0:00
Odyssey
Book 15
Homer
Narrator
ἡ δʼ εἰς εὐρύχορον Λακεδαίμονα Παλλὰς Ἀθήνη
1
ᾤχετʼ, Ὀδυσσῆος μεγαθύμου φαίδιμον υἱὸν
2
νόστου ὑπομνήσουσα καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι.
3
εὗρε δὲ Τηλέμαχον καὶ Νέστορος ἀγλαὸν υἱὸν
4
εὕδοντʼ ἐν προδόμῳ Μενελάου κυδαλίμοιο,
5
ἦ τοι Νεστορίδην μαλακῷ δεδμημένον ὕπνῳ·
6
Τηλέμαχον δʼ οὐχ ὕπνος ἔχε γλυκύς, ἀλλʼ ἐνὶ θυμῷ
7
νύκτα διʼ ἀμβροσίην μελεδήματα πατρὸς ἔγειρεν.
8
ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνη·
9
Athena
Τηλέμαχʼ, οὐκέτι καλὰ δόμων ἄπο τῆλʼ ἀλάλησαι,
10
κτήματά τε προλιπὼν ἄνδρας τʼ ἐν σοῖσι δόμοισιν
11
οὕτω ὑπερφιάλους· μή τοι κατὰ πάντα φάγωσι
12
κτήματα δασσάμενοι, σὺ δὲ τηϋσίην ὁδὸν ἔλθῃς.
13
ἀλλʼ ὄτρυνε τάχιστα βοὴν ἀγαθὸν Μενέλαον
14
πεμπέμεν, ὄφρʼ ἔτι οἴκοι ἀμύμονα μητέρα τέτμῃς.
15
ἤδη γάρ ῥα πατήρ τε κασίγνητοί τε κέλονται
16
Εὐρυμάχῳ γήμασθαι· ὁ γὰρ περιβάλλει ἅπαντας
17
μνηστῆρας δώροισι καὶ ἐξώφελλεν ἔεδνα·
18
μή νύ τι σεῦ ἀέκητι δόμων ἐκ κτῆμα φέρηται.
19
οἶσθα γὰρ οἷος θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι γυναικός·
20
κείνου βούλεται οἶκον ὀφέλλειν ὅς κεν ὀπυίῃ,
21
παίδων δὲ προτέρων καὶ κουριδίοιο φίλοιο
22
οὐκέτι μέμνηται τεθνηκότος οὐδὲ μεταλλᾷ.
23
ἀλλὰ σύ γʼ ἐλθὼν αὐτὸς ἐπιτρέψειας ἕκαστα
24
δμῳάων ἥ τίς τοι ἀρίστη φαίνεται εἶναι,
25
εἰς ὅ κέ τοι φήνωσι θεοὶ κυδρὴν παράκοιτιν.
26
ἄλλο δέ τοί τι ἔπος ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο θυμῷ.
27
μνηστήρων σʼ ἐπιτηδὲς ἀριστῆες λοχόωσιν
28
ἐν πορθμῷ Ἰθάκης τε Σάμοιό τε παιπαλοέσσης.
29
ἱέμενοι κτεῖναι, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι.
30
ἀλλὰ τά γʼ οὐκ ὀΐω· πρὶν καί τινα γαῖα καθέξει
31
ἀνδρῶν μνηστήρων, οἵ τοι βίοτον κατέδουσιν.
32
ἀλλὰ ἑκὰς νήσων ἀπέχειν εὐεργέα νῆα,
33
νυκτὶ δʼ ὁμῶς πλείειν· πέμψει δέ τοι οὖρον ὄπισθεν
34
ἀθανάτων ὅς τίς σε φυλάσσει τε ῥύεταί τε.
35
αὐτὰρ ἐπὴν πρώτην ἀκτὴν Ἰθάκης ἀφίκηαι,
36
νῆα μὲν ἐς πόλιν ὀτρῦναι καὶ πάντας ἑταίρους,
37
αὐτὸς δὲ πρώτιστα συβώτην εἰσαφικέσθαι,
38
ὅς τοι ὑῶν ἐπίουρος, ὁμῶς δέ τοι ἤπια οἶδεν.
39
ἔνθα δὲ νύκτʼ ἀέσαι· τὸν δʼ ὀτρῦναι πόλιν εἴσω
40
ἀγγελίην ἐρέοντα περίφρονι Πηνελοπείῃ,
41
οὕνεκά οἱ σῶς ἐσσὶ καὶ ἐκ Πύλου εἰλήλουθας.
42
Narrator
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πρὸς μακρὸν Ὄλυμπον,
43
αὐτὰρ ὁ Νεστορίδην ἐξ ἡδέος ὕπνου ἔγειρεν
44
λὰξ ποδὶ κινήσας, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·
45
Telemachus
ἔγρεο, Νεστορίδη Πεισίστρατε, μώνυχας ἵππους
46
ζεῦξον ὑφʼ ἅρματʼ ἄγων, ὄφρα πρήσσωμεν ὁδοῖο.
47
Narrator
τὸν δʼ αὖ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἀντίον ηὔδα·
48
Pisistratus
Τηλέμαχʼ, οὔ πως ἔστιν ἐπειγομένους περ ὁδοῖο
49
νύκτα διὰ δνοφερὴν ἐλάαν· τάχα δʼ ἔσσεται ἠώς.
50
ἀλλὰ μένʼ εἰς ὅ κε δῶρα φέρων ἐπιδίφρια θήῃ
51
ἥρως Ἀτρείδης, δουρικλειτὸς Μενέλαος,
52
καὶ μύθοις ἀγανοῖσι παραυδήσας ἀποπέμψῃ.
53
τοῦ γάρ τε ξεῖνος μιμνήσκεται ἤματα πάντα
54
ἀνδρὸς ξεινοδόκου, ὅς κεν φιλότητα παράσχῃ.
55
Narrator
ὣς ἔφατʼ, αὐτίκα δὲ χρυσόθρονος ἤλυθεν Ἠώς.
56
ἀγχίμολον δέ σφʼ ἦλθε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,
57
ἀνστὰς ἐξ εὐνῆς, Ἑλένης πάρα καλλικόμοιο.
58
τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,
59
σπερχόμενός ῥα χιτῶνα περὶ χροῒ σιγαλόεντα
60
δῦνεν, καὶ μέγα φᾶρος ἐπὶ στιβαροῖς βάλετʼ ὤμοις
61
ἥρως, βῆ δὲ θύραζε, παριστάμενος δὲ προσηύδα
62
Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο·
63
Telemachus
Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
64
ἤδη νῦν μʼ ἀπόπεμπε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν·
65
ἤδη γάρ μοι θυμὸς ἐέλδεται οἴκαδʼ ἱκέσθαι.
66
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος·
67
Menelaus
Τηλέμαχʼ, οὔ τί σʼ ἐγώ γε πολὺν χρόνον ἐνθάδʼ ἐρύξω
68
ἱέμενον νόστοιο· νεμεσσῶμαι δὲ καὶ ἄλλῳ
69
ἀνδρὶ ξεινοδόκῳ, ὅς κʼ ἔξοχα μὲν φιλέῃσιν,
70
ἔξοχα δʼ ἐχθαίρῃσιν· ἀμείνω δʼ αἴσιμα πάντα.
71
ἶσόν τοι κακόν ἐσθʼ, ὅς τʼ οὐκ ἐθέλοντα νέεσθαι
72
ξεῖνον ἐποτρύνει καὶ ὃς ἐσσύμενον κατερύκει.
73
χρὴ ξεῖνον παρεόντα φιλεῖν, ἐθέλοντα δὲ πέμπειν.
74
ἀλλὰ μένʼ εἰς ὅ κε δῶρα φέρων ἐπιδίφρια θείω
75
καλά, σὺ δʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδῃς, εἴπω δὲ γυναιξὶ
76
δεῖπνον ἐνὶ μεγάροις τετυκεῖν ἅλις ἔνδον ἐόντων.
77
ἀμφότερον, κῦδός τε καὶ ἀγλαΐη καὶ ὄνειαρ,
78
δειπνήσαντας ἴμεν πολλὴν ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν.
79
εἰ δʼ ἐθέλεις τραφθῆναι ἀνʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος,
80
ὄφρα τοι αὐτὸς ἕπωμαι, ὑποζεύξω δέ τοι ἵππους,
81
ἄστεα δʼ ἀνθρώπων ἡγήσομαι· οὐδέ τις ἡμέας
82
αὔτως ἀππέμψει, δώσει δέ τι ἕν γε φέρεσθαι,
83
ἠέ τινα τριπόδων εὐχάλκων ἠὲ λεβήτων,
84
ἠὲ δύʼ ἡμιόνους ἠὲ χρύσειον ἄλεισον.
85
Narrator
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
86
Telemachus
Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
87
βούλομαι ἤδη νεῖσθαι ἐφʼ ἡμέτερʼ· οὐ γὰρ ὄπισθεν
88
οὖρον ἰὼν κατέλειπον ἐπὶ κτεάτεσσιν ἐμοῖσιν·
89
μὴ πατέρʼ ἀντίθεον διζήμενος αὐτὸς ὄλωμαι,
90
ἤ τί μοι ἐκ μεγάρων κειμήλιον ἐσθλὸν ὄληται.
91
Narrator
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,
92
αὐτίκʼ ἄρʼ ᾗ ἀλόχῳ ἠδὲ δμῳῇσι κέλευσε
93
δεῖπνον ἐνὶ μεγάροις τετυκεῖν ἅλις ἔνδον ἐόντων.
94
ἀγχίμολον δέ οἱ ἦλθε Βοηθοΐδης Ἐτεωνεύς,
95
ἀνστὰς ἐξ εὐνῆς, ἐπεὶ οὐ πολὺ ναῖεν ἀπʼ αὐτοῦ·
96
τὸν πῦρ κῆαι ἄνωγε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος
97
ὀπτῆσαί τε κρεῶν· ὁ δʼ ἄρʼ οὐκ ἀπίθησεν ἀκούσας.
98
αὐτὸς δʼ ἐς θάλαμον κατεβήσετο κηώεντα,
99
οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γʼ Ἑλένη κίε καὶ Μεγαπένθης.
100
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκανον ὅθι κειμήλια κεῖτο,
101
Ἀτρεΐδης μὲν ἔπειτα δέπας λάβεν ἀμφικύπελλον,
102
υἱὸν δὲ κρητῆρα φέρειν Μεγαπένθεʼ ἄνωγεν
103
ἀργύρεον· Ἑλένη δὲ παρίστατο φωριαμοῖσιν,
104
ἔνθʼ ἔσαν οἱ πέπλοι παμποίκιλοι, οὓς κάμεν αὐτή.
105
τῶν ἕνʼ ἀειραμένη Ἑλένη φέρε, δῖα γυναικῶν,
106
ὃς κάλλιστος ἔην ποικίλμασιν ἠδὲ μέγιστος,
107
ἀστὴρ δʼ ὣς ἀπέλαμπεν· ἔκειτο δὲ νείατος ἄλλων.
108
βὰν δʼ ἰέναι προτέρω διὰ δώματος, ἧος ἵκοντο
109
Τηλέμαχον· τὸν δὲ προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
110
Menelaus
Τηλέμαχʼ, ἦ τοι νόστον, ὅπως φρεσὶ σῇσι μενοινᾷς,
111
ὥς τοι Ζεὺς τελέσειεν, ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης.
112
δώρων δʼ, ὅσσʼ ἐν ἐμῷ οἴκῳ κειμήλια κεῖται,
113
δώσω ὃ κάλλιστον καὶ τιμηέστατόν ἐστι.
114
δώσω τοι κρητῆρα τετυγμένον· ἀργύρεος δὲ
115
ἐστὶν ἅπας, χρυσῷ δʼ ἐπὶ χείλεα κεκράανται,
116
ἔργον δʼ Ἡφαίστοιο· πόρεν δέ ἑ Φαίδιμος ἥρως,
117
Σιδονίων βασιλεύς, ὅθʼ ἑὸς δόμος ἀμφεκάλυψε
118
κεῖσέ με νοστήσαντα· τεῒν δʼ ἐθέλω τόδʼ ὀπάσσαι.
119
Narrator
ὣς εἰπὼν ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἀμφικύπελλον
120
ἥρως Ἀτρεΐδης· ὁ δʼ ἄρα κρητῆρα φαεινὸν
121
θῆκʼ αὐτοῦ προπάροιθε φέρων κρατερὸς Μεγαπένθης,
122
ἀργύρεον· Ἑλένη δὲ παρίστατο καλλιπάρῃος
123
πέπλον ἔχουσʼ ἐν χερσίν, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
124
Helene
δῶρόν τοι καὶ ἐγώ, τέκνον φίλε, τοῦτο δίδωμι,
125
μνῆμʼ Ἑλένης χειρῶν, πολυηράτου ἐς γάμου ὥρην,
126
σῇ ἀλόχῳ φορέειν· τῆος δὲ φίλῃ παρὰ μητρὶ
127
κείσθω ἐνὶ μεγάρῳ. σὺ δέ μοι χαίρων ἀφίκοιο
128
οἶκον ἐϋκτίμενον καὶ σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.
129
Narrator
ὣς εἰποῦσʼ ἐν χερσὶ τίθει, ὁ δʼ ἐδέξατο χαίρων.
130
καὶ τὰ μὲν ἐς πείρινθα τίθει Πεισίστρατος ἥρως
131
δεξάμενος, καὶ πάντα ἑῷ θηήσατο θυμῷ·
132
τοὺς δʼ ἦγε πρὸς δῶμα κάρη ξανθὸς Μενέλαος.
133
ἑζέσθην δʼ ἄρʼ ἔπειτα κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε.
134
χέρνιβα δʼ ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσα
135
καλῇ χρυσείῃ, ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,
136
νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.
137
σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα·
138
εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων·
139
πὰρ δὲ Βοηθοΐδης κρέα δαίετο καὶ νέμε μοίρας·
140
οἰνοχόει δʼ υἱὸς Μενελάου κυδαλίμοιο.
141
οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
142
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
143
δὴ τότε Τηλέμαχος καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱὸς
144
ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον,
145
ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου.
146
τοὺς δὲ μετʼ Ἀτρεΐδης ἔκιε ξανθὸς Μενέλαος,
147
οἶνον ἔχων ἐν χειρὶ μελίφρονα δεξιτερῆφι,
148
ἐν δέπαϊ χρυσέῳ, ὄφρα λείψαντε κιοίτην.
149
στῆ δʼ ἵππων προπάροιθε, δεδισκόμενος δὲ προσηύδα·
150
Peisistratos
χαίρετον, ὦ κούρω, καὶ Νέστορι ποιμένι λαῶν
151
εἰπεῖν· ἦ γὰρ ἐμοί γε πατὴρ ὣς ἤπιος ἦεν,
152
ἧος ἐνὶ Τροίῃ πολεμίζομεν υἷες Ἀχαιῶν.
153
Narrator
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
154
Telemachus
καὶ λίην κείνῳ γε, διοτρεφές, ὡς ἀγορεύεις,
155
πάντα τάδʼ ἐλθόντες καταλέξομεν· αἲ γὰρ ἐγὼν ὣς
156
νοστήσας Ἰθάκηνδε, κιχὼν Ὀδυσῆʼ ἐνὶ οἴκῳ,
157
εἴποιμʼ ὡς παρὰ σεῖο τυχὼν φιλότητος ἁπάσης
158
ἔρχομαι, αὐτὰρ ἄγω κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλά.
159
Narrator
ὣς ἄρα οἱ εἰπόντι ἐπέπτατο δεξιὸς ὄρνις,
160
αἰετὸς ἀργὴν χῆνα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον,
161
ἥμερον ἐξ αὐλῆς· οἱ δʼ ἰΰζοντες ἕποντο
162
ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες· ὁ δέ σφισιν ἐγγύθεν ἐλθὼν
163
δεξιὸς ἤϊξε πρόσθʼ ἵππων· οἱ δὲ ἰδόντες
164
γήθησαν, καὶ πᾶσιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.
165
τοῖσι δὲ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἤρχετο μύθων·
166
Pisistratus
φράζεο δή, Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
167
ἢ νῶϊν τόδʼ ἔφηνε θεὸς τέρας ἦε σοὶ αὐτῷ.
168
Narrator
ὣς φάτο, μερμήριξε δʼ ἀρηΐφιλος Μενέλαος,
169
ὅππως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποκρίναιτο νοήσας.
170
τὸν δʼ Ἑλένη τανύπεπλος ὑποφθαμένη φάτο μῦθον·
171
Helen
κλῦτέ μευ· αὐτὰρ ἐγὼ μαντεύσομαι, ὡς ἐνὶ θυμῷ
172
ἀθάνατοι βάλλουσι καὶ ὡς τελέεσθαι ὀΐω.
173
ὡς ὅδε χῆνʼ ἥρπαξʼ ἀτιταλλομένην ἐνὶ οἴκῳ
174
ἐλθὼν ἐξ ὄρεος, ὅθι οἱ γενεή τε τόκος τε,
175
ὣς Ὀδυσεὺς κακὰ πολλὰ παθὼν καὶ πόλλʼ ἐπαληθεὶς
176
οἴκαδε νοστήσει καὶ τίσεται· ἠὲ καὶ ἤδη
177
οἴκοι, ἀτὰρ μνηστῆρσι κακὸν πάντεσσι φυτεύει.
178
Narrator
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
179
Telemachus
οὕτω νῦν Ζεὺς θείη, ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης·
180
τῷ κέν τοι καὶ κεῖθι θεῷ ὣς εὐχετοῴμην.
181
Narrator
ἦ καὶ ἐφʼ ἵπποιϊν μάστιν βάλεν· οἱ δὲ μάλʼ ὦκα
182
ἤϊξαν πεδίονδε διὰ πτόλιος μεμαῶτες.
183
οἱ δὲ πανημέριοι σεῖον ζυγὸν ἀμφὶς ἔχοντες.
184
δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί·
185
ἐς Φηρὰς δʼ ἵκοντο Διοκλῆος ποτὶ δῶμα,
186
υἱέος Ὀρτιλόχοιο, τὸν Ἀλφειὸς τέκε παῖδα.
187
ἔνθα δὲ νύκτʼ ἄεσαν ὁ δὲ τοῖς πὰρ ξείνια θῆκεν.
188
ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
189
ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον,
190
ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου·
191
μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἄκοντε πετέσθην.
192
αἶψα δʼ ἔπειθʼ ἵκοντο Πύλου αἰπὺ πτολίεθρον·
193
καὶ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε Νέστορος υἱόν·
194
Telemachus
Νεστορίδη, πῶς κέν μοι ὑποσχόμενος τελέσειας
195
μῦθον ἐμόν; ξεῖνοι δὲ διαμπερὲς εὐχόμεθʼ εἶναι
196
ἐκ πατέρων φιλότητος, ἀτὰρ καὶ ὁμήλικές εἰμεν·
197
ἥδε δʼ ὁδὸς καὶ μᾶλλον ὁμοφροσύνῃσιν ἐνήσει.
198
μή με παρὲξ ἄγε νῆα, διοτρεφές, ἀλλὰ λίπʼ αὐτοῦ,
199
μή μʼ ὁ γέρων ἀέκοντα κατάσχῃ ᾧ ἐνὶ οἴκῳ
200
ἱέμενος φιλέειν· ἐμὲ δὲ χρεὼ θᾶσσον ἱκέσθαι.
201
Narrator
ὣς φάτο, Νεστορίδης δʼ ἄρʼ ἑῷ συμφράσσατο θυμῷ,
202
ὅππως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποσχόμενος τελέσειεν.
203
ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι·
204
στρέψʼ ἵππους ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης,
205
νηῒ δʼ ἐνὶ πρύμνῃ ἐξαίνυτο κάλλιμα δῶρα,
206
ἐσθῆτα χρυσόν τε, τά οἱ Μενέλαος ἔδωκε·
207
καί μιν ἐποτρύνων ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
208
Odysseus
σπουδῇ νῦν ἀνάβαινε κέλευέ τε πάντας ἑταίρους,
209
πρὶν ἐμὲ οἴκαδʼ ἱκέσθαι ἀπαγγεῖλαί τε γέροντι.
210
εὖ γὰρ ἐγὼ τόδε οἶδα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν·
211
οἷος κείνου θυμὸς ὑπέρβιος, οὔ σε μεθήσει,
212
ἀλλʼ αὐτὸς καλέων δεῦρʼ εἴσεται, οὐδέ ἕ φημι
213
ἂψ ἰέναι κενεόν· μάλα γὰρ κεχολώσεται ἔμπης.
214
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσας ἔλασεν καλλίτριχας ἵππους
215
ἂψ Πυλίων εἰς ἄστυ, θοῶς δʼ ἄρα δώμαθʼ ἵκανε.
216
Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνων ἐκέλευσεν·
217
Telemachus
ἐγκοσμεῖτε τὰ τεύχεʼ, ἑταῖροι, νηῒ μελαίνῃ,
218
αὐτοί τʼ ἀμβαίνωμεν, ἵνα πρήσσωμεν ὁδοῖο.
219
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο,
220
αἶψα δʼ ἄρʼ εἴσβαινον καὶ ἐπὶ κληῗσι καθῖζον.
221
ἦ τοι ὁ μὲν τὰ πονεῖτο καὶ εὔχετο, θῦε δʼ Ἀθήνῃ
222
νηῒ πάρα πρυμνῇ· σχεδόθεν δέ οἱ ἤλυθεν ἀνὴρ
223
τηλεδαπός, φεύγων ἐξ Ἄργεος ἄνδρα κατακτάς,
224
μάντις· ἀτὰρ γενεήν γε Μελάμποδος ἔκγονος ἦεν,
225
ὃς πρὶν μέν ποτʼ ἔναιε Πύλῳ ἔνι, μητέρι μήλων,
226
ἀφνειὸς Πυλίοισι μέγʼ ἔξοχα δώματα ναίων·
227
δὴ τότε γʼ ἄλλων δῆμον ἀφίκετο, πατρίδα φεύγων
228
Νηλέα τε μεγάθυμον, ἀγαυότατον ζωόντων,
229
ὅς οἱ χρήματα πολλὰ τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτὸν
230
εἶχε βίῃ. ὁ δὲ τῆος ἐνὶ μεγάροις Φυλάκοιο
231
δεσμῷ ἐν ἀργαλέῳ δέδετο, κρατέρʼ ἄλγεα πάσχων
232
εἵνεκα Νηλῆος κούρης ἄτης τε βαρείης,
233
τήν οἱ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεὰ δασπλῆτις Ἐρινύς.
234
ἀλλʼ ὁ μὲν ἔκφυγε κῆρα καὶ ἤλασε βοῦς ἐριμύκους
235
ἐς Πύλον ἐκ Φυλάκης καὶ ἐτίσατο ἔργον ἀεικὲς
236
ἀντίθεον Νηλῆα, κασιγνήτῳ δὲ γυναῖκα
237
ἠγάγετο πρὸς δώμαθʼ. ὁ δʼ ἄλλων ἵκετο δῆμον,
238
Ἄργος ἐς ἱππόβοτον· τόθι γάρ νύ οἱ αἴσιμον ἦεν
239
ναιέμεναι πολλοῖσιν ἀνάσσοντʼ Ἀργείοισιν
240
ἔνθα δʼ ἔγημε γυναῖκα καὶ ὑψερεφὲς θέτο δῶμα,
241
γείνατο δʼ Ἀντιφάτην καὶ Μάντιον, υἷε κραταιώ.
242
Ἀντιφάτης μὲν ἔτικτεν Ὀϊκλῆα μεγάθυμον,
243
αὐτὰρ Ὀϊκλείης λαοσσόον Ἀμφιάραον,
244
ὃν περὶ κῆρι φίλει Ζεύς τʼ αἰγίοχος καὶ Ἀπόλλων
245
παντοίην φιλότητʼ· οὐδʼ ἵκετο γήραος οὐδόν,
246
ἀλλʼ ὄλετʼ ἐν Θήβῃσι γυναίων εἵνεκα δώρων.
247
τοῦ δʼ υἱεῖς ἐγένοντʼ Ἀλκμαίων Ἀμφίλοχός τε.
248
Μάντιος αὖ τέκετο Πολυφείδεά τε Κλεῖτόν τε·
249
ἀλλʼ ἦ τοι Κλεῖτον χρυσόθρονος ἥρπασεν Ἠὼς
250
κάλλεος εἵνεκα οἷο, ἵνʼ ἀθανάτοισι μετείη·
251
αὐτὰρ ὑπέρθυμον Πολυφείδεα μάντιν Ἀπόλλων
252
θῆκε βροτῶν ὄχʼ ἄριστον, ἐπεὶ θάνεν Ἀμφιάραος·
253
ὅς ῥʼ Ὑπερησίηνδʼ ἀπενάσσατο πατρὶ χολωθείς,
254
ἔνθʼ ὅ γε ναιετάων μαντεύετο πᾶσι βροτοῖσιν.
255
τοῦ μὲν ἄρʼ υἱὸς ἐπῆλθε, Θεοκλύμενος δʼ ὄνομʼ ἦεν,
256
ὃς τότε Τηλεμάχου πέλας ἵστατο· τὸν δʼ ἐκίχανεν
257
σπένδοντʼ εὐχόμενόν τε θοῇ παρὰ νηῒ μελαίνῃ,
258
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
259
Athena
ὦ φίλʼ, ἐπεί σε θύοντα κιχάνω τῷδʼ ἐνὶ χώρῳ,
260
λίσσομʼ ὑπὲρ θυέων καὶ δαίμονος, αὐτὰρ ἔπειτα
261
σῆς τʼ αὐτοῦ κεφαλῆς καὶ ἑταίρων, οἵ τοι ἕπονται,
262
εἰπέ μοι εἰρομένῳ νημερτέα μηδʼ ἐπικεύσῃς·
263
τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
264
Narrator
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
265
Telemachus
τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
266
ἐξ Ἰθάκης γένος εἰμί, πατὴρ δέ μοί ἐστιν Ὀδυσσεύς,
267
εἴ ποτʼ ἔην· νῦν δʼ ἤδη ἀπέφθιτο λυγρῷ ὀλέθρῳ.
268
τοὔνεκα νῦν ἑτάρους τε λαβὼν καὶ νῆα μέλαιναν
269
ἦλθον πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο.
270
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής·
271
Theoclymenus
οὕτω τοι καὶ ἐγὼν ἐκ πατρίδος, ἄνδρα κατακτὰς
272
ἔμφυλον· πολλοὶ δὲ κασίγνητοί τε ἔται τε
273
Ἄργος ἀνʼ ἱππόβοτον, μέγα δὲ κρατέουσιν Ἀχαιῶν.
274
τῶν ὑπαλευάμενος θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν
275
φεύγω, ἐπεί νύ μοι αἶσα κατʼ ἀνθρώπους ἀλάλησθαι.
276
ἀλλά με νηὸς ἔφεσσαι, ἐπεί σε φυγὼν ἱκέτευσα,
277
μή με κατακτείνωσι· διωκέμεναι γὰρ ὀΐω.
278
Narrator
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
279
Telemachus
οὐ μὲν δή σʼ ἐθέλοντά γʼ ἀπώσω νηὸς ἐΐσης,
280
ἀλλʼ ἕπευ· αὐτὰρ κεῖθι φιλήσεαι, οἷά κʼ ἔχωμεν.
281
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσας οἱ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος,
282
καὶ τό γʼ ἐπʼ ἰκριόφιν τάνυσεν νεὸς ἀμφιελίσσης·
283
ἂν δὲ καὶ αὐτὸς νηὸς ἐβήσετο ποντοπόροιο.
284
ἐν πρύμνῃ δʼ ἄρʼ ἔπειτα καθέζετο, πὰρ δὲ οἷ αὐτῷ
285
εἷσε Θεοκλύμενον· τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν.
286
Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσεν
287
ὅπλων ἅπτεσθαι· τοὶ δʼ ἐσσυμένως ἐπίθοντο.
288
ἱστὸν δʼ εἰλάτινον κοίλης ἔντοσθε μεσόδμης
289
στῆσαν ἀείραντες, κατὰ δὲ προτόνοισιν ἔδησαν,
290
ἕλκον δʼ ἱστία λευκὰ ἐϋστρέπτοισι βοεῦσι.
291
τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει γλαυκῶπις Ἀθήνη,
292
λάβρον ἐπαιγίζοντα διʼ αἰθέρος, ὄφρα τάχιστα
293
νηῦς ἀνύσειε θέουσα θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ.
294
βὰν δὲ παρὰ Κρουνοὺς καὶ Χαλκίδα καλλιρέεθρον.
295
δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί·
296
ἡ δὲ Φεὰς ἐπέβαλλεν ἐπειγομένη Διὸς οὔρῳ
297
ἠδὲ παρʼ Ἤλιδα δῖαν, ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί.
298
ἔνθεν δʼ αὖ νήσοισιν ἐπιπροέηκε θοῇσιν,
299
ὁρμαίνων ἤ κεν θάνατον φύγοι ἦ κεν ἁλώῃ.
300
τὼ δʼ αὖτʼ ἐν κλισίῃ Ὀδυσεὺς καὶ δῖος ὑφορβὸς
301
δορπείτην· παρὰ δέ σφιν ἐδόρπεον ἀνέρες ἄλλοι.
302
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
303
τοῖς δʼ Ὀδυσεὺς μετέειπε, συβώτεω πειρητίζων,
304
ἤ μιν ἔτʼ ἐνδυκέως φιλέοι μεῖναί τε κελεύοι
305
αὐτοῦ ἐνὶ σταθμῷ, ἦ ὀτρύνειε πόλινδε·
306
Odysseus
κέκλυθι νῦν, Εὔμαιε, καὶ ἄλλοι πάντες ἑταῖροι·
307
ἠῶθεν προτὶ ἄστυ λιλαίομαι ἀπονέεσθαι
308
πτωχεύσων, ἵνα μή σε κατατρύχω καὶ ἑταίρους.
309
ἀλλά μοι εὖ θʼ ὑπόθευ καὶ ἅμʼ ἡγεμόνʼ ἐσθλὸν ὄπασσον
310
ὅς κέ με κεῖσʼ ἀγάγῃ· κατὰ δὲ πτόλιν αὐτὸς ἀνάγκῃ
311
πλάγξομαι, αἴ κέν τις κοτύλην καὶ πύρνον ὀρέξῃ.
312
καί κʼ ἐλθὼν πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο
313
ἀγγελίην εἴποιμι περίφρονι Πηνελοπείῃ,
314
καί κε μνηστήρεσσιν ὑπερφιάλοισι μιγείην,
315
εἴ μοι δεῖπνον δοῖεν ὀνείατα μυρίʼ ἔχοντες.
316
αἶψά κεν εὖ δρώοιμι μετὰ σφίσιν ἅσσʼ ἐθέλοιεν.
317
ἐκ γάρ τοι ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον·
318
Ἑρμείαο ἕκητι διακτόρου, ὅς ῥά τε πάντων
319
ἀνθρώπων ἔργοισι χάριν καὶ κῦδος ὀπάζει,
320
δρηστοσύνῃ οὐκ ἄν μοι ἐρίσσειε βροτὸς ἄλλος,
321
πῦρ τʼ εὖ νηῆσαι διά τε ξύλα δανὰ κεάσσαι,
322
δαιτρεῦσαί τε καὶ ὀπτῆσαι καὶ οἰνοχοῆσαι,
323
οἷά τε τοῖς ἀγαθοῖσι παραδρώωσι χέρηες.
324
Narrator
τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
325
Eumaeus
ὤ μοι, ξεῖνε, τίη τοι ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημα
326
ἔπλετο; ἦ σύ γε πάγχυ λιλαίεαι αὐτόθʼ ὀλέσθαι.
327
εἰ δὴ μνηστήρων ἐθέλεις καταδῦναι ὅμιλον,
328
τῶν ὕβρις τε βίη τε σιδήρεον οὐρανὸν ἵκει.
329
οὔ τοι τοιοίδʼ εἰσὶν ὑποδρηστῆρες ἐκείνων,
330
ἀλλὰ νέοι, χλαίνας εὖ εἱμένοι ἠδὲ χιτῶνας,
331
αἰεὶ δὲ λιπαροὶ κεφαλὰς καὶ καλὰ πρόσωπα,
332
οἵ σφιν ὑποδρώωσιν· ἐΰξεστοι δὲ τράπεζαι
333
σίτου καὶ κρειῶν ἠδʼ οἴνου βεβρίθασιν.
334
ἀλλὰ μένʼ· οὐ γάρ τίς τοι ἀνιᾶται παρεόντι,
335
οὔτʼ ἐγὼ οὔτε τις ἄλλος ἑταίρων, οἵ μοι ἔασιν.
336
αὐτὰρ ἐπὴν ἔλθῃσιν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,
337
κεῖνός σε χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα ἕσσει,
338
πέμψει δʼ ὅππη σε κραδίη θυμός τε κελεύει.
339
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
340
Odysseus
αἴθʼ οὕτως, Εὔμαιε, φίλος Διὶ πατρὶ γένοιο
341
ὡς ἐμοί, ὅττι μʼ ἔπαυσας ἄλης καὶ ὀϊζύος αἰνῆς.
342
πλαγκτοσύνης δʼ οὐκ ἔστι κακώτερον ἄλλο βροτοῖσιν·
343
ἀλλʼ ἕνεκʼ οὐλομένης γαστρὸς κακὰ κήδεʼ ἔχουσιν
344
ἀνέρες, ὅν τινʼ ἵκηται ἄλη καὶ πῆμα καὶ ἄλγος.
345
νῦν δʼ ἐπεὶ ἰσχανάᾳς μεῖναι τέ με κεῖνον ἄνωγας,
346
εἴπʼ ἄγε μοι περὶ μητρὸς Ὀδυσσῆος θείοιο
347
πατρός θʼ, ὃν κατέλειπεν ἰὼν ἐπὶ γήραος οὐδῷ,
348
ἤ που ἔτι ζώουσιν ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιο,
349
ἦ ἤδη τεθνᾶσι καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι.
350
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·
351
Eumaeus
τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
352
Λαέρτης μὲν ἔτι ζώει, Διὶ δʼ εὔχεται αἰεὶ
353
θυμὸν ἀπὸ μελέων φθίσθαι οἷς ἐν μεγάροισιν·
354
ἐκπάγλως γὰρ παιδὸς ὀδύρεται οἰχομένοιο
355
κουριδίης τʼ ἀλόχοιο δαΐφρονος, ἥ ἑ μάλιστα
356
ἤκαχʼ ἀποφθιμένη καὶ ἐν ὠμῷ γήραϊ θῆκεν.
357
ἡ δʼ ἄχεϊ οὗ παιδὸς ἀπέφθιτο κυδαλίμοιο,
358
λευγαλέῳ θανάτῳ, ὡς μὴ θάνοι ὅς τις ἐμοί γε
359
ἐνθάδε ναιετάων φίλος εἴη καὶ φίλα ἔρδοι.
360
ὄφρα μὲν οὖν δὴ κείνη ἔην, ἀχέουσά περ ἔμπης,
361
τόφρα τί μοι φίλον ἔσκε μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι,
362
οὕνεκά μʼ αὐτὴ θρέψεν ἅμα Κτιμένῃ τανυπέπλῳ,
363
θυγατέρʼ ἰφθίμῃ, τὴν ὁπλοτάτην τέκε παίδων·
364
τῇ ὁμοῦ ἐτρεφόμην, ὀλίγον δέ τί μʼ ἧσσον ἐτίμα.
365
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἥβην πολυήρατον ἱκόμεθʼ ἄμφω,
366
τὴν μὲν ἔπειτα Σάμηνδʼ ἔδοσαν καὶ μυρίʼ ἕλοντο,
367
αὐτὰρ ἐμὲ χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματʼ ἐκείνη
368
καλὰ μάλʼ ἀμφιέσασα, ποσὶν δʼ ὑποδήματα δοῦσα
369
ἀγρόνδε προΐαλλε· φίλει δέ με κηρόθι μᾶλλον.
370
νῦν δʼ ἤδη τούτων ἐπιδεύομαι· ἀλλά μοι αὐτῷ
371
ἔργον ἀέξουσιν μάκαρες θεοὶ ᾧ ἐπιμίμνω·
372
τῶν ἔφαγόν τʼ ἔπιόν τε καὶ αἰδοίοισιν ἔδωκα.
373
ἐκ δʼ ἄρα δεσποίνης οὐ μείλιχον ἔστιν ἀκοῦσαι
374
οὔτʼ ἔπος οὔτε τι ἔργον, ἐπεὶ κακὸν ἔμπεσεν οἴκῳ,
375
ἄνδρες ὑπερφίαλοι· μέγα δὲ δμῶες χατέουσιν
376
ἀντία δεσποίνης φάσθαι καὶ ἕκαστα πυθέσθαι
377
καὶ φαγέμεν πιέμεν τε, ἔπειτα δὲ καί τι φέρεσθαι
378
ἀγρόνδʼ, οἷά τε θυμὸν ἀεὶ δμώεσσιν ἰαίνει.
379
Narrator
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
380
Odysseus
ὢ πόποι, ὡς ἄρα τυτθὸς ἐών, Εὔμαιε συβῶτα,
381
πολλὸν ἀπεπλάγχθης σῆς πατρίδος ἠδὲ τοκήων.
382
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
383
ἠὲ διεπράθετο πτόλις ἀνδρῶν εὐρυάγυια,
384
ᾗ ἔνι ναιετάασκε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ,
385
ἦ σέ γε μουνωθέντα παρʼ οἴεσιν ἢ παρὰ βουσὶν
386
ἄνδρες δυσμενέες νηυσὶν λάβον ἠδʼ ἐπέρασσαν
387
τοῦδʼ ἀνδρὸς πρὸς δώμαθʼ, ὁ δʼ ἄξιον ὦνον ἔδωκε.
388
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·
389
Eumaeus
ξεῖνʼ, ἐπεὶ ἂρ δὴ ταῦτά μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς,
390
σιγῇ νῦν ξυνίει καὶ τέρπεο, πῖνέ τε οἶνον
391
ἥμενος. αἵδε δὲ νύκτες ἀθέσφατοι· ἔστι μὲν εὕδειν,
392
ἔστι δὲ τερπομένοισιν ἀκούειν· οὐδέ τί σε χρή,
393
πρὶν ὥρη, καταλέχθαι· ἀνίη καὶ πολὺς ὕπνος.
394
τῶν δʼ ἄλλων ὅτινα κραδίη καὶ θυμὸς ἀνώγει,
395
εὑδέτω ἐξελθών· ἅμα δʼ ἠοῖ φαινομένηφι
396
δειπνήσας ἅμʼ ὕεσσιν ἀνακτορίῃσιν ἑπέσθω.
397
νῶϊ δʼ ἐνὶ κλισίῃ πίνοντέ τε δαινυμένω τε
398
κήδεσιν ἀλλήλων τερπώμεθα λευγαλέοισι,
399
μνωομένω· μετὰ γάρ τε καὶ ἄλγεσι τέρπεται ἀνήρ,
400
ὅς τις δὴ μάλα πολλὰ πάθῃ καὶ πόλλʼ ἐπαληθῇ.
401
τοῦτο δέ τοι ἐρέω ὅ μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς.
402
νῆσός τις Συρίη κικλήσκεται, εἴ που ἀκούεις,
403
Ὀρτυγίης καθύπερθεν, ὅθι τροπαὶ ἠελίοιο,
404
οὔ τι περιπληθὴς λίην τόσον, ἀλλʼ ἀγαθὴ μέν,
405
εὔβοτος, εὔμηλος, οἰνοπληθής, πολύπυρος.
406
πείνη δʼ οὔ ποτε δῆμον ἐσέρχεται, οὐδέ τις ἄλλη
407
νοῦσος ἐπὶ στυγερὴ πέλεται δειλοῖσι βροτοῖσιν·
408
ἀλλʼ ὅτε γηράσκωσι πόλιν κάτα φῦλʼ ἀνθρώπων,
409
ἐλθὼν ἀργυρότοξος Ἀπόλλων Ἀρτέμιδι ξὺν
410
οἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχόμενος κατέπεφνεν.
411
ἔνθα δύω πόλιες, δίχα δέ σφισι πάντα δέδασται·
412
τῇσιν δʼ ἀμφοτέρῃσι πατὴρ ἐμὸς ἐμβασίλευε,
413
Κτήσιος Ὀρμενίδης, ἐπιείκελος ἀθανάτοισιν.
414
ἔνθα δὲ Φοίνικες ναυσίκλυτοι ἤλυθον ἄνδρες,
415
τρῶκται, μυρίʼ ἄγοντες ἀθύρματα νηῒ μελαίνῃ.
416
ἔσκε δὲ πατρὸς ἐμοῖο γυνὴ Φοίνισσʼ ἐνὶ οἴκῳ,
417
καλή τε μεγάλη τε καὶ ἀγλαὰ ἔργα ἰδυῖα·
418
τὴν δʼ ἄρα Φοίνικες πολυπαίπαλοι ἠπερόπευον.
419
πλυνούσῃ τις πρῶτα μίγη κοίλῃ παρὰ νηῒ
420
εὐνῇ καὶ φιλότητι, τά τε φρένας ἠπεροπεύει
421
θηλυτέρῃσι γυναιξί, καὶ ἥ κʼ εὐεργὸς ἔῃσιν.
422
εἰρώτα δὴ ἔπειτα τίς εἴη καὶ πόθεν ἔλθοι·
423
ἡ δὲ μάλʼ αὐτίκα πατρὸς ἐπέφραδεν ὑψερεφὲς δῶ·
424
ἐκ μὲν Σιδῶνος πολυχάλκου εὔχομαι εἶναι,
425
κούρη δʼ εἴμʼ Ἀρύβαντος ἐγὼ ῥυδὸν ἀφνειοῖο·
426
ἀλλά μʼ ἀνήρπαξαν Τάφιοι ληΐστορες ἄνδρες
427
ἀγρόθεν ἐρχομένην, πέρασαν δέ τε δεῦρʼ ἀγαγόντες
428
τοῦδʼ ἀνδρὸς πρὸς δώμαθʼ· ὁ δʼ ἄξιον ὦνον ἔδωκε.
429
Narrator
τὴν δʼ αὖτε προσέειπεν ἀνήρ, ὃς ἐμίσγετο λάθρη·
430
Phoenician
ἦ ῥά κε νῦν πάλιν αὖτις ἅμʼ ἡμῖν οἴκαδʼ ἕποιο,
431
ὄφρα ἴδῃ πατρὸς καὶ μητέρος ὑψερεφὲς δῶ
432
αὐτούς τʼ; ἦ γὰρ ἔτʼ εἰσὶ καὶ ἀφνειοὶ καλέονται.
433
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε γυνὴ καὶ ἀμείβετο μύθῳ·
434
Odysseus
εἴη κεν καὶ τοῦτʼ, εἴ μοι ἐθέλοιτέ γε, ναῦται,
435
ὅρκῳ πιστωθῆναι ἀπήμονά μʼ οἴκαδʼ ἀπάξειν.
436
Narrator
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπώμνυον ὡς ἐκέλευεν.
437
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσάν τε τελεύτησάν τε τὸν ὅρκον,
438
τοῖς δʼ αὖτις μετέειπε γυνὴ καὶ ἀμείβετο μύθῳ·
439
Phoenician Woman
σιγῇ νῦν, μή τίς με προσαυδάτω ἐπέεσσιν
440
ὑμετέρων ἑτάρων, ξυμβλήμενος ἢ ἐν ἀγυιῇ,
441
ἤ που ἐπὶ κρήνῃ· μή τις ποτὶ δῶμα γέροντι
442
ἐλθὼν ἐξείπῃ, ὁ δʼ ὀϊσάμενος καταδήσῃ
443
δεσμῷ ἐν ἀργαλέῳ, ὑμῖν δʼ ἐπιφράσσετʼ ὄλεθρον.
444
ἀλλʼ ἔχετʼ ἐν φρεσὶ μῦθον, ἐπείγετε δʼ ὦνον ὁδαίων.
445
ἀλλʼ ὅτε κεν δὴ νηῦς πλείη βιότοιο γένηται,
446
ἀγγελίη μοι ἔπειτα θοῶς ἐς δώμαθʼ ἱκέσθω·
447
οἴσω γὰρ καὶ χρυσόν, ὅτις χʼ ὑποχείριος ἔλθῃ·
448
καὶ δέ κεν ἄλλʼ ἐπίβαθρον ἐγὼν ἐθέλουσά γε δοίην.
449
παῖδα γὰρ ἀνδρὸς ἑῆος ἐνὶ μεγάροις ἀτιτάλλω,
450
κερδαλέον δὴ τοῖον, ἅμα τροχόωντα θύραζε·
451
τόν κεν ἄγοιμʼ ἐπὶ νηός, ὁ δʼ ὑμῖν μυρίον ὦνον
452
ἄλφοι, ὅπῃ περάσητε κατʼ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους.
453
Narrator
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πρὸς δώματα καλά,
454
οἱ δʼ ἐνιαυτὸν ἅπαντα παρʼ ἡμῖν αὖθι μένοντες
455
ἐν νηῒ γλαφυρῇ βίοτον πολὺν ἐμπολόωντο.
456
ἀλλʼ ὅτε δὴ κοίλη νηῦς ἤχθετο τοῖσι νέεσθαι,
457
καὶ τότʼ ἄρʼ ἄγγελον ἧκαν, ὃς ἀγγείλειε γυναικί.
458
ἤλυθʼ ἀνὴρ πολύϊδρις ἐμοῦ πρὸς δώματα πατρὸς
459
χρύσεον ὅρμον ἔχων, μετὰ δʼ ἠλέκτροισιν ἔερτο.
460
τὸν μὲν ἄρʼ ἐν μεγάρῳ δμῳαὶ καὶ πότνια μήτηρ
461
χερσίν τʼ ἀμφαφόωντο καὶ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶντο,
462
ὦνον ὑπισχόμεναι· ὁ δὲ τῇ κατένευσε σιωπῇ.
463
ἦ τοι ὁ καννεύσας κοίλην ἐπὶ νῆα βεβήκει,
464
ἡ δʼ ἐμὲ χειρὸς ἑλοῦσα δόμων ἐξῆγε θύραζε.
465
εὗρε δʼ ἐνὶ προδόμῳ ἠμὲν δέπα ἠδὲ τραπέζας
466
ἀνδρῶν δαιτυμόνων, οἵ μευ πατέρʼ ἀμφεπένοντο.
467
οἱ μὲν ἄρʼ ἐς θῶκον πρόμολον, δήμοιό τε φῆμιν,
468
ἡ δʼ αἶψα τρίʼ ἄλεισα κατακρύψασʼ ὑπὸ κόλπῳ
469
ἔκφερεν· αὐτὰρ ἐγὼν ἑπόμην ἀεσιφροσύνῃσι.
470
δύσετό τʼ ἠέλιος, σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί·
471
ἡμεῖς δʼ ἐς λιμένα κλυτὸν ἤλθομεν ὦκα κιόντες,
472
ἔνθʼ ἄρα Φοινίκων ἀνδρῶν ἦν ὠκύαλος νηῦς.
473
οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀναβάντες ἐπέπλεον ὑγρὰ κέλευθα,
474
νὼ ἀναβησάμενοι· ἐπὶ δὲ Ζεὺς οὖρον ἴαλλεν.
475
ἑξῆμαρ μὲν ὁμῶς πλέομεν νύκτας τε καὶ ἦμαρ·
476
ἀλλʼ ὅτε δὴ ἕβδομον ἦμαρ ἐπὶ Ζεὺς θῆκε Κρονίων,
477
τὴν μὲν ἔπειτα γυναῖκα βάλʼ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,
478
ἄντλῳ δʼ ἐνδούπησε πεσοῦσʼ ὡς εἰναλίη κήξ.
479
καὶ τὴν μὲν φώκῃσι καὶ ἰχθύσι κύρμα γενέσθαι
480
ἔκβαλον· αὐτὰρ ἐγὼ λιπόμην ἀκαχήμενος ἦτορ·
481
τοὺς δʼ Ἰθάκῃ ἐπέλασσε φέρων ἄνεμός τε καὶ ὕδωρ,
482
ἔνθα με Λαέρτης πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσιν.
483
οὕτω τήνδε τε γαῖαν ἐγὼν ἴδον ὀφθαλμοῖσι.
484
τὸν δʼ αὖ διογενὴς Ὀδυσεὺς ἠμείβετο μύθῳ·
485
Odysseus
Εὔμαιʼ, ἦ μάλα δή μοι ἐνὶ φρεσὶ θυμὸν ὄρινας
486
ταῦτα ἕκαστα λέγων, ὅσα δὴ πάθες ἄλγεα θυμῷ.
487
ἀλλʼ ἦ τοι σοὶ μὲν παρὰ καὶ κακῷ ἐσθλὸν ἔθηκε
488
Ζεύς, ἐπεὶ ἀνδρὸς δώματʼ ἀφίκεο πολλὰ μογήσας
489
ἠπίου, ὃς δή τοι παρέχει βρῶσίν τε πόσιν τε
490
ἐνδυκέως, ζώεις δʼ ἀγαθὸν βίον· αὐτὰρ ἐγώ γε
491
πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεʼ ἀλώμενος ἐνθάδʼ ἱκάνω.
492
Narrator
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
493
καδδραθέτην δʼ οὐ πολλὸν ἐπὶ χρόνον, ἀλλὰ μίνυνθα·
494
αἶψα γὰρ Ἠὼς ἦλθεν ἐΰθρονος. οἱ δʼ ἐπὶ χέρσου
495
Τηλεμάχου ἕταροι λύον ἱστία, κὰδ δʼ ἕλον ἱστὸν
496
καρπαλίμως, τὴν δʼ εἰς ὅρμον προέρυσσαν ἐρετμοῖς·
497
ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον, κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν·
498
ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης,
499
δεῖπνόν τʼ ἐντύνοντο κερῶντό τε αἴθοπα οἶνον.
500
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
501
τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἤρχετο μύθων·
502
Telemachus
ὑμεῖς μὲν νῦν ἄστυδʼ ἐλαύνετε νῆα μέλαιναν,
503
αὐτὰρ ἐγὼν ἀγροὺς ἐπιείσομαι ἠδὲ βοτῆρας·
504
ἑσπέριος δʼ εἰς ἄστυ ἰδὼν ἐμὰ ἔργα κάτειμι.
505
ἠῶθεν δέ κεν ὔμμιν ὁδοιπόριον παραθείμην,
506
δαῖτʼ ἀγαθὴν κρειῶν τε καὶ οἴνου ἡδυπότοιο.
507
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής·
508
Theoclymenus
πῆ γὰρ ἐγώ, φίλε τέκνον, ἴω; τεῦ δώμαθʼ ἵκωμαι
509
ἀνδρῶν οἳ κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσιν;
510
ἦ ἰθὺς σῆς μητρὸς ἴω καὶ σοῖο δόμοιο;
511
Narrator
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
512
Telemachus
ἄλλως μέν σʼ ἂν ἐγώ γε καὶ ἡμέτερόνδε κελοίμην
513
ἔρχεσθʼ· οὐ γάρ τι ξενίων ποθή· ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ
514
χεῖρον, ἐπεί τοι ἐγὼ μὲν ἀπέσσομαι, οὐδέ σε μήτηρ
515
ὄψεται· οὐ μὲν γάρ τι θαμὰ μνηστῆρσʼ ἐνὶ οἴκῳ
516
φαίνεται, ἀλλʼ ἀπὸ τῶν ὑπερωΐῳ ἱστὸν ὑφαίνει.
517
ἀλλά τοι ἄλλον φῶτα πιφαύσκομαι ὅν κεν ἵκοιο,
518
Εὐρύμαχον, Πολύβοιο δαΐφρονος ἀγλαὸν υἱόν,
519
τὸν νῦν ἶσα θεῷ Ἰθακήσιοι εἰσορόωσι·
520
καὶ γὰρ πολλὸν ἄριστος ἀνὴρ μέμονέν τε μάλιστα
521
μητέρʼ ἐμὴν γαμέειν καὶ Ὀδυσσῆος γέρας ἕξειν.
522
ἀλλὰ τά γε Ζεὺς οἶδεν Ὀλύμπιος, αἰθέρι ναίων,
523
εἴ κέ σφι πρὸ γάμοιο τελευτήσει κακὸν ἦμαρ.
524
Narrator
ὣς ἄρα οἱ εἰπόντι ἐπέπτατο δεξιὸς ὄρνις,
525
κίρκος, Ἀπόλλωνος ταχὺς ἄγγελος· ἐν δὲ πόδεσσι
526
τίλλε πέλειαν ἔχων, κατὰ δὲ πτερὰ χεῦεν ἔραζε
527
μεσσηγὺς νηός τε καὶ αὐτοῦ Τηλεμάχοιο.
528
τὸν δὲ Θεοκλύμενος ἑτάρων ἀπονόσφι καλέσσας
529
ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρὶ ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
530
Theoklymenos
Τηλέμαχʼ, οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἔπτατο δεξιὸς ὄρνις
531
ἔγνων γάρ μιν ἐσάντα ἰδὼν οἰωνὸν ἐόντα.
532
ὑμετέρου δʼ οὐκ ἔστι γένος βασιλεύτερον ἄλλο
533
ἐν δήμῳ Ἰθάκης, ἀλλʼ ὑμεῖς καρτεροὶ αἰεί.
534
Narrator
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
535
Telemachus
αἲ γὰρ τοῦτο, ξεῖνε, ἔπος τετελεσμένον εἴη·
536
τῷ κε τάχα γνοίης φιλότητά τε πολλά τε δῶρα
537
ἐξ ἐμεῦ, ὡς ἄν τίς σε συναντόμενος μακαρίζοι.
538
Narrator
ἦ καὶ Πείραιον προσεφώνεε, πιστὸν ἑταῖρον·
539
Telemachus
Πείραιε Κλυτίδη, σὺ δέ μοι τά περ ἄλλα μάλιστα
540
πείθῃ ἐμῶν ἑτάρων, οἵ μοι Πύλον εἰς ἅμʼ ἕποντο·
541
καὶ νῦν μοι τὸν ξεῖνον ἄγων ἐν δώμασι σοῖσιν
542
ἐνδυκέως φιλέειν καὶ τιέμεν, εἰς ὅ κεν ἔλθω.
543
Narrator
τὸν δʼ αὖ Πείραιος δουρικλυτὸς ἀντίον ηὔδα·
544
Mentor
Τηλέμαχʼ, εἰ γάρ κεν σὺ πολὺν χρόνον ἐνθάδε μίμνοι,
545
τόνδε τʼ ἐγὼ κομιῶ, ξενίων δέ οἱ οὐ ποθὴ ἔσται.
546
Narrator
ὣς εἰπὼν ἐπὶ νηὸς ἔβη, ἐκέλευσε δʼ ἑταίρους
547
αὐτούς τʼ ἀμβαίνειν ἀνά τε πρυμνήσια λῦσαι.
548
οἱ δʼ αἶψʼ εἴσβαινον καὶ ἐπὶ κληῗσι καθῖζον.
549
Τηλέμαχος δʼ ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
550
εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος, ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ,
551
νηὸς ἀπʼ ἰκριόφιν· τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν.
552
οἱ μὲν ἀνώσαντες πλέον ἐς πόλιν, ὡς ἐκέλευσε
553
Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο·
554
τὸν δʼ ὦκα προβιβάντα πόδες φέρον, ὄφρʼ ἵκετʼ αὐλήν,
555
ἔνθα οἱ ἦσαν ὕες μάλα μυρίαι, ᾗσι συβώτης
556
ἐσθλὸς ἐὼν ἐνίαυεν, ἀνάκτεσιν ἤπια εἰδώς,
557