0:00
Satires
Juvenal
5
praeterea lateris vigili cum febre dolorem
229
si coepere pati, missum ad sua corpora morbum
230
infesto credunt a numine, saxa deorum
231
haec et tela putant, pecudem spondere sacello
232
balantem et Laribus cristam promittere galli
233
non audent; quid enim sperare nocentibus aegris
234
concessum? vel quae non dignior hostia vita?
235
mobilis et varia est ferme natura malorum:
236
cum scelus admittunt, superest constantia; quod fas
237
atque nefas, tandem incipiunt sentire peractis
238
criminibus, tamen ad mores natura recurrit
239
damnatos fixa et mutari nescia, nam quis
240
peccandi finem posuit sibi? quando recepit
241
eiectum semel attrita de fronte ruborem?
242
quisnam hominum est quem tu contentum videris uno
243
flagitio? dabit in laqueum vestigia noster
244
perfidus et nigri patietur carceris uncum
245
aut maris Aegaei rupem scopulosque frequentes
246
exulibus magnis, poena gaudebis amara
247
nominis invisi, tandemque fatebere laetus
248
nec surdum nec Teresian quemquam esse deorum.
249
6
Plurima sunt, Fuscine, et fama digna sinistra
250
et quod maiorum vitia sequiturque minores
251
et nitidis maculam haesuram figentia rebus,
252
quae monstrant ipsi pueris traduntque parentes,
253
si damnosa senem iuvat alea, ludit et heres
254
bullatus parvoque eadem movet arma fritillo.
255
nec melius de se cuiquam sperare propinquo
256
concedet iuvenis, qui radere tubera terrae,
257
boletum condire et eodem iure natantis
258
mergere ficedulas didicit nebulone parente
259
et cana monstrante gula; cum septimus annus
260
transierit puerum, nondum omni dente renato,
261
barbatos licet admoveas mille inde magistros,
262
hinc totidem, cupiet lauto cenare paratu
263
semper et a magna non degenerare culina.
264
Mitem animum et mores modicis erroribus aequos
265
praecipit, atque animas servorum et corpora nostra
266
materia constare putat paribusque elementis,
267
an saevire docet Rutilus, qui gaudet acerbo
268
plagarum strepitu et nullam Sirena flagellis
269
conparat, Antiphates trepidi laris ac Polyphemus,
270
tunc felix, quotiens aliquis tortore vocato
271
uritur ardenti duo propter lintea ferro?
272
quid suadet iuveni laetus stridore catenae,
273
quem mire adficiunt inscripta, ergastula, carcer?
274
rusticus expectas ut non sit adultera Largae
275
filia, quae numquam maternos dicere moechos
276
tam cito nec tanto poterit contexere cursu,
277
ut non terdecies respiret? conscia matri
278
virgo fuit, ceras nunc hac dictante pusillas
279
implet et ad moechum dat eisdem ferre cinaedis.
280
sic natura iubet: velocius et citius nos
281
corrumpunt vitiorum exempla domestica, magnis
282
cum subeant animos auctoribus, unus et alter
283
forsitan haec spernant iuvenes, quibus arte benigna
284
et meliore luto finxit praecordia Titan,
285
sed reliquos fugienda patrum vestigia ducunt
286
et monstrata diu veteris trahit orbita culpae.
287
Abstineas igitur damnandis. huius enim vel
288
7
una potens ratio est, ne crimina nostra sequantui
289
ex nobis geniti, quoniam dociles imitandis
290
turpibus ac pravis omnes sumus, et Catilinam
291
quocumque in populo videas, quocumque sub axe,
292
sed nec Brutus erit Bruti nec avunculus usquam,
293
nil dictu foedum visuque haec limina tangat,
294
intra quae pater est; procul, a procul inde puellae
295
lenonum et cantus pernoctantis parasiti.
296
maxima debetur puero reverentia, siquid
297
turpe paras; nec tu pueri contempseris annos,
298
sed peccaturo obstet tibi filius infans.
299
nam siquid dignum censoris fecerit ira
300
quandoque et similem tibi se non corpore tantum
301
nec vultu dederit, morum quoque filius, et qui
302
omnia deterius tua per vestigia peccet,
303
corripies nimirum et castigabis acerbo
304
clamore ac post haec tabulas mutare parabis.
305
unde tibi frontem libertatemque parentis,
306
cum facias peiora senex vacuumque cerebro
307
iam pridem caput hoc ventosa cucurbita quaerat?
308
Hospite venturo cessabit nemo tuorum.
309
‘verre pavimentum, nitidas ostende columnas,
310
arida cum tota descendat aranea tela;
311
hic leve argentum, vasa aspera tergeat alter’:
312
8
vox domini furit instantis virgamque tenentis.
313
ergo miser trepidas, ne stercore foeda canino
314
atria displiceant oculis venientis amici,
315
ne perfusa luto sit porticus; et tamen uno
316
semodio scobis haec emendat servulus unus:
317
illud non agitas, ut sanctam filius omni
318
aspiciat sine labe domum vitioque carentem?
319
gratum est quod patriae civem populoque dedisti,
320
si facis ut patriae sit idoneus, utilis agris,
321
utilis et bellorum et pacis rebus agendis,
322
plurimum enim intererit quibus artibus et quibus hunc tu
323
moribus instituas. serpente ciconia pullos
324
nutrit et inventa per devia rura lacerta:
325
illi eadem sumptis quaerunt animalia pinnis.
326
vultur iumento et canibus crucibusque relictis
327
ad fetus properat partemque cadaveris adfert:
328
hic est ergo cibus magni quoque vulturis et se
329
pascentis, propria cum iam facit arbore nidos.
330
sed leporem aut capream famulae Iovis et generosae
331
in saltu venantur aves, hinc praeda cubili
332
ponitur:
333