0:00
Aeneid
Book 2
P. Vergilius Maro
Laocoon
Primus ibi ante omnis, magna comitante caterva,
40
Laocoön ardens summa decurrit ab arce,
41
et procul: «O miseri, quae tanta insania, cives?
42
Creditis avectos hostis? Aut ulla putatis
43
dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes?
44
aut hoc inclusi ligno occultantur Achivi,
45
aut haec in nostros fabricata est machina muros
46
inspectura domos venturaque desuper urbi,
47
aut aliquis latet error; equo ne credite, Teucri.
48
Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentis.»
49
Aeneas
Sic fatus, validis ingentem viribus hastam
50
in latus inque feri curvam compagibus alvum
51
contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso
52
insonuere cavae gemitumque dedere cavernae.
53
Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset,
54
impulerat ferro Argolicas foedare latebras,
55
Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres.
56
Laocoön, ductus Neptuno sorte sacerdos,
201
sollemnis taurum ingentem mactabat ad aras.
202
Ecce autem gemini a Tenedo tranquilla per alta —
203
horresco referens — immensis orbibus angues
204
incumbunt pelago, pariterque ad litora tendunt;
205
pectora quorum inter fluctus arrecta iubaeque
206
sanguineae superant undas; pars cetera pontum
207
pone legit, sinuatque immensa volumine terga.
208
Fit sonitus spumante salo; iamque arva tenebant,
209
ardentisque oculos suffecti sanguine et igni,
210
sibila lambebant linguis vibrantibus ora.
211
Diffugimus visu exsangues: illi agmine certo
212
Laocoönta petunt; et primum parva duorum
213
corpora natorum serpens amplexus uterque
214
implicat, et miseros morsu depascitur artus;
215
post ipsum auxilio subeuntem ac tela ferentem
216
corripiunt, spirisque ligant ingentibus; et iam
217
bis medium amplexi, bis collo squamea circum
218
terga dati, superant capite et cervicibus altis.
219
Ille simul manibus tendit divellere nodos,
220
perfusus sanie vittas atroque veneno,
221
clamores simul horrendos ad sidera tollit:
222
quales mugitus, fugit cum saucius aram
223
taurus, et incertam excussit cervice securim.
224
At gemini lapsu delubra ad summa dracones
225
effugiunt saevaeque petunt Tritonidis arcem,
226
sub pedibusque deae clipeique sub orbe teguntur.
227
Tum vero tremefacta novus per pectora cunctis
228
insinuat pavor, et scelus expendisse merentem
229
Laocoönta ferunt, sacrum qui cuspide robur
230
laeserit, et tergo sceleratam intorserit hastam.
231
Ducendum ad sedes simulacrum orandaque divae
232
numina conclamant.
233
Dividimus muros et moenia pandimus urbis.
234
Accingunt omnes operi, pedibusque rotarum
235
subiciunt lapsus, et stuppea vincula collo
236
intendunt: scandit fatalis machina muros,
237
feta armis. Pueri circum innuptaeque puellae
238
sacra canunt, funemque manu contingere gaudent.
239
Illa subit, mediaeque minans inlabitur urbi.
240
O patria, O divom domus Ilium, et incluta bello
241
moenia Dardanidum, quater ipso in limine portae
242
substitit, atque utero sonitum quater arma dedere:
243
instamus tamen inmemores caecique furore,
244
et monstrum infelix sacrata sistimus arce.
245
Tunc etiam fatis aperit Cassandra futuris
246
ora, dei iussu non umquam credita Teucris.
247
Nos delubra deum miseri, quibus ultimus esset
248
ille dies, festa velamus fronde per urbem.
249