0:00
Eclogues
Publius Vergilius Maro
Menalcas
Cur non, Mopse, boni quoniam convenimus ambo,
1
tu calamos inflare levis, ego dicere versus,
2
hic corylis mixtas inter consedimus ulmos?
3
Mopsus
Tu maior; tibi me est aequum parere, Menalca,
4
sive sub incertas zephyris motantibus umbras,
5
sive antro potius succedimus: aspice, ut antrum
6
silvestris raris sparsit labrusca racemis.
7
Menalcas
Montibus in nostris solus tibi certat Amyntas.
8
Mopsus
Quid, si idem certet Phoebum superare canendo?
9
Menalcas
Incipe, Mopse, prior, si quos aut Phyllidis ignes,
10
aut Alconis habes laudes, aut iurgia Codri:
11
incipe, pascentis servabit Tityrus haedos.
12
Mopsus
Immo haec, in viridi quae cortice fagi
13
carmina descripsi modulans alterna notavi,
14
experiar, tu deinde iubeto certet Amyntas.
15
Menalcas
Lenta salix quantum pallenti cedit olivae,
16
puniceis humilis quantum saliunca rosetis,
17
iudicio nostro tantum tibi cedit Amyntas.
18
sed tu desine plura, puer; successimus antro.
19
Mopsus
Extinctum nymphae crudeli funere Daphnim
20
flebant; vos coryli testes et flumina nymphis;
21
cum complexa sui corpus miserabile nati,
22
atque deos atque astra vocat crudelia mater.
23
Non ulli pastos illis egere diebus
24
frigida, Daphni, boves ad flumina; nulla neque amnem
25
libavit quadrupes, nec graminis attigit herbam.
26
Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones
27
interitum montesque feri silvaeque loquuntur.
28
Daphnis et Armenias curru subiungere tigres
29
instituit; Daphnis thiasos inducere Bacchi,
30
et foliis lentas intexere mollibus hastas.
31
Vitis ut arboribus decori est, ut vitibus uvae,
32
ut gregibus tauri, segetes ut pinguibus arvis,
33
tu decus omne tuis. Postquam te fata tulerunt,
34
ipsa Pales agros atque ipse reliquit Apollo.
35
Grandia saepe quibus mandavimus hordea sulcis
36
infelix lolium et steriles nascuntur avenae
37
pro molli viola, pro purpureo narcisso,
38
carduus et spinis surgit paliurus acutis.
39
Spargite humum foliis, inducite fontibus umbras,
40
pastores, mandat fieri sibi talia Daphnis;
41
et tumulum facite, et tumulo superaddite carmen:
42
Daphnis ego in silvis hinc usque ad sidera notus
43
formonsi pecoris custos formonsior ipse.
44
Menalcas
Tale tuum carmen nobis, divine poeta,
45
quale sopor fessis in gramine, quale per aestum
46
dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo:
47
nec calamis solum aequiparas, sed voce magistrum.
48
Fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo.
49
Nos tamen haec quocumque modo tibi nostra vicissim
50
dicemus, Daphnimque tuum tollemus ad astra;
51
Daphnin ad astra feremus: amavit nos quoque Daphnis.
52
Mopsus
An quicquam nobis tali sit munere maius
53
Et puer ipse fuit cantari dignus, et ista
54
iam pridem Stimichon laudavit carmina nobis.
55
Menalcas
Candidus insuetum miratur limen Olympi,
56
sub pedibusque videt nubes et sidera Daphnis.
57
ergo alacris silvas et cetera rura voluptas
58
Panaque pastoresque tenet, Dryadasque puellas;
59
nec lupus insidias pecori, nec retia cervis
60
ulla dolum meditantur: amat bonus otia Daphnis.
61
ipsi laetitia voces ad sidera iactant
62
intonsi montes; ipsae iam carmina rupes,
63
ipsa sonant arbusta: 'Deus, deus ille, Menalca.'
64
Sis bonus O felixque tuis! En quattuor aras:
65
ecce duas tibi, Daphni, duas altaria Phoebo.
66
pocula bina novo spumantia lacte quotannis,
67
craterasque duo statuam tibi pinguis olivi,
68
et multo in primis hilarans convivia Baccho,
69
(ante focum, si frigus erit, si messis, in umbra,)
70
vina novum fundam calathis Ariusia nectar.
71
cantabunt mihi Damoetas et Lyctius Aegon;
72
saltantis satyros imitabitur Alphesiboeus.
73
Haec tibi semper erunt, et cum solemnia vota
74
reddemus Nymphis, et cum lustrabimus agros.
75
Dum iuga montis aper, fluvios dum piscis amabit,
76
dumque thymo pascentur apes, dum rore cicadae,
77
semper honos nomenque tuum laudesque manebunt;
78
ut Baccho Cererique, tibi sic vota quotannis
79
agricolae facient: damnabis tu quoque votis.
80
Mopsus
Quae tibi, quae tali reddam pro carmine dona?
81
Nam neque me tantum venientis sibilus austri,
82
nec percussa iuvant fluctu tam litora, nec quae
83
saxosas inter decurrunt flumina valles.
84
Menalcas
Hac te nos fragili donabimus ante cicuta:
85
haec nos, 'Formosum Corydon ardebat Alexim,'
86
haec eadem docuit, 'Cuium pecus, Meliboei?'
87
Mopsus
At tu sume pedum, quod, me cum saepe rogaret,
88
non tulit Antigenes (et erat tum dignus amari)
89
formosum paribus nodis atque aere, Menalca.
90