εἰπὼν ἄπειμʼ ὧν οὕνεκʼ, ἦλθον, οὐ τὸ σὸν
δείσας πρόσωπον· οὐ γὰρ ἔσθʼ ὅπου μʼ ὀλεῖς.
435
λέγω δέ σοι· τὸν ἄνδρα τοῦτον, ὃν πάλαι
ζητεῖς ἀπειλῶν κἀνακηρύσσων φόνον
τὸν Λαΐειον, οὗτός ἐστιν ἐνθάδε,
ξένος λόγῳ μέτοικος, εἶτα δʼ ἐγγενὴς
φανήσεται Θηβαῖος, οὐδʼ ἡσθήσεται
440
τῇ ξυμφορᾷ· τυφλὸς γὰρ ἐκ δεδορκότος
καὶ πτωχὸς ἀντὶ πλουσίου ξένην ἔπι
σκήπτρῳ προδεικνὺς γαῖαν ἐμπορεύσεται.
φανήσεται δὲ παισὶ τοῖς αὑτοῦ ξυνὼν
ἀδελφὸς αὑτὸς καὶ πατήρ, κἀξ ἧς ἔφυ
445
γυναικὸς υἱὸς καὶ πόσις, καὶ τοῦ πατρὸς
ὁμόσπορός τε καὶ φονεύς. καὶ ταῦτʼ ἰὼν
εἴσω λογίζου· κἂν λάβῃς ἐψευσμένον,
φάσκειν ἔμʼ ἤδη μαντικῇ μηδὲν φρονεῖν.

Χορός

τίς ὅντινʼ ἁ θεσπιέπεια Δελφὶς εἶπε πέτρα
450
ἄρρητʼ ἀρρήτων τελέσαντα φοινίαισι χερσίν;
ὥρα νιν ἀελλάδων
ἵππων σθεναρώτερον
φυγᾷ πόδα νωμᾶν.
ἔνοπλος γὰρ ἐπʼ αὐτὸν ἐπενθρῴσκει
455
πυρὶ καὶ στεροπαῖς ὁ Διὸς γενέτας,
δειναὶ δʼ ἅμʼ ἕπονται
κῆρες ἀναπλάκητοι
ἔλαμψε γὰρ τοῦ νιφόεντος ἀρτίως φανεῖσα
φάμα Παρνασοῦ τὸν ἄδηλον ἄνδρα πάντʼ ἰχνεύειν.
460
φοιτᾷ γὰρ ὑπʼ ἀγρίαν
ὕλαν ἀνά τʼ ἄντρα καὶ
πέτρας ἰσόταυρος
μέλεος μελέῳ ποδὶ χηρεύων,
τὰ μεσόμφαλα γᾶς ἀπονοσφίζων
465
μαντεῖα· τὰ δʼ ἀεὶ
ζῶντα περιποτᾶται.
δεινὰ μὲν οὖν, δεινὰ ταράσσει σοφὸς οἰωνοθέτας
οὔτε δοκοῦντʼ οὔτʼ ἀποφάσκονθʼ· ὅ τι λέξω δʼ ἀπορῶ.
πέτομαι δʼ ἐλπίσιν οὔτʼ, ἐνθάδʼ ὁρῶν οὔτʼ ὀπίσω.
470
τί γὰρ ἢ Λαβδακίδαις
ἢ τῷ Πολύβου νεῖκος ἔκειτʼ, οὔτε πάροιθέν ποτʼ ἔγωγʼ
ἔμαθον, πρὸς ὅτου δὴ βασανίζων βασάνῳ
ἐπὶ τὰν ἐπίδαμον φάτιν εἶμʼ Οἰδιπόδα Λαβδακίδαις
ἐπίκουρος ἀδήλων θανάτων.
475
ἀλλʼ ὁ μὲν οὖν Ζεὺς ὅ τʼ Ἀπόλλων ξυνετοὶ καὶ τὰ βροτῶν
εἰδότες· ἀνδρῶν δʼ ὅτι μάντις πλέον ἢ ʼγὼ φέρεται,
κρίσις οὔκ ἔστιν ἀλαθής· σοφίᾳ δʼ ἂν σοφίαν
παραμείψειεν ἀνήρ.
ἀλλʼ οὔποτʼ ἔγωγʼ ἄν, πρὶν ἴδοιμʼ ὀρθὸν ἔπος, μεμφομένων ἂν καταφαίην.
480
φανερὰ γὰρ ἐπʼ αὐτῷ, πτερόεσσʼ ἦλθε κόρα
ποτέ, καὶ σοφὸς ὤφθη βασάνῳ θʼ ἁδύπολις τῷ ἀπʼ ἐμᾶς
φρενὸς οὔποτʼ ὀφλήσει κακίαν.

Κρέων

ἄνδρες πολῖται, δείνʼ ἔπη πεπυσμένος
κατηγορεῖν μου τὸν τύραννον Οἰδίπουν,
485
πάρειμʼ ἀτλητῶν. εἰ γὰρ ἐν ταῖς ξυμφοραῖς
ταῖς νῦν νομίζει πρός γʼ ἐμοῦ πεπονθέναι
λόγοισιν εἴτʼ ἔργοισιν εἰς βλάβην φέρον,
οὔτοι βίου μοι τοῦ μακραίωνος πόθος,
φέροντι τήνδε βάξιν. οὐ γὰρ εἰς ἁπλοῦν
490
ἡ ζημία μοι τοῦ λόγου τούτου φέρει,
ἀλλʼ ἐς μέγιστον, εἰ κακὸς μὲν ἐν πόλει,
κακὸς δὲ πρὸς σοῦ καὶ φίλων κεκλήσομαι.

Χορός

ἀλλʼ ἦλθε μὲν δὴ τοῦτο τοὔνειδος τάχʼ ἂν
ὀργῇ βιασθὲν μᾶλλον ἢ γνώμῃ φρενῶν.
495

Κρέων

τοὔπος δʼ ἐφάνθη, ταῖς ἐμαῖς γνώμαις ὅτι
πεισθεὶς ὁ μάντις τοὺς λόγους ψευδεῖς λέγοι;

Χορός

ηὐδᾶτο μὲν τάδʼ, οἶδα δʼ οὐ γνώμῃ τίνι.

Κρέων

ἐξ ὀμμάτων δʼ ὀρθῶν τε κἀξ ὀρθῆς φρενὸς
κατηγορεῖτο τοὐπίκλημα τοῦτό μου;
500

Χορός

οὐκ οἶδʼ· ἃ γὰρ δρῶσʼ, οἱ κρατοῦντες οὐχ ὁρῶ.
αὐτὸς δʼ ὅδʼ ἤδη δωμάτων ἔξω περᾷ.

Οἰδίπους

οὗτος σύ, πῶς δεῦρʼ ἦλθες; ἦ τοσόνδʼ ἔχεις
τόλμης πρόσωπον ὥστε τὰς ἐμὰς στέγας
ἵκου, φονεὺς ὢν τοῦδε τἀνδρὸς ἐμφανῶς
505
λῃστής τʼ ἐναργὴς τῆς ἐμῆς τυραννίδος;
φέρʼ εἰπὲ πρὸς θεῶν, δειλίαν ἢ μωρίαν
ἰδών τινʼ ἔν μοι ταῦτʼ ἐβουλεύσω ποεῖν;
ἢ τοὔργον ὡς οὐ γνωριοῖμί σου τόδε
δόλῳ προσέρπον ἢ οὐκ ἀλεξοίμην μαθών;
510
ἆρʼ οὐχὶ μῶρόν ἐστι τοὐγχείρημά σου,
ἄνευ τε πλήθους καὶ φίλων τυραννίδα
θηρᾶν, ὃ πλήθει χρήμασίν θʼ ἁλίσκεται;

Κρέων

οἶσθʼ ὡς πόησον; ἀντὶ τῶν εἰρημένων
ἴσʼ ἀντάκουσον, κᾆτα κρῖνʼ αὐτὸς μαθών.
515

Οἰδίπους

λέγειν σὺ δεινός, μανθάνειν δʼ ἐγὼ κακὸς
σοῦ· δυσμενῆ γὰρ καὶ βαρύν σʼ ηὕρηκʼ ἐμοί.

Κρέων

τοῦτʼ αὐτὸ νῦν μου πρῶτʼ ἄκουσον ὡς ἐρῶ.

Οἰδίπους

τοῦτʼ αὐτὸ μή μοι φράζʼ, ὅπως οὐκ εἶ κακός.

Κρέων

εἴ τοι νομίζεις κτῆμα τὴν αὐθαδίαν
520
εἶναί τι τοῦ νοῦ χωρίς, οὐκ ὀρθῶς φρονεῖς.

Οἰδίπους

εἴ τοι νομίζεις ἄνδρα συγγενῆ κακῶς
δρῶν οὐχ ὑφέξειν τὴν δίκην, οὐκ εὖ φρονεῖς.

Κρέων

ξύμφημί σοι ταῦτʼ ἔνδικʼ εἰρῆσθαι· τὸ δὲ
πάθημʼ ὁποῖον φὴς παθεῖν, δίδασκέ με.
525

Οἰδίπους

ἔπειθες ἢ οὐκ ἔπειθες, ὡς χρείη μʼ ἐπὶ
τὸν σεμνόμαντιν ἄνδρα πέμψασθαί τινα;

Κρέων

καὶ νῦν ἔθʼ αὑτός εἰμι τῷ βουλεύματι.

Οἰδίπους

πόσον τινʼ ἤδη δῆθʼ ὁ Λάϊος χρόνον

Κρέων

δέδρακε ποῖον ἔργον; οὐ γὰρ ἐννοῶ.
530

Οἰδίπους

ἄφαντος ἔρρει θανασίμῳ χειρώματι;

Κρέων

μακροὶ παλαιοί τʼ ἂν μετρηθεῖεν χρόνοι.

Οἰδίπους

τότʼ οὖν ὁ μάντις οὗτος ἦν ἐν τῇ τέχνῃ;

Κρέων

σοφός γʼ ὁμοίως κἀξ ἴσου τιμώμενος.

Οἰδίπους

ἐμνήσατʼ οὖν ἐμοῦ τι τῷ τότʼ ἐν χρόνῳ;
535

Κρέων

οὔκουν ἐμοῦ γʼ ἑστῶτος οὐδαμοῦ πέλας.

Οἰδίπους

ἀλλʼ οὐκ ἔρευναν τοῦ κτανόντος ἔσχετε;

Κρέων

παρέσχομεν, πῶς δʼ οὐχί; κοὐκ ἠκούσαμεν.

Οἰδίπους

πῶς οὖν τόθʼ οὗτος ὁ σοφὸς οὐκ ηὔδα τάδε;

Κρέων

οὐκ οἶδʼ· ἐφʼ οἷς γὰρ μὴ φρονῶ σιγᾶν φιλῶ.
540

Οἰδίπους

τοσόνδε γʼ οἶσθα καὶ λέγοις ἂν εὖ φρονῶν.

Κρέων

ποῖον τόδʼ; εἰ γὰρ οἶδά γʼ, οὐκ ἀρνήσομαι.

Οἰδίπους

ὁθούνεκʼ, εἰ μὴ σοὶ ξυνῆλθε, τάσδʼ ἐμὰς
οὐκ ἄν ποτʼ εἶπε Λαΐου διαφθοράς.

Κρέων

εἰ μὲν λέγει τάδʼ, αὐτὸς οἶσθʼ· ἐγὼ δὲ σοῦ
545
μαθεῖν δικαιῶ ταὔθʼ ἅπερ κἀμοῦ σὺ νῦν.

Οἰδίπους

ἐκμάνθανʼ· οὐ γὰρ δὴ φονεὺς ἁλώσομαι.

Κρέων

τί δῆτʼ; ἀδελφὴν τὴν ἐμὴν γήμας ἔχεις;

Οἰδίπους

ἄρνησις οὐκ ἔνεστιν ὧν ἀνιστορεῖς.

Κρέων

ἄρχεις δʼ ἐκείνῃ ταὐτὰ γῆς ἴσον νέμων;
550

Οἰδίπους

ἃν ᾖ θέλουσα πάντʼ ἐμοῦ κομίζεται.

Κρέων

οὔκουν ἰσοῦμαι σφῷν ἐγὼ δυοῖν τρίτος;

Οἰδίπους

ἐνταῦθα γὰρ δὴ καὶ κακὸς φαίνει φίλος.

Κρέων

οὔκ, εἰ διδοίης γʼ ὡς ἐγὼ σαυτῷ λόγον.
σκέψαι δὲ τοῦτο πρῶτον, εἴ τινʼ ἂν δοκεῖς
555
ἄρχειν ἑλέσθαι ξὺν φόβοισι μᾶλλον ἢ
ἄτρεστον εὕδοντʼ, εἰ τά γʼ αὔθʼ ἕξει κράτη.
ἐγὼ μὲν οὖν οὔτʼ αὐτὸς ἱμείρων ἔφυν
τύραννος εἶναι μᾶλλον ἢ τύραννα δρᾶν,
οὔτʼ ἄλλος ὅστις σωφρονεῖν ἐπίσταται.
560
νῦν μὲν γὰρ ἐκ σοῦ πάντʼ ἄνευ φόβου φέρω,
εἰ δʼ αὐτὸς ἦρχον, πολλὰ κἂν ἄκων ἔδρων.
πῶς δῆτʼ ἐμοὶ τυραννὶς ἡδίων ἔχειν
ἀρχῆς ἀλύπου καὶ δυναστείας ἔφυ;
οὔπω τοσοῦτον ἠπατημένος κυρῶ
565
ὥστʼ ἄλλα χρῄζειν ἢ τὰ σὺν κέρδει καλά.
νῦν πᾶσι χαίρω, νῦν με πᾶς ἀσπάζεται,
νῦν οἱ σέθεν χρῄζοντες ἐκκαλοῦσί με·
τὸ γὰρ τυχεῖν αὐτοῖσι πᾶν ἐνταῦθʼ ἔνι.
πῶς δῆτʼ ἐγὼ κεῖνʼ ἂν λάβοιμʼ ἀφεὶς τάδε;
570
οὐκ ἂν γένοιτο νοῦς κακὸς καλῶς φρονῶν.
ἀλλʼ οὔτʼ ἐραστὴς τῆσδε τῆς γνώμης ἔφυν
οὔτʼ ἂν μετʼ ἄλλου δρῶντος ἂν τλαίην ποτέ.
καὶ τῶνδʼ ἔλεγχον τοῦτο μὲν Πυθώδʼ ἰὼν
πεύθου τὰ χρησθέντʼ εἰ σαφῶς ἤγγειλά σοι·
575
τοῦτʼ ἄλλʼ, ἐάν με τῷ τερασκόπῳ λάβῃς
κοινῇ τι βουλεύσαντα, μή μʼ ἁπλῇ κτάνῃς
ψήφῳ, διπλῇ δέ, τῇ τʼ ἐμῇ καὶ σῇ, λαβών·
γνώμῃ δʼ ἀδήλῳ μή με χωρὶς αἰτιῶ.
οὐ γὰρ δίκαιον οὔτε τοὺς κακοὺς μάτην
580
χρηστοὺς νομίζειν οὔτε τοὺς χρηστοὺς κακούς.
φίλον γὰρ ἐσθλὸν ἐκβαλεῖν ἴσον λέγω
καὶ τὸν παρʼ αὑτῷ βίοτον, ὃν πλεῖστον, φιλεῖ.
ἀλλʼ ἐν χρόνῳ γνώσει τάδʼ ἀσφαλῶς, ἐπεὶ
χρόνος δίκαιον ἄνδρα δείκνυσιν μόνος·
585
κακὸν δὲ κἂν ἐν ἡμέρᾳ γνοίης μιᾷ.

Χορός

καλῶς ἔλεξεν εὐλαβουμένῳ πεσεῖν,
ἄναξ· φρονεῖν γὰρ οἱ ταχεῖς οὐκ ἀσφαλεῖς.

Οἰδίπους

ὅταν ταχύς τις οὑπιβουλεύων λάθρᾳ
χωρῇ, ταχὺν δεῖ κἀμὲ βουλεύειν πάλιν·
590
εἰ δʼ ἡσυχάζων προσμενῶ, τὰ τοῦδε μὲν
πεπραγμένʼ ἔσται, τἀμὰ δʼ ἡμαρτημένα.

Κρέων

τί δῆτα χρῄζεις; ἦ με γῆς ἔξω βαλεῖν;

Οἰδίπους

ἥκιστα· θνῄσκειν, οὐ φυγεῖν σε βούλομαι.
ὡς ἂν προδείξῃς οἷόν ἐστι τὸ φθονεῖν.
595

Κρέων

ὡς οὐχ ὑπείξων οὐδὲ πιστεύσων λέγεις;
οὐ γὰρ φρονοῦντά σʼ εὖ βλέπω.

Οἰδίπους

τὸ γοῦν ἐμόν.

Κρέων

ἀλλʼ ἐξ ἴσου δεῖ κἀμόν.

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἔφυς κακός.
600

Κρέων

εἰ δὲ ξυνίης μηδέν;

Οἰδίπους

ἀρκτέον γʼ ὅμως.

Κρέων

οὔτοι κακῶς γʼ ἄρχοντος.

Οἰδίπους

ὦ πόλις πόλις.

Κρέων

κἀμοὶ πόλεως μέτεστιν, οὐχί σοι μόνῳ.
605

Χορός

παύσασθʼ, ἄνακτες· καιρίαν δʼ ὑμῖν ὁρῶ
τήνδʼ ἐκ δόμων στείχουσαν Ἰοκάστην, μεθʼ ἧς
τὸ νῦν παρεστὸς νεῖκος εὖ θέσθαι χρεών.

Ἰοκάστη

τί τὴν ἄβουλον, ὦ ταλαίπωροι, στάσιν
γλώσσης ἐπήρασθʼ οὐδʼ ἐπαισχύνεσθε γῆς
610
οὕτω νοσούσης ἴδια κινοῦντες κακά;
οὐκ εἶ σύ τʼ οἴκους σύ τε, Κρέων, κατὰ στέγας,
καὶ μὴ τὸ μηδὲν ἄλγος εἰς μέγʼ οἴσετε;

Κρέων

ὅμαιμε, δεινά μʼ Οἰδίπους ὁ σὸς πόσις
δρᾶσαι δικαιοῖ δυοῖν ἀποκρίνας κακοῖν
615
ἢ γῆς ἀπῶσαι πατρίδος ἢ κτεῖναι λαβών.

Οἰδίπους

ξύμφημι· δρῶντα γάρ νιν, ὦ γύναι, κακῶς
εἴληφα τοὐμὸν σῶμα σὺν τέχνῃ κακῇ.

Κρέων

μή νυν ὀναίμην, ἀλλʼ ἀραῖος, εἴ σέ τι
δέδρακʼ, ὀλοίμην, ὧν ἐπαιτιᾷ με δρᾶν.
620

Ἰοκάστη

ὦ πρὸς θεῶν πίστευσον, Οἰδίπους, τάδε,
μάλιστα μὲν τόνδʼ ὅρκον αἰδεσθεὶς θεῶν,
ἔπειτα κἀμὲ τούσδε θʼ οἳ πάρεισί σοι.

Χορός

πιθοῦ θελήσας φρονήσας τʼ, ἄναξ, λίσσομαι.

Οἰδίπους

τί σοι θέλεις δῆτʼ εἰκάθω;
625

Χορός

τὸν οὔτε πρὶν νήπιον νῦν τʼ ἐν ὅρκῳ μέγαν καταίδεσαι.

Οἰδίπους

οἶσθʼ οὖν ἃ χρῄζεις;

Χορός

οἶδα.

Οἰδίπους

φράζε δὴ τί φής.

Χορός

τὸν ἐναγῆ φίλον μήποτʼ ἐν αἰτίᾳ
630
σὺν ἀφανεῖ λόγῳ σʼ ἄτιμον βαλεῖν.

Οἰδίπους

εὖ νυν ἐπίστω, ταῦθʼ ὅταν ζητῇς, ἐμοὶ
ζητῶν ὄλεθρον ἢ φυγὴν ἐκ τῆσδε γῆς.

Χορός

οὐ τὸν πάντων θεῶν θεὸν πρόμον
Ἅλιον· ἐπεὶ ἄθεος ἄφιλος ὅ τι πύματον
635
ὀλοίμαν, φρόνησιν εἰ τάνδʼ ἔχω.
ἀλλά μοι δυσμόρῳ γᾶ φθινὰς
τρύχει ψυχάν, τάδʼ εἰ κακοῖς κακὰ
προσάψει τοῖς πάλαι τὰ πρὸς σφῷν.

Οἰδίπους

ὁ δʼ οὖν ἴτω, κεἰ χρή με παντελῶς θανεῖν
640
ἢ γῆς ἄτιμον τῆσδʼ ἀπωσθῆναι βίᾳ.
τὸ γὰρ σόν, οὐ τὸ τοῦδʼ, ἐποικτίρω στόμα
ἐλεινόν· οὗτος δʼ ἔνθʼ ἂν ᾖ στυγήσεται.

Κρέων

στυγνὸς μὲν εἴκων δῆλος εἶ, βαρὺς δʼ, ὅταν
θυμοῦ περάσῃς· αἱ δὲ τοιαῦται φύσεις
645
αὑταῖς δικαίως εἰσὶν ἄλγισται φέρειν.

Οἰδίπους

οὔκουν μʼ ἐάσεις κἀκτὸς εἶ;

Κρέων

πορεύσομαι,
σοῦ μὲν τυχὼν ἀγνῶτος, ἐν δὲ τοῖσδʼ ἴσος.

Χορός

γύναι, τί μέλλεις κομίζειν δόμων τόνδʼ ἔσω;
650

Ἰοκάστη

μαθοῦσά γʼ ἥτις ἡ τύχη.

Χορός

δόκησις ἀγνὼς λόγων ἦλθε, δάπτει δὲ καὶ τὸ μὴ ʼνʼδικον.

Ἰοκάστη

ἀμφοῖν ἀπʼ αὐτοῖν;

Χορός

ναίχι.

Ἰοκάστη

καὶ τίς ἦν λόγος;
655

Χορός

ἅλις ἔμοιγʼ, ἅλις, γᾶς προπονουμένας,
φαίνεται ἔνθʼ ἔληξεν αὐτοῦ μένειν.

Οἰδίπους

ὁρᾷς ἵνʼ ἥκεις, ἀγαθὸς ὢν γνώμην ἀνήρ,
τοὐμὸν παριεὶς καὶ καταμβλύνων κέαρ;

Χορός

ὦναξ, εἶπον μὲν οὐχ ἅπαξ μόνον,
660
ἴσθι δὲ παραφρόνιμον, ἄπορον ἐπὶ φρόνιμα
πεφάνθαι μʼ ἄν, εἴ σʼ ἐνοσφιζόμαν,
ὅς τʼ ἐμὰν γᾶν φίλαν ἐν πόνοις
ἀλύουσαν κατʼ ὀρθὸν οὔρισας,
τανῦν τʼ εὔπομπος, ἂν γένοιο.
665

Ἰοκάστη

πρὸς θεῶν δίδαξον κἄμʼ, ἄναξ, ὅτου ποτὲ
μῆνιν τοσήνδε πράγματος στήσας ἔχεις.

Οἰδίπους

ἐρῶ· σὲ γὰρ τῶνδʼ ἐς πλέον, γύναι, σέβω·
Κρέοντος, οἷά μοι βεβουλευκὼς ἔχει.

Ἰοκάστη

λέγʼ, εἰ σαφῶς τὸ νεῖκος ἐγκαλῶν ἐρεῖς.
670

Οἰδίπους

φονέα με φησὶ Λαΐου καθεστάναι.

Ἰοκάστη

αὐτὸς ξυνειδὼς ἢ μαθὼν ἄλλου πάρα;

Οἰδίπους

μάντιν μὲν οὖν κακοῦργον εἰσπέμψας, ἐπεὶ
τό γʼ εἰς ἑαυτὸν πᾶν ἐλευθεροῖ στόμα.

Ἰοκάστη

σύ νυν ἀφεὶς σεαυτὸν ὧν λέγεις πέρι
675
ἐμοῦ ʼπάκουσον, καὶ μάθʼ οὕνεκʼ ἐστί σοι
βρότειον οὐδὲν μαντικῆς ἔχον τέχνης.
φανῶ δέ σοι σημεῖα τῶνδε σύντομα.
χρησμὸς γὰρ ἦλθε Λαΐῳ ποτʼ, οὐκ ἐρῶ
Φοίβου γʼ ἄπʼ αὐτοῦ, τῶν δʼ ὑπηρετῶν ἄπο,
680
ὡς αὐτὸν ἕξοι μοῖρα πρὸς παιδὸς θανεῖν,
ὅστις γένοιτʼ ἐμοῦ τε κἀκείνου πάρα.
καὶ τὸν μέν, ὥσπερ γʼ ἡ φάτις, ξένοι ποτὲ
λῃσταὶ φονεύουσʼ ἐν τριπλαῖς ἁμαξιτοῖς·
παιδὸς δὲ βλάστας οὐ διέσχον ἡμέραι
685
τρεῖς, καί νιν ἄρθρα κεῖνος ἐνζεύξας ποδοῖν
ἔρριψεν ἄλλων χερσὶν ἄβατον εἰς ὄρος.
κἀνταῦθʼ Ἀπόλλων οὔτʼ ἐκεῖνον ἤνυσεν
φονέα γενέσθαι πατρὸς οὔτε Λάϊον
τὸ δεινὸν οὑφοβεῖτο πρὸς παιδὸς θανεῖν.
690
τοιαῦτα φῆμαι μαντικαὶ διώρισαν,
ὧν ἐντρέπου σὺ μηδέν· ὧν γὰρ ἂν θεὸς
χρείαν ἐρευνᾷ, ῥᾳδίως αὐτὸς φανεῖ.

Οἰδίπους

οἷόν μʼ ἀκούσαντʼ ἀρτίως ἔχει, γύναι,
ψυχῆς πλάνημα κἀνακίνησις φρενῶν.
695

Ἰοκάστη

ποίας μερίμνης τοῦθʼ ὑποστραφεὶς λέγεις;

Οἰδίπους

ἔδοξʼ ἀκοῦσαι σοῦ τόδʼ, ὡς ὁ Λάϊος
κατασφαγείη πρὸς τριπλαῖς ἁμαξιτοῖς.

Ἰοκάστη

ηὐδᾶτο γὰρ ταῦτʼ οὐδέ πω λήξαντʼ ἔχει.

Οἰδίπους

καὶ ποῦ ʼσθʼ ὁ χῶρος οὗτος οὗ τόδʼ ἦν πάθος;
700

Ἰοκάστη

Φωκὶς μὲν ἡ γῆ κλῄζεται, σχιστὴ δʼ ὁδὸς
ἐς ταὐτὸ Δελφῶν κἀπὸ Δαυλίας ἄγει.

Οἰδίπους

καὶ τίς χρόνος τοῖσδʼ ἐστὶν οὑξεληλυθώς;

Ἰοκάστη

σχεδόν τι πρόσθεν ἢ σὺ τῆσδʼ ἔχων χθονὸς
ἀρχὴν ἐφαίνου, τοῦτʼ ἐκηρύχθη πόλει.
705

Οἰδίπους

ὦ Ζεῦ, τί μου δρᾶσαι βεβούλευσαι πέρι;

Ἰοκάστη

τί δʼ ἐστί σοι τοῦτʼ, Οἰδίπους, ἐνθύμιον;

Οἰδίπους

μήπω μʼ ἐρώτα· τὸν δὲ Λάϊον φύσιν
τίνʼ ἦλθε φράζε, τίνα δʼ ἀκμὴν ἥβης ἔχων.

Ἰοκάστη

μέγας, χνοάζων ἄρτι λευκανθὲς κάρα,
710
μορφῆς δὲ τῆς σῆς οὐκ ἀπεστάτει πολύ.

Οἰδίπους

οἴμοι τάλας· ἔοικʼ ἐμαυτὸν εἰς ἀρὰς
δεινὰς προβάλλων ἀρτίως οὐκ εἰδέναι.

Ἰοκάστη

πῶς φῄς; ὀκνῶ τοι πρός σʼ ἀποσκοποῦσʼ, ἄναξ.

Οἰδίπους

δεινῶς ἀθυμῶ μὴ βλέπων ὁ μάντις ᾖ·
715
δείξεις δὲ μᾶλλον, ἢν ἓν ἐξείπῃς ἔτι.

Ἰοκάστη

καὶ μὴν ὀκνῶ μέν, ἃ δʼ ἂν ἔρῃ μαθοῦσʼ ἐρῶ.

Οἰδίπους

πότερον ἐχώρει βαιὸς ἢ πολλοὺς ἔχων
ἄνδρας λοχίτας, οἷʼ ἀνὴρ ἀρχηγέτης;

Ἰοκάστη

πέντʼ ἦσαν οἱ ξύμπαντες, ἐν δʼ αὐτοῖσιν ἦν
720
κῆρυξ· ἀπήνη δʼ ἦγε Λάϊον μία.

Οἰδίπους

αἰαῖ, τάδʼ ἤδη διαφανῆ. τίς ἦν ποτε
ὁ τούσδε λέξας τοὺς λόγους ὑμῖν, γύναι;

Ἰοκάστη

οἰκεύς τις, ὅσπερ ἵκετʼ ἐκσωθεὶς μόνος.

Οἰδίπους

ἦ κἀν δόμοισι τυγχάνει τανῦν παρών;
725

Ἰοκάστη

οὐ δῆτʼ· ἀφʼ οὗ γὰρ κεῖθεν ἦλθε καὶ κράτη
σέ τʼ εἶδʼ ἔχοντα Λάϊόν τʼ ὀλωλότα,
ἐξικέτευσε τῆς ἐμῆς χειρὸς θιγὼν
ἀγρούς σφε πέμψαι κἀπὶ ποιμνίων νομάς,
ὡς πλεῖστον εἴη τοῦδʼ ἄποπτος ἄστεως.
730
κἄπεμψʼ ἐγώ νιν· ἄξιος γὰρ οἷʼ ἀνὴρ
δοῦλος φέρειν ἦν τῆσδε καὶ μείζω χάριν.

Οἰδίπους

πῶς ἂν μόλοι δῆθʼ ἡμὶν ἐν τάχει πάλιν;

Ἰοκάστη

πάρεστιν· ἀλλὰ πρὸς τί τοῦτʼ ἐφίεσαι;

Οἰδίπους

δέδοικʼ ἐμαυτόν, ὦ γύναι, μὴ πόλλʼ ἄγαν
735
εἰρημένʼ ᾖ μοι διʼ ἅ νιν εἰσιδεῖν θέλω.

Ἰοκάστη

ἀλλʼ ἵξεται μέν· ἀξία δέ που μαθεῖν
κἀγὼ τά γʼ ἐν σοὶ δυσφόρως ἔχοντʼ, ἄναξ.

Οἰδίπους

κοὐ μὴ στερηθῇς γʼ, ἐς τοσοῦτον ἐλπίδων
ἐμοῦ βεβῶτος. τῷ γὰρ ἂν καὶ μείζονι
740
λέξαιμʼ ἂν ἢ σοί, διὰ τύχης τοιᾶσδʼ ἰών;
ἐμοὶ πατὴρ μὲν Πόλυβος ἦν Κορίνθιος,
μήτηρ δὲ Μερόπη Δωρίς. ἠγόμην δʼ ἀνὴρ
ἀστῶν μέγιστος τῶν ἐκεῖ, πρίν μοι τύχη
τοιάδʼ ἐπέστη, θαυμάσαι μὲν ἀξία,
745
σπουδῆς γε μέντοι τῆς ἐμῆς οὐκ ἀξία.
ἀνὴρ γὰρ ἐν δείπνοις μʼ ὑπερπλησθεὶς μέθῃ
καλεῖ παρʼ οἴνῳ, πλαστὸς ὡς εἴην πατρί.
κἀγὼ βαρυνθεὶς τὴν μὲν οὖσαν ἡμέραν
μόλις κατέσχον, θἀτέρᾳ δʼ ἰὼν πέλας
750
μητρὸς πατρός τʼ ἤλεγχον· οἱ δὲ δυσφόρως
τοὔνειδος ἦγον τῷ μεθέντι τὸν λόγον.
κἀγὼ τὰ μὲν κείνοιν ἐτερπόμην, ὅμως δʼ
ἔκνιζέ μʼ ἀεὶ τοῦθʼ· ὑφεῖρπε γὰρ πολύ.
λάθρᾳ δὲ μητρὸς καὶ πατρὸς πορεύομαι
755
Πυθώδε, καί μʼ ὁ Φοῖβος ὧν μὲν ἱκόμην
ἄτιμον ἐξέπεμψεν, ἄλλα δʼ ἄθλια
καὶ δεινὰ καὶ δύστηνα προύφηνεν λέγων,
ὡς μητρὶ μὲν χρείη με μιχθῆναι, γένος δʼ
ἄτλητον ἀνθρώποισι δηλώσοιμʼ ὁρᾶν,
760
φονεὺς δʼ ἐσοίμην τοῦ φυτεύσαντος πατρός.
κἀγὼ ʼπακούσας ταῦτα τὴν Κορινθίαν,
ἄστροις τὸ λοιπὸν ἐκμετρούμενος, χθόνα
ἔφευγον, ἔνθα μήποτʼ ὀψοίμην κακῶν
χρησμῶν ὀνείδη τῶν ἐμῶν τελούμενα.
765
στείχων δʼ ἱκνοῦμαι τούσδε τοὺς χώρους, ἐν οἷς
σὺ τὸν τύραννον τοῦτον ὄλλυσθαι λέγεις.
καί σοι, γύναι, τἀληθὲς ἐξερῶ. τριπλῆς
ὅτʼ ἦ κελεύθου τῆσδʼ ὁδοιπορῶν πέλας,
ἐνταῦθά μοι κῆρύξ τε κἀπὶ πωλικῆς
770
ἀνὴρ ἀπήνης ἐμβεβώς, οἷον σὺ φῇς,
ξυνηντίαζον· κἀξ ὁδοῦ μʼ ὅ θʼ ἡγεμὼν
αὐτός θʼ ὁ πρέσβυς πρὸς βίαν ἠλαυνέτην.
κἀγὼ τὸν ἐκτρέποντα, τὸν τροχηλάτην,
παίω διʼ ὀργῆς· καί μʼ ὁ πρέσβυς ὡς ὁρᾷ,
775
ὄχου παραστείχοντα τηρήσας, μέσον
κάρα διπλοῖς κέντροισί μου καθίκετο.
οὐ μὴν ἴσην γʼ ἔτισεν, ἀλλὰ συντόμως
σκήπτρῳ τυπεὶς ἐκ τῆσδε χειρὸς ὕπτιος
μέσης ἀπήνης εὐθὺς ἐκκυλίνδεται·
780
κτείνω δὲ τοὺς ξύμπαντας. εἰ δὲ τῷ ξένῳ
τούτῳ προσήκει Λαΐου τι συγγενές,
τίς τοῦδέ γʼ ἀνδρός ἐστιν ἀθλιώτερος;
τίς ἐχθροδαίμων μᾶλλον ἂν γένοιτʼ ἀνήρ;
ὃν μὴ ξένων ἔξεστι μηδʼ ἀστῶν τινι
785
δόμοις δέχεσθαι μηδὲ προσφωνεῖν τινα,
ὠθεῖν δʼ ἀπʼ οἴκων. καὶ τάδʼ οὔτις ἄλλος ἦν
ἢ ʼγὼ ʼπʼ ἐμαυτῷ τάσδʼ ἀρὰς ὁ προστιθείς.
λέχη δὲ τοῦ θανόντος ἐκ χεροῖν ἐμαῖν
χραίνω, διʼ ὧνπερ ὤλετʼ· ἆρʼ ἔφυν κακός;
790
ἆρʼ οὐχὶ πᾶς ἄναγνος; εἴ με χρὴ φυγεῖν,
καί μοι φυγόντι μἤστι τοὺς ἐμοὺς ἰδεῖν
μηδʼ ἐμβατεύειν πατρίδος, ἢ γάμοις με δεῖ
μητρὸς ζυγῆναι καὶ πατέρα κατακτανεῖν
Πόλυβον, ὃς ἐξέφυσε κἀξέθρεψέ με.
795
ἆρʼ οὐκ ἀπʼ ὠμοῦ ταῦτα δαίμονός τις ἂν
κρίνων ἐπʼ ἀνδρὶ τῷδʼ ἂν ὀρθοίη λόγον;
μὴ δῆτα, μὴ δῆτʼ, ὦ θεῶν ἁγνὸν σέβας,
ἴδοιμι ταύτην ἡμέραν, ἀλλʼ ἐκ βροτῶν
βαίην ἄφαντος πρόσθεν ἢ τοιάνδʼ ἰδεῖν
800
κηλῖδʼ ἐμαυτῷ συμφορᾶς ἀφιγμένην.

Χορός

ἡμῖν μέν, ὦναξ, ταῦτʼ ὀκνήρʼ· ἕως δʼ ἂν οὖν
πρὸς τοῦ παρόντος ἐκμάθῃς, ἔχʼ ἐλπίδα.

Οἰδίπους

καὶ μὴν τοσοῦτόν γʼ ἐστί μοι τῆς ἐλπίδος,
τὸν ἄνδρα τὸν βοτῆρα προσμεῖναι μόνον.
805

Ἰοκάστη

πεφασμένου δὲ τίς ποθʼ ἡ προθυμία;

Οἰδίπους

ἐγὼ διδάξω σʼ· ἢν γὰρ εὑρεθῇ λέγων
σοὶ ταὔτʼ, ἔγωγʼ ἂν ἐκπεφευγοίην πάθος.

Ἰοκάστη

ποῖον δέ μου περισσὸν ἤκουσας λόγον;

Οἰδίπους

λῃστὰς ἔφασκες αὐτὸν ἄνδρας ἐννέπειν
810
ὥς νιν κατακτείνειαν. εἰ μὲν οὖν ἔτι
λέξει τὸν αὐτὸν ἀριθμόν, οὐκ ἐγὼ ʼκτανον·
οὐ γὰρ γένοιτʼ ἂν εἷς γε τοῖς πολλοῖς ἴσος·
εἰ δʼ ἄνδρʼ ἕνʼ οἰόζωνον αὐδήσει, σαφῶς
τοῦτʼ ἐστὶν ἤδη τοὔργον εἰς ἐμὲ ῥέπον.
815

Ἰοκάστη

ἀλλʼ ὡς φανέν γε τοὔπος ὧδʼ ἐπίστασο,
κοὐκ ἔστιν αὐτῷ τοῦτό γʼ ἐκβαλεῖν πάλιν·
πόλις γὰρ ἤκουσʼ, οὐκ ἐγὼ μόνη, τάδε.
εἰ δʼ οὖν τι κἀκτρέποιτο τοῦ πρόσθεν λόγου,
οὔτοι ποτʼ, ὦναξ, σόν γε Λαΐου φόνον
820
φανεῖ δικαίως ὀρθόν, ὅν γε Λοξίας
διεῖπε χρῆναι παιδὸς ἐξ ἐμοῦ θανεῖν.
καίτοι νιν οὐ κεῖνός γʼ ὁ δύστηνός ποτε
κατέκτανʼ, ἀλλʼ αὐτὸς πάροιθεν ὤλετο.
ὥστʼ οὐχὶ μαντείας γʼ ἂν οὔτε τῇδʼ ἐγὼ
825
βλέψαιμʼ ἂν εἵνεκʼ οὔτε τῇδʼ ἂν ὕστερον.

Οἰδίπους

καλῶς νομίζεις· ἀλλʼ ὅμως τὸν ἐργάτην
πέμψον τινὰ στελοῦντα μηδὲ τοῦτʼ ἀφῇς.

Ἰοκάστη

πέμψω ταχύνασʼ· ἀλλʼ ἴωμεν ἐς δόμους·
οὐδὲν γὰρ ἂν πράξαιμʼ ἂν ὧν οὐ σοὶ φίλον.
830

Χορός

εἴ μοι ξυνείη φέροντι
μοῖρα τὰν εὔσεπτον ἁγνείαν λόγων
ἔργων τε πάντων, ὧν νόμοι πρόκεινται
ὑψίποδες, οὐρανίαν
διʼ αἰθέρα τεκνωθέντες, ὧν Ὄλυμπος
835
πατὴρ μόνος, οὐδέ νιν
θνατὰ φύσις ἀνέρων
ἔτικτεν οὐδὲ μή ποτε λάθα κατακοιμάσῃ·
μέγας ἐν τούτοις θεὸς οὐδὲ γηράσκει.
ὕβρις φυτεύει τύραννον·
840
ὕβρις, εἰ πολλῶν ὑπερπλησθῇ μάταν,
ἃ μὴ ʼπίκαιρα μηδὲ συμφέροντα,
ἀκρότατον εἰσαναβᾶσʼ
αἶπος ἀπότομον ὤρουσεν εἰς ἀνάγκαν,
ἔνθʼ οὐ ποδὶ χρησίμῳ
845
χρῆται. τὸ καλῶς δʼ ἔχον
πόλει πάλαισμα μήποτε λῦσαι θεὸν αἰτοῦμαι.
θεὸν οὐ λήξω ποτὲ προστάταν ἴσχων.
εἰ δέ τις ὑπέροπτα χερσὶν ἢ λόγῳ πορεύεται,
δίκας ἀφόβητος οὐδὲ δαιμόνων ἕδη σέβων,
850
κακά νιν ἕλοιτο μοῖρα,
δυσπότμου χάριν χλιδᾶς,
εἰ μὴ τὸ κέρδος κερδανεῖ δικαίως
καὶ τῶν ἀσέπτων ἔρξεται
ἢ τῶν ἀθίκτων θίξεται ματᾴζων.
855
τίς ἔτι ποτʼ ἐν τοῖσδʼ ἀνὴρ θεῶν βέλη
εὔξεται ψυχᾶς ἀμύνειν;
εἰ γὰρ αἱ τοιαίδε πράξεις τίμιαι,
τί δεῖ με χορεύειν;
οὐκέτι τὸν ἄθικτον εἶμι γᾶς ἐπʼ ὀμφαλὸν σέβων,
860
οὐδʼ ἐς τὸν Ἀβαῖσι ναὸν οὐδὲ τὰν Ὀλυμπίαν,
εἰ μὴ τάδε χειρόδεικτα
πᾶσιν ἁρμόσει βροτοῖς.
ἀλλʼ, ὦ κρατύνων, εἴπερ ὄρθʼ ἀκούεις,
Ζεῦ, πάντʼ ἀνάσσων, μὴ λάθοι
865
σὲ τάν τε σὰν ἀθάνατον αἰὲν ἀρχάν.
φθίνοντα γὰρ Λαΐου παλαίφατα
θέσφατʼ ἐξαιροῦσιν ἤδη,
κοὐδαμοῦ τιμαῖς Ἀπόλλων ἐμφανής·
ἔρρει δὲ τὰ θεῖα.
870

Ἰοκάστη

χώρας ἄνακτες, δόξα μοι παρεστάθη
ναοὺς ἱκέσθαι δαιμόνων, τάδʼ ἐν χεροῖν
στέφη λαβούσῃ κἀπιθυμιάματα.
ὑψοῦ γὰρ αἴρει θυμὸν Οἰδίπους ἄγαν
λύπαισι παντοίαισιν· οὐδʼ ὁποῖʼ ἀνὴρ
875
ἔννους τὰ καινὰ τοῖς πάλαι τεκμαίρεται,
ἀλλʼ ἐστὶ τοῦ λέγοντος, εἰ φόβους λέγοι.
ὅτʼ οὖν παραινοῦσʼ οὐδὲν ἐς πλέον ποιῶ,
πρὸς σʼ, ὦ Λύκειʼ Ἄπολλον, ἄγχιστος γὰρ εἶ,
ἱκέτις ἀφῖγμαι τοῖσδε σὺν κατεύγμασιν,
880
ὅπως λύσιν τινʼ ἡμὶν εὐαγῆ πόρῃς·
ὡς νῦν ὀκνοῦμεν πάντες ἐκπεπληγμένον
κεῖνον βλέποντες ὡς κυβερνήτην νεώς.

Ἄγγελος

ἆρʼ ἂν παρʼ ὑμῶν, ὦ ξένοι, μάθοιμʼ ὅπου
τὰ τοῦ τυράννου δώματʼ ἐστὶν Οἰδίπου;
885
μάλιστα δʼ αὐτὸν εἴπατʼ, εἰ κάτισθʼ ὅπου.

Χορός

στέγαι μὲν αἵδε, καὐτὸς ἔνδον, ὦ ξένε·
γυνὴ δὲ μήτηρ ἥδε τῶν κείνου τέκνων.

Ἄγγελος

ἀλλʼ ὀλβία τε καὶ ξὺν ὀλβίοις ἀεὶ
γένοιτʼ, ἐκείνου γʼ οὖσα παντελὴς δάμαρ.
890

Ἰοκάστη

αὔτως δὲ καὶ σύ γʼ, ὦ ξένʼ· ἄξιος γὰρ εἶ
τῆς εὐεπείας εἵνεκʼ· ἀλλὰ φράζʼ ὅτου
χρῄζων ἀφῖξαι χὤ τι σημῆναι θέλων.

Ἄγγελος

ἀγαθὰ δόμοις τε καὶ πόσει τῷ σῷ, γύναι.

Ἰοκάστη

τὰ ποῖα ταῦτα; παρὰ τίνος δʼ ἀφιγμένος;
895

Ἄγγελος

ἐκ τῆς Κορίνθου· τὸ δʼ ἔπος οὑξερῶ τάχα,
ἥδοιο μέν, πῶς δʼ οὐκ ἄν, ἀσχάλλοις δʼ ἴσως.

Ἰοκάστη

τί δʼ ἔστι; ποίαν δύναμιν ὧδʼ ἔχει διπλῆν;

Ἄγγελος

τύραννον αὐτὸν οὑπιχώριοι χθονὸς
τῆς Ἰσθμίας στήσουσιν, ὡς ηὐδᾶτʼ ἐκεῖ.
900

Ἰοκάστη

τί δʼ; οὐχ ὁ πρέσβυς Πόλυβος ἐγκρατὴς ἔτι;

Ἄγγελος

οὐ δῆτʼ, ἐπεί νιν θάνατος ἐν τάφοις ἔχει.

Ἰοκάστη

πῶς εἶπας; ἦ τέθνηκε Πόλυβος, ὦ γέρον;

Ἄγγελος

εἰ μὴ λέγω τἀληθές, ἀξιῶ θανεῖν.

Ἰοκάστη

ὦ πρόσπολʼ, οὐχὶ δεσπότῃ τάδʼ ὡς τάχος
905
μολοῦσα λέξεις; ὦ θεῶν μαντεύματα,
ἵνʼ ἐστέ· τοῦτον Οἰδίπους πάλαι τρέμων
τὸν ἄνδρʼ ἔφευγε μὴ κτάνοι, καὶ νῦν ὅδε
πρὸς τῆς τύχης ὄλωλεν οὐδὲ τοῦδʼ ὕπο.

Οἰδίπους

ὦ φίλτατον γυναικὸς Ἰοκάστης κάρα,
910
τί μʼ ἐξεπέμψω δεῦρο τῶνδε δωμάτων;

Ἰοκάστη

ἄκουε τἀνδρὸς τοῦδε, καὶ σκόπει κλύων
τὰ σέμνʼ ἵνʼ ἥκει τοῦ θεοῦ μαντεύματα.

Οἰδίπους

οὗτος δὲ τίς ποτʼ ἐστὶ καὶ τί μοι λέγει;

Ἰοκάστη

ἐκ τῆς Κορίνθου, πατέρα τὸν σὸν ἀγγελῶν
915
ὡς οὐκέτʼ ὄντα Πόλυβον, ἀλλʼ ὀλωλότα.

Οἰδίπους

τί φῄς, ξένʼ; αὐτός μοι σὺ σημάντωρ γενοῦ.

Ἄγγελος

εἰ τοῦτο πρῶτον δεῖ μʼ ἀπαγγεῖλαι σαφῶς,
εὖ ἴσθʼ ἐκεῖνον θανάσιμον βεβηκότα.

Οἰδίπους

πότερα δόλοισιν ἢ νόσου ξυναλλαγῇ;
920

Ἄγγελος

σμικρὰ παλαιὰ σώματʼ εὐνάζει ῥοπή.

Οἰδίπους

νόσοις ὁ τλήμων, ὡς ἔοικεν, ἔφθιτο.

Ἄγγελος

καὶ τῷ μακρῷ γε συμμετρούμενος χρόνῳ.

Οἰδίπους

φεῦ φεῦ, τί δῆτʼ ἄν, ὦ γύναι, σκοποῖτό τι
τὴν Πυθόμαντιν ἑστίαν ἢ τοὺς ἄνω
925
κλάζοντας ὄρνεις, ὧν ὑφηγητῶν ἐγὼ
κτενεῖν ἔμελλον πατέρα τὸν ἐμόν; ὁ δὲ θανὼν
κεύθει κάτω δὴ γῆς. ἐγὼ δʼ ὅδʼ ἐνθάδε
ἄψαυστος ἔγχους· εἴ τι μὴ τὠμῷ πόθῳ
κατέφθιθʼ· οὕτω δʼ ἂν θανὼν εἴη ʼξ ἐμοῦ.
930
τὰ δʼ οὖν παρόντα συλλαβὼν θεσπίσματα
κεῖται παρʼ Ἅιδῃ Πόλυβος ἄξιʼ οὐδενός.

Ἰοκάστη

οὔκουν ἐγώ σοι ταῦτα προύλεγον πάλαι;

Οἰδίπους

ηὔδας· ἐγὼ δὲ τῷ φόβῳ παρηγόμην.

Ἰοκάστη

μὴ νῦν ἔτʼ αὐτῶν μηδὲν ἐς θυμὸν βάλῃς.
935

Οἰδίπους

καὶ πῶς τὸ μητρὸς οὐκ ὀκνεῖν λέχος με δεῖ;

Ἰοκάστη

τί δʼ ἂν φοβοῖτʼ ἄνθρωπος ᾧ τὰ τῆς τύχης
κρατεῖ, πρόνοια δʼ ἐστὶν οὐδενὸς σαφής;
εἰκῆ κράτιστον ζῆν, ὅπως δύναιτό τις.
σὺ δʼ εἰς τὰ μητρὸς μὴ φοβοῦ νυμφεύματα·
940
πολλοὶ γὰρ ἤδη κἀν ὀνείρασιν βροτῶν
μητρὶ ξυνηυνάσθησαν. ἀλλὰ ταῦθʼ ὅτῳ
παρʼ οὐδέν ἐστι, ῥᾷστα τὸν βίον φέρει.

Οἰδίπους

καλῶς ἅπαντα ταῦτʼ ἂν ἐξείρητό σοι,
εἰ μὴ ʼκύρει ζῶσʼ ἡ τεκοῦσα· νῦν δʼ ἐπεὶ
945
ζῇ, πᾶσʼ ἀνάγκη, κεἰ καλῶς λέγεις, ὀκνεῖν.

Ἰοκάστη

καὶ μὴν μέγας γʼ ὀφθαλμὸς οἱ πατρὸς τάφοι.

Οἰδίπους

μέγας, ξυνίημʼ· ἀλλὰ τῆς ζώσης φόβος.

Ἄγγελος

ποίας δὲ καὶ γυναικὸς ἐκφοβεῖσθʼ ὕπερ;

Οἰδίπους

Μερόπης, γεραιέ, Πόλυβος ἧς ᾤκει μέτα.
950

Ἄγγελος

τί δʼ ἔστʼ ἐκείνης ὑμὶν ἐς φόβον φέρον;

Οἰδίπους

θεήλατον μάντευμα δεινόν, ὦ ξένε.

Ἄγγελος

ἦ ῥητόν; ἢ οὐχὶ θεμιτὸν ἄλλον εἰδέναι;

Οἰδίπους

μάλιστά γʼ· εἶπε γάρ με Λοξίας ποτὲ
χρῆναι μιγῆναι μητρὶ τἠμαυτοῦ τό τε
955
πατρῷον αἷμα χερσὶ ταῖς ἐμαῖς ἑλεῖν.
ὧν οὕνεχʼ ἡ Κόρινθος ἐξ ἐμοῦ πάλαι
μακρὰν ἀπῳκεῖτʼ· εὐτυχῶς μέν, ἀλλʼ ὅμως
τὰ τῶν τεκόντων ὄμμαθʼ ἥδιστον βλέπειν.

Ἄγγελος

ἦ γὰρ τάδʼ ὀκνῶν κεῖθεν ἦσθʼ ἀπόπτολις;
960

Οἰδίπους

πατρός τε χρῄζων μὴ φονεὺς εἶναι, γέρον.

Ἄγγελος

τί δῆτʼ ἐγὼ οὐχὶ τοῦδε τοῦ φόβου σʼ, ἄναξ,
ἐπείπερ εὔνους ἦλθον, ἐξελυσάμην;

Οἰδίπους

καὶ μὴν χάριν γʼ ἂν ἀξίαν λάβοις ἐμοῦ.

Ἄγγελος

καὶ μὴν μάλιστα τοῦτʼ ἀφικόμην, ὅπως
965
σοῦ πρὸς δόμους ἐλθόντος εὖ πράξαιμί τι.

Οἰδίπους

ἀλλʼ οὔποτʼ εἶμι τοῖς φυτεύσασίν γʼ ὅμοῦ.

Ἄγγελος

ὦ παῖ, καλῶς εἶ δῆλος οὐκ εἰδὼς τί δρᾷς.

Οἰδίπους

πῶς, ὦ γεραιέ; πρὸς θεῶν δίδασκέ με.

Ἄγγελος

εἰ τῶνδε φεύγεις οὕνεκʼ εἰς οἴκους μολεῖν.
970

Οἰδίπους

ταρβῶν γε μή μοι Φοῖβος ἐξέλθῃ σαφής.

Ἄγγελος

ἦ μὴ μίασμα τῶν φυτευσάντων λάβῃς;

Οἰδίπους

τοῦτʼ αὐτό, πρέσβυ, τοῦτό μʼ εἰσαεὶ φοβεῖ.

Ἄγγελος

ἆρʼ οἶσθα δῆτα πρὸς δίκης οὐδὲν τρέμων;

Οἰδίπους

πῶς δʼ οὐχί, παῖς γʼ εἰ τῶνδε γεννητῶν ἔφυν;
975

Ἄγγελος

ὁθούνεκʼ ἦν σοι Πόλυβος οὐδὲν ἐν γένει.

Οἰδίπους

πῶς εἶπας; οὐ γὰρ Πόλυβος ἐξέφυσέ με;

Ἄγγελος

οὐ μᾶλλον οὐδὲν τοῦδε τἀνδρός, ἀλλʼ ἴσον.

Οἰδίπους

καὶ πῶς ὁ φύσας ἐξ ἴσου τῷ μηδενί;

Ἄγγελος

ἀλλʼ οὔ σʼ ἐγείνατʼ οὔτʼ ἐκεῖνος οὔτʼ ἐγώ.
980

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἀντὶ τοῦ δὴ παῖδά μʼ ὠνομάζετο;

Ἄγγελος

δῶρόν ποτʼ, ἴσθι, τῶν ἐμῶν χειρῶν λαβών.

Οἰδίπους

κᾆθʼ ὧδʼ ἀπʼ ἄλλης χειρὸς ἔστερξεν μέγα;

Ἄγγελος

ἡ γὰρ πρὶν αὐτὸν ἐξέπεισʼ ἀπαιδία.

Οἰδίπους

σὺ δʼ ἐμπολήσας ἢ τυχών μʼ αὐτῷ δίδως;
985

Ἄγγελος

εὑρὼν ναπαίαις ἐν Κιθαιρῶνος πτυχαῖς.

Οἰδίπους

ὡδοιπόρεις δὲ πρὸς τί τούσδε τοὺς τόπους;

Ἄγγελος

ἐνταῦθʼ ὀρείοις ποιμνίοις ἐπεστάτουν.

Οἰδίπους

ποιμὴν γὰρ ἦσθα κἀπὶ θητείᾳ πλάνης;

Ἄγγελος

σοῦ τʼ, ὦ τέκνον, σωτήρ γε τῷ τότʼ ἐν χρόνῳ.
990

Οἰδίπους

τί δʼ ἄλγος ἴσχοντʼ ἀγκάλαις με λαμβάνεις;

Ἄγγελος

ποδῶν ἂν ἄρθρα μαρτυρήσειεν τὰ σά·

Οἰδίπους

οἴμοι, τί τοῦτʼ ἀρχαῖον ἐννέπεις κακόν;

Ἄγγελος

λύω σʼ ἔχοντα διατόρους ποδοῖν ἀκμάς.

Οἰδίπους

δεινόν γʼ ὄνειδος σπαργάνων ἀνειλόμην.
995

Ἄγγελος

ὥστʼ ὠνομάσθης ἐκ τύχης ταύτης ὃς εἶ.

Οἰδίπους

ὦ πρὸς θεῶν, πρὸς μητρὸς ἢ πατρός; φράσον.

Ἄγγελος

οὐκ οἶδʼ· ὁ δοὺς δὲ ταῦτʼ ἐμοῦ λῷον φρονεῖ.

Οἰδίπους

ἦ γὰρ παρʼ ἄλλου μʼ ἔλαβες οὐδʼ αὐτὸς τυχών;

Ἄγγελος

οὔκ, ἀλλὰ ποιμὴν ἄλλος ἐκδίδωσί μοι.
1000

Οἰδίπους

τίς οὗτος; ἦ κάτοισθα δηλῶσαι λόγῳ;

Ἄγγελος

τῶν Λαΐου δήπου τις ὠνομάζετο.

Οἰδίπους

ἦ τοῦ τυράννου τῆσδε γῆς πάλαι ποτέ;

Ἄγγελος

μάλιστα· τούτου τἀνδρὸς οὗτος ἦν βοτήρ.

Οἰδίπους

ἦ κἄστʼ ἔτι ζῶν οὗτος, ὥστʼ ἰδεῖν ἐμέ;
1005

Ἄγγελος

ὑμεῖς γʼ ἄριστʼ εἰδεῖτʼ ἂν οὑπιχώριοι.

Οἰδίπους

ἔστιν τις ὑμῶν τῶν παρεστώτων πέλας,
ὅστις κάτοιδε τὸν βοτῆρʼ ὃν ἐννέπει,
εἴτʼ οὖν ἐπʼ ἀγρῶν εἴτε κἀνθάδʼ εἰσιδών;
σημήναθʼ, ὡς ὁ καιρὸς ηὑρῆσθαι τάδε.
1010

Χορός

οἶμαι μὲν οὐδένʼ ἄλλον ἢ τὸν ἐξ ἀγρῶν,
ὃν κἀμάτευες πρόσθεν εἰσιδεῖν· ἀτὰρ
ἥδʼ ἂν τάδʼ οὐχ ἥκιστʼ ἂν Ἰοκάστη λέγοι.

Οἰδίπους

γύναι, νοεῖς ἐκεῖνον, ὅντινʼ ἀρτίως
μολεῖν ἐφιέμεσθα; τόνδʼ οὗτος λέγει;
1015

Ἰοκάστη

τί δʼ ὅντινʼ εἶπε; μηδὲν ἐντραπῇς· τὰ δὲ
ῥηθέντα βούλου μηδὲ μεμνῆσθαι μάτην.

Οἰδίπους

οὐκ ἂν γένοιτο τοῦθʼ ὅπως ἐγὼ λαβὼν
σημεῖα τοιαῦτʼ οὐ φανῶ τοὐμὸν γένος.

Ἰοκάστη

μὴ πρὸς θεῶν, εἴπερ τι τοῦ σαυτοῦ βίου
1020
κήδει, ματεύσῃς τοῦθʼ· ἅλις νοσοῦσʼ ἐγώ.

Οἰδίπους

θάρσει· σὺ μὲν γὰρ οὐδʼ ἐὰν τρίτης ἐγὼ
μητρὸς φανῶ τρίδουλος, ἐκφανεῖ κακή.

Ἰοκάστη

ὅμως πιθοῦ μοι, λίσσομαι· μὴ δρᾶ τάδε.

Οἰδίπους

οὐκ ἂν πιθοίμην μὴ οὐ τάδʼ ἐκμαθεῖν σαφῶς.
1025

Ἰοκάστη

καὶ μὴν φρονοῦσά γʼ εὖ τὰ λῷστά σοι λέγω.

Οἰδίπους

τὰ λῷστα τοίνυν ταῦτά μʼ ἀλγύνει πάλαι.

Ἰοκάστη

ὦ δύσποτμʼ, εἴθε μήποτε γνοίης ὃς εἶ.

Οἰδίπους

ἄξει τις ἐλθὼν δεῦρο τὸν βοτῆρά μοι;
ταύτην δʼ ἐᾶτε πλουσίῳ χαίρειν γένει.
1030

Ἰοκάστη

ἰοὺ ἰού, δύστηνε· τοῦτο γάρ σʼ ἔχω
μόνον προσειπεῖν, ἄλλο δʼ οὔποθʼ ὕστερον.

Χορός

τί ποτε βέβηκεν, Οἰδίπους, ὑπʼ ἀγρίας
ᾄξασα λύπης ἡ γυνή; δέδοιχʼ ὅπως
μὴ ʼκ τῆς σιωπῆς τῆσδʼ ἀναρρήξει κακά.
1035

Οἰδίπους

ὁποῖα χρῄζει ῥηγνύτω· τοὐμὸν δʼ ἐγώ,
κεἰ σμικρόν ἐστι, σπέρμʼ ἰδεῖν βουλήσομαι.
αὕτη δʼ ἴσως, φρονεῖ γὰρ ὡς γυνὴ μέγα,
τὴν δυσγένειαν τὴν ἐμὴν αἰσχύνεται.
ἐγὼ δʼ ἐμαυτὸν παῖδα τῆς Τύχης νέμων
1040
τῆς εὖ διδούσης οὐκ ἀτιμασθήσομαι.
τῆς γὰρ πέφυκα μητρός· οἱ δὲ συγγενεῖς
μῆνές με μικρὸν καὶ μέγαν διώρισαν.
τοιόσδε δʼ ἐκφὺς οὐκ ἂν ἐξέλθοιμʼ ἔτι
ποτʼ ἄλλος, ὥστε μὴ ʼκμαθεῖν τοὐμὸν γένος.
1045

Χορός

εἴπερ ἐγὼ μάντις εἰμὶ καὶ κατὰ γνώμαν ἴδρις,
οὐ τὸν Ὄλυμπον ἀπείρων, ὦ Κιθαιρών,
οὐκ ἔσει τὰν αὔριον
πανσέληνον, μὴ οὐ σέ γε καὶ πατριώταν Οἰδίπουν
καὶ τροφὸν καὶ ματέρʼ αὔξειν,
1050
καὶ χορεύεσθαι πρὸς ἡμῶν, ὡς ἐπὶ ἦρα φέροντα τοῖς ἐμοῖς τυράννοις.
ἰήϊε Φοῖβε, σοὶ δὲ ταῦτʼ ἀρέστʼ εἴη.
τίς σε, τέκνον, τίς σʼ ἔτικτε τᾶν μακραιώνων ἄρα
Πανὸς ὀρεσσιβάτα πατρὸς πελασθεῖσʼ;
ἢ σέ γʼ εὐνάτειρά τις
1055
Λοξίου; τῷ γὰρ πλάκες ἀγρόνομοι πᾶσαι φίλαι·
εἴθʼ ὁ Κυλλάνας ἀνάσσων,
εἴθʼ ὁ Βακχεῖος θεὸς ναίων ἐπʼ ἄκρων ὀρέων σʼ εὕρημα δέξατʼ ἔκ του
Νυμφᾶν Ἑλικωνίδων, αἷς πλεῖστα συμπαίζει.

Οἰδίπους

εἰ χρή τι κἀμὲ μὴ συναλλάξαντά πω,
1060
πρέσβεις, σταθμᾶσθαι, τὸν βοτῆρʼ ὁρᾶν δοκῶ,
ὅνπερ πάλαι ζητοῦμεν· ἔν τε γὰρ μακρῷ
γήρᾳ ξυνᾴδει τῷδε τἀνδρὶ σύμμετρος,
ἄλλως τε τοὺς ἄγοντας ὥσπερ οἰκέτας
ἔγνωκʼ ἐμαυτοῦ· τῇ δʼ ἐπιστήμῃ σύ μου
1065
προύχοις τάχʼ ἄν που, τὸν βοτῆρʼ ἰδὼν πάρος.

Χορός

ἔγνωκα γάρ, σάφʼ ἴσθι· Λαΐου γὰρ ἦν
εἴπερ τις ἄλλος πιστὸς ὡς νομεὺς ἀνήρ.

Οἰδίπους

σὲ πρῶτʼ ἐρωτῶ, τὸν Κορίνθιον ξένον, ἦ τόνδε φράζεις;

Ἄγγελος

τοῦτον, ὅνπερ εἰσορᾷς.
1070

Οἰδίπους

οὗτος σύ, πρέσβυ, δεῦρό μοι φώνει βλέπων
ὅσʼ ἄν σʼ ἐρωτῶ. Λαΐου ποτʼ ἦσθα σύ;

Θεράπων

ἦ δοῦλος οὐκ ὠνητός, ἀλλʼ οἴκοι τραφείς.

Οἰδίπους

ἔργον μεριμνῶν ποῖον ἢ βίον τινά;

Θεράπων

ποίμναις τὰ πλεῖστα τοῦ βίου συνειπόμην.
1075

Οἰδίπους

χώροις μάλιστα πρὸς τίσι ξύναυλος ὤν;

Θεράπων

ἦν μὲν Κιθαιρών, ἦν δὲ πρόσχωρος τόπος.

Οἰδίπους

τὸν ἄνδρα τόνδʼ οὖν οἶσθα τῇδέ που μαθών;

Θεράπων

τί χρῆμα δρῶντα; ποῖον ἄνδρα καὶ λέγεις;

Οἰδίπους

τόνδʼ ὃς πάρεστιν· ἢ ξυναλλάξας τί πω;
1080

Θεράπων

οὐχ ὥστε γʼ εἰπεῖν ἐν τάχει μνήμης ἄπο.

Ἄγγελος

κοὐδέν γε θαῦμα, δέσποτʼ· ἀλλʼ ἐγὼ σαφῶς
ἀγνῶτʼ ἀναμνήσω νιν. εὖ γὰρ οἶδʼ ὅτι
κάτοιδεν, ἦμος τῷ Κιθαιρῶνος τόπῳ,
ὁ μὲν διπλοῖσι ποιμνίοις, ἐγὼ δʼ ἑνί,
1085
ἐπλησίαζον τῷδε τἀνδρὶ τρεῖς ὅλους
ἐξ ἦρος εἰς ἀρκτοῦρον ἑκμήνους χρόνους·
χειμῶνα δʼ ἤδη τἀμά τʼ εἰς ἔπαυλʼ ἐγὼ
ἤλαυνον οὗτός τʼ εἰς τὰ Λαΐου σταθμά.
λέγω τι τούτων ἢ οὐ λέγω πεπραγμένον;
1090

Θεράπων

λέγεις ἀληθῆ, καίπερ ἐκ μακροῦ χρόνου.

Ἄγγελος

φέρʼ εἰπὲ νῦν, τότʼ οἶσθα παῖδά μοί τινα
δούς, ὡς ἐμαυτῷ θρέμμα θρεψαίμην ἐγώ;

Θεράπων

τί δʼ ἔστι; πρὸς τί τοῦτο τοὔπος ἱστορεῖς;

Ἄγγελος

ὅδʼ ἐστίν, ὦ τᾶν, κεῖνος ὃς τότʼ ἦν νέος.
1095

Θεράπων

οὐκ εἰς ὄλεθρον; οὐ σιωπήσας ἔσει;

Οἰδίπους

ἆ, μὴ κόλαζε, πρέσβυ, τόνδʼ, ἐπεὶ τὰ σὰ
δεῖται κολαστοῦ μᾶλλον ἢ τὰ τοῦδʼ ἔπη.

Θεράπων

τί δʼ, ὦ φέριστε δεσποτῶν, ἁμαρτάνω;

Οἰδίπους

οὐκ ἐννέπων τὸν παῖδʼ ὃν οὗτος ἱστορεῖ.
1100

Θεράπων

λέγει γὰρ εἰδὼς οὐδέν, ἀλλʼ ἄλλως πονεῖ.

Οἰδίπους

σὺ πρὸς χάριν μὲν οὐκ ἐρεῖς, κλαίων δʼ ἐρεῖς.

Θεράπων

μὴ δῆτα, πρὸς θεῶν, τὸν γέροντά μʼ αἰκίσῃ.

Οἰδίπους

οὐχ ὡς τάχος τις τοῦδʼ ἀποστρέψει χέρας;

Θεράπων

δύστηνος, ἀντὶ τοῦ; τί προσχρῄζων μαθεῖν;
1105

Οἰδίπους

τὸν παῖδʼ ἔδωκας τῷδʼ ὃν οὗτος ἱστορεῖ;

Θεράπων

ἔδωκʼ· ὀλέσθαι δʼ ὤφελον τῇδʼ ἡμέρᾳ.

Οἰδίπους

ἀλλʼ εἰς τόδʼ ἥξεις μὴ λέγων γε τοὔνδικον.

Θεράπων

πολλῷ γε μᾶλλον, ἢν φράσω, διόλλυμαι.

Οἰδίπους

ἁνὴρ ὅδʼ, ὡς ἔοικεν, ἐς τριβὰς ἐλᾷ.
1110

Θεράπων

οὐ δῆτʼ ἔγωγʼ, ἀλλʼ εἶπον, ὡς δοίην, πάλαι.

Οἰδίπους

πόθεν λαβών; οἰκεῖον ἢ ʼξ ἄλλου τινός;

Θεράπων

ἐμὸν μὲν οὐκ ἔγωγʼ, ἐδεξάμην δέ του.

Οἰδίπους

τίνος πολιτῶν τῶνδε κἀκ ποίας στέγης;

Θεράπων

μὴ πρὸς θεῶν, μή, δέσποθʼ, ἱστόρει πλέον.
1115

Οἰδίπους

ὄλωλας, εἴ σε ταῦτʼ ἐρήσομαι πάλιν.

Θεράπων

τῶν Λαΐου τοίνυν τις ἦν γεννημάτων.

Οἰδίπους

ἦ δοῦλος ἢ κείνου τις ἐγγενὴς γεγώς;

Θεράπων

οἴμοι, πρὸς αὐτῷ γʼ εἰμὶ τῷ δεινῷ λέγειν.

Οἰδίπους

κἄγωγʼ ἀκούειν· ἀλλʼ ὅμως ἀκουστέον.
1120

Θεράπων

κείνου γέ τοι δὴ παῖς ἐκλῄζεθʼ· ἡ δʼ ἔσω
κάλλιστʼ ἂν εἴποι σὴ γυνὴ τάδʼ ὡς ἔχει.

Οἰδίπους

ἦ γὰρ δίδωσιν ἥδε σοι;

Θεράπων

μάλιστʼ, ἄναξ.

Οἰδίπους

ὡς πρὸς τί χρείας;
1125

Θεράπων

ὡς ἀναλώσαιμί νιν.

Οἰδίπους

τεκοῦσα τλήμων;

Θεράπων

θεσφάτων γʼ ὄκνῳ κακῶν.

Οἰδίπους

ποίων;

Θεράπων

κτενεῖν νιν τοὺς τεκόντας ἦν λόγος.
1130

Οἰδίπους

πῶς δῆτʼ ἀφῆκας τῷ γέροντι τῷδε σύ;

Θεράπων

κατοικτίσας, ὦ δέσποθʼ, ὡς ἄλλην χθόνα
δοκῶν ἀποίσειν, αὐτὸς ἔνθεν ἦν· ὁ δὲ
κάκʼ εἰς μέγιστʼ ἔσωσεν. εἰ γὰρ οὗτος εἶ
ὅν φησιν οὗτος, ἴσθι δύσποτμος γεγώς.
1135

Οἰδίπους

ἰοὺ ἰού· τὰ πάντʼ ἂν ἐξήκοι σαφῆ.
ὦ φῶς, τελευταῖόν σε προσβλέψαιμι νῦν,
ὅστις πέφασμαι φύς τʼ ἀφʼ ὧν οὐ χρῆν, ξὺν οἷς τʼ
οὐ χρῆν ὁμιλῶν, οὕς τέ μʼ οὐκ ἔδει κτανών.

Χορός

ἰὼ γενεαὶ βροτῶν,
1140
ὡς ὑμᾶς ἴσα καὶ τὸ μηδὲν ζώσας ἐναριθμῶ.
τίς γάρ, τίς ἀνὴρ πλέον
τᾶς εὐδαιμονίας φέρει
ἢ τοσοῦτον ὅσον δοκεῖν
καὶ δόξαντʼ ἀποκλῖναι;
1145
τὸν σόν τοι παράδειγμʼ ἔχων,
τὸν σὸν δαίμονα, τὸν σόν, ὦ τλᾶμον Οἰδιπόδα, βροτῶν
οὐδὲν μακαρίζω·
ὅστις καθʼ ὑπερβολὰν
τοξεύσας ἐκράτησε τοῦ πάντʼ εὐδαίμονος ὄλβου,
1150
ὦ Ζεῦ, κατὰ μὲν φθίσας
τὰν γαμψώνυχα παρθένον
χρησμῳδόν, θανάτων δʼ ἐμᾷ
χώρᾳ πύργος ἀνέστα·
ἐξ οὗ καὶ βασιλεὺς καλεῖ
1155
ἐμὸς καὶ τὰ μέγιστʼ ἐτιμάθης, ταῖς μεγάλαισιν ἐν
Θήβαισιν ἀνάσσων.
τανῦν δʼ ἀκούειν τίς ἀθλιώτερος;
τίς ἄταις ἀγρίαις, τίς ἐν πόνοις
ξύνοικος ἀλλαγᾷ βίου;
1160
ἰὼ κλεινὸν Οἰδίπου κάρα,
ἦ στέγας λιμὴν
αὑτὸς ἤρκεσεν
παιδὶ καὶ πατρὶ θαλαμηπόλῳ πεσεῖν;
πῶς ποτε πῶς ποθʼ αἱ πατρῷαί σʼ ἄλοκες φέρειν, τάλας,
1165
σῖγʼ ἐδυνάθησαν ἐς τοσόνδε;
ἐφηῦρέ σʼ ἄκονθʼ ὁ πάνθʼ ὁρῶν χρόνος,
δικάζει τʼ ἄγαμον γάμον πάλαι
τεκνοῦντα καὶ τεκνούμενον.
ἰώ, Λαΐειον ὦ τέκνον,
1170
εἴθε σʼ εἴθε σε
μήποτʼ εἰδόμαν.
δύρομαι γὰρ ὥσπερ ἰάλεμον χέων
ἐκ στομάτων. τὸ δʼ ὀρθὸν εἰπεῖν, ἀνέπνευσά τʼ ἐκ
σέθεν
1175
καὶ κατεκοίμασα τοὐμὸν ὄμμα.

Ἐξάγγελος

ὦ γῆς μέγιστα τῆσδʼ ἀεὶ τιμώμενοι,
οἷʼ, ἔργʼ ἀκούσεσθʼ, οἷα δʼ εἰσόψεσθʼ, ὅσον δʼ
ἀρεῖσθε πένθος, εἴπερ ἐγγενῶς ἔτι
τῶν Λαβδακείων ἐντρέπεσθε δωμάτων.
1180
οἶμαι γὰρ οὔτʼ ἂν Ἴστρον οὔτε Φᾶσιν ἂν
νίψαι καθαρμῷ τήνδε τὴν στέγην, ὅσα
κεύθει, τὰ δʼ αὐτίκʼ εἰς τὸ φῶς φανεῖ κακὰ
ἑκόντα κοὐκ ἄκοντα. τῶν δὲ πημονῶν
μάλιστα λυποῦσʼ αἳ φανῶσʼ αὐθαίρετοι.
1185

Χορός

λείπει μὲν οὐδʼ ἃ πρόσθεν εἴδομεν τὸ μὴ οὐ
βαρύστονʼ εἶναι· πρὸς δʼ ἐκείνοισιν τί φῄς;

Ἐξάγγελος

ὁ μὲν τάχιστος τῶν λόγων εἰπεῖν τε καὶ
μαθεῖν, τέθνηκε θεῖον Ἰοκάστης κάρα.

Χορός

ὦ δυστάλαινα, πρὸς τίνος ποτʼ αἰτίας;
1190

Ἐξάγγελος

αὐτὴ πρὸς αὑτῆς. τῶν δὲ πραχθέντων τὰ μὲν
ἄλγιστʼ ἄπεστιν· ἡ γὰρ ὄψις οὐ πάρα.
ὅμως δʼ, ὅσον γε κἀν ἐμοὶ μνήμης ἔνι,
πεύσει τὰ κείνης ἀθλίας παθήματα.
ὅπως γὰρ ὀργῇ χρωμένη παρῆλθʼ ἔσω
1195
θυρῶνος, ἵετʼ εὐθὺ πρὸς τὰ νυμφικὰ
λέχη, κόμην σπῶσʼ ἀμφιδεξίοις ἀκμαῖς.
πύλας δʼ, ὅπως εἰσῆλθʼ, ἐπιρράξασʼ ἔσω
καλεῖ τὸν ἤδη Λάϊον πάλαι νεκρόν,
μνήμην παλαιῶν σπερμάτων ἔχουσʼ, ὑφʼ ὧν
1200
θάνοι μὲν αὐτός, τὴν δὲ τίκτουσαν λίποι
τοῖς οἷσιν αὐτοῦ δύστεκνον παιδουργίαν.
γοᾶτο δʼ εὐνάς, ἔνθα δύστηνος διπλοῦς
ἐξ ἀνδρὸς ἄνδρα καὶ τέκνʼ ἐκ τέκνων τέκοι.
χὤπως μὲν ἐκ τῶνδʼ οὐκέτʼ οἶδʼ ἀπόλλυται·
1205
βοῶν γὰρ εἰσέπαισεν Οἰδίπους, ὑφʼ οὗ
οὐκ ἦν τὸ κείνης ἐκθεάσασθαι κακόν,
ἀλλʼ εἰς ἐκεῖνον περιπολοῦντʼ ἐλεύσσομεν.
φοιτᾷ γὰρ ἡμᾶς ἔγχος ἐξαιτῶν πορεῖν,
γυναῖκά τʼ οὐ γυναῖκα, μητρῴαν δʼ ὅπου
1210
κίχοι διπλῆν ἄρουραν οὗ τε καὶ τέκνων.
λυσσῶντι δʼ αὐτῷ δαιμόνων δείκνυσί τις·
οὐδεὶς γὰρ ἀνδρῶν, οἳ παρῆμεν ἐγγύθεν.
δεινὸν δʼ ἀύσας ὡς ὑφηγητοῦ τινος
πύλαις διπλαῖς ἐνήλατʼ, ἐκ δὲ πυθμένων
1215
ἔκλινε κοῖλα κλῇθρα κἀμπίπτει στέγῃ.
οὗ δὴ κρεμαστὴν τὴν γυναῖκʼ ἐσείδομεν,
πλεκταῖσιν αἰώραισιν ἐμπεπλεγμένην.
ὁ δʼ ὡς ὁρᾷ νιν, δεινὰ βρυχηθεὶς τάλας
χαλᾷ κρεμαστὴν ἀρτάνην. ἐπεὶ δὲ γῇ
1220
ἔκειτο τλήμων, δεινὰ δʼ ἦν τἀνθένδʼ ὁρᾶν.
ἀποσπάσας γὰρ εἱμάτων χρυσηλάτους
περόνας ἀπʼ αὐτῆς, αἷσιν ἐξεστέλλετο,
ἄρας ἔπαισεν ἄρθρα τῶν αὑτοῦ κύκλων,
αὐδῶν τοιαῦθʼ, ὁθούνεκʼ οὐκ ὄψοιντό νιν
1225
οὔθʼ οἷʼ ἔπασχεν οὔθʼ ὁποῖʼ ἔδρα κακά,
ἀλλʼ ἐν σκότῳ τὸ λοιπὸν οὓς μὲν οὐκ ἔδει
ὀψοίαθʼ, οὓς δʼ ἔχρῃζεν οὐ γνωσοίατο.
τοιαῦτʼ ἐφυμνῶν πολλάκις τε κοὐχ ἅπαξ
ἤρασσʼ ἐπαίρων βλέφαρα. φοίνιαι δʼ ὁμοῦ
1230
γλῆναι γένειʼ ἔτελλον, οὐδʼ ἀνίεσαν
φόνου μυδώσας σταγόνας, ἀλλʼ ὁμοῦ μέλας
ὄμβρος χαλάζης αἱματοῦς ἐτέγγετο.
τάδʼ ἐκ δυοῖν ἔρρωγεν, οὐ μόνου κάτα,
ἀλλʼ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ συμμιγῆ κακά.
1235
ὁ πρὶν παλαιὸς δʼ ὄλβος ἦν πάροιθε μὲν
ὄλβος δικαίως· νῦν δὲ τῇδε θἠμέρᾳ
στεναγμός, ἄτη, θάνατος, αἰσχύνη, κακῶν
ὅσʼ ἐστὶ πάντων ὀνόματʼ, οὐδέν ἐστʼ ἀπόν.

Χορός

νῦν δʼ ἔσθʼ ὁ τλήμων ἐν τίνι σχολῇ κακοῦ;
1240

Ἐξάγγελος

βοᾷ διοίγειν κλῇθρα καὶ δηλοῦν τινα
τοῖς πᾶσι Καδμείοισι τὸν πατροκτόνον,
τὸν μητέρʼ — αὐδῶν ἀνόσιʼ οὐδὲ ῥητά μοι,
ὡς ἐκ χθονὸς ῥίψων ἑαυτὸν οὐδʼ ἔτι
μενῶν δόμοις ἀραῖος, ὡς ἠράσατο.
1245
ῥώμης γε μέντοι καὶ προηγητοῦ τινος
δεῖται· τὸ γὰρ νόσημα μεῖζον ἢ φέρειν.
δείξει δὲ καὶ σοί· κλῇθρα γὰρ πυλῶν τάδε
διοίγεται· θέαμα δʼ εἰσόψει τάχα
τοιοῦτον οἷον καὶ στυγοῦντʼ ἐποικτίσαι.
1250

Χορός

ὦ δεινὸν ἰδεῖν πάθος ἀνθρώποις,
ὦ δεινότατον πάντων ὅσʼ ἐγὼ
προσέκυρσʼ ἤδη. τίς σʼ, ὦ τλῆμον,
προσέβη μανία; τίς ὁ πηδήσας
μείζονα δαίμων τῶν μακίστων
1255
πρὸς σῇ δυσδαίμονι μοίρᾳ;
φεῦ φεῦ, δύστανʼ·
ἀλλʼ οὐδʼ ἐσιδεῖν δύναμαί σε, θέλων
πόλλʼ ἀνερέσθαι, πολλὰ πυθέσθαι,
πολλὰ δʼ ἀθρῆσαι·
1260
τοίαν φρίκην παρέχεις μοι.

Οἰδίπους

αἰαῖ αἰαῖ, δύστανος ἐγώ,
ποῖ γᾶς φέρομαι τλάμων; πᾷ μοι
φθογγὰ διαπωτᾶται φοράδην;
ἰὼ δαῖμον, ἵνʼ ἐξήλλου.
1265

Χορός

ἐς δεινὸν οὐδʼ ἀκουστὸν οὐδʼ ἐπόψιμον.

Οἰδίπους

ἰὼ σκότου
νέφος ἐμὸν ἀπότροπον, ἐπιπλόμενον ἄφατον,
ἀδάματόν τε καὶ δυσούριστον ὄν.
οἴμοι,
1270
οἴμοι μάλʼ αὖθις· οἷον εἰσέδυ μʼ ἅμα
κέντρων τε τῶνδʼ οἴστρημα καὶ μνήμη κακῶν.

Χορός

καὶ θαῦμά γʼ οὐδὲν ἐν τοσοῖσδε πήμασιν
διπλᾶ σε πενθεῖν καὶ διπλᾶ φορεῖν κακά.

Οἰδίπους

ἰὼ φίλος,
1275
σὺ μὲν ἐμὸς ἐπίπολος ἔτι μόνιμος· ἔτι γὰρ
ὑπομένεις με τὸν τυφλὸν κηδεύων.
φεῦ φεῦ.
οὐ γάρ με λήθεις, ἀλλὰ γιγνώσκω σαφῶς,
καίπερ σκοτεινός, τήν γε σὴν αὐδὴν ὅμως.
1280

Χορός

ὦ δεινὰ δράσας, πῶς ἔτλης τοιαῦτα σὰς
ὄψεις μαρᾶναι; τίς σʼ ἐπῆρε δαιμόνων;

Οἰδίπους

Ἀπόλλων τάδʼ ἦν, Ἀπόλλων, φίλοι,
ὁ κακὰ κακὰ τελῶν ἐμὰ τάδʼ ἐμὰ πάθεα.
ἔπαισε δʼ αὐτόχειρ νιν οὔτις, ἀλλʼ ἐγὼ τλάμων.
1285
τί γὰρ ἔδει μʼ ὁρᾶν,
ὅτῳ γʼ ὁρῶντι μηδὲν ἦν ἰδεῖν γλυκύ;

Χορός

ἦν τᾷδʼ ὅπωσπερ καὶ σύ φῄς.

Οἰδίπους

τί δῆτʼ ἐμοὶ βλεπτὸν ἢ
στερκτὸν ἢ προσήγορον
1290
ἔτʼ ἔστʼ ἀκούειν ἡδονᾷ φίλοι;
ἀπάγετʼ ἐκτόπιον ὅ τι τάχιστά με,
ἀπάγετʼ, ὦ φίλοι, τὸν μέγʼ ὀλέθριον
τὸν καταρατότατον, ἔτι δὲ καὶ θεοῖς
ἐχθρότατον βροτῶν.
1295

Χορός

δείλαιε τοῦ νοῦ τῆς τε συμφορᾶς ἴσον,
ὡς σʼ ἠθέλησα μηδέ γʼ ἂν γνῶναί ποτε.

Οἰδίπους

ὄλοιθʼ ὅστις ἦν, ὃς ἀγρίας πέδας
μονάδʼ ἐπιποδίας ἔλυσʼ μʼ ἀπό τε φόνου
ἔρυτο κἀνέσωσεν, οὐδὲν εἰς χάριν πράσσων.
1300
τότε γὰρ ἂν θανὼν
οὐκ ἦ φίλοισιν οὐδʼ ἐμοὶ τοσόνδʼ ἄχος.

Χορός

θέλοντι κἀμοὶ τοῦτʼ ἂν ἦν.

Οἰδίπους

οὔκουν πατρός γʼ ἂν φονεὺς
ἦλθον οὐδὲ νυμφίος
1305
βροτοῖς ἐκλήθην ὧν ἔφυν ἄπο.
νῦν δʼ ἄθεος μέν εἰμʼ, ἀνοσίων δὲ παῖς,
ὁμολεχὴς δʼ ἀφʼ ὧν αὐτὸς ἔφυν τάλας.
εἰ δέ τι πρεσβύτερον ἔτι κακοῦ κακόν,
τοῦτʼ ἔλαχʼ Οἰδίπους.
1310

Χορός

οὐκ οἶδʼ ὅπως σε φῶ βεβουλεῦσθαι καλῶς·
κρείσσων γὰρ ἦσθα μηκέτʼ ὢν ἢ ζῶν τυφλός.

Οἰδίπους

ὡς μὲν τάδʼ οὐχ ὧδʼ ἔστʼ ἄριστʼ εἰργασμένα,
μή μʼ ἐκδίδασκε, μηδὲ συμβούλευʼ ἔτι.
ἐγὼ γὰρ οὐκ οἶδʼ ὄμμασιν ποίοις βλέπων
1315
πατέρα ποτʼ ἂν προσεῖδον εἰς Ἅιδου μολὼν
οὐδʼ αὖ τάλαιναν μητέρʼ, οἷν ἐμοὶ δυοῖν
ἔργʼ ἐστὶ κρείσσονʼ ἀγχόνης εἰργασμένα.
ἀλλʼ ἡ τέκνων δῆτʼ ὄψις ἦν ἐφίμερος,
βλαστοῦσʼ ὅπως ἔβλαστε, προσλεύσσειν ἐμοί;
1320
οὐ δῆτα τοῖς γʼ ἐμοῖσιν ὀφθαλμοῖς ποτε·
οὐδʼ ἄστυ γʼ οὐδὲ πύργος οὐδὲ δαιμόνων
ἀγάλμαθʼ ἱερά, τῶν ὁ παντλήμων ἐγὼ
κάλλιστʼ ἀνὴρ εἷς ἔν γε ταῖς Θήβαις τραφεὶς
ἀπεστέρησʼ ἐμαυτόν, αὐτὸς ἐννέπων
1325
ὠθεῖν ἅπαντας τὸν ἀσεβῆ, τὸν ἐκ θεῶν
φανέντʼ ἄναγνον καὶ γένους τοῦ Λαΐου.
τοιάνδʼ ἐγὼ κηλῖδα μηνύσας ἐμὴν
ὀρθοῖς ἔμελλον ὄμμασιν τούτους ὁρᾶν;
ἥκιστά γʼ· ἀλλʼ εἰ τῆς ἀκουούσης ἔτʼ ἦν
1330
πηγῆς διʼ ὤτων φραγμός, οὐκ ἂν ἐσχόμην
τὸ μὴ ἀποκλῇσαι τοὐμὸν ἄθλιον δέμας,
ἵνʼ ἦ τυφλός τε καὶ κλύων μηδέν· τὸ γὰρ
τὴν φροντίδʼ ἔξω τῶν κακῶν οἰκεῖν γλυκύ.
ἰὼ Κιθαιρών, τί μʼ ἐδέχου; τί μʼ οὐ λαβὼν
1335
ἔκτεινας εὐθύς, ὡς ἔδειξα μήποτε
ἐμαυτὸν ἀνθρώποισιν ἔνθεν ἦ γεγώς;
ὦ Πόλυβε καὶ Κόρινθε καὶ τὰ πάτρια
λόγῳ παλαιὰ δώμαθʼ, οἷον ἆρά με
κάλλος κακῶν ὕπουλον ἐξεθρέψατε·
1340
νῦν γὰρ κακός τʼ ὢν κἀκ κακῶν εὑρίσκομαι.
ὦ τρεῖς κέλευθοι καὶ κεκρυμμένη νάπη
δρυμός τε καὶ στενωπὸς ἐν τριπλαῖς ὁδοῖς,
αἳ τοὐμὸν αἷμα τῶν ἐμῶν χειρῶν ἄπο
ἐπίετε πατρός, ἆρά μου μέμνησθʼ ἔτι
1345
οἷʼ ἔργα δράσας ὑμὶν εἶτα δεῦρʼ ἰὼν
ὁποῖʼ ἔπρασσον αὖθις; ᾧ γάμοι γάμοι,
ἐφύσαθʼ ἡμᾶς, καὶ φυτεύσαντες πάλιν
ἀνεῖτε ταὐτοῦ σπέρμα, κἀπεδείξατε
πατέρας, ἀδελφούς, παῖδας, αἷμʼ ἐμφύλιον,
1350
νύμφας, γυναῖκας μητέρας τε, χὠπόσα
αἴσχιστʼ ἐν ἀνθρώποισιν ἔργα γίγνεται.
ἀλλʼ οὐ γὰρ αὐδᾶν ἔσθʼ ἃ μηδὲ δρᾶν καλόν,
ὅπως τάχιστα πρὸς θεῶν ἔξω μέ που
καλύψατʼ ἢ φονεύσατʼ ἢ θαλάσσιον
1355
ἐκρίψατʼ, ἔνθα μήποτʼ εἰσόψεσθʼ ἔτι.
ἴτʼ, ἀξιώσατʼ ἀνδρὸς ἀθλίου θιγεῖν.
πίθεσθε, μὴ δείσητε· τἀμὰ γὰρ κακὰ
οὐδεὶς οἷός τε πλὴν ἐμοῦ φέρειν βροτῶν.

Χορός

ἀλλʼ ὧν ἐπαιτεῖς εἰς δέον πάρεσθʼ ὅδε
1360
Κρέων τὸ πράσσειν καὶ τὸ βουλεύειν, ἐπεὶ
χώρας λέλειπται μοῦνος ἀντὶ σοῦ φύλαξ.

Οἰδίπους

οἴμοι, τί δῆτα λέξομεν πρὸς τόνδʼ ἔπος;
τίς μοι φανεῖται πίστις ἔνδικος; τὰ γὰρ
πάρος πρὸς αὐτὸν πάντʼ ἐφεύρημαι κακός.
1365

Κρέων

οὐχ ὡς γελαστής, Οἰδίπους, ἐλήλυθα,
οὐδʼ ὡς ὀνειδιῶν τι τῶν πάρος κακῶν.
ἀλλʼ εἰ τὰ θνητῶν μὴ καταισχύνεσθʼ ἔτι
γένεθλα, τὴν γοῦν πάντα βόσκουσαν φλόγα
αἰδεῖσθʼ ἄνακτος Ἡλίου, τοιόνδʼ ἄγος
1370
ἀκάλυπτον οὕτω δεικνύναι, τὸ μήτε γῆ
μήτʼ ὄμβρος ἱερὸς μήτε φῶς προσδέξεται.
ἀλλʼ ὡς τάχιστʼ ἐς οἶκον ἐσκομίζετε·
τοῖς ἐν γένει γὰρ τἀγγενῆ μάλισθʼ ὁρᾶν
μόνοις τʼ ἀκούειν εὐσεβῶς ἔχει κακά.
1375

Οἰδίπους

πρὸς θεῶν, ἐπείπερ ἐλπίδος μʼ ἀπέσπασας,
ἄριστος ἐλθὼν πρὸς κάκιστον ἄνδρʼ ἐμέ,
πιθοῦ τί μοι· πρὸς σοῦ γὰρ οὐδʼ ἐμοῦ φράσω.

Κρέων

καὶ τοῦ με χρείας ὧδε λιπαρεῖς τυχεῖν;

Οἰδίπους

ῥῖψόν με γῆς ἐκ τῆσδʼ ὅσον τάχισθʼ, ὅπου
1380
θνητῶν φανοῦμαι μηδενὸς προσήγορος.

Κρέων

ἔδρασʼ ἂν εὖ τοῦτʼ ἴσθʼ ἄν, εἰ μὴ τοῦ θεοῦ
πρώτιστʼ ἔχρῃζον ἐκμαθεῖν τί πρακτέαν.

Οἰδίπους

ἀλλʼ ἥ γʼ ἐκείνου πᾶσʼ ἐδηλώθη φάτις,
τὸν πατροφόντην, τὸν ἀσεβῆ μʼ ἀπολλύναι.
1385

Κρέων

οὕτως ἐλέχθη ταῦθʼ· ὅμως δʼ ἵνʼ ἕσταμεν
χρείας, ἄμεινον ἐκμαθεῖν τι δραστέον.

Οἰδίπους

οὕτως ἄρʼ ἀνδρὸς ἀθλίου πεύσεσθʼ ὕπερ;

Κρέων

καὶ γὰρ σὺ νῦν τἂν τῷ θεῷ πίστιν φέροις.

Οἰδίπους

καὶ σοί γʼ ἐπισκήπτω τε καὶ προστέψομαι,
1390
τῆς μὲν κατʼ οἴκους αὐτὸς ὃν θέλεις τάφον
θοῦ· καὶ γὰρ ὀρθῶς τῶν γε σῶν τελεῖς ὕπερ·
ἐμοῦ δὲ μήποτʼ ἀξιωθήτω τόδε
πατρῷον ἄστυ ζῶντος οἰκητοῦ τυχεῖν,
ἀλλʼ ἔα με ναίειν ὄρεσιν, ἔνθα κλῄζεται
1395
οὑμὸς Κιθαιρὼν οὗτος, ὃν μήτηρ τέ μοι
πατήρ τʼ ἐθέσθην ζῶντε κύριον τάφον,
ἵνʼ ἐξ ἐκείνων, οἵ μʼ ἀπωλλύτην, θάνω.
καίτοι τοσοῦτόν γʼ οἶδα, μήτε μʼ ἂν νόσον
μήτʼ ἄλλο πέρσαι μηδέν· οὐ γὰρ ἄν ποτε
1400
θνῄσκων ἐσώθην, μὴ ʼπί τῳ δεινῷ κακῷ.
ἀλλʼ ἡ μὲν ἡμῶν μοῖρʼ, ὅποιπερ εἶσʼ, ἴτω·
παίδων δὲ τῶν μὲν ἀρσένων μή μοι, Κρέων,
προσθῇ μέριμναν· ἄνδρες εἰσίν, ὥστε μὴ
σπάνιν ποτὲ σχεῖν, ἔνθʼ ἂν ὦσι, τοῦ βίου·
1405
ταῖν δʼ ἀθλίαιν οἰκτραῖν τε παρθένοιν ἐμαῖν,
αἷν οὔποθʼ ἡμὴ χωρὶς ἐστάθη βορᾶς
τράπεζʼ ἄνευ τοῦδʼ ἀνδρός, ἀλλʼ ὅσων ἐγὼ
ψαύοιμι, πάντων τῶνδʼ ἀεὶ μετειχέτην·
αἷν μοι μέλεσθαι· καὶ μάλιστα μὲν χεροῖν
1410
ψαῦσαί μʼ ἔασον κἀποκλαύσασθαι κακά.
ἴθʼ ὦναξ,
ἴθʼ ὦ γονῇ γενναῖε· χερσί τἂν θιγὼν
δοκοῖμʼ ἔχειν σφᾶς, ὥσπερ ἡνίκʼ ἔβλεπον.
τί φημί;
1415
οὐ δὴ κλύω που πρὸς θεῶν τοῖν μοι φίλοιν
δακρυρροούντοιν, καί μʼ ἐποικτίρας Κρέων
ἔπεμψέ μοι τὰ φίλτατʼ ἐκγόνοιν ἐμοῖν;
λέγω τι;

Κρέων

λέγεις· ἐγὼ γὰρ εἰμʼ ὁ πορσύνας τάδε,
1420
γνοὺς τὴν παροῦσαν τέρψιν, ἥ σʼ εἶχεν πάλαι.

Οἰδίπους

ἀλλʼ εὐτυχοίης, καί σε τῆσδε τῆς ὁδοῦ
δαίμων ἄμεινον ἢ ʼμὲ φρουρήσας τύχοι.
ὦ τέκνα, ποῦ ποτʼ ἐστέ; δεῦρʼ ἴτʼ, ἔλθετε
ὡς τὰς ἀδελφὰς τάσδε τὰς ἐμὰς χέρας,
1425
αἳ τοῦ φυτουργοῦ πατρὸς ὑμὶν ὧδʼ ὁρᾶν
τὰ πρόσθε λαμπρὰ προυξένησαν ὄμματα·
ὃς ὑμίν, ὦ τέκνʼ, οὔθʼ ὁρῶν οὔθʼ ἱστορῶν
πατὴρ ἐφάνθην ἔνθεν αὐτὸς ἠρόθην.
καὶ σφὼ δακρύω· προσβλέπειν γὰρ οὐ σθένω·
1430
νοούμενος τὰ λοιπὰ τοῦ πικροῦ βίου,
οἷον βιῶναι σφὼ πρὸς ἀνθρώπων χρεών.
ποίας γὰρ ἀστῶν ἥξετʼ εἰς ὁμιλίας,
ποίας δʼ ἑορτάς, ἔνθεν οὐ κεκλαυμέναι
πρὸς οἶκον ἵξεσθʼ ἀντὶ τῆς θεωρίας;
1435
ἀλλʼ ἡνίκʼ ἂν δὴ πρὸς γάμων ἥκητʼ ἀκμάς,
τίς οὗτος ἔσται, τίς παραρρίψει, τέκνα,
τοιαῦτʼ ὀνείδη λαμβάνων, ἃ ταῖς ἐμαῖς
γοναῖσιν ἔσται σφῷν θʼ ὁμοῦ δηλήματα;
τί γὰρ κακῶν ἄπεστι; τὸν πατέρα πατὴρ
1440
ὑμῶν ἔπεφνε· τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν,
ὅθεν περ αὐτὸς ἐσπάρη, κἀκ τῶν ἴσων
ἐκτήσαθʼ ὑμᾶς, ὧνπερ αὐτὸς ἐξέφυ.
τοιαῦτʼ ὀνειδιεῖσθε· κᾆτα τίς γαμεῖ;
οὐκ ἔστιν οὐδείς, ὦ τέκνʼ, ἀλλὰ δηλαδὴ
1445
χέρσους φθαρῆναι κἀγάμους ὑμᾶς χρεών.
ὦ παῖ Μενοικέως, ἀλλʼ ἐπεὶ μόνος πατὴρ
ταύταιν λέλειψαι, νὼ γάρ, ὣ ʼφυτεύσαμεν,
ὀλώλαμεν δύʼ ὄντε, μή σφε περιίδῃς
πτωχὰς ἀνάνδρους ἐκγενεῖς ἀλωμένας,
1450
μηδʼ ἐξισώσῃς τάσδε τοῖς ἐμοῖς κακοῖς.
ἀλλʼ οἴκτισόν σφας, ὧδε τηλικάσδʼ ὁρῶν
πάντων ἐρήμους, πλὴν ὅσον τὸ σὸν μέρος.
ξύννευσον, ὦ γενναῖε, σῇ ψαύσας χερί.
πόλλʼ ἂν παρῄνουν· νῦν δὲ τοῦτʼ εὔχεσθέ μοι,
1455
οὗ καιρὸς ἐᾷ ζῆν, τοῦ βίου δὲ λῴονος
ὑμᾶς κυρῆσαι τοῦ φυτεύσαντος πατρός.

Κρέων

ἅλις ἵνʼ ἐξήκεις δακρύων· ἀλλʼ ἴθι στέγης ἔσω.

Οἰδίπους

πειστέον, κεἰ μηδὲν ἡδύ.

Κρέων

πάντα γὰρ καιρῷ καλά.
1460

Οἰδίπους

οἶσθʼ ἐφʼ οἷς οὖν εἶμι;

Κρέων

λέξεις, καὶ τότʼ εἴσομαι κλύων.

Οἰδίπους

γῆς μʼ ὅπως πέμψεις ἄποικον.

Κρέων

τοῦ θεοῦ μʼ αἰτεῖς δόσιν.

Οἰδίπους

ἀλλὰ θεοῖς γʼ ἔχθιστος ἥκω.
1465

Κρέων

τοιγαροῦν τεύξει τάχα.

Οἰδίπους

φῂς τάδʼ οὖν;

Κρέων

ἃ μὴ φρονῶ γὰρ οὐ φιλῶ λέγειν μάτην.

Οἰδίπους

ἄπαγέ νύν μʼ ἐντεῦθεν ἤδη.

Κρέων

στεῖχέ νυν, τέκνων δʼ ἀφοῦ.
1470

Οἰδίπους

μηδαμῶς ταύτας γʼ ἕλῃ μου.

Κρέων

πάντα μὴ βούλου κρατεῖν·
καὶ γὰρ ἁκράτησας οὔ σοι τῷ βίῳ ξυνέσπετο.

Χορός

ὦ πάτρας Θήβης ἔνοικοι, λεύσσετʼ, Οἰδίπους ὅδε,
ὃς τὰ κλείνʼ αἰνίγματʼ ᾔδει καὶ κράτιστος ἦν ἀνήρ,
1475
οὗ τίς οὐ ζήλῳ πολιτῶν ἦν τύχαις ἐπιβλέπων,
εἰς ὅσον κλύδωνα δεινῆς συμφορᾶς ἐλήλυθεν.
ὥστε θνητὸν ὄντα κείνην τὴν τελευταίαν ἰδεῖν
ἡμέραν ἐπισκοποῦντα μηδένʼ ὀλβίζειν, πρὶν ἂν
τέρμα τοῦ βίου περάσῃ μηδὲν ἀλγεινὸν παθών.
1480

Source Text: Sophocles Sophocles. Vol 1: Oedipus the king. Oedipus at Colonus. Antigone. With an English translation by F. Storr. The Loeb classical library, 20. William Heinemann Ltd.; The Macmillan Company 1912.. Public Domain.
Translation, Audio, Morphology, and Analyses AI-generated unless otherwise specified. Copyright LexAudio, LLC.