0:00
Iliad
Book 1
Homer
Narrator
μῆνιν ἄειδε θεὰ Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
1
οὐλομένην, ἣ μυρίʼ Ἀχαιοῖς ἄλγεʼ ἔθηκε,
2
πολλὰς δʼ ἰφθίμους ψυχὰς Ἄϊδι προΐαψεν
3
ἡρώων, αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν
4
οἰωνοῖσί τε πᾶσι, Διὸς δʼ ἐτελείετο βουλή,
5
ἐξ οὗ δὴ τὰ πρῶτα διαστήτην ἐρίσαντε
6
Ἀτρεΐδης τε ἄναξ ἀνδρῶν καὶ δῖος Ἀχιλλεύς.
7
τίς τʼ ἄρ σφωε θεῶν ἔριδι ξυνέηκε μάχεσθαι;
8
Λητοῦς καὶ Διὸς υἱός· ὃ γὰρ βασιλῆϊ χολωθεὶς
9
νοῦσον ἀνὰ στρατὸν ὄρσε κακήν, ὀλέκοντο δὲ λαοί,
10
οὕνεκα τὸν Χρύσην ἠτίμασεν ἀρητῆρα
11
Ἀτρεΐδης· ὃ γὰρ ἦλθε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν
12
λυσόμενός τε θύγατρα φέρων τʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα,
13
στέμματʼ ἔχων ἐν χερσὶν ἑκηβόλου Ἀπόλλωνος
14
χρυσέῳ ἀνὰ σκήπτρῳ, καὶ λίσσετο πάντας Ἀχαιούς,
15
Ἀτρεΐδα δὲ μάλιστα δύω, κοσμήτορε λαῶν·
16
Chryses
Ἀτρεΐδαι τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί,
17
ὑμῖν μὲν θεοὶ δοῖεν Ὀλύμπια δώματʼ ἔχοντες
18
ἐκπέρσαι Πριάμοιο πόλιν, εὖ δʼ οἴκαδʼ ἱκέσθαι·
19
παῖδα δʼ ἐμοὶ λύσαιτε φίλην, τὰ δʼ ἄποινα δέχεσθαι,
20
ἁζόμενοι Διὸς υἱὸν ἑκηβόλον Ἀπόλλωνα.
21
Narrator
ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἐπευφήμησαν Ἀχαιοὶ
22
αἰδεῖσθαί θʼ ἱερῆα καὶ ἀγλαὰ δέχθαι ἄποινα·
23
ἀλλʼ οὐκ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι ἥνδανε θυμῷ,
24
ἀλλὰ κακῶς ἀφίει, κρατερὸν δʼ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε·
25
Agamemnon
μή σε γέρον κοίλῃσιν ἐγὼ παρὰ νηυσὶ κιχείω
26
ἢ νῦν δηθύνοντʼ ἢ ὕστερον αὖτις ἰόντα,
27
μή νύ τοι οὐ χραίσμῃ σκῆπτρον καὶ στέμμα θεοῖο·
28
τὴν δʼ ἐγὼ οὐ λύσω· πρίν μιν καὶ γῆρας ἔπεισιν
29
ἡμετέρῳ ἐνὶ οἴκῳ ἐν Ἄργεϊ τηλόθι πάτρης
30
ἱστὸν ἐποιχομένην καὶ ἐμὸν λέχος ἀντιόωσαν·
31
ἀλλʼ ἴθι μή μʼ ἐρέθιζε σαώτερος ὥς κε νέηαι.
32
Narrator
ὣς ἔφατʼ, ἔδεισεν δʼ ὃ γέρων καὶ ἐπείθετο μύθῳ·
33
βῆ δʼ ἀκέων παρὰ θῖνα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης·
34
πολλὰ δʼ ἔπειτʼ ἀπάνευθε κιὼν ἠρᾶθʼ ὃ γεραιὸς
35
Ἀπόλλωνι ἄνακτι, τὸν ἠΰκομος τέκε Λητώ·
36
Chryses
κλῦθί μευ ἀργυρότοξʼ, ὃς Χρύσην ἀμφιβέβηκας
37
Κίλλάν τε ζαθέην Τενέδοιό τε ἶφι ἀνάσσεις,
38
Σμινθεῦ εἴ ποτέ τοι χαρίεντʼ ἐπὶ νηὸν ἔρεψα,
39
ἢ εἰ δή ποτέ τοι κατὰ πίονα μηρίʼ ἔκηα
40
ταύρων ἠδʼ αἰγῶν, τὸ δέ μοι κρήηνον ἐέλδωρ·
41
τίσειαν Δαναοὶ ἐμὰ δάκρυα σοῖσι βέλεσσιν.
42
Narrator
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Φοῖβος Ἀπόλλων,
43
βῆ δὲ κατʼ Οὐλύμποιο καρήνων χωόμενος κῆρ,
44
τόξʼ ὤμοισιν ἔχων ἀμφηρεφέα τε φαρέτρην·
45
ἔκλαγξαν δʼ ἄρʼ ὀϊστοὶ ἐπʼ ὤμων χωομένοιο,
46
αὐτοῦ κινηθέντος· ὃ δʼ ἤϊε νυκτὶ ἐοικώς.
47
ἕζετʼ ἔπειτʼ ἀπάνευθε νεῶν, μετὰ δʼ ἰὸν ἕηκε·
48
δεινὴ δὲ κλαγγὴ γένετʼ ἀργυρέοιο βιοῖο·
49
οὐρῆας μὲν πρῶτον ἐπῴχετο καὶ κύνας ἀργούς,
50
αὐτὰρ ἔπειτʼ αὐτοῖσι βέλος ἐχεπευκὲς ἐφιεὶς
51
βάλλʼ· αἰεὶ δὲ πυραὶ νεκύων καίοντο θαμειαί.
52
ἐννῆμαρ μὲν ἀνὰ στρατὸν ᾤχετο κῆλα θεοῖο,
53
τῇ δεκάτῃ δʼ ἀγορὴν δὲ καλέσσατο λαὸν Ἀχιλλεύς·
54
τῷ γὰρ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη·
55
κήδετο γὰρ Δαναῶν, ὅτι ῥα θνήσκοντας ὁρᾶτο.
56
οἳ δʼ ἐπεὶ οὖν ἤγερθεν ὁμηγερέες τε γένοντο,
57
τοῖσι δʼ ἀνιστάμενος μετέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
58
Achilles
Ἀτρεΐδη νῦν ἄμμε παλιμπλαγχθέντας ὀΐω
59
ἂψ ἀπονοστήσειν, εἴ κεν θάνατόν γε φύγοιμεν,
60
εἰ δὴ ὁμοῦ πόλεμός τε δαμᾷ καὶ λοιμὸς Ἀχαιούς·
61
ἀλλʼ ἄγε δή τινα μάντιν ἐρείομεν ἢ ἱερῆα
62
ἢ καὶ ὀνειροπόλον, καὶ γάρ τʼ ὄναρ ἐκ Διός ἐστιν,
63
ὅς κʼ εἴποι ὅ τι τόσσον ἐχώσατο Φοῖβος Ἀπόλλων,
64
εἴτʼ ἄρʼ ὅ γʼ εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται ἠδʼ ἑκατόμβης,
65
αἴ κέν πως ἀρνῶν κνίσης αἰγῶν τε τελείων
66
βούλεται ἀντιάσας ἡμῖν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι.
67
Narrator
ἤτοι ὅ γʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο· τοῖσι δʼ ἀνέστη
68
Κάλχας Θεστορίδης οἰωνοπόλων ὄχʼ ἄριστος,
69
ὃς ᾔδη τά τʼ ἐόντα τά τʼ ἐσσόμενα πρό τʼ ἐόντα,
70
καὶ νήεσσʼ ἡγήσατʼ Ἀχαιῶν Ἴλιον εἴσω
71
ἣν διὰ μαντοσύνην, τήν οἱ πόρε Φοῖβος Ἀπόλλων·
72
ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
73
Calchas
ὦ Ἀχιλεῦ κέλεαί με Διῒ φίλε μυθήσασθαι
74
μῆνιν Ἀπόλλωνος ἑκατηβελέταο ἄνακτος·
75
τοὶ γὰρ ἐγὼν ἐρέω· σὺ δὲ σύνθεο καί μοι ὄμοσσον
76
ἦ μέν μοι πρόφρων ἔπεσιν καὶ χερσὶν ἀρήξειν·
77
ἦ γὰρ ὀΐομαι ἄνδρα χολωσέμεν, ὃς μέγα πάντων
78
Ἀργείων κρατέει καί οἱ πείθονται Ἀχαιοί·
79
κρείσσων γὰρ βασιλεὺς ὅτε χώσεται ἀνδρὶ χέρηϊ·
80
εἴ περ γάρ τε χόλον γε καὶ αὐτῆμαρ καταπέψῃ,
81
ἀλλά τε καὶ μετόπισθεν ἔχει κότον, ὄφρα τελέσσῃ,
82
ἐν στήθεσσιν ἑοῖσι· σὺ δὲ φράσαι εἴ με σαώσεις.
83
Narrator
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
84
Achilles
θαρσήσας μάλα εἰπὲ θεοπρόπιον ὅ τι οἶσθα·
85
οὐ μὰ γὰρ Ἀπόλλωνα Διῒ φίλον, ᾧ τε σὺ Κάλχαν
86
εὐχόμενος Δαναοῖσι θεοπροπίας ἀναφαίνεις,
87
οὔ τις ἐμεῦ ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο
88
σοὶ κοίλῃς παρὰ νηυσί βαρείας χεῖρας ἐποίσει
89
συμπάντων Δαναῶν, οὐδʼ ἢν Ἀγαμέμνονα εἴπῃς,
90
ὃς νῦν πολλὸν ἄριστος Ἀχαιῶν εὔχεται εἶναι.
91
Narrator
καὶ τότε δὴ θάρσησε καὶ ηὔδα μάντις ἀμύμων·
92
Calchas
οὔ τʼ ἄρ ὅ γʼ εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται οὐδʼ ἑκατόμβης,
93
ἀλλʼ ἕνεκʼ ἀρητῆρος ὃν ἠτίμησʼ Ἀγαμέμνων,
94
οὐδʼ ἀπέλυσε θύγατρα καὶ οὐκ ἀπεδέξατʼ ἄποινα,
95
τοὔνεκʼ ἄρʼ ἄλγεʼ ἔδωκεν ἑκηβόλος ἠδʼ ἔτι δώσει·
96
οὐδʼ ὅ γε πρὶν Δαναοῖσιν ἀεικέα λοιγὸν ἀπώσει
97
πρίν γʼ ἀπὸ πατρὶ φίλῳ δόμεναι ἑλικώπιδα κούρην
98
ἀπριάτην ἀνάποινον, ἄγειν θʼ ἱερὴν ἑκατόμβην
99
ἐς Χρύσην· τότε κέν μιν ἱλασσάμενοι πεπίθοιμεν.
100
Narrator
ἤτοι ὅ γʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο· τοῖσι δʼ ἀνέστη
101
ἥρως Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
102
ἀχνύμενος· μένεος δὲ μέγα φρένες ἀμφιμέλαιναι
103
πίμπλαντʼ, ὄσσε δέ οἱ πυρὶ λαμπετόωντι ἐΐκτην·
104
Κάλχαντα πρώτιστα κάκʼ ὀσσόμενος προσέειπε·
105
Agamemnon
μάντι κακῶν οὐ πώ ποτέ μοι τὸ κρήγυον εἶπας·
106
αἰεί τοι τὰ κάκʼ ἐστὶ φίλα φρεσὶ μαντεύεσθαι,
107
ἐσθλὸν δʼ οὔτέ τί πω εἶπας ἔπος οὔτʼ ἐτέλεσσας·
108
καὶ νῦν ἐν Δαναοῖσι θεοπροπέων ἀγορεύεις
109
ὡς δὴ τοῦδʼ ἕνεκά σφιν ἑκηβόλος ἄλγεα τεύχει,
110
οὕνεκʼ ἐγὼ κούρης Χρυσηΐδος ἀγλάʼ ἄποινα
111
οὐκ ἔθελον δέξασθαι, ἐπεὶ πολὺ βούλομαι αὐτὴν
112
οἴκοι ἔχειν· καὶ γάρ ῥα Κλυταιμνήστρης προβέβουλα
113
κουριδίης ἀλόχου, ἐπεὶ οὔ ἑθέν ἐστι χερείων,
114
οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, οὔτʼ ἂρ φρένας οὔτέ τι ἔργα.
115
ἀλλὰ καὶ ὧς ἐθέλω δόμεναι πάλιν εἰ τό γʼ ἄμεινον·
116
βούλομʼ ἐγὼ λαὸν σῶν ἔμμεναι ἢ ἀπολέσθαι·
117
αὐτὰρ ἐμοὶ γέρας αὐτίχʼ ἑτοιμάσατʼ ὄφρα μὴ οἶος
118
Ἀργείων ἀγέραστος ἔω, ἐπεὶ οὐδὲ ἔοικε·
119
λεύσσετε γὰρ τό γε πάντες ὅ μοι γέρας ἔρχεται ἄλλῃ.
120
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
121
Achilles
Ἀτρεΐδη κύδιστε φιλοκτεανώτατε πάντων,
122
πῶς γάρ τοι δώσουσι γέρας μεγάθυμοι Ἀχαιοί;
123
οὐδέ τί που ἴδμεν ξυνήϊα κείμενα πολλά·
124
ἀλλὰ τὰ μὲν πολίων ἐξεπράθομεν, τὰ δέδασται,
125
λαοὺς δʼ οὐκ ἐπέοικε παλίλλογα ταῦτʼ ἐπαγείρειν.
126
ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν τήνδε θεῷ πρόες· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
127
τριπλῇ τετραπλῇ τʼ ἀποτείσομεν, αἴ κέ ποθι Ζεὺς
128
δῷσι πόλιν Τροίην εὐτείχεον ἐξαλαπάξαι.
129
Narrator
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων·
130
Agamemnon
μὴ δʼ οὕτως ἀγαθός περ ἐὼν θεοείκελʼ Ἀχιλλεῦ
131
κλέπτε νόῳ, ἐπεὶ οὐ παρελεύσεαι οὐδέ με πείσεις.
132
ἦ ἐθέλεις ὄφρʼ αὐτὸς ἔχῃς γέρας, αὐτὰρ ἔμʼ αὔτως
133
ἧσθαι δευόμενον, κέλεαι δέ με τήνδʼ ἀποδοῦναι;
134
ἀλλʼ εἰ μὲν δώσουσι γέρας μεγάθυμοι Ἀχαιοὶ
135
ἄρσαντες κατὰ θυμὸν ὅπως ἀντάξιον ἔσται·
136
εἰ δέ κε μὴ δώωσιν ἐγὼ δέ κεν αὐτὸς ἕλωμαι
137
ἢ τεὸν ἢ Αἴαντος ἰὼν γέρας, ἢ Ὀδυσῆος
138
ἄξω ἑλών· ὃ δέ κεν κεχολώσεται ὅν κεν ἵκωμαι.
139
ἀλλʼ ἤτοι μὲν ταῦτα μεταφρασόμεσθα καὶ αὖτις,
140
νῦν δʼ ἄγε νῆα μέλαιναν ἐρύσσομεν εἰς ἅλα δῖαν,
141
ἐν δʼ ἐρέτας ἐπιτηδὲς ἀγείρομεν, ἐς δʼ ἑκατόμβην
142
θείομεν, ἂν δʼ αὐτὴν Χρυσηΐδα καλλιπάρῃον
143
βήσομεν· εἷς δέ τις ἀρχὸς ἀνὴρ βουληφόρος ἔστω,
144
ἢ Αἴας ἢ Ἰδομενεὺς ἢ δῖος Ὀδυσσεὺς
145
ἠὲ σὺ Πηλεΐδη πάντων ἐκπαγλότατʼ ἀνδρῶν,
146
ὄφρʼ ἥμιν ἑκάεργον ἱλάσσεαι ἱερὰ ῥέξας.
147
Narrator
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
148
Achilles
ὤ μοι ἀναιδείην ἐπιειμένε κερδαλεόφρον
149
πῶς τίς τοι πρόφρων ἔπεσιν πείθηται Ἀχαιῶν
150
ἢ ὁδὸν ἐλθέμεναι ἢ ἀνδράσιν ἶφι μάχεσθαι;
151
οὐ γὰρ ἐγὼ Τρώων ἕνεκʼ ἤλυθον αἰχμητάων
152
δεῦρο μαχησόμενος, ἐπεὶ οὔ τί μοι αἴτιοί εἰσιν·
153
οὐ γὰρ πώποτʼ ἐμὰς βοῦς ἤλασαν οὐδὲ μὲν ἵππους,
154
οὐδέ ποτʼ ἐν Φθίῃ ἐριβώλακι βωτιανείρῃ
155
καρπὸν ἐδηλήσαντʼ, ἐπεὶ ἦ μάλα πολλὰ μεταξὺ
156
οὔρεά τε σκιόεντα θάλασσά τε ἠχήεσσα·
157
ἀλλὰ σοὶ ὦ μέγʼ ἀναιδὲς ἅμʼ ἑσπόμεθʼ ὄφρα σὺ χαίρῃς,
158
τιμὴν ἀρνύμενοι Μενελάῳ σοί τε κυνῶπα
159
πρὸς Τρώων· τῶν οὔ τι μετατρέπῃ οὐδʼ ἀλεγίζεις·
160
καὶ δή μοι γέρας αὐτὸς ἀφαιρήσεσθαι ἀπειλεῖς,
161
ᾧ ἔπι πολλὰ μόγησα, δόσαν δέ μοι υἷες Ἀχαιῶν.
162
οὐ μὲν σοί ποτε ἶσον ἔχω γέρας ὁππότʼ Ἀχαιοὶ
163
Τρώων ἐκπέρσωσʼ εὖ ναιόμενον πτολίεθρον·
164
ἀλλὰ τὸ μὲν πλεῖον πολυάϊκος πολέμοιο
165
χεῖρες ἐμαὶ διέπουσʼ· ἀτὰρ ἤν ποτε δασμὸς ἵκηται,
166
σοὶ τὸ γέρας πολὺ μεῖζον, ἐγὼ δʼ ὀλίγον τε φίλον τε
167
ἔρχομʼ ἔχων ἐπὶ νῆας, ἐπεί κε κάμω πολεμίζων.
168
νῦν δʼ εἶμι Φθίην δʼ, ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτερόν ἐστιν
169
οἴκαδʼ ἴμεν σὺν νηυσὶ κορωνίσιν, οὐδέ σʼ ὀΐω
170
ἐνθάδʼ ἄτιμος ἐὼν ἄφενος καὶ πλοῦτον ἀφύξειν.
171
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
172
Agamemnon
φεῦγε μάλʼ εἴ τοι θυμὸς ἐπέσσυται, οὐδέ σʼ ἔγωγε
173
λίσσομαι εἵνεκʼ ἐμεῖο μένειν· πάρʼ ἔμοιγε καὶ ἄλλοι
174
οἵ κέ με τιμήσουσι, μάλιστα δὲ μητίετα Ζεύς.
175
ἔχθιστος δέ μοί ἐσσι διοτρεφέων βασιλήων·
176
αἰεὶ γάρ τοι ἔρις τε φίλη πόλεμοί τε μάχαι τε·
177
εἰ μάλα καρτερός ἐσσι, θεός που σοὶ τό γʼ ἔδωκεν·
178
οἴκαδʼ ἰὼν σὺν νηυσί τε σῇς καὶ σοῖς ἑτάροισι
179
Μυρμιδόνεσσιν ἄνασσε, σέθεν δʼ ἐγὼ οὐκ ἀλεγίζω,
180
οὐδʼ ὄθομαι κοτέοντος· ἀπειλήσω δέ τοι ὧδε·
181
ὡς ἔμʼ ἀφαιρεῖται Χρυσηΐδα Φοῖβος Ἀπόλλων,
182
τὴν μὲν ἐγὼ σὺν νηΐ τʼ ἐμῇ καὶ ἐμοῖς ἑτάροισι
183
πέμψω, ἐγὼ δέ κʼ ἄγω Βρισηΐδα καλλιπάρῃον
184
αὐτὸς ἰὼν κλισίην δὲ τὸ σὸν γέρας ὄφρʼ ἐῢ εἰδῇς
185
ὅσσον φέρτερός εἰμι σέθεν, στυγέῃ δὲ καὶ ἄλλος
186
ἶσον ἐμοὶ φάσθαι καὶ ὁμοιωθήμεναι ἄντην.
187
Narrator
ὣς φάτο· Πηλεΐωνι δʼ ἄχος γένετʼ, ἐν δέ οἱ ἦτορ
188
στήθεσσιν λασίοισι διάνδιχα μερμήριξεν,
189
ἢ ὅ γε φάσγανον ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ
190
τοὺς μὲν ἀναστήσειεν, ὃ δʼ Ἀτρεΐδην ἐναρίζοι,
191
ἦε χόλον παύσειεν ἐρητύσειέ τε θυμόν.
192
ἧος ὃ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,
193
ἕλκετο δʼ ἐκ κολεοῖο μέγα ξίφος, ἦλθε δʼ Ἀθήνη
194
οὐρανόθεν· πρὸ γὰρ ἧκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη
195
ἄμφω ὁμῶς θυμῷ φιλέουσά τε κηδομένη τε·
196
στῆ δʼ ὄπιθεν, ξανθῆς δὲ κόμης ἕλε Πηλεΐωνα
197
οἴῳ φαινομένη· τῶν δʼ ἄλλων οὔ τις ὁρᾶτο·
198
θάμβησεν δʼ Ἀχιλεύς, μετὰ δʼ ἐτράπετʼ, αὐτίκα δʼ ἔγνω
199
Παλλάδʼ Ἀθηναίην· δεινὼ δέ οἱ ὄσσε φάανθεν·
200
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
201
Achilles
τίπτʼ αὖτʼ αἰγιόχοιο Διὸς τέκος εἰλήλουθας;
202
ἦ ἵνα ὕβριν ἴδῃ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο;
203
ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τελέεσθαι ὀΐω·
204
ᾗς ὑπεροπλίῃσι τάχʼ ἄν ποτε θυμὸν ὀλέσσῃ.
205
Narrator
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
206
Athena
ἦλθον ἐγὼ παύσουσα τὸ σὸν μένος, αἴ κε πίθηαι,
207
οὐρανόθεν· πρὸ δέ μʼ ἧκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη
208
ἄμφω ὁμῶς θυμῷ φιλέουσά τε κηδομένη τε·
209
ἀλλʼ ἄγε λῆγʼ ἔριδος, μηδὲ ξίφος ἕλκεο χειρί·
210
ἀλλʼ ἤτοι ἔπεσιν μὲν ὀνείδισον ὡς ἔσεταί περ·
211
ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
212
καί ποτέ τοι τρὶς τόσσα παρέσσεται ἀγλαὰ δῶρα
213
ὕβριος εἵνεκα τῆσδε· σὺ δʼ ἴσχεο, πείθεο δʼ ἡμῖν.
214
Narrator
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
215
Achilles
χρὴ μὲν σφωΐτερόν γε θεὰ ἔπος εἰρύσσασθαι
216
καὶ μάλα περ θυμῷ κεχολωμένον· ὧς γὰρ ἄμεινον·
217
ὅς κε θεοῖς ἐπιπείθηται μάλα τʼ ἔκλυον αὐτοῦ.
218
Narrator
ἦ καὶ ἐπʼ ἀργυρέῃ κώπῃ σχέθε χεῖρα βαρεῖαν,
219
ἂψ δʼ ἐς κουλεὸν ὦσε μέγα ξίφος, οὐδʼ ἀπίθησε
220
μύθῳ Ἀθηναίης· ἣ δʼ Οὔλυμπον δὲ βεβήκει
221
δώματʼ ἐς αἰγιόχοιο Διὸς μετὰ δαίμονας ἄλλους.
222
Πηλεΐδης δʼ ἐξαῦτις ἀταρτηροῖς ἐπέεσσιν
223
Ἀτρεΐδην προσέειπε, καὶ οὔ πω λῆγε χόλοιο·
224
Achilles
οἰνοβαρές, κυνὸς ὄμματʼ ἔχων, κραδίην δʼ ἐλάφοιο,
225
οὔτέ ποτʼ ἐς πόλεμον ἅμα λαῷ θωρηχθῆναι
226
οὔτε λόχον δʼ ἰέναι σὺν ἀριστήεσσιν Ἀχαιῶν
227
τέτληκας θυμῷ· τὸ δέ τοι κὴρ εἴδεται εἶναι.
228
ἦ πολὺ λώϊόν ἐστι κατὰ στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν
229
δῶρʼ ἀποαιρεῖσθαι ὅς τις σέθεν ἀντίον εἴπῃ·
230
δημοβόρος βασιλεὺς ἐπεὶ οὐτιδανοῖσιν ἀνάσσεις·
231
ἦ γὰρ ἂν Ἀτρεΐδη νῦν ὕστατα λωβήσαιο.
232
ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω καὶ ἐπὶ μέγαν ὅρκον ὀμοῦμαι·
233
ναὶ μὰ τόδε σκῆπτρον, τὸ μὲν οὔ ποτε φύλλα καὶ ὄζους
234
φύσει, ἐπεὶ δὴ πρῶτα τομὴν ἐν ὄρεσσι λέλοιπεν,
235
οὐδʼ ἀναθηλήσει· περὶ γάρ ῥά ἑ χαλκὸς ἔλεψε
236
φύλλά τε καὶ φλοιόν· νῦν αὖτέ μιν υἷες Ἀχαιῶν
237
ἐν παλάμῃς φορέουσι δικασπόλοι, οἵ τε θέμιστας
238
πρὸς Διὸς εἰρύαται· ὃ δέ τοι μέγας ἔσσεται ὅρκος·
239
ἦ ποτʼ Ἀχιλλῆος ποθὴ ἵξεται υἷας Ἀχαιῶν
240
σύμπαντας· τότε δʼ οὔ τι δυνήσεαι ἀχνύμενός περ
241
χραισμεῖν, εὖτʼ ἂν πολλοὶ ὑφʼ Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο
242
θνήσκοντες πίπτωσι· σὺ δʼ ἔνδοθι θυμὸν ἀμύξεις
243
χωόμενος ὅ τʼ ἄριστον Ἀχαιῶν οὐδὲν ἔτισας.
244
Narrator
ὣς φάτο Πηλεΐδης, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃ
245
χρυσείοις ἥλοισι πεπαρμένον, ἕζετο δʼ αὐτός·
246
Ἀτρεΐδης δʼ ἑτέρωθεν ἐμήνιε· τοῖσι δὲ Νέστωρ
247
ἡδυεπὴς ἀνόρουσε λιγὺς Πυλίων ἀγορητής,
248
τοῦ καὶ ἀπὸ γλώσσης μέλιτος γλυκίων ῥέεν αὐδή·
249
τῷ δʼ ἤδη δύο μὲν γενεαὶ μερόπων ἀνθρώπων
250
ἐφθίαθʼ, οἵ οἱ πρόσθεν ἅμα τράφεν ἠδʼ ἐγένοντο
251
ἐν Πύλῳ ἠγαθέῃ, μετὰ δὲ τριτάτοισιν ἄνασσεν·
252
ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
253
Nestor
ὦ πόποι ἦ μέγα πένθος Ἀχαιΐδα γαῖαν ἱκάνει·
254
ἦ κεν γηθήσαι Πρίαμος Πριάμοιό τε παῖδες
255
ἄλλοι τε Τρῶες μέγα κεν κεχαροίατο θυμῷ
256
εἰ σφῶϊν τάδε πάντα πυθοίατο μαρναμένοιϊν,
257
οἳ περὶ μὲν βουλὴν Δαναῶν, περὶ δʼ ἐστὲ μάχεσθαι.
258
ἀλλὰ πίθεσθʼ· ἄμφω δὲ νεωτέρω ἐστὸν ἐμεῖο·
259
ἤδη γάρ ποτʼ ἐγὼ καὶ ἀρείοσιν ἠέ περ ὑμῖν
260
ἀνδράσιν ὡμίλησα, καὶ οὔ ποτέ μʼ οἵ γʼ ἀθέριζον.
261
οὐ γάρ πω τοίους ἴδον ἀνέρας οὐδὲ ἴδωμαι,
262
οἷον Πειρίθοόν τε Δρύαντά τε ποιμένα λαῶν
263
Καινέα τʼ Ἐξάδιόν τε καὶ ἀντίθεον Πολύφημον
264
Θησέα τʼ Αἰγεΐδην, ἐπιείκελον ἀθανάτοισιν·
265
κάρτιστοι δὴ κεῖνοι ἐπιχθονίων τράφεν ἀνδρῶν·
266
κάρτιστοι μὲν ἔσαν καὶ καρτίστοις ἐμάχοντο
267
φηρσὶν ὀρεσκῴοισι καὶ ἐκπάγλως ἀπόλεσσαν.
268
καὶ μὲν τοῖσιν ἐγὼ μεθομίλεον ἐκ Πύλου ἐλθὼν
269
τηλόθεν ἐξ ἀπίης γαίης· καλέσαντο γὰρ αὐτοί·
270
καὶ μαχόμην κατʼ ἔμʼ αὐτὸν ἐγώ· κείνοισι δʼ ἂν οὔ τις
271
τῶν οἳ νῦν βροτοί εἰσιν ἐπιχθόνιοι μαχέοιτο·
272
καὶ μέν μευ βουλέων ξύνιεν πείθοντό τε μύθῳ·
273
ἀλλὰ πίθεσθε καὶ ὔμμες, ἐπεὶ πείθεσθαι ἄμεινον·
274
μήτε σὺ τόνδʼ ἀγαθός περ ἐὼν ἀποαίρεο κούρην,
275
ἀλλʼ ἔα ὥς οἱ πρῶτα δόσαν γέρας υἷες Ἀχαιῶν·
276
μήτε σὺ Πηλείδη ἔθελʼ ἐριζέμεναι βασιλῆϊ
277
ἀντιβίην, ἐπεὶ οὔ ποθʼ ὁμοίης ἔμμορε τιμῆς
278
σκηπτοῦχος βασιλεύς, ᾧ τε Ζεὺς κῦδος ἔδωκεν.
279
εἰ δὲ σὺ καρτερός ἐσσι θεὰ δέ σε γείνατο μήτηρ,
280
ἀλλʼ ὅ γε φέρτερός ἐστιν ἐπεὶ πλεόνεσσιν ἀνάσσει.
281
Ἀτρεΐδη σὺ δὲ παῦε τεὸν μένος· αὐτὰρ ἔγωγε
282
λίσσομʼ Ἀχιλλῆϊ μεθέμεν χόλον, ὃς μέγα πᾶσιν
283
ἕρκος Ἀχαιοῖσιν πέλεται πολέμοιο κακοῖο.
284
Narrator
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων·
285
Agamemnon
ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα γέρον κατὰ μοῖραν ἔειπες·
286
ἀλλʼ ὅδʼ ἀνὴρ ἐθέλει περὶ πάντων ἔμμεναι ἄλλων,
287
πάντων μὲν κρατέειν ἐθέλει, πάντεσσι δʼ ἀνάσσειν,
288
πᾶσι δὲ σημαίνειν, ἅ τινʼ οὐ πείσεσθαι ὀΐω·
289
εἰ δέ μιν αἰχμητὴν ἔθεσαν θεοὶ αἰὲν ἐόντες
290
τοὔνεκά οἱ προθέουσιν ὀνείδεα μυθήσασθαι;
291
Narrator
τὸν δʼ ἄρʼ ὑποβλήδην ἠμείβετο δῖος Ἀχιλλεύς·
292
Achilles
ἦ γάρ κεν δειλός τε καὶ οὐτιδανὸς καλεοίμην
293
εἰ δὴ σοὶ πᾶν ἔργον ὑπείξομαι ὅττί κεν εἴπῃς·
294
ἄλλοισιν δὴ ταῦτʼ ἐπιτέλλεο, μὴ γὰρ ἔμοιγε
295
σήμαινʼ· οὐ γὰρ ἔγωγʼ ἔτι σοὶ πείσεσθαι ὀΐω.
296
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι·
297
χερσὶ μὲν οὔ τοι ἔγωγε μαχήσομαι εἵνεκα κούρης
298
οὔτε σοὶ οὔτέ τῳ ἄλλῳ, ἐπεί μʼ ἀφέλεσθέ γε δόντες·
299
τῶν δʼ ἄλλων ἅ μοί ἐστι θοῇ παρὰ νηῒ μελαίνῃ
300
τῶν οὐκ ἄν τι φέροις ἀνελὼν ἀέκοντος ἐμεῖο·
301
εἰ δʼ ἄγε μὴν πείρησαι ἵνα γνώωσι καὶ οἵδε·
302
αἶψά τοι αἷμα κελαινὸν ἐρωήσει περὶ δουρί.
303
Narrator
ὣς τώ γʼ ἀντιβίοισι μαχεσσαμένω ἐπέεσσιν
304
ἀνστήτην, λῦσαν δʼ ἀγορὴν παρὰ νηυσὶν Ἀχαιῶν·
305
Πηλεΐδης μὲν ἐπὶ κλισίας καὶ νῆας ἐΐσας
306
ἤϊε σύν τε Μενοιτιάδῃ καὶ οἷς ἑτάροισιν·
307
Ἀτρεΐδης δʼ ἄρα νῆα θοὴν ἅλα δὲ προέρυσσεν,
308
ἐν δʼ ἐρέτας ἔκρινεν ἐείκοσιν, ἐς δʼ ἑκατόμβην
309
βῆσε θεῷ, ἀνὰ δὲ Χρυσηΐδα καλλιπάρῃον
310
εἷσεν ἄγων· ἐν δʼ ἀρχὸς ἔβη πολύμητις Ὀδυσσεύς.
311
οἳ μὲν ἔπειτʼ ἀναβάντες ἐπέπλεον ὑγρὰ κέλευθα,
312
λαοὺς δʼ Ἀτρεΐδης ἀπολυμαίνεσθαι ἄνωγεν·
313
οἳ δʼ ἀπελυμαίνοντο καὶ εἰς ἅλα λύματα βάλλον,
314
ἕρδον δʼ Ἀπόλλωνι τεληέσσας ἑκατόμβας
315
ταύρων ἠδʼ αἰγῶν παρὰ θῖνʼ ἁλὸς ἀτρυγέτοιο·
316
κνίση δʼ οὐρανὸν ἷκεν ἑλισσομένη περὶ καπνῷ.
317
ὣς οἳ μὲν τὰ πένοντο κατὰ στρατόν· οὐδʼ Ἀγαμέμνων
318
λῆγʼ ἔριδος τὴν πρῶτον ἐπηπείλησʼ Ἀχιλῆϊ,
319
ἀλλʼ ὅ γε Ταλθύβιόν τε καὶ Εὐρυβάτην προσέειπε,
320
τώ οἱ ἔσαν κήρυκε καὶ ὀτρηρὼ θεράποντε·
321
Agamemnon
ἔρχεσθον κλισίην Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος·
322
χειρὸς ἑλόντʼ ἀγέμεν Βρισηΐδα καλλιπάρῃον·
323
εἰ δέ κε μὴ δώῃσιν ἐγὼ δέ κεν αὐτὸς ἕλωμαι
324
ἐλθὼν σὺν πλεόνεσσι· τό οἱ καὶ ῥίγιον ἔσται.
325
Narrator
ὣς εἰπὼν προΐει, κρατερὸν δʼ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε·
326
τὼ δʼ ἀέκοντε βάτην παρὰ θῖνʼ ἁλὸς ἀτρυγέτοιο,
327
Μυρμιδόνων δʼ ἐπί τε κλισίας καὶ νῆας ἱκέσθην,
328
τὸν δʼ εὗρον παρά τε κλισίῃ καὶ νηῒ μελαίνῃ
329
ἥμενον· οὐδʼ ἄρα τώ γε ἰδὼν γήθησεν Ἀχιλλεύς.
330
τὼ μὲν ταρβήσαντε καὶ αἰδομένω βασιλῆα
331
στήτην, οὐδέ τί μιν προσεφώνεον οὐδʼ ἐρέοντο·
332
αὐτὰρ ὃ ἔγνω ᾗσιν ἐνὶ φρεσὶ φώνησέν τε·
333
Achilles
χαίρετε κήρυκες Διὸς ἄγγελοι ἠδὲ καὶ ἀνδρῶν,
334
ἆσσον ἴτʼ· οὔ τί μοι ὔμμες ἐπαίτιοι ἀλλʼ Ἀγαμέμνων,
335
ὃ σφῶϊ προΐει Βρισηΐδος εἵνεκα κούρης.
336
ἀλλʼ ἄγε διογενὲς Πατρόκλεες ἔξαγε κούρην
337
καί σφωϊν δὸς ἄγειν· τὼ δʼ αὐτὼ μάρτυροι ἔστων
338
πρός τε θεῶν μακάρων πρός τε θνητῶν ἀνθρώπων
339
καὶ πρὸς τοῦ βασιλῆος ἀπηνέος εἴ ποτε δʼ αὖτε
340
χρειὼ ἐμεῖο γένηται ἀεικέα λοιγὸν ἀμῦναι
341
τοῖς ἄλλοις· ἦ γὰρ ὅ γʼ ὀλοιῇσι φρεσὶ θύει,
342
οὐδέ τι οἶδε νοῆσαι ἅμα πρόσσω καὶ ὀπίσσω,
343
ὅππως οἱ παρὰ νηυσὶ σόοι μαχέοιντο Ἀχαιοί.
344
Narrator
ὣς φάτο, Πάτροκλος δὲ φίλῳ ἐπεπείθεθʼ ἑταίρῳ,
345
ἐκ δʼ ἄγαγε κλισίης Βρισηΐδα καλλιπάρῃον,
346
δῶκε δʼ ἄγειν· τὼ δʼ αὖτις ἴτην παρὰ νῆας Ἀχαιῶν·
347
ἣ δʼ ἀέκουσʼ ἅμα τοῖσι γυνὴ κίεν· αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
348
δακρύσας ἑτάρων ἄφαρ ἕζετο νόσφι λιασθείς,
349
θῖνʼ ἔφʼ ἁλὸς πολιῆς, ὁρόων ἐπʼ ἀπείρονα πόντον·
350
πολλὰ δὲ μητρὶ φίλῃ ἠρήσατο χεῖρας ὀρεγνύς·
351
Achilles
μῆτερ ἐπεί μʼ ἔτεκές γε μινυνθάδιόν περ ἐόντα,
352
τιμήν πέρ μοι ὄφελλεν Ὀλύμπιος ἐγγυαλίξαι
353
Ζεὺς ὑψιβρεμέτης· νῦν δʼ οὐδέ με τυτθὸν ἔτισεν·
354
ἦ γάρ μʼ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
355
ἠτίμησεν· ἑλὼν γὰρ ἔχει γέρας αὐτὸς ἀπούρας.
356
Narrator
ὣς φάτο δάκρυ χέων, τοῦ δʼ ἔκλυε πότνια μήτηρ
357
ἡμένη ἐν βένθεσσιν ἁλὸς παρὰ πατρὶ γέροντι·
358
καρπαλίμως δʼ ἀνέδυ πολιῆς ἁλὸς ἠΰτʼ ὀμίχλη,
359
καί ῥα πάροιθʼ αὐτοῖο καθέζετο δάκρυ χέοντος,
360
χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
361
Thetis
τέκνον τί κλαίεις; τί δέ σε φρένας ἵκετο πένθος;
362
ἐξαύδα, μὴ κεῦθε νόῳ, ἵνα εἴδομεν ἄμφω.
363
Narrator
τὴν δὲ βαρὺ στενάχων προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
364
Achilles
οἶσθα· τί ἤ τοι ταῦτα ἰδυίῃ πάντʼ ἀγορεύω;
365
ᾠχόμεθʼ ἐς Θήβην ἱερὴν πόλιν Ἠετίωνος,
366
τὴν δὲ διεπράθομέν τε καὶ ἤγομεν ἐνθάδε πάντα·
367
καὶ τὰ μὲν εὖ δάσσαντο μετὰ σφίσιν υἷες Ἀχαιῶν,
368
ἐκ δʼ ἕλον Ἀτρεΐδῃ Χρυσηΐδα καλλιπάρῃον.
369
Χρύσης δʼ αὖθʼ ἱερεὺς ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνος
370
ἦλθε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων
371
λυσόμενός τε θύγατρα φέρων τʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα,
372
στέμματʼ ἔχων ἐν χερσὶν ἑκηβόλου Ἀπόλλωνος
373
χρυσέῳ ἀνὰ σκήπτρῳ, καὶ λίσσετο πάντας Ἀχαιούς,
374
Ἀτρεΐδα δὲ μάλιστα δύω κοσμήτορε λαῶν.
375
ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἐπευφήμησαν Ἀχαιοὶ
376
αἰδεῖσθαί θʼ ἱερῆα καὶ ἀγλαὰ δέχθαι ἄποινα·
377
ἀλλʼ οὐκ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι ἥνδανε θυμῷ,
378
ἀλλὰ κακῶς ἀφίει, κρατερὸν δʼ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε·
379
χωόμενος δʼ ὁ γέρων πάλιν ᾤχετο· τοῖο δʼ Ἀπόλλων
380
εὐξαμένου ἤκουσεν, ἐπεὶ μάλα οἱ φίλος ἦεν,
381
ἧκε δʼ ἐπʼ Ἀργείοισι κακὸν βέλος· οἳ δέ νυ λαοὶ
382
θνῇσκον ἐπασσύτεροι, τὰ δʼ ἐπῴχετο κῆλα θεοῖο
383
πάντῃ ἀνὰ στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν· ἄμμι δὲ μάντις
384
εὖ εἰδὼς ἀγόρευε θεοπροπίας ἑκάτοιο.
385
αὐτίκʼ ἐγὼ πρῶτος κελόμην θεὸν ἱλάσκεσθαι·
386
Ἀτρεΐωνα δʼ ἔπειτα χόλος λάβεν, αἶψα δʼ ἀναστὰς
387
ἠπείλησεν μῦθον ὃ δὴ τετελεσμένος ἐστί·
388
τὴν μὲν γὰρ σὺν νηῒ θοῇ ἑλίκωπες Ἀχαιοὶ
389
ἐς Χρύσην πέμπουσιν, ἄγουσι δὲ δῶρα ἄνακτι·
390
τὴν δὲ νέον κλισίηθεν ἔβαν κήρυκες ἄγοντες
391
κούρην Βρισῆος τήν μοι δόσαν υἷες Ἀχαιῶν.
392
ἀλλὰ σὺ εἰ δύνασαί γε περίσχεο παιδὸς ἑῆος·
393
ἐλθοῦσʼ Οὔλυμπον δὲ Δία λίσαι, εἴ ποτε δή τι
394
ἢ ἔπει ὤνησας κραδίην Διὸς ἠὲ καὶ ἔργῳ.
395
πολλάκι γάρ σεο πατρὸς ἐνὶ μεγάροισιν ἄκουσα
396
εὐχομένης ὅτʼ ἔφησθα κελαινεφέϊ Κρονίωνι
397
οἴη ἐν ἀθανάτοισιν ἀεικέα λοιγὸν ἀμῦναι,
398
ὁππότε μιν ξυνδῆσαι Ὀλύμπιοι ἤθελον ἄλλοι
399
Ἥρη τʼ ἠδὲ Ποσειδάων καὶ Παλλὰς Ἀθήνη·
400
ἀλλὰ σὺ τόν γʼ ἐλθοῦσα θεὰ ὑπελύσαο δεσμῶν,
401
ὦχʼ ἑκατόγχειρον καλέσασʼ ἐς μακρὸν Ὄλυμπον,
402
ὃν Βριάρεων καλέουσι θεοί, ἄνδρες δέ τε πάντες
403
Αἰγαίωνʼ, ὃ γὰρ αὖτε βίην οὗ πατρὸς ἀμείνων·
404
ὅς ῥα παρὰ Κρονίωνι καθέζετο κύδεϊ γαίων·
405
τὸν καὶ ὑπέδεισαν μάκαρες θεοὶ οὐδʼ ἔτʼ ἔδησαν.
406
τῶν νῦν μιν μνήσασα παρέζεο καὶ λαβὲ γούνων
407
αἴ κέν πως ἐθέλῃσιν ἐπὶ Τρώεσσιν ἀρῆξαι,
408
τοὺς δὲ κατὰ πρύμνας τε καὶ ἀμφʼ ἅλα ἔλσαι Ἀχαιοὺς
409
κτεινομένους, ἵνα πάντες ἐπαύρωνται βασιλῆος,
410
γνῷ δὲ καὶ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
411
ἣν ἄτην ὅ τʼ ἄριστον Ἀχαιῶν οὐδὲν ἔτισεν.
412
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Θέτις κατὰ δάκρυ χέουσα·
413
Thetis
ὤ μοι τέκνον ἐμόν, τί νύ σʼ ἔτρεφον αἰνὰ τεκοῦσα;
414
αἴθʼ ὄφελες παρὰ νηυσὶν ἀδάκρυτος καὶ ἀπήμων
415
ἧσθαι, ἐπεί νύ τοι αἶσα μίνυνθά περ οὔ τι μάλα δήν·
416
νῦν δʼ ἅμα τʼ ὠκύμορος καὶ ὀϊζυρὸς περὶ πάντων
417
ἔπλεο· τώ σε κακῇ αἴσῃ τέκον ἐν μεγάροισι.
418
τοῦτο δέ τοι ἐρέουσα ἔπος Διὶ τερπικεραύνῳ
419
εἶμʼ αὐτὴ πρὸς Ὄλυμπον ἀγάννιφον αἴ κε πίθηται.
420
ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν νηυσὶ παρήμενος ὠκυπόροισι
421
μήνιʼ Ἀχαιοῖσιν, πολέμου δʼ ἀποπαύεο πάμπαν·
422
Ζεὺς γὰρ ἐς Ὠκεανὸν μετʼ ἀμύμονας Αἰθιοπῆας
423
χθιζὸς ἔβη κατὰ δαῖτα, θεοὶ δʼ ἅμα πάντες ἕποντο·
424
δωδεκάτῃ δέ τοι αὖτις ἐλεύσεται Οὔλυμπον δέ,
425
καὶ τότʼ ἔπειτά τοι εἶμι Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ,
426
καί μιν γουνάσομαι καί μιν πείσεσθαι ὀΐω.
427
Narrator
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἀπεβήσετο, τὸν δὲ λίπʼ αὐτοῦ
428
χωόμενον κατὰ θυμὸν ἐϋζώνοιο γυναικὸς
429
τήν ῥα βίῃ ἀέκοντος ἀπηύρων· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
430
ἐς Χρύσην ἵκανεν ἄγων ἱερὴν ἑκατόμβην.
431
οἳ δʼ ὅτε δὴ λιμένος πολυβενθέος ἐντὸς ἵκοντο
432
ἱστία μὲν στείλαντο, θέσαν δʼ ἐν νηῒ μελαίνῃ,
433
ἱστὸν δʼ ἱστοδόκῃ πέλασαν προτόνοισιν ὑφέντες
434
καρπαλίμως, τὴν δʼ εἰς ὅρμον προέρεσσαν ἐρετμοῖς.
435
ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον, κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν·
436
ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης,
437
ἐκ δʼ ἑκατόμβην βῆσαν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι·
438
ἐκ δὲ Χρυσηῒς νηὸς βῆ ποντοπόροιο.
439
τὴν μὲν ἔπειτʼ ἐπὶ βωμὸν ἄγων πολύμητις Ὀδυσσεὺς
440
πατρὶ φίλῳ ἐν χερσὶ τίθει καί μιν προσέειπεν·
441
Odysseus
ὦ Χρύση, πρό μʼ ἔπεμψεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
442
παῖδά τε σοὶ ἀγέμεν, Φοίβῳ θʼ ἱερὴν ἑκατόμβην
443
ῥέξαι ὑπὲρ Δαναῶν ὄφρʼ ἱλασόμεσθα ἄνακτα,
444
ὃς νῦν Ἀργείοισι πολύστονα κήδεʼ ἐφῆκεν.
445
Narrator
ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει, ὃ δὲ δέξατο χαίρων
446
παῖδα φίλην· τοὶ δʼ ὦκα θεῷ ἱερὴν ἑκατόμβην
447
ἑξείης ἔστησαν ἐΰδμητον περὶ βωμόν,
448
χερνίψαντο δʼ ἔπειτα καὶ οὐλοχύτας ἀνέλοντο.
449
τοῖσιν δὲ Χρύσης μεγάλʼ εὔχετο χεῖρας ἀνασχών·
450
Chryses
κλῦθί μευ ἀργυρότοξʼ, ὃς Χρύσην ἀμφιβέβηκας
451
Κίλλαν τε ζαθέην Τενέδοιό τε ἶφι ἀνάσσεις·
452
ἦ μὲν δή ποτʼ ἐμεῦ πάρος ἔκλυες εὐξαμένοιο,
453
τίμησας μὲν ἐμέ, μέγα δʼ ἴψαο λαὸν Ἀχαιῶν·
454
ἠδʼ ἔτι καὶ νῦν μοι τόδʼ ἐπικρήηνον ἐέλδωρ·
455
ἤδη νῦν Δαναοῖσιν ἀεικέα λοιγὸν ἄμυνον.
456
Narrator
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Φοῖβος Ἀπόλλων.
457
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ οὐλοχύτας προβάλοντο,
458
αὐέρυσαν μὲν πρῶτα καὶ ἔσφαξαν καὶ ἔδειραν,
459
μηρούς τʼ ἐξέταμον κατά τε κνίσῃ ἐκάλυψαν
460
δίπτυχα ποιήσαντες, ἐπʼ αὐτῶν δʼ ὠμοθέτησαν·
461
καῖε δʼ ἐπὶ σχίζῃς ὁ γέρων, ἐπὶ δʼ αἴθοπα οἶνον
462
λεῖβε· νέοι δὲ παρʼ αὐτὸν ἔχον πεμπώβολα χερσίν.
463
αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρε κάη καὶ σπλάγχνα πάσαντο,
464
μίστυλλόν τʼ ἄρα τἆλλα καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειραν,
465
ὤπτησάν τε περιφραδέως, ἐρύσαντό τε πάντα.
466
αὐτὰρ ἐπεὶ παύσαντο πόνου τετύκοντό τε δαῖτα
467
δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης.
468
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
469
κοῦροι μὲν κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,
470
νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσιν·
471
οἳ δὲ πανημέριοι μολπῇ θεὸν ἱλάσκοντο
472
καλὸν ἀείδοντες παιήονα κοῦροι Ἀχαιῶν
473
μέλποντες ἑκάεργον· ὃ δὲ φρένα τέρπετʼ ἀκούων.
474
ἦμος δʼ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθε,
475
δὴ τότε κοιμήσαντο παρὰ πρυμνήσια νηός·
476
ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
477
καὶ τότʼ ἔπειτʼ ἀνάγοντο μετὰ στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν·
478
τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει ἑκάεργος Ἀπόλλων·
479
οἳ δʼ ἱστὸν στήσαντʼ ἀνά θʼ ἱστία λευκὰ πέτασσαν,
480
ἐν δʼ ἄνεμος πρῆσεν μέσον ἱστίον, ἀμφὶ δὲ κῦμα
481
στείρῃ πορφύρεον μεγάλʼ ἴαχε νηὸς ἰούσης·
482
ἣ δʼ ἔθεεν κατὰ κῦμα διαπρήσσουσα κέλευθον.
483
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἵκοντο κατὰ στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν,
484
νῆα μὲν οἵ γε μέλαιναν ἐπʼ ἠπείροιο ἔρυσσαν
485
ὑψοῦ ἐπὶ ψαμάθοις, ὑπὸ δʼ ἕρματα μακρὰ τάνυσσαν·
486
αὐτοὶ δʼ ἐσκίδναντο κατὰ κλισίας τε νέας τε.
487
αὐτὰρ ὃ μήνιε νηυσὶ παρήμενος ὠκυπόροισι
488
διογενὴς Πηλῆος υἱὸς πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
489
οὔτέ ποτʼ εἰς ἀγορὴν πωλέσκετο κυδιάνειραν
490
οὔτέ ποτʼ ἐς πόλεμον, ἀλλὰ φθινύθεσκε φίλον κῆρ
491
αὖθι μένων, ποθέεσκε δʼ ἀϋτήν τε πτόλεμόν τε.
492
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἐκ τοῖο δυωδεκάτη γένετʼ ἠώς,
493
καὶ τότε δὴ πρὸς Ὄλυμπον ἴσαν θεοὶ αἰὲν ἐόντες
494
πάντες ἅμα, Ζεὺς δʼ ἦρχε· Θέτις δʼ οὐ λήθετʼ ἐφετμέων
495
παιδὸς ἑοῦ, ἀλλʼ ἥ γʼ ἀνεδύσετο κῦμα θαλάσσης.
496
ἠερίη δʼ ἀνέβη μέγαν οὐρανὸν Οὔλυμπόν τε.
497
εὗρεν δʼ εὐρύοπα Κρονίδην ἄτερ ἥμενον ἄλλων
498
ἀκροτάτῃ κορυφῇ πολυδειράδος Οὐλύμποιο·
499
καί ῥα πάροιθʼ αὐτοῖο καθέζετο, καὶ λάβε γούνων
500
σκαιῇ, δεξιτερῇ δʼ ἄρʼ ὑπʼ ἀνθερεῶνος ἑλοῦσα
501
λισσομένη προσέειπε Δία Κρονίωνα ἄνακτα·
502
Thetis
Ζεῦ πάτερ εἴ ποτε δή σε μετʼ ἀθανάτοισιν ὄνησα
503
ἢ ἔπει ἢ ἔργῳ, τόδε μοι κρήηνον ἐέλδωρ·
504
τίμησόν μοι υἱὸν ὃς ὠκυμορώτατος ἄλλων
505
ἔπλετʼ· ἀτάρ μιν νῦν γε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
506
ἠτίμησεν· ἑλὼν γὰρ ἔχει γέρας αὐτὸς ἀπούρας.
507
ἀλλὰ σύ πέρ μιν τῖσον Ὀλύμπιε μητίετα Ζεῦ·
508
τόφρα δʼ ἐπὶ Τρώεσσι τίθει κράτος ὄφρʼ ἂν Ἀχαιοὶ
509
υἱὸν ἐμὸν τίσωσιν ὀφέλλωσίν τέ ἑ τιμῇ.
510
Narrator
ὣς φάτο· τὴν δʼ οὔ τι προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς,
511
ἀλλʼ ἀκέων δὴν ἧστο· Θέτις δʼ ὡς ἥψατο γούνων
512
ὣς ἔχετʼ ἐμπεφυυῖα, καὶ εἴρετο δεύτερον αὖτις·
513
Thetis
νημερτὲς μὲν δή μοι ὑπόσχεο καὶ κατάνευσον
514
ἢ ἀπόειπʼ, ἐπεὶ οὔ τοι ἔπι δέος, ὄφρʼ ἐῢ εἰδέω
515
ὅσσον ἐγὼ μετὰ πᾶσιν ἀτιμοτάτη θεός εἰμι.
516
Narrator
τὴν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
517
Zeus
ἦ δὴ λοίγια ἔργʼ ὅ τέ μʼ ἐχθοδοπῆσαι ἐφήσεις
518
Ἥρῃ ὅτʼ ἄν μʼ ἐρέθῃσιν ὀνειδείοις ἐπέεσσιν·
519
ἣ δὲ καὶ αὔτως μʼ αἰεὶ ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι
520
νεικεῖ, καί τέ μέ φησι μάχῃ Τρώεσσιν ἀρήγειν.
521
ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν αὖτις ἀπόστιχε μή τι νοήσῃ
522
Ἥρη· ἐμοὶ δέ κε ταῦτα μελήσεται ὄφρα τελέσσω·
523
εἰ δʼ ἄγε τοι κεφαλῇ κατανεύσομαι ὄφρα πεποίθῃς·
524
τοῦτο γὰρ ἐξ ἐμέθεν γε μετʼ ἀθανάτοισι μέγιστον
525
τέκμωρ· οὐ γὰρ ἐμὸν παλινάγρετον οὐδʼ ἀπατηλὸν
526
οὐδʼ ἀτελεύτητον ὅ τί κεν κεφαλῇ κατανεύσω.
527
Narrator
ἦ καὶ κυανέῃσιν ἐπʼ ὀφρύσι νεῦσε Κρονίων·
528
ἀμβρόσιαι δʼ ἄρα χαῖται ἐπερρώσαντο ἄνακτος
529
κρατὸς ἀπʼ ἀθανάτοιο· μέγαν δʼ ἐλέλιξεν Ὄλυμπον.
530
τώ γʼ ὣς βουλεύσαντε διέτμαγεν· ἣ μὲν ἔπειτα
531
εἰς ἅλα ἆλτο βαθεῖαν ἀπʼ αἰγλήεντος Ὀλύμπου,
532
Ζεὺς δὲ ἑὸν πρὸς δῶμα· θεοὶ δʼ ἅμα πάντες ἀνέσταν
533
ἐξ ἑδέων σφοῦ πατρὸς ἐναντίον· οὐδέ τις ἔτλη
534
μεῖναι ἐπερχόμενον, ἀλλʼ ἀντίοι ἔσταν ἅπαντες.
535
ὣς ὃ μὲν ἔνθα καθέζετʼ ἐπὶ θρόνου· οὐδέ μιν Ἥρη
536
ἠγνοίησεν ἰδοῦσʼ ὅτι οἱ συμφράσσατο βουλὰς
537
ἀργυρόπεζα Θέτις θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος.
538
αὐτίκα κερτομίοισι Δία Κρονίωνα προσηύδα·
539
Hera
τίς δʼ αὖ τοι δολομῆτα θεῶν συμφράσσατο βουλάς;
540
αἰεί τοι φίλον ἐστὶν ἐμεῦ ἀπὸ νόσφιν ἐόντα
541
κρυπτάδια φρονέοντα δικαζέμεν· οὐδέ τί πώ μοι
542
πρόφρων τέτληκας εἰπεῖν ἔπος ὅττι νοήσῃς.
543
Narrator
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
544
Zeus
Ἥρη μὴ δὴ πάντας ἐμοὺς ἐπιέλπεο μύθους
545
εἰδήσειν· χαλεποί τοι ἔσοντʼ ἀλόχῳ περ ἐούσῃ·
546
ἀλλʼ ὃν μέν κʼ ἐπιεικὲς ἀκουέμεν οὔ τις ἔπειτα
547
οὔτε θεῶν πρότερος τὸν εἴσεται οὔτʼ ἀνθρώπων·
548
ὃν δέ κʼ ἐγὼν ἀπάνευθε θεῶν ἐθέλωμι νοῆσαι
549
μή τι σὺ ταῦτα ἕκαστα διείρεο μηδὲ μετάλλα.
550
Narrator
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα βοῶπις πότνια Ἥρη·
551
Hera
αἰνότατε Κρονίδη ποῖον τὸν μῦθον ἔειπες;
552
καὶ λίην σε πάρος γʼ οὔτʼ εἴρομαι οὔτε μεταλλῶ,
553
ἀλλὰ μάλʼ εὔκηλος τὰ φράζεαι ἅσσʼ ἐθέλῃσθα.
554
νῦν δʼ αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα μή σε παρείπῃ
555
ἀργυρόπεζα Θέτις θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος·
556
ἠερίη γὰρ σοί γε παρέζετο καὶ λάβε γούνων·
557
τῇ σʼ ὀΐω κατανεῦσαι ἐτήτυμον ὡς Ἀχιλῆα
558
τιμήσῃς, ὀλέσῃς δὲ πολέας ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν.
559
Narrator
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
560
Zeus
δαιμονίη αἰεὶ μὲν ὀΐεαι οὐδέ σε λήθω·
561
πρῆξαι δʼ ἔμπης οὔ τι δυνήσεαι, ἀλλʼ ἀπὸ θυμοῦ
562
μᾶλλον ἐμοὶ ἔσεαι· τὸ δέ τοι καὶ ῥίγιον ἔσται.
563
εἰ δʼ οὕτω τοῦτʼ ἐστὶν ἐμοὶ μέλλει φίλον εἶναι·
564
ἀλλʼ ἀκέουσα κάθησο, ἐμῷ δʼ ἐπιπείθεο μύθῳ,
565
μή νύ τοι οὐ χραίσμωσιν ὅσοι θεοί εἰσʼ ἐν Ὀλύμπῳ
566
ἆσσον ἰόνθʼ, ὅτε κέν τοι ἀάπτους χεῖρας ἐφείω.
567
Narrator
ὣς ἔφατʼ ἔδεισεν δὲ βοῶπις πότνια Ἥρη,
568
καί ῥʼ ἀκέουσα καθῆστο ἐπιγνάμψασα φίλον κῆρ·
569
ὄχθησαν δʼ ἀνὰ δῶμα Διὸς θεοὶ Οὐρανίωνες·
570
τοῖσιν δʼ Ἥφαιστος κλυτοτέχνης ἦρχʼ ἀγορεύειν
571
μητρὶ φίλῃ ἐπίηρα φέρων λευκωλένῳ Ἥρῃ·
572
Hephaestus
ἦ δὴ λοίγια ἔργα τάδʼ ἔσσεται οὐδʼ ἔτʼ ἀνεκτά,
573
εἰ δὴ σφὼ ἕνεκα θνητῶν ἐριδαίνετον ὧδε,
574
ἐν δὲ θεοῖσι κολῳὸν ἐλαύνετον· οὐδέ τι δαιτὸς
575
ἐσθλῆς ἔσσεται ἦδος, ἐπεὶ τὰ χερείονα νικᾷ.
576
μητρὶ δʼ ἐγὼ παράφημι καὶ αὐτῇ περ νοεούσῃ
577
πατρὶ φίλῳ ἐπίηρα φέρειν Διί, ὄφρα μὴ αὖτε
578
νεικείῃσι πατήρ, σὺν δʼ ἡμῖν δαῖτα ταράξῃ.
579
εἴ περ γάρ κʼ ἐθέλῃσιν Ὀλύμπιος ἀστεροπητὴς
580
ἐξ ἑδέων στυφελίξαι· ὃ γὰρ πολὺ φέρτατός ἐστιν.
581
ἀλλὰ σὺ τὸν ἐπέεσσι καθάπτεσθαι μαλακοῖσιν·
582
αὐτίκʼ ἔπειθʼ ἵλαος Ὀλύμπιος ἔσσεται ἡμῖν.
583
Narrator
ὣς ἄρʼ ἔφη καὶ ἀναΐξας δέπας ἀμφικύπελλον
584
μητρὶ φίλῃ ἐν χειρὶ τίθει καί μιν προσέειπε·
585
Hephaestus
τέτλαθι μῆτερ ἐμή, καὶ ἀνάσχεο κηδομένη περ,
586
μή σε φίλην περ ἐοῦσαν ἐν ὀφθαλμοῖσιν ἴδωμαι
587
θεινομένην, τότε δʼ οὔ τι δυνήσομαι ἀχνύμενός περ
588
χραισμεῖν· ἀργαλέος γὰρ Ὀλύμπιος ἀντιφέρεσθαι·
589
ἤδη γάρ με καὶ ἄλλοτʼ ἀλεξέμεναι μεμαῶτα
590
ῥῖψε ποδὸς τεταγὼν ἀπὸ βηλοῦ θεσπεσίοιο,
591
πᾶν δʼ ἦμαρ φερόμην, ἅμα δʼ ἠελίῳ καταδύντι
592
κάππεσον ἐν Λήμνῳ, ὀλίγος δʼ ἔτι θυμὸς ἐνῆεν·
593
ἔνθά με Σίντιες ἄνδρες ἄφαρ κομίσαντο πεσόντα.
594
Narrator
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ θεὰ λευκώλενος Ἥρη,
595
μειδήσασα δὲ παιδὸς ἐδέξατο χειρὶ κύπελλον·
596
αὐτὰρ ὃ τοῖς ἄλλοισι θεοῖς ἐνδέξια πᾶσιν
597
οἰνοχόει γλυκὺ νέκταρ ἀπὸ κρητῆρος ἀφύσσων·
598
ἄσβεστος δʼ ἄρʼ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσιν
599
ὡς ἴδον Ἥφαιστον διὰ δώματα ποιπνύοντα.
600
ὣς τότε μὲν πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα
601
δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης,
602
οὐ μὲν φόρμιγγος περικαλλέος ἣν ἔχʼ Ἀπόλλων,
603
Μουσάων θʼ αἳ ἄειδον ἀμειβόμεναι ὀπὶ καλῇ.
604
αὐτὰρ ἐπεὶ κατέδυ λαμπρὸν φάος ἠελίοιο,
605
οἳ μὲν κακκείοντες ἔβαν οἶκον δὲ ἕκαστος,
606
ἧχι ἑκάστῳ δῶμα περικλυτὸς ἀμφιγυήεις
607
Ἥφαιστος ποίησεν ἰδυίῃσι πραπίδεσσι·
608
Ζεὺς δὲ πρὸς ὃν λέχος ἤϊʼ Ὀλύμπιος ἀστεροπητής,
609
ἔνθα πάρος κοιμᾶθʼ ὅτε μιν γλυκὺς ὕπνος ἱκάνοι·
610
ἔνθα καθεῦδʼ ἀναβάς, παρὰ δὲ χρυσόθρονος Ἥρη.
611