0:00
Satires
Juvenal
1
Credo Pudicitiam Saturno rege moratam
1
in terris visamque diu, cum frigida parvas
2
praeberet spelunca domos ignemque Laremque
3
et pecus et dominos communi clauderet umbra,
4
silvestrem montana torum cum sterneret uxor
5
frondibus et culmo vicinarumque ferarum
6
pellibus, haut similis tibi, Cynthia, nec tibi, cuius
7
turbavit nitidos extinctus passer ocellos,
8
sed potanda ferens infantibus ubera magnis
9
et saepe horridior glandem ructante marito.
10
quippe aliter tunc orbe novo caeloque recenti
11
vivebant homines, qui rupto robore nati
12
compositive luto nullos habuere parentes.
13
multa Pudicitiae veteris vestigia forsan
14
aut aliqua exstiterint et sub Iove, set Iove nondum
15
barbato, nondum Graecis iurare paratis
16
per caput alterius, cum furem nemo timeret
17
caulibus et pomis, et aperto viveret horto.
18
paulatim deinde ad superos Astraea recessit
19
hac comite, atque duae pariter fugere sorores.
20
Anticum et vetus est alienum, Postume, lectum
21
concutere atque sacri genium contemnere fulcri.
22
omne aliud crimen mox ferrea protulit aetas:
23
viderunt primos argentea saecula moechos.
24
conventum tamen et pactum et sponsalia nostra
25
tempestate paras, iamque a tonsore magistro
26
pecteris, et digito pignus fortasse dedisti,
27
certe sanus eras; uxorem, Postume, ducis?
28
dic, qua Tisiphone, quibus exagitare colubris?
29
2
ferre potes dominam salvis tot restibus ullam,
30
cum pateant altae caligantesque fenestrae,
31
cum tibi vicinum se praebeat Aemilius pons?
32
aut si de multis nullus placet exitus, illud
33
nonne putas melius, quod tecum pusio dormit?
34
pusio qui noctu non litigat, exigit a te
35
nulla iacens illic munuscula nec queritur quod
36
et lateri parcas nec quantum iussit anheles.
37
Sed placet Vrsidio lex Iulia, tollere dulcem
38
cogitat heredem, cariturus turture magno
39
mullorumque iubis et captatore macello.
40
quid fieri non posse putes, si iungitur ulla
41
Vrsidio? si moechorum notissimus olim
42
stulta maritali iam porrigit ora capistro,
43
quem totiens texit perituri cista Latini?
44
quid quod et antiquis uxor de moribus illi
45
quaeritur? o medici, nimiam pertundite venam,
46
delicias hominis! Tarpeium limen adora
47
pronus et auratam Iunoni caede iuvencam,
48
si tibi contigerit capitis matrona pudici.
49
paucae adeo Cereris vittas contingere dignae,
50
quarum non timeat pater oscula: necte coronam
51
3
postibus et densos per limina tende corymbos.
52
unus Hiberinae vir sufficit? ocius illud
53
extorquebis, ut haec oculo contenta sit uno.
54
magna tamen fama est cuiusdam rure paterno
55
viventis? vivat Gabiis ut vixit in agro,
56
vivat Fidenis, et agello cedo paterno,
57
quis tamen adfirmat nil actum in montibus aut in
58
speluncis? adeo senuerunt Iuppiter et Mars?
59
Porticibusne tibi monstratur femina voto
60
digna tuo? cuneis an habent spectacula totis
61
quod securus ames quodque inde excerpere possis?
62
chironomon Ledam molli saltante Bathyllo
63
Tuccia vesicae non imperat, Apula gannit
64
sicut in amplexu subito et miserabile longum;
65
attendit Thymele: Thymele tunc rustica discit.
66
Ast aliae, quotiens aulaea recondita cessant
67
et vacuo clusoque sonant fora sola theatro,
68
atque a plebeis longe Megalesia, tristes
69
personam thyrsumque tenent et subligar Acci.
70
Vrbicus exodio risum movet Atellanae
71
gestibus Autonoes; hunc diligit Aelia pauper,
72
solvitur his magno comoedi fibula, sunt quae
73
Chrysogonum cantare vetent, Hispulla tragoedo
74
gaudet: an expectas ut Quintilianus ametur?
75
accipis uxorem de qua citharoedus. Echion
76
aut Glaphyrus fiat pater Ambrosiusque choraules.
77
longa per angustos figamus pulpita vicos,
78
ornentur postes et grandi ianua lauro,
79
ut testudineo tibi, Lentule, conopeo
80
nobilis Euryalum aut murmillonem exprimat infans.
81
Nupta senatori comitata est Eppia ludum
82
ad Pharon et Nilum famosaque moenia Lagi,
83
prodigia et mores urbis damnante Canopo.
84
inmemor illa domus et coniugis atque sororis
85
nil patriae indulsit, plorantesque improba natos,
86
utque magis stupeas, ludos Paridemque reliquit,
87
sed quamquam in magnis opibus plumaque paterna
88
et segmentatis dormisset parvula cunis,
89
contempsit pelagus; famam contempserat olim,
90
4
cuius apud molles minima est iactura cathedras.
91
Tyrrhenos igitur fluctus lateque sonantem
92
pertulit Ionium constanti pectore, quamvis
93
mutandum totiens esset mare. iusta pericli
94
si ratio est et honesta, timent pavidoque gelantur
95
pectore nec tremulis possunt insistere plantis:
96
fortem animum praestant rebus quas turpiter audent,
97
si iubeat coniunx, durum est conscendere navem;
98
tunc sentina gravis, tunc summus vertitur aer.
99
quae moechum sequitur, stomacho valet, illa maritum
100
convomit, haec inter nautas et prandet et errat
101
per puppem et duros gaudet tractare rudentis.
102
Qua tamen exarsit forma, qua capta iuventa
103
Eppia? quid vidit propter quod ludia dici
104
sustinuit? nam Sergiolus iam radere guttur
105
coeperat et secto requiem sperare lacerto;
106
praeterea multa in facie deformia, sicut
107
attritus galea mediisque in naribus ingens
108
gibbus, et acre malum semper stillantis ocelli,
109
sed gladiator erat; facit hoc illos Hyacinthos,
110
hoc pueris patriaeque, hoc praetulit illa sorori
111
atque viro: ferrum est quod amant, hic Sergius idem
112
accepta rude coepisset Veiento videri.
113